Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΗΣ ΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΟΣΑ ΣΥΜΠΥΚΝΩΝΕΙ

ΝΙΚΟΣ ΒΑΤΟΠΟΥΛΟΣ 

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 24-1-2016

• 

Πολυκατοικίες με ηλικία άνω του μισού αιώνα στη Βασιλίσσης Σοφίας.
ΕΤΙΚΕΤΕΣ:
​Υπάρχει μια ώρα του απογεύματος, όταν δύει ο χειμωνιάτικος ήλιος, που οι προσόψεις των κτιρίων της Βασιλίσσης Σοφίας, ιδίως εκείνων που κοιτούν τον Λυκαβηττό, αποκτούν ένα ιδιαίτερο φως. Δημιουργείται η αίσθηση μιας απόκοσμης συνθήκης, αντικειμενικά ευχάριστης όσο και βραχύβιας. Αλλά αυτό που μένει είναι η λεωφόρος Βασιλίσσης Σοφίας ως μια αστική φαντασία κι ένα διαχρονικό βουλεβάρτο. Είναι ίσως η μόνη από τις κεντρικές λεωφόρους που έχει διατηρήσει κάποια σχετική αίγλη στο σύνολό της. Στο παρελθόν υπήρχε η κομψότητα της λεωφόρου Αμαλίας, η εμπορική πύκνωση της Σταδίου, η αστική ηρεμία της Ακαδημίας, η μεγαλοπρέπεια της Πανεπιστημίου και η γοητεία της Πατησίων. Η Βασιλίσσης Σοφίας, λόγω της μοναξιάς της, σηκώνει και το βάρος τής υπερβολικά εξωραϊσμένης ιδέας γύρω από αυτό που εκπροσωπεί.
Ωστόσο, είναι μια λεωφόρος που εκπέμπει αυτό που απουσιάζει σε άλλα σημεία του αθηναϊκού κέντρου: τη γνώση γι’ αυτό που εκπροσωπεί και την πεποίθηση μιας μοναδικότητας. Πολλά θα μπορούσαν να συμβούν για να μπορέσει αυτός ο δρόμος να έχει προοπτική στο μέλλον. Αλλά, έστω και στη μορφή που παρουσιάζει σήμερα, με άνισης αξίας κτίσματα, συγκροτείται μια αστική συνθήκη που, στις μέρες μας, είναι ιδιαιτέρως πολύτιμη. Η νοσταλγική φιλολογία δυναμώνει από το αίσθημα της απώλειας του νεοκλασικού «περιδεραίου» από την Πανεπιστημίου ώς τη Μαρασλή. Θα ήταν πράγματι θετικό εάν είχαν διασωθεί μερικά ακόμη από τα αρχοντικά σπίτια που έκαναν τη Βασιλίσσης Σοφίας ένα δρόμο μοναδικό. Αλλά δεν μπορεί κανείς να δει το σήμερα, παραλείποντας κεφάλαια εξέλιξης στις ανάγκες και τις προτεραιότητες.
Αλλωστε, τα ωραία σπίτια της Βασιλίσσης Σοφίας αποτελούσαν μια ενότητα με τα αρχοντικά της λεωφόρου Αμαλίας αλλά και της Πανεπιστημίου μέχρι το ύψος της οδού Ομήρου. Ηταν, κατά έναν τρόπο, η συγκρότηση μιας πυκνής και συμπαγούς μεγαλοαστικής προθήκης που έμελλε να συμβολίσει στο διηνεκές τον εξαστισμό του 19ου αιώνα, κυρίως μετά το 1875 και την επιτάχυνση που επέφερε ο Χαρίλαος Τρικούπης.
Από όλον αυτόν τον κόσμο έχουν απομείνει ελάχιστα υλικά αποτυπώματα, τουλάχιστον με τη μορφή ιδιωτικών αρχιτεκτονημάτων σε μια μεγάλη αθηναϊκή ακτίνα, από το Ζάππειο στην Αμαλίας ώς την Καθολική Εκκλησία στην Πανεπιστημίου και τον Ευαγγελισμό στη Βασιλίσσης Σοφίας. Σε όλη αυτήν την ακτίνα, και ασφαλώς και σε πολλά ακόμη σημεία, υπήρχε η αθηναϊκή αστική εκδοχή στα χρόνια πριν από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, και μετά την ενοποίηση της Γερμανίας και της Ιταλίας και την ανάδυση των λογής λογής εθνικών αιτημάτων στις αυτοκρατορίες της Αυστρίας και της Τουρκίας.
Σήμερα, δύσκολα μπορεί να συνδεθεί κανείς με το κλίμα της προ του 1914 παγκοσμιοποίησης, που γέννησε την κοσμοπολίτικη αρχιτεκτονική της εποχής. Αλλά η αύρα εκείνου του κόσμου επιζεί. Αν θέλει κανείς να την εντοπίσει. Ακόμη και οι αρχοντικές πολυκατοικίες της δεκαετίας του 1930, στη γωνία με την Κουμπάρη, και απέναντι οι πολυκατοικίες του Φωτιάδη, και πιο πάνω στον αριθμό 29, η πολυκατοικία του Κιτσίκη, αναδίδουν έναν αέρα υψηλού γούστου. Αλλά και μεταπολεμικά, όλες οι πολυκατοικίες της δεκαετίας του 1950 και πολλές της δεκαετίας του 1960 είναι κατασκευαστικά και αισθητικά ανωτέρου επιπέδου. Είναι η συνέχεια ενός νήματος που πρέπει να συνεχιστεί.
 Πίσω στα παλιά 

ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ Ο " ΔΙΠΛΟΣ " ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΜΕ ΤΟ ΝΥΦΟΠΑΖΑΡΟ ΠΟΥ ΕΓΡΑΨΕ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

 Λειτουργεί ανελλιπώς από το 1925 και έχει θερινή και χειμερινή αίθουσα. Έφτασε να κόβει 5 χιλιάδες εισιτήρια την ημέρα! 






 Η φωτογραφία είναι από μια πασίγνωστη και πολύβουη συνοικία της Αθήνας. Στις μέρες μας η κεντρική λεωφόρος είναι συνήθως γεμάτη με αυτοκίνητα ενώ διαθέτει πολλά μπαρ, εστιατόρια και καφετέριες. Στο παρελθόν στον ίδιο δρόμο γινόταν «νυφοπάζαρο», αφού νέοι και νέες από όλες τις γύρω περιοχές έκαναν εκεί τη βόλτα τους, γνωρίζονταν μεταξύ τους και δεν ήταν λίγες οι φορές που πολλοί κατέληγαν στον γάμο. Στο πιο κεντρικό σημείο της περιοχής, στον αριθμό 109 της λεωφόρου υπάρχει ένας ιστορικός κινηματογράφος, που λειτουργεί από το 1925 και είναι από τους παλιότερους των Αθηνών. Το λέει άλλωστε και η πινακίδα στην είσοδο «Από το 1925, ψυχαγωγεί και τέρπει». Είναι ο κινηματογράφος Παλλάς στο Παγκράτι. Στις αίθουσές του, μια κλειστή και μια θερινή στην ταράτσα, έχουν προβληθεί χιλιάδες ταινίες. Τις δεκαετίες 1950 και 1960 γνώρισε τη μεγαλύτερη ακμή του και έκοβε περίπου 5000 εισιτήρια την ημέρα, ειδικά τα καλοκαίρια που λειτουργούσαν και οι δύο αίθουσες! Οι επιδόσεις αυτές είναι εξωπραγματικές για τους σημερινούς κινηματογράφους, ακόμα και γι αυτούς που λειτουργούν μέσα σε πολυπληθή εμπορικά κέντρα με χώρους μαζικής εστίασης.








