Άγιος Βαλέριος Γκαφένκoυ (ο μεγαλομάρτυρας των ρουμανικών φυλακών) & αγία Φιλοθέη η Αθηναία (18 + 19 Φεβρουαρίου)
Άγιος Βαλέριος Γκαφένκου(18 Φεβρ.)
Ο
άγιος Βαλέριος Γκαφένκου φυλακίστηκε σε ηλικία 20 ετών από το αθεϊστικό
καθεστώς της Ρουμανίας και πέθανε για τη χριστιανική του πίστη στις 18
Φεβρουαρίου 1952, αφού είχε αξιωθεί να δει την Παναγία και να φτάσει σε
πολύ υψηλό επίπεδο πνευματικής ζωής.
Με τη στάση ζωής του έγινε όχι μόνο
άγιος και μάρτυρας, αλλά και ένας δάσκαλος της ορθόδοξης αγάπης,
πραότητας και αγιότητας σε καιρούς φοβερά δύσκολους και θανατηφόρα
επικίνδυνους! Η μελέτη της ζωής και των λόγων του είναι απόλυτα
απαραίτητη για την εποχή μας, που τόσο βασανίζεται από τις αδυναμίες
μας.
To συγκλονιστικό βιογραφικό του δες εδώ, καθώς και μετά τη μέση αυτού του post (και ένα σοβαρό αφιέρωμα γι' αυτόν, στ' αγγλικά).
Είναι
η Γυναίκα που έκανε μόνη της μια επανάσταση ενάντια στον κατακτητή, την
εποχή της Τουρκοκρατίας, στην Αθήνα του 16ου αιώνα.
Μια
επανάσταση όχι με τη βία, αλλά με πνευματική καλλιέργεια και έργα
υποδομής (π.χ. πηγάδια), προσφορά μόρφωσης στο λαό (ιδίως στις κοπέλες
και γυναίκες) και στέγης και περίθαλψης σε κακοποιημένες γυναίκες και
σκλάβες. Το τελευταίο έκανε τους Τούρκους να εισβάλουν δύο φορές στο
μοναστήρι της (κέντρο ανθρωπιστικής προσφοράς), και τη δεύτερη φορά την
ξυλοκόπησαν μέχρι θανάτου.
Αργότερα το σώμα της βρέθηκε άφθαρτο και φυλάσσεται σε μαρμάρινη
λάρνακα μέσα στο μητροπολιτικό ναό Αθηνών (όπως και το άφθαρτο σώμα του
αγίου Γρηγορίου Ε΄, πατριάρχη ΚΠόλεως, που κρέμασαν οι Τούρκοι το Πάσχα
του 1821 [αξίζει να δεις γι' αυτόν εδώ]).
Προς
τιμήν της αγίας ή με αφορμή διάφορα ανθρωπιστικά έργα της, έχουν πάρει
το όνομά τους συνοικίες της Αθήνας όπως η Φιλοθέη, η Καλογρέζα και το
Ψυχικό.
Έτσι,
η αγία Φιλοθέη συναντά όλες τις μεγάλες αγίες της φιλανθρωπίας (και τις
σύγχρονες γυναίκες με παρόμοιες ανησυχίες), όπως οι νεότερες αγίες Ελισάβετ Θεοδώροβνα και Μαρία Σκόμπτσοβα, η οσία Γαβριηλία κ.ά.
Δες βιογραφία της εδώ από την Ομάδα Γυναικών "Αγάζηλος". Και ένα εξαιρετικό κείμενο γι' αυτήν από μια άλλη σπουδαία, κατά τη γνώμη μου, Γυναίκα, την κυρία Γαλάτεια Γρηγοριάδου Σουρέλη.Οι ευχές των αγίων να σας συνοδεύουν, καθώς & όλο τον κόσμο, αδελφοί.
«1838: Ιανουαρίου 17: κάποιος νέος εις Ιωάννινα Γεώργιος τούνομα,
εσυκοφαντήθη από τους Τούρκους Ιωαννίνων, ότι άλλαξε την θρησκείαν του,
και έγινεν Τούρκος, και τον επήγαν εις τον Κατήν, και εις τον Βεζήρ
Μουσταφά Πασάν, και τον εξέταξαν, και επαίδευσαν αυτόν πολλά, τέλος δεν
εκατεπίσθη να γίνει τούρκος, εστάθη σταθερός, και δεν άλλαξε την
χριστιανοσύνην του: τον εκρέμασαν, εις το Κουραμαργιό, ημέρας δύω
κρεμασμένος, και τον εξεκρέμασαν και τον έθαψαν εις την Μητρόπολιν τη:
19: γεναρίου, και έγινεν μάρτυρας και κάμνει θαύματα εις τους μετά
πίστεως προσερχομένους και είναι αληθέστατον, ο οποίος άγιος, είχε την
συμβίαν του, και ένα παιδίον 15 ημερών και ευρίσκονται ζώντες εις
Ιωάννινα».
