Σιδηροδρομικός Σταθμός Κοζάνης
 Kozani Railway Station Σιδηροδρομικός Σταθμός | |
|---|---|
 Άποψη του σταθμού της Κοζάνης με σταθμευμένη αμαξοστοιχία MAN2000 (621) το 2009. | |
| Γενικές πληροφορίες | |
| Είδος σταθμού | Σιδηροδρομικός σταθμός |
| Λειτουργία | |
| Κατάσταση | Σε αναστολή λειτουργίας |
| Έναρξη λειτουργίας | Ιανουάριος 1955 |
| Παύση λειτουργίας | 2010 |
| Περίοδος ανακαίνισης | 2003-2007 |
| Κτιριακή υποδομή | |
| Ημ. έναρξης κατασκευής | 1951 |
| Ημ. ολοκλήρωσης κατασκευής | 1954 |
| Είδος κτιρίου | Στο έδαφος |
| Επίπεδα | 2 |
Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Κοζάνης αποτελούσε μια επιβατική σιδηροδρομική υποδομή επί της σιδηροδρομικής γραμμής Αμυνταίου-Κοζάνης. Ανεγέρθηκε το 1951 και λειτούργησε από το 1955 ως τερματικός σταθμός της γραμμής, εξυπηρετώντας την πόλη της Κοζάνης και την ευρύτερη περιοχή.[1][2]
Το 2010, ο σταθμός σταμάτησε να λειτουργεί λόγω της αναστολής των επιβατικών δρομολογίων, ενώ λίγα χρόνια αργότερα διακόπηκαν και τα εμπορικά δρομολόγια στο πλαίσιο των περικοπών δαπανών του ΟΣΕ.[3]
Ιστορικό
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]20ος Αιώνας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στα πρώτα σχέδια επέκτασης του σιδηροδρομικού δικτύου στη Δυτική Μακεδονία, η Κοζάνη συμπεριλήφθηκε ως κεντρικός σταθμός στον προτεινόμενο ενωτικό άξονα, η οποία θα συνδεόταν σταδιακά με την Καλαμπάκα και τους Θεσσαλικούς Σιδηροδρόμους, καθώς και με την Βέροια και την σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκης - Φλώρινας. Στο πλαίσιο αυτό και κατά την περίοδο κατασκευής του άξονα την δεκαετία του 1920 και 1930, στρώθηκε γραμμή από την Κοζάνη έως την Σιάτιστα, ενώ δημιουργήθηκαν οι πρώτες υποδομές στον κεντρικό σταθμό της Κοζάνης.[4] Αργότερα, η κατασκευή της ημιτελούς γραμμής εγκαταλείφθηκε αμέσως μετά τον Β' Π.Π και ήρθαν στην επιφάνεια τα πρώτα σχέδια κατασκευής σιδηροδρομικής γραμμής με σημείο ανταπόκρισης τον Σιδηροδρομικό σταθμό Αμυνταίου.[1][5]
Με σκοπό τη βελτίωση της σιδηροδρομικής διασύνδεσης της Δυτικής Μακεδονίας και της πρωτεύουσάς της, το 1951 αποφασίστηκε να κατασκευαστεί άξονας που θα ένωνε το Αμύνταιο με την Κοζάνη. Ο νέος αυτός άξονας, ο οποίος εγκαινιάστηκε το 1955, αποτελούσε παρακλάδι της σιδηροδρομικής γραμμής Θεσσαλονίκης - Φλώρινας του 1894 και εξυπηρετούσε επιβατικές και εμπορικές μεταφορές στο Νομό Κοζάνης, ιδιαίτερα κατά την περίοδο άνθισης της βιομηχανίας λιγνίτη.[1]
Ο σταθμός της Κοζάνης εγκαινιάστηκε το 1955 ως τερματικός, υποστηριζόμενος από αρκετά βοηθητικά κτήρια και αποθήκες, εξυπηρετώντας τη σιδηροδρομική σύνδεση του αστικού κέντρου με τοπικά και υπεραστικά δρομολόγια.[1]
