ΑΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ ΠΡΙΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ, ΔΕ ΘΑ ΠΕΘΑΝΕΙΣ ΟΤΑΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ
(ΠΑΡΟΙΜΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΜΟΝΑΧΩΝ)
Κυριακή 12 Απριλίου 2026
Τετάρτη 25 Μαρτίου 2026
"Χαῖρε, Μήτηρ τῆς ζωῆς, εὐλογημένος ὁ καρπὸς τῆς κοιλίας σου..."
Πέμπτη 25 Δεκεμβρίου 2025
Υμνώντας τη θεία Γέννηση, παιδιά και νέοι
Το 1ο βίντεο: Vasilis Karanos
Τα άλλα δύο: Μουσικό Σχολείο Πάφου / Pafos Music school
Τα επόμενα: Ribale Wehbe (PCMvideoWebTVgr )
Πέμπτη 14 Αυγούστου 2025
Η προσευχή για τη νεολαία στο οκτάηχο δοξαστικό του Εσπερινού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου
Λίγα λόγια για το Οκτάηχο Δοξαστικό Στιχηρών του Εσπερινού της Εορτής της Κοιμήσεως Θεοτόκου
Πρωτοπρεσβύτερος π. Αντώνιος Χρήστου / Πεμπτουσία
...Το Οκτάηχο δοξαστικό των Στιχηρών της Εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου είναι ένα από τα αρχαιότερα μέλη στην ιστορία της Oρθόδοξης εκκλησιαστικής ψαλμωδίας, και μάλιστα, στην ειδική αυτή οκτάηχη μορφή, το αρχαιότερο. Η ανάπτυξη του μέλους γίνεται μέσω του συστήματος των κυρίων και των πλαγίων ήχων αποτελώντας μια μοναδική σύνθεση από πλευράς μουσικολογικής. Η φιλολογική του αξία και κυρίως τα πλούσια θεολογικά του νοήματα το καθιστούν ένα από τα σημαντικότερα υμνολογικά κείμενα της λατρευτικής μας παράδοσης.
Ας παραθέσουμε στην αρχή το Δοξαστικό στο πρωτότυπο αρχαίο κείμενο : Δόξα και Νυν…. «Θεαρχίω νεύματι, πάντοθεν οι θεοφόροι Απόστολοι, υπό νεφών μεταρσίως αιρόμενοι. Καταλαβόντες το πανάχραντον, και ζωαρχικόν σου σκήνος, εξόχως ησπάζοντο. Αι δε υπέρτατοι των ουρανών Δυνάμεις, συν τω οικείω Δεσπότη παραγενόμεναι. Το θεοδόχον και ακραιφνέστατον σώμα προπέμπουσι, τω δέει κρατούμεναι, υπερκοσμίως δε προώχοντο, και αοράτως εβόων, ταίς ανωτέραις ταξιαρχίαις· ιδού η παντάνασσα θεόπαις παραγέγονεν. Άρατε πύλας, και ταύτην υπερκοσμίως υποδέξασθε, την του αενάου φωτός Μητέρα. Διά ταύτης γαρ η παγγενής των βροτών σωτηρία γέγονεν, η ατενίζειν ουκ ισχύομεν, και ταύτη άξιον γέρας απονέμειν αδύνατον. Ταύτης γαρ το υπερβάλλον, υπερέχει πάσαν έννοιαν. Διό άχραντε Θεοτόκε, αεί συν ζωηφόρω Βασιλεί, και τόκω ζώσα, πρέσβευε διηνεκώς, περιφρουρήσαι και σώσαι, από πάσης προσβολής εναντίας την νεολαίαν σου· την γαρ σην προστασίαν κεκτήμεθα. Εις τους αιώνας, αγλαοφανώς μακαρίζοντες».
Αν και το κείμενο είναι αρκετά κατανοητό, το παραθέτουμε και σε νεοελληνική απόδοση, για καλύτερη νοηματική κατανόηση :
«Με νεύμα του ύψιστου Θεού οι θεοφόροι Απόστολοι μεταφέρθηκαν από παντού μες από σύννεφα, μετάρσιοι γενόμενοι. Και αφού στα χέρια τους έλαβαν το πανάχραντο σκήνωμά σου – εκείνο το σώμα που αιτία της ζωής έγινε – το καταφιλούσαν με ευλάβεια εξαιρετική. Και οι υπέρτατες, ουράνιες, αγγελικές δυνάμεις παραβρέθηκαν και αυτές, μαζί με τον Δεσπότη τους. Και κυριευμένες από δέος, προπέμπουν το καθαρότατο σώμα, που τον Θεό δέχθηκε. Υπερκόσμια προχωρούν και αόρατα αναβοούν προς τις ανώτερες ουράνιες ταξιαρχίες: «Δείτε! Κατέφθασε η βασίλισσα των πάντων· εκείνη που θείο τέκνο γέννησε. Ανοίξτε τις [ουράνιες] πύλες και υποδεχθείτε με τρόπο υπερκόσμιο την Μητέρα του αέναου φωτός. Διότι με τη δική της συνέργεια επιτεύχθηκε η σωτηρία όλου του γένους των ανθρώπων. Αυτήν που ισχύ δεν έχουμε [τα βλέμματα να υψώσουμε και] να την ατενίσουμε. Και τιμές άξιές της να απονείμουμε, αδύνατο μας είναι. Διότι το υπερβολικό ύψος της υπερέχει πάνω από κάθε νόημα». Γι’ αυτό, άχραντε Θεοτόκε, εσύ που πάντοτε ζεις μαζί με τον Βασιλέα της ζωής που η ίδια γέννησες, πρέσβευε αδιάκοπα να περιφρουρεί και να σώζει από κάθε προσβολή εχθρού τη νεολαία σου. [Το ζητούμε αυτό] επειδή τη δική σου προστασία έχουμε [πια] αποκτήσει. Και εσένα υπέρλαμπρα μακαρίζουμε στους αιώνες».
Πέρα από το μουσικό, φιλολογικό και θεολογικό κάλος του Δοξαστικού, αυτό που έχει ιδιαίτερη αξία, για τον κάθε πιστό ξεχωριστά, είναι το ύφος του ύμνου. Αν και έχει ύφος εγκωμιαστικό, αν και έχει έντονη ποιητικότητα, ταυτόχρονα έχει μια διακριτική, αλλά ουσιαστική οικειότητα-στοργικότητα των πιστών προς την μητέρα τους Παναγία. Το πνεύμα του ύμνου είναι, ότι ενώ η Παναγία μας αποχωρίζεται από εμάς και πορεύεται στον Ουρανό και την εκεί πραγματικότητα, ταυτόχρονα δεν σταματά να είναι ζωντανή και ένα από εμάς, που συνεχώς πρεσβεύει, περιφρουρεί, σώζει από κάθε προσβολή του εχθρού και ιδιαιτέρως την ευάλωτη πνευματικά νεολαία. Αυτή την αλήθεια, την βεβαιώνουμε περίτρανα και στο Απολυτίκιο της Εορτής : «…εν τη Κοιμήσει τον κόσμον ου κατέλιπες Θεοτόκε· μετέστης προς την ζωήν, μήτηρ υπάρχουσα της ζωής...»! Αλλά και το Κοντάκιο της Εορτής, δεν στερείται σε θεολογική αξία, αφού με άλλα λόγια, βεβαιώνει την ίδια αξία : «…τάφος και νέκρωσις ουκ εκράτησεν, ως γαρ ζωής Μητέρα, προς την ζωήν μετέστησεν….».
Συνοψίζοντας λοιπόν, αγαπητοί μου αναγνώστες, καταλαβαίνουμε γιατί αυτό το Δοξαστικό, έχει κεντρική θέση στην τιμητική και ευλαβική μας, αναφορά στο πρόσωπο και το γεγονός της Κοιμήσεως της Παναγία μας. Είναι ένας συνδυασμός από μουσικά, υμνολογικά, εκκλησιολογικά, θεολογικά και καρδιακά στοιχεία ευγνωμοσύνης, προς την ταπεινή Κόρη της Ναζαρέτ, η οποία αξιώθηκε να γίνει η μητέρα Του ίδιου Του 2ου προσώπου της Αγίας Τριάδος, τον Θεό Λόγο, τον Κύριο ημών Ιησού Χριστό. Το θέμα βέβαια και το ζητούμενο είναι, πως ότι απευθύνουμε προς την Παναγία μας, να μην είναι μόνο προϊόν των χειλιών και της διανοίας μας, αλλά να είναι βιωματικά, καρδιακά και εφαρμόσιμα με τα έργα της μετανοίας μας.