Έτσι απλά, πολύ απλά, περιγράφει ένας μοναχός από την Ιερά Μονή
Ελεούσης Νήσου Ιωαννίνων, σ’ ένα φύλλο του Μεγάλου Ωρολογίου, το
μαρτύριο του αγίου Γεωργίου του νέου, του εν Ιωαννίνοις. Περιγράφει τα
γεγονότα τόσο απλά, όσο απλή ήταν και η ζωή του Γεωργίου. Ένα νεαρό
παιδί, μόλις είκοσι οκτώ ετών, ιπποκόμος στο επάγγελμα, μόλις που είχε
νυμφευθεί τη σύζυγό του Ελένη και είχε αποκτήσει μαζί της και ένα γιό,
τον οποίο τον βάπτισε λίγες ημέρες πριν το μαρτυρικό του τέλος.
Η ζωή του αγίου και το μαρτύριό του είναι σε όλους γνωστά και ιδιαιτέρως στους φιλαγίους χριστιανούς.
Η
πρώτη φορητή εικόνα του Αγ. Γεωργίου του εξ Ιωαννίνων η οποία έγινε
στις 30 Ιανουαρίου 1838, μόλις 13 ημέρες μετά το μαρτύριό του, «διά χειρός Ζήκου Χιοναδίτου» και με έξοδα του ιερομονάχου Χρυσάνθου Λαϊνά.
Στην Ακολουθία του Αγίου “συντεθείσα υπό φιλοχρίστου Ιωαννίτου” (Εν Κερκύρα 1866) σημειώνεται στο Συναξάρι ότι: “Ο Αρχιερατεύων τότε εν Ιωαννίνοις κύριος Ιωακείμ ο από Δρυϊνουπόλεως (ο εν υστέροις από Κυζίκου ευκλεώς Πατριαρχεύσας)
απήλθεν
εις τον Μεχκεμέν κατ’ εκείνην την εσπέραν, και ωμίλησε τα δέοντα,
αποδείξας διά λόγων ισχυρών και αναντιρρήτων την αθωώτητα του Γεωργίου,
εντεύθεν δε απήλθεν και εις την διοίκησιν, και είπεν όσα έδει, αλλ’ οι
λόγοι του ουδέν ίσχυσαν, καί τοι βάσιμοι όντες και αληθείς”.
Το σώμα του Αγίου έμεινε κρεμασμένο μέχρι τις 19 Ιανουαρίου “και κατ’
αυτήν εδωρήθη το νεκρόν αυτού σώμα, παρά του διοικητού Μουσταφά Πασά
Βεζύρη, εις τον ρηθέντα Μητροπολίτην άγιον Ιωαννίνων κύριον Ιωακείμ,
όπερ μετακομισθέν εις την εκκλησίαν του Αγίου Αθανασίου της Μητροπόλεως
Ιωαννίνων, ετάφη εκτός του Ιερού Βήματος εν τω αριστερώ μέρει μετά
μεγάλης συνδρομής των χριστιανών, και μετά της ανηκούσης παρατάξεως
παντός του ιερατικού κλήρου”.Τα γεγονότα όμως που ακολούθησαν τον
απαγχονισμό του Γεωργίου, φανερώνουν τη δόξα, την οποία περιποιεί ο
Θεός σε αυτούς που τον δοξάζουν.
Πληροφορούμαστε πως το πρώτο κιόλας βράδυ, εκείνο της 17ης
Ιανουαρίου, που το σώμα του αγίου έμεινε κρεμασμένο, αλλά και για το
επόμενο βράδυ, κατέβαινε φως από τον ουρανό και φώτιζε το πρόσωπο του
αγίου. Οι Τούρκοι φύλακες βλέποντάς το προσπαθούσαν να το διώξουν
πυροβολώντας το, αλλά εκείνο απομακρυνόταν και επέστρεφε πάλι για να
φωτίσει τον άγιο.
Αλλά και όπως ομολόγησαν οι χριστιανοί, έπαιρναν από το κρεμασμένο
σώμα του κομμάτια από τα εσώρουχά του, την κάλτσα του, δωροδοκώντας
ασφαλώς τους Τούρκους φύλακες, και κομμάτια από την τριχιά της κρεμάλας
και με αυτά ο άγιος επιτελούσε θαύματα και ιάσεις!