21ος Αιώνας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στη νέα χιλιετία, ο σταθμός της Κοζάνης και η σιδηροδρομική γραμμή Αμυνταίου-Κοζάνης αναβαθμίστηκαν την περίοδο 2003-2007 με σκοπό την αύξηση της ταχύτητας και της χωρητικότητας των δρομολογίων.[2]
Αναστολή λειτουργίας γραμμής (2010)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ωστόσο, το 2010 ο ΟΣΕ ανέστειλε τη λειτουργία της γραμμής λόγω χαμηλής επιβατικής κίνησης και έλλειψης ανταγωνιστικότητας, ενώ λίγο αργότερα το 2014, η γραμμή ανέστειλε και την κυκλοφορία εμπορικών μεταφορών λόγω της σιδηροδρομικής αποκοπής στο τμήμα ΑΕΒΑΛ - Ποντοκώμη, εξαιτίας της επέκτασης των λιγνιτορυχείων της ΔΕΗ. Σήμερα, ο σταθμός και η γραμμή παραμένουν ανενεργά, χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα επαναλειτουργίας.[3]
Δομή Συγκροτήματος Σταθμού
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το κτηριακό συγκρότημα του Σιδηροδρομικού Σταθμού Κοζάνης αποτελείται από επτά παρακαμπτήριες γραμμές και από μια κεντρική γραμμή, ενώ διαθέτει πληθώρα αποθηκευτικών και βοηθητικών χώρων, οι οποίοι υποστήριζαν επικουρικά την εμπορική δραστηριότητα του σταθμού. Ο σταθμός διαθέτει κατοικίες προσωπικού, ένα κεντρικό κτήριο επιβατών, ένα αμαξοστάσιο και ένα μηχανοστάσιο, καθώς και ένα τρίγωνο παλινδρόμησης μηχανών έλξης.[6] Παρακάτω παρατίθεται τοπογραφική αποτύπωση του κτηριακού συγκροτήματος του σταθμού όπως υφίσταται έως και σήμερα:
Υπηρεσίες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός της Κοζάνης δεν εξυπηρετείται από επιβατικές αμαξοστοιχίες, ούτε διαδραματίζει ρυθμιστικό ρόλο στην κίνηση των συρμών επί του δικτύου.[3]
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 3 4 Παπαδημητρίου, Δημήτριος Ι. (2005). Οι Σιδηρόδρομοι στον Βορειοελλαδικό Χώρο. Θεσσαλονίκη: Μουσείο Φωτογραφίας "Χρήστος Καλεμκέρης" Δήμου Καλαμαριάς. σελ. 120-124. ISBN 960-87946-2-5.
- 1 2 Capital.gr. «Επαναλειτουργεί η σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκη-Αμύνταιο-Κοζάνη». Capital.gr. Ανακτήθηκε στις 20 Νοεμβρίου 2024.
- 1 2 3 «Τέλος εποχής για την ιστορική γραμμή Αμυνταίου - Κοζάνης». kozanilife.gr. 2014.
- ↑ «Το τρένο των ... Γρεβενών: Η σιδηροδρομική γραμμή Καλαμπάκας – Κοζάνης. Ιστορική αναδρομή». Το τρένο των ... Γρεβενών. Ανακτήθηκε στις 22 Αυγούστου 2024.
- ↑ team, e-ptolemeos (15 Σεπτεμβρίου 2021). «Το ιστορικό της σιδηροδρομικής γραμμής από την Καλαμπάκα προς την Κοζάνη». e-ptolemeos.gr Ειδήσεις Πτολεμαΐδα Νέα Κοζάνη Εορδαία News. Ανακτήθηκε στις 23 Αυγούστου 2024.
- ↑ «ArcGIS Web Application». gaiaweb.gaiaose.gr. Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2025.
| Σταθμοί | Αμύνταιο  (→ Θεσσαλονίκη/Φλώρινα) - |
|---|---|
