Το ανύποπτο μεσονύχτι της 10 προς 11 Οκτωβρίου του 1862 , συνταράχτηκε από το γκρέμισμα του πολυτάραχου , ανάπηρου , αναιμικού Οθωνικού καθεστώτος . Δυναμική τριανδρία - Δημ. Βούλγαρης , Κων. Κανάρης , Βενιζέλος Ρούφος - αποτέλεσε την προσωρινή κυβέρνηση , με κυριωτέρα των εντολών , την σύγκλησιν της Εθνικής Συνελεύσεως , εις ην απόκειται να κανονίσει , οριστικώς , τα αφορώντα την σύνταξιν της Πολιτείας και την εκλογή του Ηγεμόνος και να αποπεράνη το εθνικόν έργον , του οποίου την έναρξιν καθηγίασε η χειρ του Κυρίου..., όπως τόνιζε στην προκήρυξή της .
Γι' αυτήν , την τόσο σπουδαία συνάθροιση των πανελλήνων , οι Δωριείς ψηφοφόροι διάλεξαν τους Γιάννη Σαφάκα , Λεωνίδα Λιδωρίκη , Νίκο Κατσικαπή και Χρήστο Μαστραπά , από βαθύριζες ιστορικές οικογένειες όλοι τους , έναν από κάθε Δήμο .
Ο Αρτοτινός Γιάννης Σαφάκας - το καμάρι του αρχηγού Ανδρίτσου Σαφάκα - εντιπροσώπευσε χρόνια και χρόνια την επαρχία . Συγκεκριμένα , βρέθηκε στην Εθνοσυνέλευση του 1843 και στις περιόδους 1859-1860 , 1860-1862 , 1862-1865 , και 1865-1869 .
Ο Λεωνίδας Λιδωρίκης - γιός του Αναστάση - γεννημένος στο Λιδωρίκι , γύρω στα 1820 , ήταν ο μεγαλύτερος κτηματίας , με περιουσία που άξιζε 60.000 δρχ. τη στιγμή που όποιος έφτανε τις 10-15.000 λογιζόταν τρανός νοικοκύρης . Πληρεξούσιος , στάλθηκε μόνο τούτη τη φορά .
Ο Βιτρινιτσιώτης Νίκος Κατσικαπής , αναμίχτηκε και πριν στα κοινά και , το 1836 , του είχαν ανατεθεί καθήκοντα υποδιοικητού της Δωρίδας .
Τέλος , ο Χρήστος Μαστραπάς - Παλιοξαρίτης - πρωτοβγήκε τότε βουλευτής , αλλά ξαναεκλέχτηκε το 1865 , Μικρός στην ηλικία , στις 28.5.1865 , " ανηγορεύθη " - ως εις εκ των νεωτέρων - γραμματέας του Σώματος .
Για να εξασφαλιστούν - λοιπόν - αυτοί οι τέσσερις , έγιναν παρατράγουδα , που σημάδεψαν τις μετέπειτα πολιτικές εξελίξεις της Επαρχίας . Διχασμένοι , συνδαύλιζαν τα μίση , μεταλαμπάδεψαν την φαγωμάρα τους και στα χωριά όπου , οι οπαδοί τους , το παρατράβηξαν κι' ανάγκασαν το Κράτος να πάρει μέτρα έκτακτα , για να σταματήσει το κακό και να προλάβει τα χειρότερα .
Εκλογές , είχαμε στις 24 του Νοέμβρη . Τον τρόπο διεξαγωγής τους , στη Δωρίδα , τον περιγράφει ο Παπαμιχαλόπουλος , σε συνεδρίαση της Βουλής "...Το μεν έγγραφον του μοίραρχου Κυκλάδων , ως προείπον , εκφράζει υπόνοιαν απλήν , αλλά και πράγματα ορισμένα αν ανέφερεν , ερωτώ την συνέλευσιν : έπρεπε να δεσμευθεί από εν έγγραφον , από μίαν αναφοράν , διά να οδηγηθεί εις την έκδοσιν της αποφάσεώς της ; Όχι , κατά την ιδέαν μου , και δεν είναι εμή ιδέα , αλλά ιδέα της Συνελεύσεως , διότι , συζητουμένης της εκλογής Δωρίδος , επαρουσιάστηκαν έγγραφα επίσημα του επάρχου , υπομοιράρχου και λοιπών , ότι εις ένα δήμον δεν έγινε εκλογή , ότι η κάλπη παρεγεμίσθη και , μολοντούτο , η συνέλευσις , ορθώς ποιούσα , τα έγγραφα αυτά δεν τα έλαβε ποσώς υπ' όψιν , ενώ περιείχον ορισμένα γεγονότα...."