Ψύχος δριμύ επικρατούσε αυτές τις ημέρες και η υγρασία της λίμνης
μετατρέπονταν σε πάχνη και ένα λεπτό στρώμα πάγου κάλυπτε τα πάντα∙ το
μαρτυρικό όμως σώμα του αγίου ήταν εύκαμπτο και ζεστό, όταν το κατέβασαν
οι χριστιανοί μετά από δύο ημέρες και με μια βάρκα το μετέφεραν στο
παρεκκλήσιο του Γυναικωνίτη του Μητροπολιτικού Ναού, την Αγία Μαρίνα,
για να το σαβανώσουν, έτσι όπως αρμόζει σε κάθε χριστιανό.
Εκεί, στη Μητρόπολη, στο Ναό του Αγίου Αθανασίου, ο Δεσπότης των Ιωαννίνων Ιωακείμ ο Χίος, και μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης, έδωσε
εντολή στον κυρ – Πέτρο, τον Πρωτοψάλτη της Μητρόπολης, που ήταν και
ζωγράφος, να ψηλαφήσει καλά το πρόσωπο του αγίου για να του φτιάξει
ευθύς αμέσως μετά την Εξόδιο Ακολουθία την εικόνα. Έτσι και έγινε∙ ο κυρ
– Πέτρος έπιανε με τα χέρια του το πρόσωπο του μάρτυρος και τα δάχτυλά
του απομνημόνευαν κάθε του ρυτίδα, κάθε αυλάκωμα, το σχήμα των ματιών,
που τώρα θα βλέπουν το πρόσωπο του Κυρίου, το σχήμα των χειλιών του, με
τα οποία ομολόγησε την πίστη του και με τα οποία τώρα θα υμνεί τον Θεό
στις ουράνιες μονές.
Αμέσως μετά την ταφή του αγίου ο κυρ – Πέτρος πήγε στο σπίτι του και
χωρίς να νίψει τα χέρια του, έπιασε την ετοιμοθάνατη και ασθενούσα από
υδρωπικία μητέρα του και εκείνη αμέσως θεραπεύτηκε! Και ο άγιος Γεώργιος
έκαμε το πρώτο του επίσημο θαύμα. Δώδεκα ημέρες μετά, η πρώτη εικόνα
του αγίου ήταν έτοιμη!
Τον Σεπτέμβριο του επομένου έτους, του 1839, ήλθε και από το Πατριαρχείο η επίσημη Πράξη Αγιοκατατάξεως του αγίου Γεωργίου, αφού
το πλήθος των θαυμάτων που έκανε ο άγιος στους πιστούς που έπαιρναν
λαδάκι από την ακοίμητη κανδήλα του τάφου του, ή χώμα από εκεί, ήταν
αναρίθμητα.
«Επί τη βάσει εκθέσεως του από Ρεθύμνης Μητροπολίτου Ιωαννίνων
Ιωαννικίου υπογεγραμμένης και υπό του πρώην Βελλάς Λεοντίου, του
Περιστεράς Σεραφείμ και άλλων πολλών κληρικών και λαϊκών, βεβαιωσάντων
την τέλεσιν θαυμάτων εν τω τάφω του Νεομάρτυρος», ο Οικουμενικός Πατριάρχης Γρηγόριος ο Στ΄ απεφάσισε
με Πατριαρχική και Συνοδική Πράξη, που εκδόθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου
1839, όπως «…ο υπέρ Χριστού πανδήμως το μαρτύριον αναδεξάμενος Γεώργιος ο
Νεομάρτυς, γνωρίζεται τουντεύθεν παρά πάσης της Ορθοδόξου Ανατολικής
Εκκλησίας, αληθής μάρτυς του Χριστού, συναριθμούμενος τη τη χορεία των
πιστών, τελουμένης κανονικώς της μνήμης αυτού κατά την 17η Ιανουαρίου».
Ο
Πατριάρχης Γρηγόριος, στέλνοντας την Πατριαρχική και Συνοδική Πράξη
στον Μητροπολίτη Ιωαννίνων, τον παρακάλεσε να μη τη δημοσιεύσει για να
μην προκαλέσει τους Τούρκους. Παράλληλα πρόσθεσε ότι ορίστηκε η γιορτή
του νεομάρτυρος την 17η Ιανουαρίου, ημέρα γιορτής του αγίου Αντωνίου,
για να μη φανεί ότι για τον Νεομάρτυρα έγινε νέα γιορτή. Η φήμη όμως των
θαυμάτων του αγίου σε χριστιανούς και Μουσουλμάνους παραμέρισε τους
φόβους και έτσι η γιορτή του αγίου Γεωργίου τελούνταν πανηγυρικά.
Πλήθη χριστιανών από τα χωριά της Ηπείρου έρχονταν να προσκυνήσουν
τον άγιο, κοιμούνταν εκεί στον τάφο του και το πρωί έκαμαν Θεία
Λειτουργία και ο άγιος απαντούσε στα αιτήματα των απλοϊκών αυτών
ανθρώπων.