Αλλιώς κινδυνεύουμε να μοιάσουμε με αυτούς που απευθύνεται ο ίδιος ο Θεός, δια του προφήτη του Ησαΐα: «Και είπε Κύριος· εγγίζει μοι ο λαός ούτος εν τω στόματι αυτού και εν τοις χείλεσιν αυτών τιμώσί με, η δε καρδία αυτών πόρρω απέχει απ᾽εμού μάτην δε σέβονταί με διδάσκοντες εντάλματα ανθρώπων και διδασκαλίας» (Ησ. 29,13). Δηλαδή: «Και είπε ο Κύριος: Με πλησιάζει ο λαός αυτός με το στόμα του μόνο και με τα χείλη τους με τιμούν, η καρδία τους όμως πολύ μακριά απέχει από εμένα, ανώφελα δε και μάταια με σέβονται, διότι διδάσκουν εντολές και διδασκαλίες ανθρώπων και όχι τις δικές μου». Η προφητική αυτή αναφορά ασφαλώς και αφορά στην εποχή μας και πολλούς από εμάς!».
Έτη πολλά και ευλογημένα! Καλή Παναγιά!
Κυριακή 20 Απριλίου 2025
Παρασκευή 4 Απριλίου 2025
Πέμπτη 3 Απριλίου 2025
Τετάρτη & Πέμπτη του Μεγάλου Κανόνα, 5η εβδομάδα της Μ. Σαρακοστής: η αναζήτηση της λύτρωσης από τη βασανισμένη ψυχή μας
«Ψυχή μου, ψυχή μου, ἀνάστα, τί καθεύδεις;»
Εἰσαγωγή, νεοελληνικὴ ἀπόδοσις, σχόλια:
Μητροπολίτης Νέας Σμύρνης Συμεών
[Πρόλογος] [Εἰσαγωγή]
ᾨδαί [Α] [Β] [Γ] [Δ] [Ε] [Ϛ] [Κοντάκιον] [Μακαρισμοί] [Ζ] [Η] [Θ]
Δεν ξέρω γιατί, αλλά αισθάνομαι τόσο οικεία όταν τους βλέπω να αναφέρονται στα εκκλησιαστικά κείμενα. Προφανώς γιατί και εγώ αισθάνομαι αποτυχημένος, λαβωμένος, αδύναμος και σακατεμένος από την ζωή.
Είναι κάτι κολασμένες ψυχές που μυρίζουν παράδεισο. Και σήμερα για ακόμη μια χρονιά αισθάνθηκα το άρωμά τους, την ευωδία εκείνου που ξέρει να χάνει, να μετανοεί και να ταπεινώνεται, να αλλάζει και να ζει δίχως φόβο. Εκείνου που μέσα από την ζωή του, φανερώνει ότι πολλές φορές η αποτυχία δεν είναι κατάρα μα ευκαιρία…
π. Χαράλαμπος Παπαδόπουλος (Λίβυος)
Ολόκληρο το τροπάριο είναι (από εδώ):
τοῖς πάθεσι τὴν ψυχήν μου βλάπτων, Οικτίρμον·
ἀλλ' ἐν μετανοία μὲ παράλαβε,
καὶ ἐν ἐπιγνώσει ἀνακάλεσαι·
μὴ γένωμαι κτῆμα, μὴ βρῶμα τοῦ ἀλλοτρίου·
Σωτὴρ αὐτὸς μὲ οἴκτειρον.
Έγινα είδωλο για τον εαυτό μου, βλάπτοντας την ψυχή μου με τα πάθη, Ελεήμον (Κύριε). Όμως, παράλαβέ με μετανοημένο και κάλεσέ με πίσω συνειδητοποιημένο, για να μη γίνω ιδιοκτησία και τροφή του ξένου (=του απέναντι, του διαβόλου). Εσύ, Σωτήρα, λυπήσου με.
Παρασκευή 21 Μαρτίου 2025
Απολυτίκιο Ορθοδόξων Κελτών αγίων
Δείτε επίσης
Ορθόδοξοι άγιοι στις χώρες της Δύσης (& η Ορθοδοξία στους σύγχρονους δυτικούς λαούς): αφιέρωμα
Οι ορθόδοξες ρίζες της Δύσης ως παράγοντας πανευρωπαϊκής ενότητας
Η νόσος του δυτικού ανθρώπου (& η θεραπεία της)
Οι άγιοι και οι μάρτυρες της αρχαίας Βρετανορθόδοξης Εκκλησίας
Τετάρτη 14 Αυγούστου 2024
Εκοιμήθη. Και ψάλλομε.
Ψάλλει ο λαμπαδάριος του Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Αγ. Κωνσταντίνου και Ελένης Καρδίτσας Θωμάς Βλάχος, μετά του διδασκάλου του π. Γεωργίου Στάμου, Πρωτοπρεσβυτέρου της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων.
Το 2ο βίντεο (ΠΕΡΙΣΤΕΡΗΣ ΤΖΕΛΑΣ) από Petros ChristodoulouΔοξαστικό Στιχηρών Εσπερινού Κοιμήσεως Θεοτόκου
«Με νεύμα του ύψιστου Θεού οι θεοφόροι Απόστολοι μεταφέρθηκαν από παντού μες από σύννεφα, μετάρσιοι γενόμενοι.»
Στην ιστορία της Εκκλησιαστικής μουσικής
Oκτάηχα λέγονται τα μέλη εκείνα που είναι συνθεμένα και στους οκτώ
ήχους της εκκλησιαστικής μουσικής. Τα Oκτάηχα μαθήματα είναι από τα
ωραιότερα και σπουδαιότερα εκκλησιαστικά μέλη, ορισμένα από τα οποία
μάλιστα πρέπει να θεωρούνται αριστουργήματα όχι μόνο της Εκκλησιαστικής,
αλλά και της παγκόσμιας μουσικής φιλολογίας.
Το Οκτάηχο δοξαστικό των Στιχηρών της Εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου
είναι ένα από τα αρχαιότερα μέλη στην ιστορία της Oρθόδοξης
εκκλησιαστικής ψαλμωδίας, και μάλιστα, στην ειδική αυτή οκτάηχη μορφή,
το αρχαιότερο. Η ανάπτυξη του μέλους γίνεται μέσω του συστήματος των
κυρίων και των πλαγίων ήχων αποτελώντας μια μοναδική σύνθεση απο πλευράς
μουσικολογικής. Η φιλολογική του αξία και κυρίως τα πλούσια θεολογικά
του νοήματα το καθιστούν ένα απο τα σημαντικότερα υμνολογικά κείμενα της
λατρευτικής μας παράδοσης.
Με απόδοση στη Νεοελληνική
Ἰδιόμελον. Ὀκτάηχον
| Δόξα. Καὶ νῦν
Θεαρχίῳ νεύματι, πάντοθεν οἱ θεοφόροι Ἀπόστολοι, ὑπὸ νεφῶν μεταρσίως αἰρόμενοι. Καταλαβόντες τὸ πανάχραντον, καὶ ζωαρχικόν σου σκῆνος, ἐξόχως ἠσπάζοντο. Αἱ δὲ ὑπέρτατοι τῶν οὐρανῶν Δυνάμεις, σὺν τῷ οἰκείῳ Δεσπότῃ παραγενόμεναι. Τὸ θεοδόχον καὶ ἀκραιφνέστατον σῶμα προπέμπουσι, τῷ δέει κρατούμεναι, ὑπερκοσμίως δὲ προῴχοντο, καὶ ἀοράτως ἐβόων, ταῖς ἀνωτέραις ταξιαρχίαις· ἰδοὺ ἡ παντάνασσα θεόπαις παραγέγονεν. Ἄρατε πύλας, καὶ ταύτην ὑπερκοσμίως ὑποδέξασθε, τὴν τοῦ ἀενάου φωτὸς Μητέρα. Διὰ ταύτης γὰρ ἡ παγγενὴς τῶν βροτῶν σωτηρία γέγονεν, ᾗ ἀτενίζειν οὐκ ἰσχύομεν, καὶ ταύτῃ ἄξιον γέρας ἀπονέμειν ἀδύνατον. Ταύτης γὰρ τὸ ὑπερβάλλον, ὑπερέχει πᾶσαν ἔννοιαν. Διὸ ἄχραντε Θεοτόκε, ἀεὶ σὺν ζωηφόρῳ Βασιλεῖ, καὶ τόκῳ ζῶσα, πρέσβευε διηνεκῶς, περιφρουρῆσαι καὶ σῶσαι, ἀπὸ πάσης προσβολῆς ἐναντίας τὴν νεολαίαν σου· τὴν γὰρ σὴν προστασίαν κεκτήμεθα. Εἰς τοὺς αἰῶνας, ἀγλαοφανῶς μακαρίζοντες. |
Απόδοση στη Νεοελληνική*
Με νεύμα του ύψιστου Θεού οι θεοφόροι Απόστολοι μεταφέρθηκαν από παντού μες από σύννεφα, μετάρσιοι γενόμενοι. Και αφού στα χέρια τους έλαβαν το πανάχραντο σκήνωμά σου – εκείνο το σώμα που αιτία της ζωής έγινε – το καταφιλούσαν με ευλάβεια εξαιρετική. Και οι υπέρτατες, ουράνιες, αγγελικές δυνάμεις παραβρέθηκαν και αυτές, μαζί με τον Δεσπότη τους. Και κυριευμένες από δέος, προπέμπουν το καθαρότατο σώμα, που τον Θεό δέχθηκε. Υπερκόσμια προχωρούν και αόρατα αναβοούν προς τις ανώτερες ουράνιες ταξιαρχίες: «Δείτε! Κατέφθασε η βασίλισσα των πάντων· εκείνη που θείο τέκνο γέννησε. Ανοίξτε τις [ουράνιες] πύλες και υποδεχθείτε με τρόπο υπερκόσμιο την Μητέρα του αέναου φωτός. Διότι με τη δική της συνέργεια επιτεύχθηκε η σωτηρία όλου του γένους των ανθρώπων. Αυτήν που ισχύ δεν έχουμε [τα βλέμματα να υψώσουμε και] να την ατενίσουμε. Και τιμές άξιές της να απονείμουμε, αδύνατο μας είναι. Διότι το υπερβολικό ύψος της υπερέχει πάνω από κάθε νόημα». Γι’ αυτό, άχραντε Θεοτόκε, εσύ που πάντοτε ζεις μαζί με τον Βασιλέα της ζωής που η ίδια γέννησες, πρέσβευε αδιάκοπα να περιφρουρεί και να σώζει από κάθε προσβολή εχθρού τη νεολαία σου. [Το ζητούμε αυτό] επειδή τη δική σου προστασία έχουμε [πια] αποκτήσει. Και εσένα υπέρλαμπρα μακαρίζουμε στους αιώνες. |
© Απόδοση στη Νεοελληνική: v.a.k. (2017)
Κυριακή 5 Μαΐου 2024
Χριστός ανέστη!