Η αιματοζυμωμένη Δωρίδα , σάπιζε . Ο καθάριος αέρας της , βρώμαγε . Οι παλιανθρωπιές , σε δράση . Αδίστακτα λάσπωναν δώθε-κείθε με καταγγελίες δίχως στοιχεία , αναίτιες , ενώ τα ρουσφέτια κι' η κάλυψη των ημετέρων έδιναν κι' έπαιρναν . Πανίσχυροι οι κομματαρχίσκοι , διεύθυναν και τρομοκρατούσαν .
Δείγμα ελάχιστο , αλλά χτυπητό , είναι το παρακάτω που διηγήθηκε ο Κατσικαπής στη Βουλή - στις 20 Φεβρουαρίου του 1863 - και στο οποίο δεν ξέρουμε τι να θαυμάσουμε : Τη συκοφαντία - αν ήταν - η τη μαστοριά και την γρηγοράδα του προστάτη , που τα σκέπασε όμορφα κι' ωραία : " Ήλθε ποτέ ελεγκτής τις εις το Ταμείον Δωρίδος διά να ελέγξη ταμίαν τινα , κατηγορούμενον επι διαφόροις εγκλήμασι , ιδίως επί καταχρήσει αρκετών χρημάτων . Τον ήκουσα , ιδίοις ωσί , λέγοντα - εις εν μέρος - ότι αυτός ο ταμίας είναι άξιος αγχόνης ! Και , την επιούσαν , είπεν ότι ο Ταμίας είναι αθωότατος !..."
Ο κατήφορος άνοιγε φαρδύς - πλατύς , κι' όσων η καρδιά πόναγε γιά τον τόπο , ανησυχούσαν . Απόπειρα να ξαναφέρουν στον ίσιο δρόμο τους αλληλοσπαραζόμενους , έκαναν δυο σοβαροί παράγοντες της Ρούμελης : Ο Παπακώστας Τζαμάλας κι' ο Δημήτρης Λ.Ζώτος .
Ο δεύτερος , γιός του Συνταγματάρχη Λογοθέτη Ζώτου , από τη Φουρνά , κινηματίας , μετά την έξωση του Όθωνα διορίστηκε - στις 16.10.1862 - Νομάρχης Φθιωτιδοφωκίδας . Ο Τζαμάλας , φλογερός κι' ατίθασος , πέρασε τη ζωή του - εβδομηντάρης την εποχή εκείνη - ζωσμένος τ' άρματα . Το 1815 , χειροτονήθηκε παπάς . Βάσταξε το βαγγέλιο για λίγο αλλά - το ΄21 -τ' άλλαξε με το καρυοφίλι κι' επιασε τα βουνά . Με το στέργιωμα της λευτεριάς , μαχόταν το βασιλιά και την αυλή του , τόσο που , οι λακέδες , τον χαρακτήρισαν λησταντάρτη !
Αυτός , λοιπόν , ο γιομάτος φλόγα , ο αλύγιστος ο Παπακώστας , που δε δεχόταν χαλινάρι , κάθησε κι' έγραψε , μαζί με το Ζώτο διάτες στους άφρονες , μιάμιση σελίδα ζουμερή , Ελληνικότατη :
" Προς τους κ.κους Ι.Σαφάκαν , Χ.Μαστραπάν , Λ.Λιδωρίκην και Ν.Κατσικαπήν .
Εις Λιδωρίκιον .