Πολλές φορές εμφανίστηκε στην γυναίκα του Ελένη και την ενθάρρυνε
δίνοντάς της κουράγιο να συνεχίσει να ζει κατά Χριστόν και να υποφέρει
την φτώχια της, αναθρέφοντας το παιδί τους χριστιανικά. Τρεις ημέρες
πριν πεθάνει και η Ελένη, είχε πληροφορία από τον ουρανό για το
επερχόμενο τέλος της, ευχήθηκε τα προς σωτηρία στο γιό της Ιωάννη και
κοιμήθηκε ειρηνικά.
Άξια θαυμασμού είναι και η πίστη του χριστιανικού λαού, που όπως αργότερα αφηγήθηκε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Ιωακείμ ο Β’, και δημοσιεύθηκε από τον Ζώτο Μολοττό στην εφημερίδα «Φωνή της Ηπείρου»,όταν
ήταν Μητροπολίτης Ιωαννίνων τον πίεσαν πολύ οι πιστοί στην πρώτη
επέτειο του μαρτυρίου του αγίου να συγγράψει ακολουθία για να ψάλλουν,
κάτι που ίδιος αδυνατούσε να κάνει. Έδωσε τότε εντολή στον Πρωτοψάλτη να
διαβάσουν την ημέρα της μνήμης του αγίου, την ακολουθία του αγίου
Γεωργίου του Τροπαιοφόρου, αλλά σε όποια σημεία έγραφε Μεγαλομάρτυς να
διαβάζουν Νεομάρτυς, και έτσι τελέστηκε πανηγυρικά και η πρώτη εορτή του
αγίου.
Περιδιαβαίνοντας κανείς ακόμα και σήμερα την πόλη των Ιωαννίνων
αισθάνεται πολύ έντονη την παρουσία και τη συντροφιά του αγίου σε κάθε
του βήμα. Στο σπίτι του σώζονται τα ρούχα, τα υποδήματα, το ρολόι του
και διάφορα άλλα προσωπικά του αντικείμενα. Στο Γυαλί Καφενέ, λίγο πιο
μακρυά από το σπίτι του, είναι το μέρος που συνελήφθη από τους Τούρκους
και οδηγήθηκε στο δικαστήριο∙ αν καθίσεις λίγο ακόμα εκεί νομίζεις πως
θα δεις τον Φουστανελά να περνά για να πάει στην αγορά. Λίγο πιο πέρα
στην Πύλη του Κάστρου, στο Κουρμανιό, νομίζεις πως θα φανεί το πλήθος να
κατηφορίζει με τους δημίους και τον άγιο, που τον φέρνουν εδώ για να
τον κρεμάσουν. Κι αν ανηφορίσεις για τον Άγιο Θανάση, τη Μητρόπολη, και
καθίσεις στα παγωμένα στασίδια του Ναού, θα δεις μπροστά σου να
εκτυλίσσεται η κηδεία του αγίου. Να! βγαίνουν οι δεσποτάδες από την
Ωραία Πύλη και οι διάκοι θυμιάζουν, και ο καπνός του λιβανιού γίνεται
ένα με την υγρασία της λίμνης και είναι σαν να αγιάζεται όλη η φύση.
Όπου κι αν σταθείς σε αυτή την πολιτεία έχεις την αίσθηση ότι τώρα θα
βγει από κάπου ο άγιος να σε χαιρετίσει και να σε καλωσορίσει… Τόσο
αργά κυλά ο χρόνος στα Γιάννινα, σαν τα νερά της…
Φορητή εικόνα του Αγίου Γεωργίου του εν Ιωαννίνοις στον Ι. Ναό Αγίου Γεωργίου Νέου Ψυχικού
"Το Ημερολόγιο της Αρετής" είναι μια κινηματογραφική ταινία που δημιουργήθηκε από το Γυμνάσιο Ατσιποπούλου Ρεθύμνου, με αφορμή την επέτειο των 200 χρόνων από το μαρτύριο των αγίων Τεσσάρων Νεομαρτύρων Αγγελή, Μανουήλ, Γεωργίου και Νικολάου, που κατάγονταν από τις Μέλαμπες Αγίου Βασιλείου και αποκεφαλίστηκαν από τους Τούρκους στο Ρέθυμνο στις 28 Οκτωβρίου 1824.
