Πατινάδα του Αργύρη Εφταλιώτη

Τώρα που η νύχτα πύκνωσε και γέρνει το φεγγάρι,
που ένα αγόρι ξαγρυπνάει για το χατήρι σου,
που το σκοτάδι η γης φορεί κι ο ουρανός τη χάρη,
έβγα φεγγαροπρόσωπη στο παραθύρι σου.

Έβγα και γλυκοπότισε λουλούδια μαραμένα,
κι αν έχεις στάλα πονεσιά μες την καρδούλα σου,
λυπήσου με και δόστηνα σε χείλη διψασμένα,
να αναστηθώ σα λούλουδο με τη δροσούλα σου.

Η θάλασσα τη γης φιλάει και τις ιτιές τ' αγέρι,
κι εγώ μονάχα δε φιλώ τα δυο χειλάκια σου.
Με χίλια αστέρια ο ουρανός κι εγώ χωρίς αστέρι!
σκοτάδι η γη, κι εγώ χωρίς τα δυο ματάκια σου.

Κατέβα και περπάτηξε, Νεράιδα, μες τα σκότη,
και μίλησέ μου, να θαρρώ πως αναστήθηκα.
Πες μου τα λόγια τα γλυκά που πρωτολέει η Νιότη,
κι ας απεθάνω ακούγοντας πως αγαπήθηκα.

[πηγή: Εφταλιώτης, Άπαντα, τόμος πρώτος, φιλ. επιμ. Γ. Βαλέτας, Εκδόσεις Πηγής, Αθήνα 1952, σ. 55]

Τραγούδι τ᾿ ἀργαλειοῦ

Πέρνα, σαΐτα μου γοργή, μὲ τὸ ψιλὸ μετάξι,
νἄρθει ὁ καλός μου τὴ Λαμπρὴ νὰ βρεῖ χρυσὰ ν᾿ ἀλλάξει,
Τάκου τάκου ὁ ἀργαλειός μου,
τάκου κι ἔρχεται ὁ καλός μου.

Μαντήλι ἀπὸ τὸ δάκρυσμα δὲν τοὔμεινε στὰ ξένα.
Ἀρχοντοποῦλες τὸν ζητοῦν κι αὐτὸς πονεῖ γιὰ μένα.
Τάκου τάκου στὴν αὐλή μου,
ὥσπου νάρθει τὸ πουλί μου.

Ἐγὼ τὸ φάδι θὰ γενῶ κι ἐκεῖνος τὸ στημόνι,
ποὺ νὰ μπλεχτεῖ μὲς στὸ πανὶ καὶ πιὰ νὰ μὴ γλυτώνει.
Τάκου καὶ σὲ λίγο φτάνει
γιὰ φιλὶ καὶ γιὰ στεφάνι.

Πέτα, σαΐτα μου γοργή, χτύπα, χρυσό μου χτένι,
ἡ ἀτέλειωτη Σαρακοστὴ μερόνυχτο νὰ γένει.
Τάκου τάκου ὁ ἀργαλειός μου,
τάκου κι ἔρχεται ὁ καλός μου.

Τραγούδι Βαρκάδικο

Ἀγάλια τὰ κουπιά σας, ἀγάλια βρὲ παιδιά,
τραβᾶτε τὴ βαρκούλα κοντὰ στὴν ἀμμουδιά!
(Πρόβαλε, χρυσὴ κοπέλα,
πάρτα νυφικά σου κι ἔλα.)

Βασίλεψε φεγγάρι, ἂς φέξει Αὐγερινός.
Μαγιάτικη δροσούλα ἂς βρέξει ὁ οὐρανός.
Κατέβα στ᾿ ἀκρογιάλι, κατέβα λυγερή,
γιατὶ γλυκοχαράζει κι ἡ βάρκα καρτερεῖ.
(Ἔλα καὶ γλυκοχαράζει,
ἔλα καὶ μὴ κάνεις νάζι.)

