Σιδηροδρομικός Σταθμός Αμυνταίου

Σιδηροδρομικός Σταθμός Αμυνταίου Amyntaion Railway Station
Γενικές πληροφορίες
Είδος σταθμού	Επιβατικός και Εμπορικός Σταθμός
Χιλιομετρική θέση σταθμού	• Θεσσαλονίκη - Φλώρινα (ΧΣ 159,1) • Αμύνταιο - Κοζάνη (ΧΣ 0,0)
Λειτουργία
Κατάσταση	Σε λειτουργία
Έναρξη λειτουργίας	Ιούνιος 1894
Παύση λειτουργίας	2011-2012 2023-2025
Περίοδος ανακαίνισης	2003-2006
Επαναλειτουργία	Φεβρουάριος 2025
Κτιριακή υποδομή
Ημ. έναρξης κατασκευής	1891
Ημ. ολοκλήρωσης κατασκευής	1894
Είδος κτιρίου	Στο έδαφος
Επίπεδα	2
Σιδηροδρομική υποδομή
Αριθμός γραμμών	7
Ηλεκτροκίνηση	Όχι
Εγκαταστάσεις
Παροχές
Υπηρεσίες

Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Αμυνταίου αποτελεί σιδηροδρομικό σταθμό επί της Σιδηροδρομικής Γραμμής Θεσσαλονίκης - Φλώρινας, ο οποίος εξυπηρετεί την κωμόπολη του Αμυνταίου στο Νομό Φλώρινας. Οι υποδομές του σταθμού τοποθετούνται στο κέντρο της κωμόπολης και παρελθοντικά έως το 2011 αποτελούσε σταθμό ανταπόκρισης με δρομολογία προς την Κοζάνη μέσω της Σιδηροδρομικής Γραμμής Αμυνταίου - Κοζάνης.

Ο σταθμός εξυπηρετούταν από δρομολόγια της Hellenic Train προς την Θεσσαλονίκη και την Φλώρινα, τα οποία προβλέπονταν να επανέλθουν τον Φεβρουάριο του 2025.

Ιστορικό

19ος-20ος Αιώνας

Στα τέλη του 19ου αιώνα, η Οθωμανική Αυτοκρατορία, επιδιώκοντας να ενισχύσει τη σύνδεση ανάμεσα στις περιοχές της, ανέλαβε την κατασκευή μιας σιδηροδρομικής γραμμής που θα συνέδεε τη Θεσσαλονίκη με το Μοναστήρι. Το έργο ολοκληρώθηκε το 1894 και τέθηκαν σε λειτουργία τα πρώτα επιβατικά και εμπορικά δρομολόγια, τα οποία συνέδεαν διάφορες περιοχές και επαρχιακές πόλεις, όπως τη Βέροια, την Έδεσσα και τη Φλώρινα. Στο πλαίσιο αυτό, κατασκευάστηκε και ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Αμυνταίου, ο οποίος αργότερα ενίσχυσε τον ρόλο του στην κίνηση επί του δικτύου μετά την προσθήκη του σιδηροδρομικού κλάδου προς την Κοζάνη.

1955 (Σύνδεση με Κοζάνη)

Το 1955 ολοκληρώθηκε η κατασκευή της σιδηροδρομικής γραμμής Αμυνταίου - Κοζάνης ως εναλλακτική της προταθείσας σιδηροδρομικής γραμμής Καλαμπάκας - Κοζάνης - Βέροιας, η οποία παρέμεινε ημιτελής και αποξηλώθηκε, επεκτείνοντας έτσι το δίκτυο της Δυτικής Μακεδονίας. Έκτοτε, ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Αμυνταίου επεκτάθηκε και αποτέλεσε διακομιστικό εμπορικό σταθμό για τα εμπορεύματα και τις πρώτες ύλες που μετακινούνταν από τα λιγνιτωρυχεία και τα εργοστάσια της ΔΕΗ μέσω του νέου άξονα, καθώς και αυτών που προέρχονταν από την Γιουγκοσλαβία, μέσω του Συνοριακού Σιδηροδρομικού Σταθμού του Νέου Καυκάσου.

21ος Αιώνας

Κατά τη διάρκεια της περιόδου 2003-2006, η σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκης - Φλώρινας υπέστη εκτεταμένες εργασίες αναβάθμισης, οι οποίες περιλάμβαναν συντήρηση και αντικατάσταση των σιδηροτροχιών, επιτρέποντας τη διέλευση συρμών με μεγαλύτερες ταχύτητες.

2011 (Αναστολή σύνδεσης με Κοζάνη)

Στα πλαίσια κατάργησης των ζημιογόνων σιδηροδρομικών γραμμών κατά την περίοδο της κρίσης, ελήφθη η απόφαση της αναστολής των επιβατικών δρομολογίων λόγω της χαμηλής ανταγωνιστικότητας με την αντίστοιχη οδική σύνδεση μέσω Εγνατίας Οδού και της χαμηλής επιβατικής κίνησης, περιορίζοντας έτσι την λειτουργία της γραμμής μόνο για την διέλευση εμπορικών αμαξοστοιχιών. Αργότερα, η γραμμή ανέστειλε την λειτουργία της ολοκληρωτικά λόγω της αποκοπής μέρος του δικτύου στα πλαίσια της επέκτασης των λιγνιτωρυχείων της ΔΕΗ, το οποίο έως και σήμερα δεν έχει αποκατασταθεί.

Δομή Συγκροτήματος Σταθμού

Το κτηριακό συγκρότημα του Σιδηροδρομικού Σταθμού Αμυνταίου, αποτελείται από μια πληθώρα υποστηρικτικών κτηρίων και υποδομών. Στο πλαίσιο αυτό, το συγκρότημα διαπερνάει μια σιδηροδρομική γραμμή η οποία διαχωρίζεται σε 7 διαδοχικές, παραπλεύρως των οποίων υφίστανται αποθήκες εμπορευμάτων μικρής και μεγάλης έκτασης, ορισμένα βοηθητικά κτήρια και κατοικίες εργαζόμενων και σταθμάρχη, καθώς και ένα κεντρικό κτήριο επιβατών. Επιπλέον, ο σταθμός διαθέτει πλάκα περιστροφής βαγονίων, φυλάκια και οικίσκους κλειδούχων, ενώ στο σημείο αυτό διαχωρίζεται η σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκης - Φλώρινας με την σιδηροδρομική διακλάδωση Αμυνταίου - Κοζάνης. Τέλος στις απολήξεις του σταθμού υφίστανται κατηργημένοι σημαφόροι εισόδου και εξόδου, ενώ την μέση του διαπερνάει εναέρια πεζογέφυρα. Παρακάτω παρατίθεται τοπογραφική απεικόνιση του κτηριακού συγκροτήματος του Σιδηροδρομικού Σταθμού Αμυνταίου:

Υπηρεσίες

Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Αμυνταίου εξυπηρετείται από τα δρομολόγια της Hellenic Train προς την Φλώρινα, την Θεσσαλονίκη και ενδιάμεσους σταθμούς.