 Ο ιδιοκτήτης του κ. Ματθαίος Πόταγας παρά τα 90 του χρόνια, δεν το βάζει κάτω και δηλώνει πως όσο είναι στη ζωή, το Παλλάς θα λειτουργεί και θα προβάλλει ταινίες. Και μέχρι στιγμής, το κάνει. «Σινέ Παλλάς. Λεωφόρος Υμηττού 109 στο κέντρο του Παγκρατίου, όπου και το σιντριβάνι», αναφέρει στο ηχογραφημένο μήνυμα ο 90χρονος  κ.Πόταγας, που συνεχίζει με τις προβολές των ταινιών, οι οποίες εξακολουθούν να είναι τρεις ημερησίως σε πείσμα των καιρών. Οι αναμνήσεις του ιδιοκτήτη, ο οποίος διαδέχτηκε τον πατέρα του και ανέλαβε τα ηνία της επιχείρησης το 1953, είναι πολλές. Σαν μικρό παιδάκι πρόλαβε τη γειτονιά με χωματόδρομους και κάρα. Σε συνέντευξή του στο  penna.gr ανέφερε πως κάποτε ένας Γερμανός τουρίστας που βρέθηκε στην Ελλάδα για διακοπές, φεύγοντας είπε: «Δύο πράγματα θα θυμάμαι από τη χώρα σας. Τον Παρθενώνα και το σινέ Παλλάς». Μια άλλη ιστορία που διηγήθηκε στη συνέντευξη ήταν: “Ήταν το 1944 στην κατοχή όταν οι Γερμανοί στρατιώτες εισέβαλαν σε τούτο εδώ το χώρο. Συνέλαβαν τον ξάδερφο μου, μα εγώ ήξερα πως δεν είχε γίνει τυχαία. Μας είχε “δώσει” ο διερμηνέας τους, γιατί κάποτε ήθελε να μπει στον κινηματογράφο, αλλά ο ξάδερφος μου δεν τον άφησε γιατί δεν είχε εισιτήριο. Μας τη φύλαγε φαίνεται.





 Εγώ σηκώθηκα να υπερασπιστώ το συγγενή μου. Με συνέλαβε και εμένα. Μας οδήγησαν σε κάποιες φυλακές στην οδό Βουλιαγμένης. Ήμασταν ίσα με 300-400 νέοι. Εμένα με άφησαν γιατί ήμουν μικρός. Ο ξάδερφος μου γύρισε έπειτα από 3 με 4 χρόνια και γρήγορα πέθανε. Βλέπεις είχε προσβληθεί από φυματίωση. Αυτά δεν τα λογαριάζεις…” Εδώ και πολλές δεκαετίες η χρονολογία ανανεώνεται αλλά όχι και η αφίσα Οι επισκέπτες κάθε εποχή, εντυπωσιάζονται από τη μουσική που ακούγεται στα διαλείμματα των ταινιών. Κλασσική και ακούσματα των ‘30ς είναι μια παράδοση για την οποία έγινε γνωστό το Παλλάς και την οποία τηρεί μέχρι σήμερα ο ιδιοκτήτης. «Ποτέ – Κανένας κινηματογράφος δεν προέβαλε τόσες πολλές καλές ταινίες, όσες θα προβάλη φέτος το Παλλάς», γράφει μια αφίσα που ανανεώνει κάθε χρόνο τη χρονολογία της. ...
Διαβάστε όλο το άρθρο: http://www.mixanitouxronou.gr/pou-vriskete-o-diplos-kinimatografos-me-to-nifopazaro-pou-egrapse-istoria-stin-athina-litourgi-anellipos-apo-to-1925-ke-echi-therini-ke-chimerini-ethousa-eftase-na-kovi-5-chiliades-isitiria-tin/

 Πίσω στα παλιά 

ΜΙΑ ΠΡΟΣΟΨΗ ΑΛΛΑΖΕΙ ΤΟ ...ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΗΣ ΠΑΤΗΣΙΩΝ