Αντί του "Άξιον Εστίν" την Κυριακή του Πάσχα. Ήχος α΄. Ψάλλει ο Χορός Ψαλτών "Οι Μαΐστορες της Ψαλτικής Τέχνης", υπό την διεύθυνση του Ομότιμου Καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών Γρηγορίου Στάθη. Μελίσματα Ψαλτικής (Δημ. Παπαπάνης)
Η 90χρονη κυρά Κατερίνα Μακαρούνα, μέσα από το μικρό εξωκλήσι του Αγίου Πέτρου και μπροστά από την κάμερα, με την γλυκύτατη και μελωδική φωνή της έψαλε το δοξαστικό «Αναστάσεως ημέρα». Από το διαδικτυακό κανάλι ΟΜΙΛΙΕΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΜΟΡΦΟΥ.
Ι.Ν. ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΣΩΤΗΡΟΣ ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ (ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ ΑΓΑΠΗΣ 2012). Ψάλλει ο Αρχιμανδρίτης π. Ειρηναίος Νάκος. Athens Art
Παρασκευή 3 Μαΐου 2024
Μεγάλη Παρασκευή
Ο Επιτάφιος Θρήνος, έργο του μεγάλου μας αγιογράφου Θεοφάνη του Κρητός (από εδώ)
O ΣΤΑΥΡΟΣ, ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΠΟΙΟΝ ΟΛΟ ΜΙΛΑΜΕ
Αντιεξουσιαστές και Μεγάλη Παρασκευή!...
Γιατί ο Χριστός φώναξε "Ηλί Ηλί, λαμά σαβαχθανί" (Θεέ μου, Θεέ μου, γιατί με εγκατέλειψες);
"Ξερά οστά, ζήστε"! Το όραμα του προφήτη Ιεζεκιήλ, που διαβάζεται τη Μεγάλη Παρασκευή
Δευτέρα 25 Μαρτίου 2024
Ο ΔΙΑΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ ΕΟΡΤΗΣ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΥ
Προσκυνητής
Ποίημα Ἰωάννου Μοναχοῦ [τοῦ Δαμασκηνοῦ]
Τι είναι οι κανόνες (το λογοτεχνικό - υμνογραφικό είδος) δείτε εδώ παρακαλώ.
ᾨδὴ α' Ἦχος δ' Ὁ Εἱρμὸς.
«Ἀνοίξω τὸ στόμα μου καὶ πληρωθήσεται Πνεύματος, καὶ λόγον ἐρεύξομαι, τῇ Βασιλίδι Μητρί, καὶ ὀφθήσομαι, φαιδρῶς πανηγυρίζων, καὶ ᾄσω γηθόμενος, ταύτης τήν Σύλληψιν».
ᾈδέτω σοι Δέσποινα, κινῶν τὴν λύραν τοῦ Πνεύματος, Δαυῒδ ὁ Προπάτωρ σου· Ἄκουσον θύγατερ, τὴν χαρμόσυνον, φωνὴν τὴν τοῦ Ἀγγέλου· χαρὰν γὰρ μηνύει σοι, τὴν ἀνεκλάλητον.
Ὁ Ἄγγελος
Βοῶ σοι γηθομενος· κλῖνον τὸ οὖς σου καὶ πρόσχες μοι, Θεοῦ καταγγέλλοντι, σύλληψιν ἄσπορον· εὗρες χάριν γάρ, ἐνώπιον Κυρίου, ἣν εὗρεν οὐδέποτε, ἄλλη τις Πάναγνε.
Ἡ Θεοτόκος
Γνωσθήτω μοι Ἄγγελε, τῶν σῶν ῥημάτων ἡ δύναμις, πῶς ἔσται ὃ εἴρηκας; λέγε σαφέστατα, πῶς συλλήψομαι, Παρθένος οὖσα Κόρη; πῶς δὲ καὶ γενήσομαι, Μήτηρ τοῦ Κτίστου μου;
Ὁ Ἄγγελος
Δολίως με φθέγγεσθαι, διαλογίζῃ ὡς ἔοικε· καὶ χαίρω θεώμενος, τὴν σὴν ἀσφάλειαν, θάρσει Δέσποινα· Θεοῦ γὰρ βουλομένου, ῥαδίως περαίνεται, καὶ τὰ παράδοξα.
Καταβασία.
Ἀνοίξω τὸ στόμα μου καὶ πληρωθήσεται Πνεύματος, καὶ λόγον ἐρεύξομαι, τῇ Βασιλίδι Μητρί, καὶ ὀφθήσομαι, φαιδρῶς πανηγυρίζων, καὶ ᾄσω γηθόμενος, ταύτης τήν Σύλληψιν.
ᾨδὴ γ' Ὁ Εἱρμὸς.
«Τοὺς σοὺς ὑμνολόγους, Θεοτόκε, ἡ ζῶσα καὶ ἄφθονος πηγή, θίασον συγκροτήσαντας πνευματικόν, στερέωσον· κἂν τῇ σεπτῇ Συλλήψει σου, στεφάνων δόξης ἀξίωσον».
Ἡ Θεοτόκος
Ἐξέλιπεν Ἄρχων ἐξ Ἰούδα, ὁ χρόνος ἐφέστηκε λοιπόν, καθ' ὃν ἀναφανήσεται, ἡ τῶν ἐθνῶν ἐλπὶς ὁ Χριστός, σὺ δὲ πῶς τοῦτον τέξομαι, Παρθένος οὖσα, σαφήνισον.
Ὁ Ἄγγελος
Ζητεῖς παρ' ἐμοῦ γνῶναι Παρθένε, τὸν τρόπον συλλήψεως τῆς σῆς, ἀλλ' οὗτος ἀνερμήνευτος· τὸ Πνεῦμα δὲ τὸ Ἅγιον, δημιουργῷ δυνάμει σοι, ἐπισκιάσαν ἐργάσεται.
Ἡ Θεοτόκος
Ἡ ἐμὴ Προμήτωρ δεξαμένη, τὴν γνώμην τοῦ ὄφεως τρυφῆς, τῆς θείας ἐξωστράκισται· διὸ περ κἀγὼ δέδοικα, τὸν ἀσπασμὸν τὸν ξένον σου, εὐλαβουμένη τὸν ὄλισθον.
Ὁ Ἄγγελος
Θεοῦ παραστάτης ἀπεστάλην, τὴν θείαν μηνύσων σοι βουλήν, τὶ με φοβῇ Πανάμωμε, τὸν μᾶλλόν σε φοβούμενον, τὶ εὐλαβῇ με Δέσποινα, τὸν σὲ σεπτῶς εὐλαβούμενον;
Καταβασία.