Λαφρὸ τὸ πάτημά της κι ὁ στεναγμὸς βαρύς,
ἂχ μάνα, ποὺ σὲ λίγο τὰ μαῦρα θὰ φορῇς.
(Μὴ τὴ κλαῖς καλὴ μανούλα,
πάλι θὰ τὴ δεῖς νυφούλα.)

Μὲ σκέπη στὰ μαλλιά της, μὲ σκέπη στὸ λαιμό,
κι ἐγὼ νὰ τὴ φιλήσω, τοῦ κάκου πολεμῶ.
(Μπαρμπουνάκι μὲς στὸ δίχτυ,
μία ψυχὴ φιλιὰ σοῦ ρίχτει.)

Τραγούδι τῆς ζωῆς

Σὲ βλέπω ταξιδιώτισσα ξενιτεμένη
καθὼς ποὺ σ᾿ εἶδα μία φορὰ σ᾿ ἕνα ἀκρογιάλι,
κοπέλλα βεργολυγερὴ καὶ χαϊδεμένη,
μὲ μιὰ πλεξούδα καστανή, μ᾿ ἀφράτα κάλλη.

Ρωτῶ τὰ μαῦρα μάτια σου καὶ λέω πὼς ξέρεις
νὰ κλεῖς τῆς νιότης τὸν καημὸ στὰ σωθικά σου.
Ρωτῶ τὰ χείλη σου καὶ λὲς πὼς θὲ νὰ φέρεις
χρόνια καλότυχα στὸ νιὸ τῆς ἀρεσκειᾶς σου.

Λαμπρὸ φεγγάρι νὰ τὸ πῶ τὸ πρόσωπό σου,
δὲ κατεβαίνει τέτοιο φῶς ἀπ᾿ τὸ φεγγάρι.
Νὰ σοῦ τὸ πῶ βασιλικὸ τὸ στάσιμό σου,

δὲ στάθηκε βασίλισσα μὲ τόση χάρη.
Ἡ ὄψη σου μιὰ ἀγγελικὴ χαρὰ σκορπάει,
ποὺ γίνετ᾿ ἄγγελος κι αὐτὸς ποὺ σὲ θωράει.

Νανούρισμα

Ἒλ᾿ ἀγεράκι τοῦ βουνοῦ καὶ γλυκοδρόσισέ το,
κατέβ᾿ ἀχτίδα τ᾿ οὐρανοῦ καὶ γλυκοχάιδεψέ το.
Νάνι, νάνι τὸ μωρό μου,
πᾶρε, ὕπνε, τ᾿ ἀκριβό μου.

Στ᾿ ἀγγελικό του πρόσωπο τῆς Παναγιᾶς ἡ χάρη
καὶ τοῦ παιδιοῦ της ὁ σταυρὸς στὰ στήθια του καμάρι.
Νάνι, νάνι στὸ μαντρί σου,
λαγιαρνάκι μου, κοιμήσου.

Τὰ ὄνειρ᾿ ἂς κατέβουνε χρυσὰ καὶ μυρωμένα
ν᾿ ἀνθοβολοῦν στὰ χείλη σου χαμόγελα σπαρμένα.
Νάνι, νάνι τ᾿ ἀγγελούδι,
νάνι, ἀμύριστο λουλοῦδι.

῾Λᾶτε, τρυγόνες, πεῖτε μου, τί λέτε στ᾿ ἀκριβά σας,
τὸ βράδι σὰν τὰ παίρνετε στὰ μαλακὰ φτερά σας.
Νάνι, νάνι τ᾿ ἀργυρό μου,
πᾶρε, ὕπνε, τ᾿ ἀκριβό μου.

Ἂν λέτε πῶς τρελαίνεστε, ἐγὼ νὰ πῶ πεθαίνω,
γιατί σεῖς τά ᾿χετε πολλὰ κι ἐγώ ᾿να τὸ καημένο.
Νάνι, νάνι τὸ μωρό μου,
νάνι τὸ μονάκριβό μου.