ΓΙΩΤΑ ΣΥΚΚΑ     ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

• 

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:
Είναι αυτό ακριβώς που θέλεις να δεις σαν διασχίζεις την «τραυματισμένη» εδώ και χρόνια τώρα Πατησίων. Το «Ακροπόλ Παλάς» κάθε μέρα τον τελευταίο καιρό που αφαιρείται και μια σκαλωσιά από την πρόσοψή του προβάλλει με την αγέρωχη φινέτσα του σε κάθε λεπτομέρεια. Η ώχρα φωτίζει το βλέμμα, όπως και τα κάγκελα-αριστουργήματα που αποκαταστάθηκαν στα μικρά μπαλκόνια του, αλλά και το ρουφ γκάρντεν στον τελευταίο όροφο. Μια αισιόδοξη νότα ανάμεσα σε μουντζουρωμένα κτίρια και τις κατεστραμμένες όψεις.
Το εμβληματικό κτίριο που συνδέθηκε με την έντονη κοσμική ζωή του Μεσοπολέμου καθώς και τη νεότερη Ιστορία, αφού από τα μπαλκόνια του καταγράφηκαν τα γεγονότα του Πολυτεχνείου, δείχνει έτοιμο να ξαναμπεί στη ζωή της πόλης. Οι εργασίες στις όψεις του, επί των οδών Πατησίων και Αβέρωφ, έχουν προχωρήσει, το ΕΣΠΑ ολοκληρώνεται στο τέλος του χρόνου, το έργο έπρεπε να παραδίδεται αυτές τις ημέρες, αλλά αυτό δεν θα γίνει τόσο εύκολα, ούτε πρόκειται να μετατραπεί άμεσα σε «κύτταρο πολιτισμού», όπως οραματιζόταν η κυβέρνηση με το που ανέλαβε τον περασμένο Ιανουάριο.
Σφάλματα στις αρχικές προμετρήσεις του προϋπολογισμού του έργου αλλά και προβλήματα που προκλήθηκαν στο διατηρητέο κτίριο από την πυρκαγιά του 2012 και τους καταπατητές, οι οποίοι αφαίρεσαν ό,τι πολύτιμο είχε, ακόμη και τον χαλκό από τα καλώδια, όχι μόνο καθυστερούν τις εργασίες αποκατάστασής του, αλλά επιβαρύνουν κι άλλο τον προϋπολογισμό του.
Οπως είχε γράψει η «Κ», το στατικό πρόβλημα που εστιάζεται σε τρεις ορόφους του κτιρίου πρέπει να αντιμετωπισθεί με ενισχύσεις πέραν αυτών που προβλέπει η εγκριθείσα μελέτη. Ομως το κονδύλι του 1-1.100.000 ευρώ που αναζητούσε κατά τη διάρκεια της θητείας του ο κ. Ν. Ξυδάκης αυξήθηκε, σύμφωνα με πληροφορίες, ακόμη περισσότερο (περίπου 1.800.000), προβληματίζοντας τον υπουργό Πολιτισμού Αριστείδη Μπαλτά για την εξεύρεσή του. Το έργο άλλωστε δεν μπορεί να μείνει ημιτελές στους ορόφους β, γ και δ.
Αναγκαστικά πρέπει να πάει «γέφυρα» (να δούμε αν θα συμβεί) στην επόμενη προγραμματική περίοδο. Οσο για τα χρήματα που δεν μπορεί να καλύψει το ανίσχυρο οικονομικά ΥΠΠΟ, φαίνεται πως είναι πρόθυμη να αναλάβει το κόστος η Περιφέρεια. Πριν από μήνες βέβαια, οι συζητήσεις στρέφονταν σε χορηγό...
Το κτίριο που σχεδίασε ο αρχιτέκτονας Σ. Μαγιάσης και κατασκευάστηκε το 1925-26 κόστισε πολλά για να περιέλθει στο Δημόσιο, προκειμένου να στεγάσει πολιτιστικούς φορείς και χρήσεις του ΥΠΠΟ. Το έργο εντάχθηκε στο ΕΣΠΑ (2007-2013), οι εργασίες αποκατάστασης ξεκίνησαν τον Ιούλιο 2013 με προϋπολογισμό 14.220.000 ευρώ (με αναθεώρηση και ΦΠΑ) και υπογραφείσα σύμβαση 8.345.793,38 ευρώ. Οταν ολοκληρωθεί, προβλέπεται να δημιουργηθούν εκθεσιακοί χώροι, μεγάλο πωλητήριο του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων, ψηφιακή βιβλιοθήκη, χώροι για δράσεις του σύγχρονου πολιτισμού, εστιατόριο στον τελευταίο όροφο, κ.ά.
Σκοπός του ΥΠΠΟ είναι να αποτελέσει ένα τρίγωνο πολιτισμού μαζί με την αναβάθμιση του πεζόδρομου της Τοσίτσα, το γειτονικό Πολυτεχνείο, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και το κτίριο του ΥΠΠΟ. Ονειρο υπουργών από το 2000 έως σήμερα. Ομως το «Ακροπόλ Παλάς» κόστισε πολλά για να ζήσει νέες περιπέτειες. Η αποκατάσταση της όψης του δημιουργεί ελπίδες ότι ίσως, αυτή τη φορά, κινητοποιήσει τη γειτονιά της Πατησίων σε αναπτυξιακές δραστηριότητες. Σε μια περιοχή που οι όψεις των κτιρίων πληγώνονται καθημερινά από τις μουντζούρες και τα καταστήματα δοκιμάζονται από τις δράσεις των Εξαρχείων, το «Ακροπόλ Παλάς» πρέπει και πάλι να μπει στην καθημερινότητά μας.
 Πίσω στα παλιά 