Τοὺς σοὺς ὑμνολόγους, Θεοτόκε, ἡ ζῶσα καὶ ἄφθονος πηγή, θίασον συγκροτήσαντας πνευματικόν, στερέωσον· κἂν τῇ σεπτῇ Συλλήψει σου, στεφάνων δόξης ἀξίωσον.
ᾨδὴ δ' Ὁ Εἱρμὸς.
«Ὁ καθήμενος ἐν δόξῃ, ἐπὶ θρόνου Θεότητος, ἐν νεφέλῃ κούφῃ, ἦλθεν Ἰησοῦς ὁ ὑπέρθεος, τῇ ἀκηράτῳ παλάμῃ καὶ διέσωσε, τοὺς κραυγάζοντας· Δόξα Χριστὲ τῇ δυνάμει σου».
Ἡ Θεοτόκος
Ἱεράν τινα Παρθένον, τεξομένην ἀκήκοα, τοῦ Προφήτου πάλαι, τὸν Ἐμμανουὴλ προθεσπίσαντος, ἐπιποθῶ δὲ τοῦ γνῶναι, πῶς Θεότητος, τὴν ἀνάκρασιν, φύσις βροτῶν ὑποστήσεται;
Ὁ Ἄγγελος
Κατεμήνυσεν ἡ βάτος, ἀκατάφλεκτος μείνασα, δεξαμένη φλόγα, Κεχαριτωμένη ἀνύμφευτε, τοῦ κατὰ σὲ Μυστηρίου τὸ ἀπόρρητον· μετὰ τόκον γάρ, μενεῖς Ἁγνή, ἀειπάρθενος.
Ἡ Θεοτόκος
Λαμπρυνόμενος τῷ φέγγει, τοῦ Θεοῦ παντοκράτορος, ἀληθείας κήρυξ, λέγε, Γαβριήλ, ἀληθέστατα, πῶς, ἀκηράτου μενούσης τῆς ἁγνείας μου; Λόγον τέξομαι, μετὰ σαρκὸς τὸν ἀσώματον.
Ὁ Ἄγγελος
Μετὰ δέους σοι ὡς δοῦλος, τῇ Κυρίᾳ παρίσταμαι, μετὰ φόβου Κόρη, νῦν κατανοεῖν εὐλαβοῦμαί σε, ὡς ὑετὸς ἐπὶ πόκον καταβήσεται, ἐπὶ σὲ Λόγος, ὁ τοῦ Πατρός ὡς ηὐδόκησε.
Καταβασία.
Ὁ καθήμενος ἐν δόξῃ, ἐπὶ θρόνου Θεότητος, ἐν νεφέλῃ κούφῃ, ἦλθεν Ἰησοῦς ὁ ὑπέρθεος, τῇ ἀκηράτῳ παλάμῃ καὶ διέσωσε, τοὺς κραυγάζοντας· Δόξα Χριστὲ τῇ δυνάμει σου.
ᾨδὴ ε' Ὁ Εἱρμὸς.
«Ἐξέστη τὰ σύμπαντα, ἐπὶ τῇ θείᾳ δόξῃ σου· σὺ γὰρ ἀπειρόγαμε Παρθένε, ἔσχες ἐν μήτρᾳ τὸν ἐπὶ πάντων Θεόν, καὶ τέτοκας ἄχρονον Υἱόν, πᾶσι τοῖς ὑμνοῦσί σε, σωτηρίαν βραβεύοντα».
Ἡ Θεοτόκος
Νοεῖν σου οὐ δύναμαι, τῶν λόγων τὴν ἀκρίβειαν· θαύματα γὰρ γέγονε πολλάκις, θείᾳ δυνάμει τερατουργούμενα, σύμβολα καὶ τύποι νομικοί, τέτοκε Παρθένος δέ, ἀπειράνδρως οὐδέποτε.
Ὁ Ἄγγελος
Ξενίζῃ Πανάμωμε· καὶ ξένον γὰρ τὸ θαῦμά σου· μόνη γὰρ τὸν πάντων Βασιλέα, δέξῃ ἐν μήτρᾳ σαρκωθησόμενον, καὶ σὲ προτυποῦσι Προφητῶν, ῥήσεις καὶ αἰνίγματα, καὶ τοῦ Νόμου τὰ σύμβολα.
Ἡ Θεοτόκος
Ὁ πᾶσιν ἀχώρητος, καὶ πᾶσιν ἀθεώρητος, πῶς οὗτος δυνήσεται Παρθένου, μήτραν οἰκῆσαι, ἣν αὐτὸς ἔπλασε; πῶς δὲ καὶ συλλήψομαι Θεόν, Λόγον τὸν συνάναρχον, τῷ Πατρὶ καὶ τῷ Πνεύματι;
Ὁ Ἄγγελος
Πρὸς τὸν σὸν Προπάτορα, Δαυῒδ ἐπαγγειλάμενος, θήσειν ἐκ καρποῦ τοῦ τῆς κοιλίας, ἐπὶ τὸν θρόνον τῆς Βασιλείας αὐτοῦ, τὴν τοῦ Ἰακὼβ σε καλλονήν, μόνην ἐξελέξατο, λογικὸν ἐνδιαίτημα.
Καταβασία.
Ἐξέστη τὰ σύμπαντα, ἐπὶ τῇ θείᾳ δόξῃ σου· σὺ γὰρ ἀπειρόγαμε Παρθένε, ἔσχες ἐν μήτρᾳ τὸν ἐπὶ παντων Θεόν, καὶ τέτοκας ἄχρονον Υἱόν, πᾶσι τοῖς ὑμνοῦσί σε, σωτηρίαν βραβεύοντα.
ᾨδὴ ς' Ὁ Εἱρμὸς.
«Ἐβόησε, προτυπῶν τὴν ταφὴν τὴν τριήμερον, ὁ Προφήτης, Ἰωνᾶς ἐν τῷ κήτει δεόμενος· Ἐκ φθορᾶς με ῥῦσαι, Ἰησοῦ Βασιλεῦ τῶν δυνάμεων».
Ἡ Θεοτόκος
Ῥημάτων σου, τὴν φωνὴν Γαβριήλ, τὴν χαρμόσυνον, δεξαμένη, εὐφροσύνης ἐνθέου πεπλήρωμαι· χαρὰν γὰρ μηνύεις, καὶ χαρὰν καταγγέλλεις τὴν ἄληκτον.
Ὁ Ἄγγελος
Σοὶ δέδοται, ἡ χαρὰ Θεομῆτορ ἡ ἔνθεος, σοὶ τὸ Χαῖρε, πᾶσα κτίσις κραυγάζει Θεόνυμφε· σὺ γὰρ μόνη Μήτηρ, τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ προωρίσθης Ἁγνή.
Ἡ Θεοτόκος
Τῆς Εὔας νῦν, δι ἐμοῦ καταργείσθω κατάκριμα, ἀποδότω, δι' ἐμοῦ τὸ ὀφείλημα σήμερον, δι' ἐμοῦ τὸ χρέος, τὸ ἀρχαῖον δοθήτω πληρέστατον.
Ὁ Ἄγγελος
Ὑπέσχετο, ὁ Θεός, Ἀβραὰμ τῷ προπάτορι, εὐλογεῖσθαι, ἐν τῷ σπέρματι τούτου τὰ Ἔθνη Ἁγνή· διὰ σοῦ δὲ πέρας, ἡ ὑπόσχεσις δέχεται σήμερον.
Καταβασία.
Ἐβόησε, προτυπῶν τὴν ταφὴν τὴν τριήμερον, ὁ Προφήτης, Ἰωνᾶς ἐν τῷ κήτει δεόμενος· Ἐκ φθορᾶς με ῥῦσαι, Ἰησοῦ Βασιλεῦ τῶν δυνάμεων.
Κοντάκιον Ἦχος πλ. δ'.
Τῇ ὑπερμάχῳ στρατηγῷ τὰ νικητήρια, ὡς λυτρωθεῖσα τῶν δεινῶν εὐχαριστήρια, ἀναγράφω σοι ἡ Πόλις σου Θεοτόκε· Ἀλλ' ὡς ἔχουσα τὸ κράτος ἀπροσμάχητον, ἐκ παντοίων με κινδύνων ἐλευθέρωσον, ἵνα κράζω σοι· Χαῖρε νύμφη ἀνύμφευτε.
Ὁ Οἶκος.
Ἄγγελος πρωτοστάτης, οὐρανόθεν ἐπέμφθη, εἰπεῖν τῇ Θεοτόκῳ τὸ Χαῖρε καὶ σὺν τῇ ἀσωμάτῳ φωνῇ, σωματούμενόν σε θεωρῶν Κύριε, ἐξίστατο καὶ ἵστατο, κραυγάζων πρὸς αὐτὴν τοιαῦτα.
