Σιδηροδρομικός σταθμός Πλατέος

Σιδηροδρομικός Σταθμός Πλατέος
Platy Railway Station
Σιδηροδρομικός Σταθμός Πλατέος; Platy Railway Station ;
Γενικές πληροφορίες
Είδος σταθμού	Επιβατικός και Εμπορικός Σταθμός
Χιλιομετρική θέση σταθμού	• Θεσσαλονίκη - Φλώρινα ; (ΧΣ 37,6) ; • Πειραιάς - Θεσσαλονίκη ; (ΧΣ 482,6)
Λειτουργία
Κατάσταση	Σε λειτουργία
Έναρξη λειτουργίας	Ιούνιος 1894
Παύση λειτουργίας	2021
Περίοδος ανακαίνισης	2003-2006
Επαναλειτουργία	Δεκέμβριος 2023
Κτιριακή υποδομή
Ημ. έναρξης κατασκευής	1891
Ημ. ολοκλήρωσης κατασκευής	1894
Αρχιτεκτονικός ρυθμός	Οθωμανική Σιδηροδρομική Αρχιτεκτονική
Είδος κτιρίου	Στο έδαφος
Επίπεδα	2
Σιδηροδρομική υποδομή
Ηλεκτροκίνηση	Ναι
Συγκοινωνίες
Άλλο	;
Εγκαταστάσεις
Παροχές

Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Πλατέος αποτελεί τον σιδηροδρομικό σταθμό στο Πλατύ του νομού Ημαθίας στην Κεντρική Μακεδονία. Βρίσκεται νοτιοδυτικά του ομώνυμου οικισμού και εγκαινιάστηκε το 1894 ως υποδομή της σιδηροδρομικής γραμμής Θεσσαλονίκης - Φλώρινα.^[1]

Ο σταθμός εξυπηρετείται από τις 9 Σεπτεμβρίου 2007 από τον προαστιακό σιδηρόδρομο προς Λάρισα (), Έδεσσα () και Θεσσαλονίκη, ενώ αποτελεί στάση των δρομολογίων Intercity προς Αθήνα και Νότια Ελλάδα.^[2]

Η υποδομή του σταθμού αποτελεί από τα τέλη του 19ου αιώνα κομβικό σημείο και σταυροδρόμι της σιδηροδρομικής γραμμής Πειραιά - Θεσσαλονίκης και της σιδηροδρομικής γραμμής Θεσσαλονίκης - Φλώρινας.

Ιστορικό

19ος Αιώνας

Από τα μέσα του 19ου αιώνα υπήρχαν ιδέες για την δημιουργία ενός σιδηροδρομικού δικτύου που θα διαπερνούσε το σύνολο των περιφερειών της ευρύτερης Μακεδονίας και θα ένωνε τα δύο άκρα της περιοχής. Την τελευταία δεκαετία του 19ου αιώνα η Οθωμανική Υψηλή Πύλη, ανέθεσε στην Deutsche Bank με επικεφαλής τον βαρώνο Μωρίς ντε Χιρς την κατασκευή ενός σιδηροδρομικού δικτύου ως διακλάδωση του υφιστάμενου Σιδηροδρόμου της Ανατολής με την δυνατότητα επέκτασης του δυτικά προς ένα αλβανικό λιμάνι. ^[1]

Έτσι, στα πλαίσια των έργων και του σχεδιασμού, ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Πλατέος κατασκευάστηκε το 1891 ως υποστηρικτική υποδομή της νέας σιδηροδρομικής γραμμής Θεσσαλονίκης-Μοναστηρίου και ολοκληρώθηκε το 1894 όπου και ξεκίνησε η σιδηροδρομική σύνδεση των αμαξοστοιχιών προς Φλώρινα και Μοναστήρι.^[3]

20ός Αιώνας

Στις 9 Μαΐου 1916 το Πλατύ συνδέθηκε με την σιδηροδρομική γραμμή προς Κεντρική Ελλάδα και Αθήνα όπου έως τότε τερματικός αποτελούσε το Παπαπούλι Λάρισας. Η εξέλιξη αυτή ανήγγειλε την οριστική ένωση του σιδηροδρομικού δικτύου των απελευθερωμένων περιοχών της Μακεδονίας με τα εδάφη του ελληνικού κράτους, όπου και ο σταθμός του Πλατέος αναδείχθηκε έως και σήμερα ως σημαντικός κόμβος προς Δυτική Μακεδονία και Κεντρική Μακεδονία και αργότερα προς Θράκη.^[4]

21ος Αιώνας

Την περίοδο του 2003-2006 η σιδηροδρομική γραμμή Πλατέος - Φλώρινας που διαπερνάει τον σταθμό του Πλατέος εκσυγχρονίστηκε και συντηρήθηκε με συνέπεια την δυνατότητα υποδοχής περισσότερων δρομολογίων με αποτελεσματικότερη απόδοση ασφάλειας. ^[5]

Προαστιακός Σιδηρόδρομος

Αργότερα το 2007 και αντίστοιχα το 2010 το σύνολο της σιδηροδρομικής γραμμής Πλατύ - Φλώρινα και Αθήνας - Θεσσαλονίκης μέχρι την Λάρισα εντάχθηκε στο δίκτυο του Προαστιακού σιδηρόδρομου Θεσσαλονίκης, με συνέπεια ο σταθμός να εξυπηρετεί και υπεραστικά δρομολόγια της Θεσσαλονίκης.^[6]