Στην ταινία πρωταγωνιστούν έφηβοι μαθητές και μαθήτριες του Γυμνασίου, συνεπικουρούμενοι από Ρεθεμνιώτες ερασιτέχνες ηθοποιούς και με την καθοδήγηση εμπνευσμένων καθηγητών και καθηγητριών τους. Αφηγείται την ιστορία της Αρετής, ενός κοριτσιού της εποχής των Τεσσάρων Μαρτύρων (που είναι χαρακτήρας μυθοπλασίας), η οικογένεια της οποίας συνδέεται με τους Τέσσερις Μάρτυρες και ζει από κοντά τη φυλάκιση και το μαρτύριό τους, τα οποία αποτυπώνει στο καθημερινό της ημερολόγιο. "Και πώς να μιλήσεις, όταν είσαι μόνο δεκατεσσάρων χρόνων, και μάλιστα κορίτσι;".
Το ημερολόγιο αυτό ανακαλύπτει στην εποχή μας μια άλλη έφηβη, απόγονος της Αρετής, η Μυρτώ, την ημέρα της αποβολής της από το σχολείο. Ξεφυλλίζοντάς το μαζί με τους φίλους της ανακαλύπτουν έναν κόσμο πρωτόγνωρο γι' αυτούς. "Δεν έχουμε το δικαίωμα ν' αντιδράσουμε. Είμαστε σκλάβοι". "Η καταπίεση έχει πολλά πρόσωπα. Στη δική τους περίπτωση όμως, τα πήρε όλα".
Η ταινία αυτή είναι μια ευχάριστη έκπληξη σε μια εποχή όπου όλοι οι ευαίσθητοι άνθρωποι αναζητούμε την ταυτότητά μας. Το άδολο, θεατρικό παίξιμο των παιδιών αποδίδει με αυθεντικότητα στιγμές από τη ζωή των εφήβων στο σχολείο και στην καθημερινότητά τους, ενώ πραγματικά στιγμιότυπα από τον εορτασμό των αγίων Τεσσάρων Μαρτύρων στο Ρέθυμνο, και όχι μόνο, συμπληρώνουν την εξαιρετική ατμόσφαιρα.
Αξίζει ανεπιφύλακτα να γνωρίσουμε τη Μυρτώ και τους φίλους της και, μαζί μ' εκείνους, να ζήσουμε με τη φαντασία μας τον ηρωισμό των Τεσσάρων Μαρτύρων και των άλλων υπόδουλων χριστιανών του Ρεθύμνου, που, παρά τις απελπιστικές συνθήκες, διατηρούσαν αδούλωτη την ψυχή τους και ψηλά τη σημαία της πίστης τους.
Συγχαρητήρια στα παιδιά, στους καθηγητές τους και σε όλους τους συντελεστές. Οι Τέσσερις Μάρτυρες ας είναι πρότυπά τους για όλη τους τη ζωή κι ας μεταφέρουν αυτή τη φλόγα και στα δικά τους παιδιά κάποια στιγμή. Το ευχόμαστε. Το επίσημο διαδικτυακό κανάλι του Γυμνασίου Ατσιποπούλου για την ταινία "Το Ημερολόγιο της Αρετής": https://www.youtube.com/@ImerologioAretisAtsipopouloGym
Μοῦ ἔλεγε πώς πρέπει νά μετρήσω ἑπτά βήματα από την πόρτα κοντά στο Ἱερόν του Ναοῦ και μου το ὑπέδειξε σημεῖο που θα σταθῶ, ἀκριβῶς ἀπέναντι, βλέποντας τον τοῖχο του Ναοῦ και στο οποίο επάνω ὑπῆρχε το σημεῖο του Σταυρού. Και συνέχισε η αγία λέγοντας ότι εκεί θα βροῦμε Οστά Της καί συνέχισε λέγοντας: "πληγή εἰς τά ὀστᾶ, πικρόν ὕδωρ ἐρυθρόν". Στή συνέχεια μοῦ ἔδειξε κάτω ἀπό τό χῶμα τά ὀστᾶ μαζεμένα σε ἐμβρυϊκή στάση και το κρανίο βαμμένο με ἔντονο ἐρυθρό χρώμα. ...»
Ν: Το όνομα Ακυλίνα είναι αρχαίο χριστιανικό, ρωμαϊκής προέλευσης (Ακύλας - Ακυλίνα). Περί αγίου Ακύλα εδώ.
"Συμφώνως με την υπ' αριθμ. 2556/5-7-1993 εγκύκλιο της Ιεράς Συνόδου, η
εορτή του Αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης και των συν αυτώ Αγίων Αρχιερέων
(Γρηγορίου Κυδωνιών, Αμβροσίου Μοσχονησίων, Προκοπίου Ικονίου, Ευθυμίου
Ζήλων) καθώς και των κληρικών και λαϊκών που σφαγιάσθηκαν κατά την
Μικρασιατική Καταστροφή θα τιμάται κάθε έτος την Κυριακή προ της Υψώσεως
του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού" (Ψαλτολόγιο).