· Χαῖρε, δι' ἧς ἡ χαρὰ ἐκλάμψει, χαῖρε, δι' ἧς ἡ ἀρὰ ἐκλείψει.
· Χαῖρε, τοῦ πεσόντος , Ἀδὰμ ἡ ἀνάκλησις, χαῖρε τῶν δακρύων τῆς Εὔας ἡ λύτρωσις.
· Χαῖρε, ὕψος δυσανάβατον ἀνθρωπίνοις λογισμοῖς, χαῖρε, βάθος δυσθεώρητον καὶ Ἀγγέλων ὀφθαλμοῖς.
· Χαῖρε, ὅτι ὑπάρχεις Βασιλέως καθέδρα, χαῖρε, ὅτι βαστάζεις τὸν βαστάζοντα πάντα.
· Χαῖρε, ἀστὴρ ἐμφαίνων τὸν Ἥλιον, χαῖρε, γαστὴρ ἐνθέου σαρκώσεως.
· Χαῖρε, δι' ἧς νεουργεῖται ἡ κτίσις, χαῖρε, δι' ἧς βρεφουργεῖται ὁ Κτίστης.
· Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε.
Συναξάριον.
Τῇ ΚΕ' τοῦ αὐτοῦ μηνός, ὁ Εὐαγγελισμὸς τῆς Ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καὶ Ἀειπαρθένου Μαρίας.
Στίχοι.
· Ἤγγειλεν Υἱὸν Ἄγγελος τῇ Παρθένῳ,
· Πατρὸς μεγίστης Βουλῆς μέγαν.
· Γήθεο τῇ Μαρίῃ ἔφατ' Ἄγγελος εἰκάδι πέμπτῃ.
Καὶ ἅμα τῷ λόγῳ τοῦ Ἀρχαγγέλου καὶ αὐτῆς, συνέλαβεν ὑπερφυῶς ἐν τῇ ἀχράντῳ γαστρὶ τὸν Υἱὸν καὶ Λόγον τοῦ Θεοῦ.
Αὐτῷ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αιῶνας. Ἀμήν.
ᾨδὴ ζ' Ὁ Εἱρμὸς.
«Οὐκ ἐλάτρευσαν, τῇ κτίστει οἱ Θεόφρονες, παρὰ τὸν κτίσαντα, ἀλλὰ πυρὸς ἀπειλήν, ἀνδρείως πατήσαντες, χαίροντες ἔψαλλον· Ὑπερύμνητε, ὁ τῶν Πατέρων Κύριος, καὶ Θεὸς εὐλογητὸς εἶ».
Ἡ Θεοτόκος
Φῶς τὸ ἄϋλον, μηνύων ὕλῃ σώματος, ἑνωθησόμενον, δι' εὐσπλαγχνίαν πολλήν, φαιδρὸν Εὐαγγέλιον, θεῖα κηρύγματα, νῦν κραυγάζεις μοι· Εὐλογημένος Πάναγνε, ὁ καρπὸς τῆς σῆς κοιλίας.
Ὁ Ἄγγελος
Χαῖρε δέσποινα, Παρθένε χαῖρε πάναγνε, χαῖρε δοχεῖον Θεοῦ, χαῖρε λυχνία φωτός, Ἀδὰμ ἡ ἀνάκλησις, Εὔας ἡ λύτρωσις, ὄρος ἅγιον, περιφανὲς ἁγίασμα, καὶ νυμφὼν ἀθανασίας.
Ἡ Θεοτόκος
Ψυχὴν ἥγνισε, καὶ σῶμα καθηγίασε, ναὸν εἰργάσατο, χωρητικὸν με Θεοῦ, σκηνὴν Θεοκόσμητον, ἔμψυχον τέμενος, ἡ ἐπέλευσις, τοῦ Παναγίου Πνεύματος, καὶ ζωῆς ἁγνὴν Μητέρα.
Ὁ Ἄγγελος
Ὡς πολύφωτον, λαμπάδα καὶ θεότευκτον, παστάδα βλέπω σε, νῦν ὡς χρυσῆ Κιβωτός, τοῦ Νόμου τὸν πάροχον, δέχου Πανάμωμε, εὐδοκήσαντα, τὴν τῶν ἀνθρώπων ῥύσασθαι, διὰ σοῦ φθαρτὴν οὐσίαν.
Καταβασία.
Οὐκ ἐλάτρευσαν, τῇ κτίστει οἱ θεόφρονες, παρὰ τὸν κτίσαντα, ἀλλὰ πυρὸς ἀπειλήν, ἀνδρείως πατήσαντες, χαίροντες ἔψαλλον· Ὑπερύμνητε, ὁ τῶν Πατέρων Κύριος, καὶ Θεὸς εὐλογητὸς εἶ.
Ἱστέον ὅτι αὗται αἱ β' ᾠδαὶ περιέχουσιν Ἀκροστιχίδα τὴν κατὰ Ἀλφάβητον, ἡ μὲν η' ὀρθῶς, ἡ δὲ θ' ἀντιστρόφως.
ᾨδὴ η' Ὁ Εἱρμὸς.
Ὁ Ἄγγελος.
«Ἄκουε Κόρη Παρθένε ἁγνή, εἰπάτω δὴ ὁ Γαβριήλ, Βουλὴν Ὑψίστου ἀρχαίαν ἀληθινήν. Γενοῦ πρὸς ὑποδοχὴν ἑτοίμη Θεοῦ· διὰ σοῦ γὰρ ὁ ἀχώρητος, βροτοῖς ἀναστραφήσεται· διὸ καὶ χαίρων βοῶ· Εὐλογεῖτε, πάντα τὰ ἔργα Κυρίου τὸν Κύριον».
Ἡ Θεοτόκος
Ἔννοια πᾶσα ἡττᾶται βροτῶν, ἀντέφησεν ἡ Παρθένος. Ζητοῦσα ἅπερ μοι φθέγγῃ παράδοξα.Ἥσθην σου τοῖς λόγοις, ἀλλὰ δέδοικα, θαμβηθεῖσα μὴ ἀπάτῃ με, ὡς Εὔαν πόρρω πέμψῃς Θεοῦ, ἀλλ' ὅμως ἴδε βοᾷς· Εὐλογεῖτε, πάντα τὰ ἔργα Κυρίου τὸν Κύριον.
Ὁ Ἄγγελος
Ἴδε σοι τὸ ἄπορον λέλυται, φησὶ πρὸς ταῦτα ὁ Γαβριήλ· Καλῶς γὰρ ἔφης τὸ πρᾶγμα δυστέκμαρτον. Λόγοις σῶν χειλέων πειθαρχοῦσα λοιπόν. Μὴ ἀμφίβαλλε ὡς πλάσματι, ὡς πράγματι δὲ πίστευε, ἐγὼ γὰρ χαίρων βοῶ· Εὐλογεῖτε, πάντα τὰ ἔργα Κυρίου τὸν Κύριον.
Ἡ Θεοτόκος
Νόμος οὗτος θεόθεν βροτοῖς, ἡ ἄμεμπτος αὖθις φησί, Ξυνοῦ ἐξ ἔρωτος τόκον προέρχεσθαι. Οὐκ οἶδα συζύγου παντελῶς ἡδονήν. Πῶς οὖν λέγεις ὅτι τέξομαι; φοβοῦμαι μὴ ἀπάτῃ λαλῇς, ἀλλ᾽ ὅμως ἴδε βοᾷς· Εὐλογεῖτε, πάντα τὰ ἔργα Κυρίου τὸν Κύριον.
Ὁ Ἄγγελος
Ῥήματα ἅπερ μοι φθέγγῃ Σεμνή, ὁ Ἄγγελος πάλιν βοᾷ. Συνήθους πέλει λοχείας ἀνθρώπων θνητῶν, τὸν ὄντως Θεὸν σοι ἐπαγγέλλομαι. Ὑπὲρ λόγον τε καὶ ἔννοιαν, σαρκούμενον ὡς οἶδεν ἐκ σοῦ· διὸ καὶ χαίρων βοῶ· Εὐλογεῖτε, πάντα τὰ ἔργα Κυρίου τὸν Κύριον.
Ἡ Θεοτόκος
Φαίνῃ μοι ἀληθείας ῥήτωρ, κατέθετο ἡ Παρθένος· Χαρᾶς κοινῆς γὰρ ἐλήλυθας Ἄγγελος. Ψυχὴν οὖν ἐπεὶ καθήγνισμαι Πνεύματι. Ὡς τὸ ῥῆμά σου γενέσθω μοι· σκηνούτω ἐν ἐμοὶ ὁ Θεός, πρὸς ὃν βοῶ μετὰ σοῦ· Εὐλογεῖτε, πάντα τὰ ἔργα Κυρίου τὸν Κύριον.