Η ΘΛΙΨΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ - ΡΗΜΑΖΟΥΝ ΚΤΙΡΙΑ ΣΤΟΛΙΔΙΑ

 

Αστραπέλλου Μαριλένα

Η εγκατάσταση της Μπιενάλε στο Μπάγκειο εγκαινιάζει τον διάλογο για τα εγκαταλελειμμένα κτίρια γύρω από την Ομόνοια

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:  06/12/2015 ΤΟ ΒΗΜΑ

Ομόνοια και οδός Αθηνάς

 

Mαζευτήκαμε σε ένα δωμάτιο του Μπάγκειου, του πάλαι ποτέ ξενοδοχείου που χτίστηκε με έξοδα του Iωάννη Μπάγκα στα τέλη του 19ου αιώνα. Ενα δείγμα της αρχιτεκτονικής του Τσίλλερ με τα σημάδια του μεγαλοπρεπούς παρελθόντος ακόμη εμφανή και το θλιβερό παρόν ακόμα εμφανέστερο στα κρακελαρισμένα και αποκολλημένα επιχρίσματα των σοβάδων. Παρ' όλα αυτά στο μελαγχολικό σκηνικό της Ομόνοιας ξεχωρίζει σαν μια μικρή, έστω, αχτίδα φωτός έτσι όπως ζωντάνεψε χάρη στην Μπιενάλε της Αθήνας 2015-2017. Η αφορμή για τη συγκεκριμένη συνάντηση ήταν η συμμετοχή μας στην περιπατητική δράση Speleo- / Σπήλαιο-  υπό την επιμέλεια και καθοδήγηση του αρχιτέκτονα Φάνη Καφαντάρη. Στόχος να αναγνωρίσουμε και να χαρτογραφήσουμε κενά κτίρια γύρω από την περιοχή της Ομόνοιας, στο πλαίσιο ενός τριήμερου workshop που θα συνεχιστεί σε βάθος χρόνου, περίπου όσο κρατάει ο μακρύς ορίζοντας της Μπιενάλε, με απώτερο στόχο την εκκίνηση δημόσιας συζήτησης για τα κενά κτίρια.

Χωρίς καν να χρειαστεί να απομακρυνθούμε από το οπτικό πεδίο του Μπάγκειου, είχαμε αναγνωρίσει το «δίδυμο» νεοκλασικό του, «Μέγας Αλέξανδρος», άδειο και αυτό με τις μελαγχολικές ψευδοκαρυάτιδές του, το έρημο Ειρηνοδικείο, τα ξενοδοχεία Fashion House Hotel, La Mirage ή το Classical Acropol Hotel, αλλά και τα αν μη τι άλλο εσωστρεφή, αν όχι παροπλισμενα, πρώην Εξέλσιορ και Μέγαρο Ανδρικίδη. Περπατώντας ακτινωτά προς την Πανεπιστημίου και τη Σταδίου, την αρχή της Θεμιστοκλέους και της Εμμανουήλ Μπενάκη, στην Αθηνάς ως τη Σοφοκλέους και το Ειρηνοδικείο της, στην πλατεία Βάθης και στην πλατεία Δικαιοσύνης τα κενά κτίρια πλήθαιναν με απογοητευτικούς ρυθμούς. Στα 70 έφτασε ο πρόχειρος υπολογισμός τους, αριθμός ακόμα καταθλιπτικότερος αν αναλογιστεί κανείς το μεγάλο εμβαδόν τους. Κτίρια-φαντάσματα όχι σε μια οποιαδήποτε περιοχή αλλά επάνω στον γεωγραφικό πυρήνα της Αθήνας, σε μια θλιμμένη Ομόνοια που προκαλεί έναν κόμπο στο στομάχι.