Ήταν σαν σήμερα. Η πρώτη επέτειος φέτος, χωρίς τον πρωταγωνιστή του, εκείνου του ιστορικού γεγονότος, της 16ης Ιουλίου 1991.
Δύο Στάθηκαν Όρθιοι στη Λήθη.
Και φώτισαν μια Εκκλησία εκεί που δεν υπήρχε κράτος – κι έναν λαό εκεί που δεν υπήρχε φωνή.
Υπάρχουν στιγμές που δεν ανήκουν πια στην Ιστορία, αλλά στη μνήμη του Θεού. Μια τέτοια στιγμή αποτυπώνεται σ’ αυτή τη φωτογραφία: δύο ιεράρχες, ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος και ο τότε Σιναΐτης και μετέπειτα Μητροπολίτης Αργυροκάστρου Δημήτριος, κρατούν στα χέρια τους τα ιερά λείψανα του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού. Δεν κρατούν μόνο ένα κιβώτιο. Κρατούν την ίδια τη Ρωμιοσύνη που δεν δαμάζεται, τη μνήμη του Ευαγγελίου που περπάτησε στα βουνά και στα ποτάμια της Ηπείρου και ξύπνησε λαούς από τη λήθη.
Η εικόνα αυτή δεν είναι μόνο ιστορική, είναι προφητική. Ο Κοσμάς δεν επιστρέφει απλώς. Ανασταίνεται στο βλέμμα και την πορεία των δύο αυτών ανθρώπων που τον τίμησαν όχι μόνο με λόγια, αλλά με έργο, αγώνα, εγκαρτέρηση και προσφορά. Δεν είναι τυχαίο πως και οι δύο ... ο ένας Αρχιεπίσκοπος πάσης Αλβανίας και ο άλλος Μητροπολίτης σε μια αιματοβαμμένη Μητρόπολη της Βορείου Ηπείρου, επανειλημμένα μας υπενθύμιζαν: “Κάντε πράξη τα διδάγματα του Αγίου Κοσμά. Όχι να τα λέτε· να τα ζείτε”.
Η πρώτη επέτειος φέτος, χωρίς τον πρωταγωνιστή του, εκείνου του ιστορικού γεγονότος της 16ης Ιουλίου 1991. Διότι είναι πράγματι ιστορικό γεγονός η άφιξη στα μέρη τούτα της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Αλβανίας ενός κανονικού Ορθοδόξου Επισκόπου μετά από 45 χρόνια απουσίας.
Στην Αλβανία της καταρρέουσας αθεΐας, στην Ήπειρο της λησμονημένης ελληνικότητας, στην Εκκλησία που μόλις ανάσαινε, εκείνοι μετέφεραν όχι μόνο σκήνωμα, αλλά πίστη, θυσία, και μαρτυρία.
Η φωτογραφία το μαρτυρεί: δεν υπάρχει χώρος πιο ιερός από έναν άνθρωπο που δίνεται ολοκληρωτικά. Δεν υπάρχει τόπος πιο ελληνικός και πιο πανανθρώπινος από εκείνον που βγάζει μυστικά φως μες στη νύχτα.
Δες εδώ ολόκληρο το εξαιρετικό άρθρο του εξ Αργυροκάστρου Ορφέα Μπέτση: "Χρόνος και χώρος για τον Αρχιεπίσκοπο Αναστάσιο"
"Το Ημερολόγιο της Αρετής" είναι μια κινηματογραφική ταινία που
δημιουργήθηκε από το Γυμνάσιο Ατσιποπούλου Ρεθύμνου, με αφορμή την
επέτειο των 200 χρόνων από το μαρτύριο των αγίων Τεσσάρων Νεομαρτύρων
Αγγελή, Μανουήλ, Γεωργίου και Νικολάου, που κατάγονταν από τις Μέλαμπες
Αγίου Βασιλείου και αποκεφαλίστηκαν από τους Τούρκους στο Ρέθυμνο στις
28 Οκτωβρίου 1824.
Στην ταινία πρωταγωνιστούν έφηβοι μαθητές και μαθήτριες του
Γυμνασίου, συνεπικουρούμενοι από Ρεθεμνιώτες ερασιτέχνες ηθοποιούς και
με την καθοδήγηση εμπνευσμένων καθηγητών και καθηγητριών τους.
Αφηγείται
την ιστορία της Αρετής, ενός κοριτσιού της εποχής των Τεσσάρων Μαρτύρων
(που είναι χαρακτήρας μυθοπλασίας), η οικογένεια της οποίας συνδέεται
με τους Τέσσερις Μάρτυρες και ζει από κοντά τη φυλάκιση και το μαρτύριό
τους, τα οποία αποτυπώνει στο καθημερινό της ημερολόγιο.