Μετά ψυχικού άλγους και λύπης μεγάλης εμάθαμεν , συμπολίται , ότι εις Λιδωρίκιον ευρίσκεσθε εστρατοπεδευμένοι εις δύο εχθρικά στρατόπεδα , φιλονικούντες περί πραγμάτων τα οποία ουδέ της εδικής Σας αρμοδιότητος και εξουσίας ουδ' άλλου τινος είναι , ειμή της Εθνικής Συνελεύσεως .
Φιλονικούντες , φίλοι , επί πραγμάτων τοιούτων και ένεκα των φιλονικιών τούτων γενόμενοι παραίτιοι να διαταραχθή ολόκληρος η Επαρχία της Δωρίδος , ν' αναγκασθή δε όπως και η εξουσία , κατά το καθήκον της , να λάβη μέτρα , ελάβατε τάχα προ οφθαλμών ότι επισύρετε την κοινήν αγανάκτησιν , όχι μόνον των συνεπαρχιωτών Σας , αλλά και του Έθνους ;
Ελάβατε προ οφθαλμών ότι η Πατρίς , εις αυτάς τας κρισίμους περιστάσεις , περιμένει από τους προκριτοτέρους και νοημονεστέρους πολίτας , ως υμείς , όχι μόνον να συμβουλεύωσι τους απλουστέρους πολίτας αλλά και να προλαμβάνωσιν αυτοί διά της επιρροής και του πατριωτισμού των πάσαν ενδεχομένην ανατάραξιν ;
Ημείς , αρχαίοι φίλοι Σας , τοιαύτην διαγωγήν και ενέργεια , περιποιή τιμήν πάσης άλλης τιμής ανωτέραν εις τας παρούσας περιστάσεις .
Σας παρακαλούμεν , λοιπόν , και υμάς και πάντα άλλον πολίτην φιλόπατριν , να παραδώση εις λήθην παν ότι τυχόν κατά τινος αισθάνεται , ως αδελφοί δε και συμπολίται καλοί να συμπράξωμεν από κοινού εις την ευόδωσιν των πραγμάτων της Πατρίδος , ήτις από ημάς , τα τέκνα τα οποία εξέθρεψεν , έχει το δικαίωμα να απαιτή ειλικρινή περιποίησιν .
Λαμία , την 30 Νοεμβρίου 1862 .
Οι φίλοι Σας
Παπακώστας Τζαμάλας
Δημήτριος Ι. Ζώτος ".
Φαίνεται - όμως - άδικα χύθηκε το μελάνι . Κανέναν δεν άκουγαν , για τίποτα δεν γνοιάζονταν . Οι δικοί τους - ξεσηκωμένοι - οργίαζαν . Στη Βουλή και πάλι , ο πολύς Τρικούπης ασχολήθηκε - σειρά του ! - με τη δωρίδα , στις 24.6.1865 : " Έχω Κύριοι " είπε " να σας υποβάλω τινάς παρατηρήσεις επί του πληθυσμού της Δωρίδος ...Υπάρχει επίσημον έγγραφον του επάρχου Δωρίδος , προς την Κυβέρνησιν . Ο έπαρχος λέγει ότι δεν έκαμεν την απογραφήν αυτεπαγγέλτως , αλλά συνεπεία εγκυκλίου του Νομάρχου Φθιωτιδοφωκίδος .
Εκ του εγγράφου τούτου εξάγεται ότι ο Δήμαρχος Αιγιτίου εδυστρόπει και δεν ήθελε να αναθεωρήσει το δημοτολόγιον και ως εκ τούτου δεν απέστειλε το αποτέλεσμα εις το Υπουργείον . Διά τούτο , το Υπουργείον εβασίσθη επί προηγουμένου αποτελεσματος , και πάλιν δε ο δήμαρχος δυστροπεί !....."
Παλιά μου τέχνη ...κόσκινο , που λέει ο λαός μας......
Κάτι σαν..να μας θυμίζουν όλα αυτά , αδέρφια , κάτι..μας..θυμίζουν , τι όμως ;....
Ελλάς το...διαχρονικόν..πολιτικόν...μεγαλείον ...σου.......... Κ.Κ.-