«Η θλίψη είναι περισσότερο εσωτερική κατάσταση. Νομίζω ότι προτιμώ τη λέξη "ανησυχία" με αρνητικό ή θετικό πρόσημο. Ανησυχία για τους μετασχηματισμούς της πόλης στην οποία κατοικούμε. Οχι μόνο για αυτό που θα ακολουθήσει αλλά και για αυτό που προηγήθηκε, τη βάση δηλαδή αυτού που συμβαίνει τώρα» λέει ο Καφαντάρης. Με αντικείμενο της διδακτορικής του διατριβής τους μετασχηματισμούς του αστικού ιστού με πεδίο εστίασης την Ομόνοια και με την πείρα από τη συνεργασία του με τον καθηγητή κ. Παναγιώτη Τουρνικιώτη στη μελέτη του ΕΜΠ «Μεταλλασσόμενοι χαρακτήρες και πολιτικές στα κέντρα Αθήνας και Πειραιά» η οποία είχε εκπονηθεί για λογαριασμό του Οργανισμού Ρυθμιστικού Σχεδίου Αθήνας (ΟΡΣΑ) το 2010-2012, ο Καφαντάρης εμμένει στην πολυπλοκότητα της κατάστασης.

Η απορρύθμιση του Κέντρου

«Η απορρύθμιση» τονίζει «των παραγωγικών δραστηριοτήτων στο Κέντρο πλάι στην ευρύτερη επιταγή αποκέντρωσης των λειτουργιών του από τα τέλη του '70 μπορεί να γέμισε τις λεωφόρους και τα προάστια αλλά άφησε για το Κέντρο ευαίσθητες ισορροπίες που η σύγχρονη σε εμάς οικονομική συνθήκη επιτάχυνε τη διάλυσή τους σε μεγάλο βαθμό. Εταιρείες και φορείς επιλέγουν τη μετεγκατάσταση ή κλείνουν, χονδρικό και λιανικό εμπόριο συμπιέζονται και μαζί και με μία σειρά άλλων δραστηριοτήτων παράγουν σε συνδυασμό με την οικονομική ύφεση ένα στάσιμο "κενό" στα κτίσματα. Σκεφθείτε για παράδειγμα τον κύκλο εργασιών στο πρώην Ειρηνοδικείο στην Ομόνοια και στο Εφετείο στη Σωκράτους. Αν αναλογιστούμε πως μαζί με αυτές τις λειτουργίες απομακρύνονται εργαζόμενοι και επισκέπτες που αντιστοιχούν σε αρκετές χιλιάδες ημερησίως και εκτός από την παρουσία τους σε αυτά τα κτίρια υποστήριζαν και ένα σύνολο περιφερειακών λειτουργιών, π.χ. καταστήματα ή ακόμα και ξενοδοχεία κάποτε, γίνεται κατανοητό πως το πλαίσιο αναφοράς για το "κενό" υπερβαίνει μια συζήτηση αισθητικής τάξης, κτίρια "στολίδια" που ρημάζουν κ.λπ.».  