"Και πώς να
μιλήσεις, όταν είσαι μόνο δεκατεσσάρων χρόνων, και μάλιστα κορίτσι;".
Το ημερολόγιο αυτό ανακαλύπτει στην εποχή μας μια άλλη έφηβη,
απόγονος της Αρετής, η Μυρτώ, την ημέρα της αποβολής της από το σχολείο.
Ξεφυλλίζοντάς το μαζί με τους φίλους της ανακαλύπτουν έναν κόσμο
πρωτόγνωρο γι' αυτούς.
"Δεν έχουμε το δικαίωμα ν' αντιδράσουμε. Είμαστε σκλάβοι". "Η
καταπίεση έχει πολλά πρόσωπα. Στη δική τους περίπτωση όμως, τα πήρε
όλα".
Η
ταινία αυτή είναι μια ευχάριστη έκπληξη σε μια εποχή όπου όλοι οι
ευαίσθητοι άνθρωποι αναζητούμε την ταυτότητά μας. Το άδολο, θεατρικό
παίξιμο των παιδιών αποδίδει με αυθεντικότητα στιγμές από τη ζωή των
εφήβων στο σχολείο και στην καθημερινότητά τους, ενώ πραγματικά
στιγμιότυπα από τον εορτασμό των αγίων Τεσσάρων Μαρτύρων στο Ρέθυμνο,
και όχι μόνο, συμπληρώνουν την εξαιρετική ατμόσφαιρα.
Αξίζει
ανεπιφύλακτα να γνωρίσουμε τη Μυρτώ και τους φίλους της και, μαζί μ'
εκείνους, να ζήσουμε με τη φαντασία μας τον ηρωισμό των Τεσσάρων
Μαρτύρων και των άλλων υπόδουλων χριστιανών του Ρεθύμνου, που, παρά τις
απελπιστικές συνθήκες, διατηρούσαν αδούλωτη την ψυχή τους και ψηλά τη
σημαία της πίστης τους.
Συγχαρητήρια
στα παιδιά, στους καθηγητές τους και σε όλους τους συντελεστές. Οι
Τέσσερις Μάρτυρες ας είναι πρότυπά τους για όλη τους τη ζωή κι ας
μεταφέρουν αυτή τη φλόγα και στα δικά τους παιδιά κάποια στιγμή. Το
ευχόμαστε.
22 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1923:Συμπληρώνονται 102 χρόνια από τη μαύρη εκείνη ημέρα που έζησαν οι πρόγονοι μας στο Κιουρούμτζε της Καππαδοκίας.
Ένας και πλέον αιώνας από την ημέρα που άφησαν πίσω τους τις περιουσίες τους, τους τάφους των γονέων τους, μα το χειρότερο τους ανθρώπους τους σκοτωμένους και άταφους.
Μέσα στις στάχτες και τα αποκαΐδια της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου του Κιουρούμτζε κείτονταν νεκροί και καμμένοι 100 και πλέον άνθρωποι.
Στην είσοδο του Ναού οι δύο ιερείς του χωριού π. Ευστάθιος Καραογλανίδης και π. Ιωάννης Παπαδόπουλος σφαγμένοι, διαμελισμένοι.
Ιερείς και ποίμνιο πότισαν με το αίμα τους το δέντρο της πίστεως. Εξαγνισμένοι από το μαρτύριο τους εισήλθαν όλοι στη Βασιλεία των Ουρανών και προστέθηκαν στον μεγάλο χορό των μαρτύρων. Σ' εμάς τους απογόνους η θύμησή τους θα παραμένει για πάντα ζωντανή. Οι θεοπειθείς πρεσβείες τους ας μας συνοδεύουν.
Ο
άγιος Βαλέριος Γκαφένκου φυλακίστηκε σε ηλικία 20 ετών από το αθεϊστικό
καθεστώς της Ρουμανίας και πέθανε για τη χριστιανική του πίστη στις 18
Φεβρουαρίου 1952, αφού είχε αξιωθεί να δει την Παναγία και να φτάσει σε
πολύ υψηλό επίπεδο πνευματικής ζωής.
Με τη στάση ζωής του έγινε όχι μόνο
άγιος και μάρτυρας, αλλά και ένας δάσκαλος της ορθόδοξης αγάπης,
πραότητας και αγιότητας σε καιρούς φοβερά δύσκολους και θανατηφόρα
επικίνδυνους! Η μελέτη της ζωής και των λόγων του είναι απόλυτα
απαραίτητη για την εποχή μας, που τόσο βασανίζεται από τις αδυναμίες
μας.
To συγκλονιστικό βιογραφικό του δες εδώ, καθώς και μετά τη μέση αυτού του post (και ένα σοβαρό αφιέρωμα γι' αυτόν, στ' αγγλικά).