Δομή σταθμού

Το κτηριακό συγκρότημα του Σιδηροδρομικού Σταθμού Πλατέος, αποτελείται από ένα αυτοτελές κεντρικό κτήριο επιβατών, από ένα καφεστιατόριο, από οικίες προσωπικού, ένα αμαξοστάσιο και ένα πλήθος αποθηκευτικών χώρων. Στο πλαίσιο αυτό, η γραμμολογία του σταθμού αποτελείται από τρεις επιβατικές αποβάθρες, δύο κεντρικές γραμμές και πέντε παρακαμπτήριες, εκ των οποίων η μια αποτελεί την χάραξη του άξονα Θεσσαλονίκης - Φλώρινας και η άλλη αποτελούσε ιδιωτική παρακαμπτήριο προς την Ελληνική Βιομηχανία Ζάχαρης Πλατέος.^[7] Παρακάτω παρατίθεται τοπογραφική απεικόνιση του κτηριακού συγκροτήματος του σταθμού:

Yπηρεσίες

Ο σταθμός του Πλατέος από το 2007 εξυπηρετεί δρομολόγια του Προαστιακού Σιδηρόδρομου Θεσσαλονίκης, ενώ αποτελεί σταθμό μέσω του οποίου διέρχονται δρομολόγια που συνδέουν την Βόρεια Ελλάδα με την υπόλοιπη επικράτεια.^[2]

Προηγούμενος σταθμός	Hellenic Train	Επόμενος σταθμός
Κατερίνη προς Αθήνα	C1	Θεσσαλονίκη Τερματικός
Προηγούμενος σταθμός	Προαστιακός Θεσσαλονίκης	Επόμενος σταθμός
Άδενδρο προς Θεσσαλονίκη	Τ1	Αιγίνιο προς Λάρισα
Άδενδρο προς Θεσσαλονίκη	Τ2	Λιανοβέργι προς Έδεσσα

Παραπομπές

1 2 Gounaris, Basil C. (1989). «Railway Construction and Labour Availability in Macedonia in the Late 19th Century». Byzantine and Modern Greek Studies 13: 143ff.. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2016-05-05. https://web.archive.org/web/20160505072214/https://de.scribd.com/doc/251125738/Railway-Construction-and-Labour-Availability-in-Maccedonia-in-the-Late-19th-Century-Gounaris. Ανακτήθηκε στις 2016-04-02.
1 2 «Περιφερειακές Γραμμές Θεσσαλονίκης». Hellenic Train.
↑ Hertner, Peter. "The Balkan Railways, International Capital and Banking from the End of the 19th Century until the Outbreak of the First World War". 23ff. Bulgarian National Bank. Αρχειοθετήθηκε 2022-01-26 στο Wayback Machine.
↑ balaska, eleni (2 Μαρτίου 2023). «Ο σταθμός που ένωσε την Αθήνα με την Θεσσαλονίκη το 1916». ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ. Ανακτήθηκε στις 11 Μαρτίου 2024.
↑ Unknown. «ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΡΥΑΔΕΣ ΜΕΣΟΝΗΣΙΟΥ: Ο Σιδηρόδρομος Θεσσαλονίκης-Μοναστηρίου (Salonique à Monastir) και ο σιδηροδρομικός σταθμός του Μεσονησίου». ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΡΥΑΔΕΣ ΜΕΣΟΝΗΣΙΟΥ. Ανακτήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2023.
↑ «Περιφερειακές Γραμμές Θεσσαλονίκης». Hellenic Train.
↑ «ArcGIS Web Application». gaiaweb.gaiaose.gr. Ανακτήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 2025.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Σιδηροδρομικός σταθμός Πλατέος στο Wikimedia Commons

[gounaris143ff-1] 1 2 Gounaris, Basil C. (1989). «Railway Construction and Labour Availability in Macedonia in the Late 19th Century». Byzantine and Modern Greek Studies 13: 143ff.. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2016-05-05. https://web.archive.org/web/20160505072214/https://de.scribd.com/doc/251125738/Railway-Construction-and-Labour-Availability-in-Maccedonia-in-the-Late-19th-Century-Gounaris. Ανακτήθηκε στις 2016-04-02.

[:02-2] 1 2 «Περιφερειακές Γραμμές Θεσσαλονίκης». Hellenic Train.

[hertner23ff-3] Hertner, Peter. "The Balkan Railways, International Capital and Banking from the End of the 19th Century until the Outbreak of the First World War". 23ff. Bulgarian National Bank. Αρχειοθετήθηκε 2022-01-26 στο Wayback Machine.

[4] ska, eleni (2 Μαρτίου 2023). «Ο σταθμός που ένωσε την Αθήνα με την Θεσσαλονίκη το 1916». ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ. Ανακτήθηκε στις 11 Μαρτίου 2024.

[5] Unknown. «ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΡΥΑΔΕΣ ΜΕΣΟΝΗΣΙΟΥ: Ο Σιδηρόδρομος Θεσσαλονίκης-Μοναστηρίου (Salonique à Monastir) και ο σιδηροδρομικός σταθμός του Μεσονησίου». ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΡΥΑΔΕΣ ΜΕΣΟΝΗΣΙΟΥ. Ανακτήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2023.

[:0-6] «Περιφερειακές Γραμμές Θεσσαλονίκης». Hellenic Train.

[7] «ArcGIS Web Application». gaiaweb.gaiaose.gr. Ανακτήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 2025.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]