Κτίρια αφημένα στην τύχη τους

Εστω κι έτσι, με τη ματιά του παρατηρητή είναι δύσκολο να αποφύγει κανείς να χρησιμοποιήσει τη λέξη «εγκατάλειψη» για την κατάσταση που επικρατεί στο κέντρο της πόλης:

«Περιγράφοντας ένα κενό κτίριο ως εγκαταλειμμένο σημαίνει ότι κάποιος το έχει αφήσει στην τύχη του. Αν και αυτό μπορεί να ισχύει για κάποιες περιπτώσεις παλαιότερων κτισμάτων - πολλοί κληρονόμοι, αδυναμία αξιοποίησης, σύνθετο καθεστώς θεσμικής προστασίας κ.ά. -, ο χαρακτηρισμός "λειτουργικά μη ενεργά" ή ακόμα και "εν αναμονή", σε μια περισσότερο ελεύθερη απόδοση, είναι περισσότερο σκόπιμος. Αρκετά από αυτά ανήκουν σε δημόσια ή ιδιωτικά Ταμεία και φορείς χωρίς να έχουν εγκαταλειφθεί στην τύχη τους. Το κέντρο όμως δεν μπορεί να χαρακτηριστεί γενικότερα "άδειο", όπως συχνά σχολιάζεται. Η προηγούμενη δυναμική του όμως έχει σαφώς αλλάξει. Λογικό, η πόλη κινείται. Αν κάτι προκαλεί θλίψη είναι η άρνηση αναγνώρισης του χρονικού βάθους των διεργασιών του μετασχηματισμού του κέντρου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Θα ήμουν αισιόδοξος με μια κατεύθυνση παραγωγικής ανασυγκρότησης του κέντρου για όλους, χωρίς αποκλεισμούς και μονοσήμαντους στόχους που θα απαντούσε σε χρόνια αιτήματα βιωσιμότητας: περιβαλλοντικής, κοινωνικής, λειτουργικής. Αυτό θα είχε σαν αποτέλεσμα και τη σταδιακή πλήρωση των κτιρίων».

Η περίπτωση του Μπάγκειου

Το κτίριο που φιλοξενεί την Μπιενάλε της Αθήνας, η οποία μετά το πέρας του πρώτου, μικρού κύκλου της (ολοκληρώθηκε στις 29/11) θα συνεχιστεί σε βάθος διετίας, παραχωρήθηκε στους διοργανωτές από το Μπάγκειο Ιδρυμα όπου ανήκει και ο «Μέγας Αλέξανδρος». Οπως λέει ο διαχειριστής του Ιδρύματος κ. Φίλιππος Δραγούμης: «Από την τελευταία τους χρήση, περίπου το 1993, δεν υπήρχε ζήτηση για τα κτίρια. Ψάχναμε κάποιον επενδυτή, όμως στάθηκε αδύνατο να βρεθεί λόγω της κατάστασης στην Ομόνοια και αργότερα εξαιτίας της οικονομικής κρίσης. Στο μεταξύ το κεφάλαιο του Ιδρύματος συρρικνώθηκε δεδομένου ότι ήταν σε μετοχές της Εθνικής Τράπεζας και της Τράπεζας της Ελλάδος λόγω της διαθήκης του Μπάγκα, οπότε σκεφθήκαμε ότι η καλύτερη λύση θα ήταν να τα παραχωρήσουμε στον Δήμο Αθηναίων για να τα εντάξει στο ΕΣΠΑ και να μετατραπούν σε κοιτίδες επιχειρηματικότητας - το Ιδρυμα Ωνάση είχε εκπονήσει μάλιστα τη μελέτη αποκατάστασης. Αυτό όμως τελικά δεν επετεύχθη γιατί χάθηκαν οι προθεσμίες για τη χρηματοδότηση. Θεωρήσαμε ότι είναι καλύτερο να τα ανοίξουμε, έστω και ημιτελή, για διάφορες δραστηριότητες όπως αυτή της Μπιενάλε και να τα φτιάξουμε σιγά σιγά χωρίς να περιμένουμε τη μεγάλη επένδυση. Ηδη υπάρχει ζήτηση για καλλιτεχνικές εκδηλώσεις και στο "Μέγας Αλέξανδρος". Εχει αρχίσει μια κίνηση στην Ομόνοια,  υπάρχει ζήτηση για τα ισόγεια καταστήματα και διοργανώσεις σαν την Μπιενάλε συμβάλλουν στην αναζωογόνηση της περιοχής».