Πατινάδα

Τώρα ποὺ ἡ νύχτα πύκνωσε καὶ γέρνει τὸ φεγγάρι
ποὺ ἕνα ἀγόρι ξαγρυπνάει γιὰ τὸ χατήρι σου,
ποὺ τὸ σκοτάδι ἡ γῆς φορεῖ κι ὁ οὐρανὸς τὴ χάρη,
ἔβγα φεγγαροπρόσωπη στὸ παραθύρι σου.
Ἔβγα καὶ γλυκοπότισε λουλούδια μαραμένα,
κι ἂν ἔχεις στάλα πονεσιὰ μὲς τὴν καρδούλα σου,
λυπήσου με, καὶ δόστηνα σὲ χείλη διψασμένα,
ν᾿ ἀναστηθῶ σὰ λούλουδο μὲ τὴ δροσούλα σου.

Ἡ θάλασσα τὴ γῆς φιλάει καὶ τὶς ἰτιὲς τ᾿ ἀγέρι,
κι ἐγὼ μονάχα δὲ φιλῶ τὰ δυὸ χειλάκια σου,
μὲ χίλια ἀστέρια ὁ οὐρανός, κι ἐγὼ χωρὶς ἀστέρι,
σκοτάδι ἡ γῆς, κι ἐγὼ χωρὶς τὰ δυὸ ματάκια σου!

Κατέβα καὶ περπάτησε, νεράιδα μὲς τὰ σκότη,
καὶ μίλησέ μου νὰ θαρρῶ πὼς ἀναστήθηκα,
πές μου τὰ λόγια τὰ γλυκὰ ποὺ πρωτολέει ἡ νιότη,
κι ἂς ἀποθάνω ἀκούγοντας πὼς ἀγαπήθηκα.

Τὸ τραγούδι τῆς ταβέρνας

Πάρε μαχαίρι κόψε με καὶ ρῖξε τὰ κομμάτια μου,
                                                   -μάτια μου-
         καὶ ρῖξ᾿ τα μέσα στὸ γιαλό.

Ἀπ᾿ τὴ στιγμὴ ποὺ μ᾿ ἄφησες, τὸ κόσμο αὐτὸ σιχάθηκα
                                                                 -χάθηκα-
         καὶ δὲν ἐλπίζω πιὰ καλό.

Ἂν βάζεις τώρα τ᾿ ἄσπρα σου καὶ τὰ μαλαματένια σου,
                                                             -ἔννοιά σου-
         θά ῾ρθει καιρὸς ποὺ θὰ θρηνῇς,

ποὺ θὰ σταθεῖς στὸ μνῆμα μου νὰ πεῖς ἕνα παράπονο
                                                              -κι ἄπονο-
         θὰ μ᾿ εὕρῃς ὅσο κι ἂν πονῇς.

Πάρε φωτιὰ καὶ κᾶψε με κι ἀντάμα μὲ τὴ στάχτη μου
                                                         -τ᾿ ἄχτι μου-
         μὲς τὰ πελάγη νὰ σκορπᾷς,

νὰ μὴ σέ ῾βρῇ τὸ κρῖμα μου, μαριόλα μου Ἠπειρώτισσα,
                                                               -ρώτησα-
        καὶ μοῦ ῾παν ἄλλον ἀγαπᾷς.

Πάρε μαχαίρι κόψε με

Πάρε μαχαίρι κόψε με
Και ρίξε τα κομμάτια μου
μάτια μου
Και ρίξ'τα μέσα στον γιαλό
Απ' την στιγμή που μ΄άφησες
Τον κόσμο αυτόν σιχάθηκα
Χάθηκα
Και δεν ελπίζω πια καλό

Αν βάζεις τώρα τ'άσπρα σου
Και τα μαλαματένια σου
Έννοια σου
Θάρθει ο καιρός που θα θρηνείς
Που θα σταθείς στο μνήμα μου
Να πεις ένα παράπονο
Κι άπονο
Θα με βρεις όσο κι αν πονείς

Πάρε φωτιά και κάψε με
Κι αντάμα με την στάχτη μου
τ'άχτι μου
Μες στα πελάγη να σκορπάς
Να μην σε βρει το κρίμα μου
μαριόλα Ηπειρώτισσα
Ρώτησα
Και μού'παν άλλον αγαπάς.