Καταβασία.
Ἄκουε Κόρη Παρθένε ἁγνή, εἰπάτω δὴ ὁ Γαβριήλ, Βουλὴν Ὑψίστου ἀρχαίαν ἀληθινήν. Γενοῦ πρὸς ὑποδοχὴν ἑτοίμη Θεοῦ· διὰ σοῦ γὰρ ὁ ἀχώρητος, βροτοῖς ἀναστραφήσεται· διὸ καὶ χαίρων βοῶ· Εὐλογεῖτε, πάντα τὰ ἔργα Κυρίου τὸν Κύριον.
ᾨδὴ θ'.
Μ ε γ α λ υ ν ά ρ ι ο ν.
Εὐαγγελίζου γῆ χαρὰν μεγάλην, αἰνεῖτε οὐρανοὶ Θεοῦ τὴν δόξαν.
Ἀλφάβ. ἀντιστρόφως, Ὁ Εἱρμὸς.
«Ὡς ἐμψύχῷ Θεοῦ κιβωτῷ, ψαυέτω μηδαμῶς χεὶρ ἀμυήτων. Χείλη δὲ πιστῶν τῇ Θεοτόκῳ ἀσιγήτως· Φωνὴν τοῦ Ἀγγέλου ἀναμέλποντα, ἐν ἀγαλλιάσει βοάτω· Χαῖρε Κεχαριτωμένη ὁ Κύριος μετά σοῦ».
Εὐαγγελίζου γῆ χαρὰν μεγάλην, αἰνεῖτε οὐρανοὶ Θεοῦ τὴν δόξαν.
Ὑπὲρ ἔννοιαν συλλαβοῦσα Θεόν, τῆς φύσεως θεσμοὺς ἔλαθες Κόρη. Σὺ γὰρ ἐν τῷ τίκτειν τὰ μητέρων διέδρας. Ῥευστὴ φύσις περ καθεστηκυῖα· ὅθεν ἐπαξίως ἀκούεις· Χαῖρε Κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ.
Εὐαγγελίζου γῆ χαρὰν μεγάλην, αἰνεῖτε οὐρανοὶ Θεοῦ τὴν δόξαν.
Πῶς πηγάζεις γάλα Παρθένε ἁγνὴ; Οὐ φέρει ἐξειπεῖν γλῶσσα βροτεία· Ξένον γὰρ φύσεως ἐπιδείκνυσαι πρᾶγμα. Νομίμου γονῆς ὅρους ὑπερβαῖνον· ὅθεν ἐπαξίως ἀκούεις· Χαῖρε Κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ.
Εὐαγγελίζου γῆ χαρὰν μεγάλην, αἰνεῖτε οὐρανοὶ Θεοῦ τὴν δόξαν.
Μυστικῶς ταῖς ἱεροτεύκτοις Γραφαῖς, Λαλεῖται περὶ σοῦ, Μῆτερ Ὑψίστου. Κλίμακα γὰρ πάλαι Ἰακὼβ σε προτυποῦσαν· Ἰδὼν ἔφη· Βάσις Θεοῦ αὕτη· ὅθεν ἐπαξίως ἀκούεις· Χαῖρε κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ.
Εὐαγγελίζου γῆ χαρὰν μεγάλην, αἰνεῖτε οὐρανοὶ Θεοῦ τὴν δόξαν.
Θαυμαστὸν τῷ Ἱεροφάντῃ Μωσεῖ· Ἡ βάτος καὶ τὸ πῦρ ἔδειξε τέρας. Ζητῶν δὲ τὸ πέρας εἰς διάβασιν χρόνου. Ἐν Κόρῃ ἁγνῇ, ἔφη, κατοπτεύσω· ᾗ ὡς Θεοτόκῳ λεχθείη· Χαῖρε κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ.
Εὐαγγελίζου γῆ χαρὰν μεγάλην, αἰνεῖτε οὐρανοὶ Θεοῦ τὴν δόξαν.
Δανιὴλ σε ὄρος καλεῖ νοητόν· Γεννήτριαν Θεοῦ ὁ Ἡσαΐας· Βλέπει δὲ ὡς πόκον Γεδεών, ὁ Δαυῒδ δέ, Ἁγίασμα φάσκει, πύλην δὲ σε ἄλλος· ὁ δὲ Γαβριὴλ σοι κραυγάζει· Χαῖρε κεχαριτωμένη· ὁ Κύριος μετὰ σοῦ.
Δευτέρα 1 Μαΐου 2023
Ο ύμνος της αγάπης (Α' Κορ. 13, 1-8) στη ρουμανική γλώσσα, Μαρία Κομάν
Τι είναι ο ύμνος της αγάπης του αποστόλου Παύλου, αν δε γνωρίζετε, δείτε εδώ παρακαλώ. Ευχαριστώ. Χριστός ανέστη.
Κυριακή 16 Απριλίου 2023
Δευτέρα 27 Φεβρουαρίου 2023
"Μη αποστρέψεις το πρόσωπόν Σου"...
Ακούστε τη θαυμάσια μελωδία του στίχου τούτου, αυτή την κραυγή που ξαφνικά γεμίζει την εκκλησία «…ότι θλίβομαι!» – και θα καταλάβετε το σημείο από το οποίο ξεκινάει η Μεγάλη Σαρακοστή: το μυστηριώδες μίγμα της ελπίδας με την απογοήτευση, του φωτός με το σκοτάδι.
Η όλη προετοιμασία έφτασε πια στο τέλος. Στέκομαι μπροστά στο Θεό, μπροστά στη δόξα και στην Ομορφιά της Βασιλείας Του. Συνειδητοποιώ ότι ανήκω σʹ αυτή, ότι δεν έχω άλλη κατοικία, ούτε άλλη χαρά, ούτε άλλο σκοπό.
Συναισθάνομαι ακόμα ότι είμαι εξόριστος από αυτή μέσα στο σκοτάδι και στη λύπη της αμαρτίας γιʹ αυτό «θλίβομαι»! Τελικά παραδέχομαι ότι μόνο ο Θεός μπορεί να με βοηθήσει σʹ αυτή τη θλίψη, ότι μόνον σʹ Αυτόν μπορώ να πω «πρόσχες τη ψυχή μου». Μετάνοια, πάνω απ’ όλα, είναι το απελπισμένο κάλεσμα για τη Θεία βοήθεια.
Πέντε φορές επαναλαμβάνουμε αυτό το Προκείμενο. Και τότε να! η Μεγάλη Σαρακοστή αρχίζει. Τα φωτεινά χρωματιστά άμφια και καλύμματα του ναού αλλάζουν τα φώτα σβήνουν. Ο ιερέας εκφωνεί τις αιτήσεις, ο χορός απαντάει με τα «Κύριε ελέησον» την κατʹ εξοχήν σαρακοστιανή απάντηση.
Για πρώτη φορά διαβάζεται η προσευχή του Αγίου Εφραίμ που συνοδεύεται από μετάνοιες. Στο τέλος της ακολουθίας όλοι οι πιστοί πλησιάζουν τον ιερέα και ο ένας τον άλλο, ζητώντας την αμοιβαία συγχώρεση.
Αλλά καθώς γίνεται αυτή η ιεροτελεστία της συμφιλίωσης, καθώς η Μεγάλη Σαρακοστή εγκαινιάζεται μʹ αυτή την κίνηση της αγάπης, της ενότητας και της αδελφοσύνης, ο χορός ψάλλει πασχαλινούς ύμνους. Πρόκειται τώρα πια να περιπλανηθούμε σαράντα ολόκληρες μέρες στην έρημο της Μεγάλης Σαρακοστής. Όμως από τώρα βλέπουμε να λάμπει στο τέλος το φως της Ανάστασης, το φως της Βασιλείας του Θεού.
π. Αλέξανδρος Σμέμαν
Τρίτη 4 Οκτωβρίου 2022
Το μήνυμα της ελπίδας στη νεκρώσιμο ακολουθία
Ο Δημήτριος Χοϊλούς, μιλάει στο Α΄ Διεθνές Συμπόσιο Ομιλητικής με θέμα: «Η σπουδή της ομιλητικής και η έρευνα. Συμβολή στο κήρυγμα της Εκκλησίας και στη μετάδοση του μηνύματός της στον σύγχρονο κόσμο», το οποίο πραγματοποιήθηκε στην Θεολογική Σχολή του Α.Π.Θ. την 1η Μαρτίου 2019 και τελούσε υπό την επιστημονική καθοδήγηση της Δήμητρας Κούκουρα, Καθηγήτριας Ομιλητικής.