 Πίσω στα παλιά

ΣΤΑ ΕΓΚΑΤΑ ΤΟΥ ΜΠΑΓΚΕΙΟΥ ΕΝΑΣ ΣΥΓΚΙNΗΤΙΚΟΣ ΑΘΗΝΑΪΚΟΣ ΤΟΠΟΣ

Αυτή η εικόνα του Μπάγκειου χτύπησε δυνατά στο μέσα δυο βδομάδες πριν. Με ζωή, φωτισμένο. Με συγκίνηση, περπατώντας χρόνια μπροστά του μη έχοντας το δει ποτέ ενεργό. Ένα αριστουργηματικό Τσίλερ κτίριο (1890) στην όψη, που μαζί με το δίδυμό του Μέγα Αλέξανδρο στην άλλη πλευρά της Αθηνάς, φέρουν το βάρος της ιστορίας πόλης και χώρας. Παρόντα σε όλες τις εικονογραφήσεις/φωτογραφήσεις στη διάρκεια του χρόνο, παρ' ολα αυτα αφημενα, δεκαετίες τώρα,   σε παραλογη εγκατάλειψη.
Η χαρά παρέμεινε με τις μέρες, μα το φως αυτό με βασάνιζε, κάτι μου κανε οικείο μιας και δεν το είχα δει ποτέ. Μετά από σκέψη ξεπροβαλε η  συνδεση, είναι αυτό το γλαρό, ήπιο, κολακευτικό για το κτίριο φως που είχε καταγράψει ο Τσαρούχης στον πίνακά του "Νέον", το θρυλικό ομονοιακο καφενείο.


Στα προκαταρκτικά πλαίσια λοιπόν της επερχόμενης Μπιενάλε -που θα 'χει βάση την Ομόνοια- το κτίριο άνοιξε για 10 μέρες, και η επίσκεψη επιβαλλόταν.

Πρώτα βήματα στα σκαλιά και μετά σιωπή. Κυρίαρχη η βαθειά, ατόφια ομορφιά! Μπορεί η φθορά του χρόνου να 'ναι ολοφάνερη, το κρίμα στην σκέψη "τι κτίρια έχουμε στην καρδιά της πόλης παρατημένα", αλλά ο πλούτος ολοφάνερος. Στον διάκοσμο των γύψινων Ερμήδων, στους σκαλιστούς καθρέπτες, στις μαρμάρινες σκάλες με τα εξαιρετικά κιγκλιδώματα, στις καλυμμένες τοιχογραφίες που μισοαποκαλύπτονταν κάτω απ' την πρόχειρη "συγχρονη" ταπετσαρία, και πάνω απ' όλα στην αίθουσα των δεξιώσεων, εκεί που το μυαλό μπορεί να βουτήξει στη φαντασία, στο τώρα που στέκεσαι στην ερημιά της να φανταστείς, σπουδαίες βραδιές, μουσικές, σχέσεις, πάθη, όλα τα φθαρτά στον χρόνο που ... πέρασαν.

Γέλια στο διάδρομο, πάμε στο παρόν: το κτίριο ενεργό με νέους ανθρώπους, που με σεβασμό άγγιζαν και ενεργούσαν στο μέσα του. Δύο γενιές Αθηναίων  σε επικοινωνία, , σκότωναν την αδιαφορία των ενδιάμεσων δεκαετιών, και το Μπάγκειον γέμισε κι άλλο φως.

Αθηναίοι, κι όσοι σκέπτεστε τον χρόνο, αξίζει να  επισκεφθείτε αυτό το γλαφυρό 'Μουσείο' της αθηναϊκής ζωής. Φέρει κάτι βαθύ αυτή η φθαρμένη εκθαμβωτική ομορφιά.

► Ευκαιρία να δείτε το Μπάγκειον;  Ανοικτό μόνο αυτό το Σαββατοκύριακο 28-29 Νοεμβρίου.

(+ κλικ σε φώτο για μεγέθυνση)






















































http://athensville.blogspot.gr
Πίσω στα παλιά