Η αγία Φιλοθέη η Αθηναία(19 Φεβρ.)
Είναι
η Γυναίκα που έκανε μόνη της μια επανάσταση ενάντια στον κατακτητή, την
εποχή της Τουρκοκρατίας, στην Αθήνα του 16ου αιώνα.
Μια
επανάσταση όχι με τη βία, αλλά με πνευματική καλλιέργεια και έργα
υποδομής (π.χ. πηγάδια), προσφορά μόρφωσης στο λαό (ιδίως στις κοπέλες
και γυναίκες) και στέγης και περίθαλψης σε κακοποιημένες γυναίκες και
σκλάβες. Το τελευταίο έκανε τους Τούρκους να εισβάλουν δύο φορές στο
μοναστήρι της (κέντρο ανθρωπιστικής προσφοράς), και τη δεύτερη φορά την
ξυλοκόπησαν μέχρι θανάτου.
Αργότερα το σώμα της βρέθηκε άφθαρτο και φυλάσσεται σε μαρμάρινη
λάρνακα μέσα στο μητροπολιτικό ναό Αθηνών (όπως και το άφθαρτο σώμα του
αγίου Γρηγορίου Ε΄, πατριάρχη ΚΠόλεως, που κρέμασαν οι Τούρκοι το Πάσχα
του 1821 [αξίζει να δεις γι' αυτόν εδώ]).
Προς
τιμήν της αγίας ή με αφορμή διάφορα ανθρωπιστικά έργα της, έχουν πάρει
το όνομά τους συνοικίες της Αθήνας όπως η Φιλοθέη, η Καλογρέζα και το
Ψυχικό.
Έτσι,
η αγία Φιλοθέη συναντά όλες τις μεγάλες αγίες της φιλανθρωπίας (και τις
σύγχρονες γυναίκες με παρόμοιες ανησυχίες), όπως οι νεότερες αγίες Ελισάβετ Θεοδώροβνα και Μαρία Σκόμπτσοβα, η Γερόντισσα Γαβριηλία κ.ά.
Δες βιογραφία της εδώ από την Ομάδα Γυναικών "Αγάζηλος". Και ένα εξαιρετικό κείμενο γι' αυτήν από μια άλλη σπουδαία, κατά τη γνώμη μου, Γυναίκα, την κυρία Γαλάτεια Γρηγοριάδου Σουρέλη.Οι ευχές των αγίων να σας συνοδεύουν, καθώς & όλο τον κόσμο, αδελφοί.
Η εορτή της μνήμης του Αγίου Αγγελή
του Αργείου τον οποίο πολλοί σύλλογοι αναπήρων τιμούν ως προστάτη Άγιό
τους, συμπίπτει με την παγκόσμια ημέρα για την Αναπηρία. Ο Άγιος
Αγγελής, ιατρός στο επάγγελμα, είχε ταραχώδη και μαρτυρικό βίο. Παρόλο
που ήταν θερμός στην πίστη, έπεσε στο πάθος της έπαρσης, κατόπιν στην
πλάνη που τον έφτασε στην αμφισβήτηση της εκκλησίας του Χριστού. Πέρασε
πολλά ψυχικά μαρτύρια για να καταλήξει αργότερα βαθιά συντετριμμένος
και μετανοημένος πάλι στην αγκαλιά του Κυρίου. Μαρτύρησε δι'
αποκεφαλισμού από τους Τούρκους στις 3 Δεκεμβρίου του έτους 1813, στην
κεντρική πλατεία της Χίου.
Οι ανάπηροι άνθρωποι και οι
οικογένειές τους ζουν κι εκείνοι μαρτυρικό βίο και είναι πολλές οι
περιπτώσεις αναπήρων που «άνθρωπο ουκ έχουν» για να τους φροντίσει και
να τους περιποιείται.
Η Πολιτεία οφείλει να συνδράμει
ακατάπαυστα στις ανάγκες τους. Η ΝΙΚΗ δεν σταματά να αγωνίζεται για την
βελτίωση των συνθηκών της διαβίωσής τους έχοντας ως στόχο την δημιουργία
στεγών υποστηριζόμενης διαβίωσης, την δημιουργία ειδικής υπηρεσίας για
την διευκόλυνση στην μετακίνησή τους, την εφαρμογή επιτέλους του μέτρου
του προσωπικού βοηθού για τις περιπτώσεις μέσης και βαριάς αναπηρίας
και την ανέγερση Σύγχρονων Ειδικών Σχολείων σε όλη την Επικράτεια.
Ο Άγιος Αγγελής να σκεπάζει και να βοηθά τα Πρόσωπα με Αναπηρία και τις οικογένειές τους.