Τρίτη 17 Μαΐου 2022
Η δικαίωση της Μητέρας του Θεού
Του π. Στεφάνου Φρήμαν / Μετάφραση: Κ.Ν.
Την περίοδο των Χριστουγέννων, η Παναγία τυγχάνει κάποιας προσοχής στον ευρύτερο σημερινό πολιτισμό. Μια γυναίκα γεννάει κάτω από δύσκολες συνθήκες: μητέρα, βρέφος, βόδι και γαϊδούρι, φάτνη - μια πολύ συγκινητική σκηνή. Γρήγορα όμως σβήνει από την σκηνή, διότι περίπου πέντε αιώνες πολιτισμού φοβήθηκαν απελπισμένα πως θα τραβούσε υπερβολικά την προσοχή.
Με αυτό το σκεπτικό, είναι λίγο-πολύ απούσα από το Πάσχα: εκεί έχουμε κόκκινα αυγά, σοκολάτες, κουνελάκια, και την Ανάσταση του Χριστού (μαζί με καινούργια ρούχα και τα συναφή), όμως η Μαρία δεν φαίνεται να έχει κάποια θέση στην πασχαλινή φαντασία του πολιτισμού μας. Κάποια από τα προαναφερόμενα είναι αναμφίβολα το αποτέλεσμα 500 ετών ενός κυρίαρχου αντι-Παπικού Προτεσταντισμού. Πρέπει να αναφέρεται η Μαρία τα Χριστούγεννα, αλλά μπορεί άνετα να παραγκωνισθεί το Πάσχα.
Εκτός αν είσαι Ορθόδοξος.
Στην Ορθοδοξία, στην ουσία δεν υπάρχει διδασκαλία για τον Χριστό η οποία να μην δίνει σημασία στην Μητέρα Του. Δεν υπάρχει διδασκαλία σχετική με τον Ιησού που να μην δίνει σημασία στην ανθρώπινη πλευρά Του, η οποία ανθρώπινη πλευρά Του απαιτεί να Την μνημονεύουμε. Όταν η Σύνοδος του 431 (3η Οικουμενική) ανακήρυξε τη Μαρία ως «Θεοτόκο» («Γεννήτρια του Θεού») ήταν λόγω της ανησυχίας μήπως διαστρεβλωθεί η πλήρης αλήθεια του ποιος είναι ο Χριστός. Το μυστήριο της Ενσάρκωσης (ορθά κατανοητό) καθιστά δυνατό να ομολογείται ο παράδοξος τίτλος «Θεο-Γεννήτρια» (όχι απλώς «Χριστο-Γεννήτρια»). Ο Χριστός είναι πλήρως Θεός και πλήρως άνθρωπος. Αυτός που γεννήθηκε από τη Μαρία ήταν Θεός και άνθρωπος. Ο Θεός γεννήθηκε από Εκείνη.
Αυτό αντηχεί και στον προφητικό λόγο που ειπώθηκε στη Μαρία όταν έφερε τον Ιησού στο Ναό 40 ημέρες μετά τη γέννησή Του (σύμφωνα με τον Νόμο). Ο Προφήτης Συμεών, κρατώντας το παιδί στην αγκαλιά του, είπε στη μητέρα Του:
«και ευλόγησεν αυτούς Συμεών και είπεν προς Μαριάμ την μητέρα αυτού· ιδού ούτος κείται εις πτώσιν και ανάστασιν πολλών εν τω Ισραήλ και εις σημείον αντιλεγόμενον. Και σου δε αυτής την ψυχήν διελεύσεται ρομφαία, όπως αν αποκαλυφθώσιν εκ πολλών καρδιών διαλογισμοί». (Λουκ. 2:34-35).
Τα λόγια του Προφήτη μιλούν για «ρομφαία» (σπαθί). Πρόκειται για κάτι πολύ βαθύτερο από μια υπόδειξη πως αυτό που πρόκειται να συμβεί στον Υιόν της θα Την πληγώσει. Δεν Της είπε απλώς: «Θα Σε στενοχωρήσει». Το μαρτύριο του Χριστού πάνω στον Σταυρό είναι εξίσου το σπαθί που διαπερνά την ψυχή της Μαρίας. Η Μαρία είναι η πρώτη Χριστιανή, η πρώτη που πίστεψε τον λόγο σχετικά με τον Υιό Της. Το μαρτύριό Του είναι και δικό της μαρτύριο. Το μαρτύριό Του επρόκειτο να γίνει και δικό μας μαρτύριο. Εάν έχετε ενωθεί με τον σταυρωμένο Χριστό, τότε, σε κάποιο βαθμό, και η δική σας ψυχή θα έχει διαπερασθεί από το σπαθί που διαπέρασε την ψυχή της Μαρίας.
Ο Απόστολος Παύλος μας λέει: «Έχω σταυρωθεί με τον Χριστό, ωστόσο ζω. Όχι όμως εγώ, αλλά ο Χριστός ζει μέσα μου, ο Οποίος με αγάπησε και έδωσε τον εαυτό Του για μένα». Η Μαρία είναι η πρώτη από όσους έχουν συσταυρωθεί με τον Χριστό.
Η άγνοιά μας για τέτοια πράγματα (ή η λήθη μας), μάς ενθαρρύνει να ξεχάσουμε πως η μαθητεία μας χαρακτηρίζεται από τον Σταυρό και ορίζεται από την κοινωνία μας με τον Εσταυρωμένο Κύριο. Πάρα πολύ εύκολα, η ανάσταση του Ιησού δεν μάς «λέει» κάτι περισσότερο από μια υπόσχεση για ζωή μετά τον θάνατο («ο Ιησούς πέθανε και αναστήθηκε για να πάω εγώ στον παράδεισο»). Αν και είναι κάπως αληθής αυτή η σκέψη, παρά ταύτα, αποτελεί σοβαρή υποβάθμιση του Ευαγγελίου.
Ενώ ο Χριστός βρισκόταν πάνω στον Σταυρό, οι σκέψεις Του είχαν στραφεί στη Μητέρα Του. Εκείνος υπομένει το μαρτύριο και τον εξευτελισμό της σταύρωσης· Εκείνη συμμετέχει στον εξευτελισμό αυτό, και ως εκ τούτου, ένα σπαθί διαπερνά την δική Της ψυχή. Ο Χριστός Την παραδίδει στην φροντίδα του Αγίου Ιωάννη, «τού αγαπημένου Του μαθητή». Δεν ζητά από τον Ιωάννη απλώς να Την φροντίζει, αλλά του λέει: «Ιδού η μητέρα σου». Ο Ιωάννης οφείλει πλέον να είναι και δικός Της υιός
Παρεμπιπτόντως, αυτό υποστηρίζει την διδασκαλία της Εκκλησίας, πως ο «αδελφός και οι αδελφές του Χριστού» δεν ήσαν βιολογικά τέκνα της Μαρίας. Αν ήταν όντως δικά Της, θα ήταν δική τους και η παραδοσιακή υποχρέωση να Την αναλάβουν μετά τον θάνατο του Ιησού.
Καθώς η Εκκλησία εισέρχεται στα βαθειά της Μεγάλης Εβδομάδας και πλησιάζει τον θάνατο και την Ανάσταση του Κυρίου, την Θεοτόκο την έχει συνεχώς κατά νουν. Σε αυτό που γίνεται λειτουργική κορύφωση, η Εκκλησία συγκεντρώνεται γύρω από την εικόνα του Επιταφίου στο κέντρο του Ναού. Αφού τελεσθεί η ανάμνηση του μαρτυρίου και του θανάτου του Χριστού, το ταφικό σάβανο έχει τοποθετηθεί εκεί για να το προσκυνήσουν οι πιστοί. Έτσι προσφέρουν και τους δικούς τους θρήνους.
Σε αυτή την τελευταία στιγμή, καθώς ο ιερέας στέκεται μπροστά στην επιτάφια εικόνα, ακούμε τους εξής στίχους από τους ψάλτες:
«Μη εποδύρου μου Μήτερ, καθορώσα εν τάφω, ον εν γαστρί άνευ σποράς, συνέλαβες Υιόν· αναστήσομαι γαρ και δοξασθήσομαι, και υψώσω εν δόξη, απαύστως ως Θεός, τους εν πίστει και πόθω σε μεγαλύνοντας.
Δόξα σοι, ο Θεός ημών, δόξα σοι.
(Μη με θρηνείς, Μητέρα Μου, βλέποντας μέσα στον τάφο τον Υιό που συνελήφθη μέσα στην μήτρα χωρίς σπόρο, διότι θα αναστηθώ και θα δοξασθώ, και θα εξυψώσω ένδοξα όλους όσους θα Σε μεγαλύνουν με πίστη και αγάπη.
Δόξα σε Σένα, Θεέ μας, δόξα σε Σένα!)
Επί τω ξένω σου τόκω, τας οδύνας φυγούσα, υπερφυώς εμακαρίσθην, άναρχε Υιε· νυν δε σε Θεέ μου, άπνουν ορώσα νεκρόν, τη ρομφαία τής λύπης, σπαράττομαι δεινώς· αλλ ανάστηθι, όπως μεγαλυνθήσωμαι.
(Έχοντας γλιτώσει από τους πόνους κατά την παράδοξη γέννα Σου, μακαρίσθηκα υπερφυώς, ω Άναρχε Υιε μου. Όμως τώρα, βλέποντάς Σε, Θεέ μου, νεκρό και χωρίς πνοή, σπαράζω με πολύ πόνο από το ξίφος της λύπης. Αλλά ανάστα, ώστε να μεγαλυνθώ.
Δόξα σε Σένα, Θεέ μας, δόξα σε Σένα!)
Γη με καλύπτει εκόντα, αλλά φρίττουσιν Άδου, οι πυλωροί, ημφιεσμένον βλέποντες στολήν, ημαγμένην Μήτερ, τής εκδικήσεως· τους εχθρούς εν Σταυρώ γαρ, πατάξας ως Θεός, αναστήσομαι αύθις και μεγαλύνω σε.
Δόξα Πατρί και τω Υιώ και τω Αγίω Πνεύματι, νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
(Με την δική Μου θέληση με σκεπάζει η γη, ω Μητέρα, όμως οι φύλακες του Άδη τρέμουν βλέποντάς με ντυμένο με τα αιματοβαμμένα ενδύματα της εκδίκησης. Αφού έχοντας νικήσει ως Θεός τους εχθρούς μου σταυρωμένος, θα αναστηθώ αμέσως και θα Σε μεγαλύνω.
Δόξα στον Πατέρα και στον Υιό και στο Άγιο Πνεύμα, τώρα και πάντα και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.)
Αγαλλιάσθω η κτίσις· ευφραινέσθωσαν πάντες οι γηγενείς· ο γαρ εχθρός εσκύλευται Άδης· μετά μύρων γυναίκες προσυπαντάτωσαν· τον Αδάμ συν τη Εύα, λυτρούμαι παγγενή· και τη τρίτη ημέρα εξαναστήσομαι.
(Ας χαίρεται η δημιουργία, ας ευφρανθούν όλοι οι γεννημένοι στη γη, γιατί ο εχθρός Άδης λεηλατήθηκε· γυναίκες με μύρο ας έρθουν να με προϋπαντήσουν, διότι θα λυτρώσω τον Αδάμ και την Εύα και όλους τους απογόνους τους, και την τρίτη μέρα θα αναστηθώ.)
«Μη εποδύρου μου Μήτερ, καθορώσα εν τάφω, ον εν γαστρί άνευ σποράς, συνέλαβες Υιόν· αναστήσομαι γαρ και δοξασθήσομαι, και υψώσω εν δόξη, απαύστως ως Θεός, τους εν πίστει και πόθω σε μεγαλύνοντας.
Δόξα σοι, ο Θεός ημών, δόξα σοι.
(Μη με θρηνείς, Μητέρα Μου, βλέποντας μέσα στον τάφο τον Υιό που συνελήφθη μέσα στην μήτρα σου χωρίς σπόρο, διότι θα αναστηθώ και θα δοξασθώ, και θα εξυψώσω ένδοξα όλους όσους θα Σε μεγαλύνουν με πίστη και αγάπη.
Δόξα σε Σένα, Θεέ μας, δόξα σε Σένα!)
Οι στίχοι αυτοί είναι ένας διάλογος μεταξύ του Χριστού και της Μητέρας Του, καθώς συνάγει - μέσα στην συμπόνια την δική Του - Εκείνη, της οποίας η καρδιά είχε τρυπηθεί με το σπαθί του εξευτελισμού και της θλίψης. Της δίνει κουράγιο, με την υπόσχεση πως θα αναστηθεί και θα Την δικαιώσει. Θα δοξασθεί, και θα Την μεγαλύνει. Η πίστη, η ταπεινοφροσύνη και η υπακοή Της θα δικαιωθούν, ενώπιον όλου του κόσμου: «από του νυν μακαριούσιν Με πάσαι αι γενεαί» (Λουκάς 1: 48).
Εκείνη απαντά, ενθυμούμενη το μυστήριο της «παράξενης γέννησης» του Υιού Της. Αν και τώρα βλέπει το σώμα Του να βρίσκεται «νεκρό και χωρίς πνοή», Τον προτρέπει να αναστηθεί.
Αυτός ανταπαντά πως «καλύπτεται από τη γη» με το «δικό Του θέλημα». Δεν είναι θύμα κανενός, αλλά κάνει αυτό ακριβώς που είχε γεννηθεί να κάνει. Και τώρα, είναι ντυμένος με τα «αιματοβαμμένα ενδύματα της εκδίκησης». Νικώντας τους εχθρούς διά του Σταυρού, θα αναστηθεί και θα Την μεγαλύνει.
Κλείνοντας, επαναλαμβάνει τον αρχικό στίχο. Στην επανάληψη του «αναστήσομαι γαρ», ο Ιερέας παίρνει το επιτάφιο σάβανο και το πηγαίνει στην Αγία Τράπεζα. Οι πόρτες είναι κλειστές και κάθε φως, κάθε κερί μέσα στον Ναό, σβήνονται. Η Εκκλησία περιμένει εν σιωπή. Η Μαρία περιμένει. Όλη η δημιουργία κρατά την ανάσα της.
Χαμηλόφωνα, ο Ιερέας αρχίζει να ψάλλει, «Την Ανάστασή σου, Χριστέ Σωτήρ ημών, οι άγγελοι στον ουρανό ψάλλουν…» Σε λίγο θα βγει κρατώντας το πρόσφατα αναμμένο φως το οποίο μεταλαμπαδεύεται σε όλους.
Η ανάστασή Του είναι μια δικαίωση της Μητέρας Του. Είναι εξ ίσου η δικαίωση κάθε πιστού, αφού κι εμείς σταθήκαμε σιωπηλοί δίπλα στον τάφο, προσκυνώντας το νεκρό σώμα Του. Και εμείς, επίσης, είχαμε κάποιο μερίδιο στον εξευτελισμό Του - είτε από άλλους, είτε μας επιβλήθηκε λόγω της δικής μας απιστίας και αμφιβολίας: (έκανα λάθος που πίστεψα, Κύριε; Με έχεις ξεχάσει; Είμαι περικυκλωμένος από τους εχθρούς μου και με εμπαίζουν. Πού είσαι, Κύριε;)
«Θα αναστηθώ», μας απαντά ο Χριστός.
Η Μητέρα Του Τον είδε. Τον είδε η Μαρία η Μαγδαληνή. Τον είδαν ο Πέτρος και ο Ιωάννης. Μετά οι δώδεκα. Ύστερα ο Ιάκωβος ο Αδελφόθεος. Αργότερα, περισσότεροι από 500. Εμφανίσθηκε ακόμα και στον Παύλο, σαν σε κάποιον που γεννήθηκε εκτός χρόνου.
Αυτοί άρχισαν την πομπή που συνεχίζει να κυκλώνει τη γη, ψάλλοντες «Αξίωσέ μας επί της γης να Σε δοξάζουμε με καθαρότητα καρδιάς».
Επικεφαλής της πομπής αυτής είναι η Μητέρα Του – η οποία πλέον δικαιώνεται και μεγαλύνεται από όλους. Είπε την αλήθεια. Γέννησε τον Θεό Λόγο. Εμείς Την ονομάζουμε «Κεχαριτωμένη».Δευτέρα 16 Μαΐου 2022
Τετάρτη 29 Δεκεμβρίου 2021
Νίκος Ξυλούρης - Η Παρθένος σήμερον
Ακούστε τον θεσπέσιο χριστουγεννιάτικο ύμνο από τη φωνή του (μακαριστού) Νίκου Ξυλούρη...
Ἡ Παρθένος σήμερον, τὸν ὑπερούσιον τίκτει,
καὶ ἡ γῆ τὸ Σπήλαιον, τῷ ἀπροσίτῳ προσάγει.
Ἄγγελοι μετὰ Ποιμένων δοξολογοῦσι.
Μάγοι δὲ μετὰ ἀστέρος ὁδοιποροῦσι.
Δι᾿ ἡμᾶς γὰρ ἐγεννήθη, Παιδίον νέον,
ὁ πρὸ αἰώνων Θεός.
Ποίημα του αγίου Ρωμανού του Μελωδού, αρχή ευρύτερης σύνθεσης (κοντακίου), που μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη εδώ. Δείτε επίσης εδώ. Ευχαριστώ.




