close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Τερτσίνες (Νίκος Καζαντζάκης)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Τερτσίνες
ΣυγγραφέαςΝίκος Καζαντζάκης
ΤίτλοςΤερτσίνες
ΓλώσσαΕλληνικά
Ημερομηνία δημιουργίας1937
Ημερομηνία δημοσίευσηςΙανουάριος 1960
Μορφήποιητική συλλογή
Θέμαάνθρωπος

Οι Τερτσίνες είναι η μοναδική ποιητική συλλογή του Νίκου Καζαντζάκη. Στις Τερτσίνες ο Νίκος Καζαντζάκης, ως άλλος Πίνδαρος, υμνεί μεγάλες προσωπικότητες της παγκόσμιας ιστορίας του ανθρώπου. Ο Παντελής Πρεβελάκης, στο βιβλίο Τετρακόσια Γράμματα του Καζαντζάκη στον Πρεβελάκη, μας πληροφορεί ότι πρόθεση του Καζαντζάκη ήταν να γράψει 24 ποιήματα - τερτσίνες, όσες και οι ραψωδίες της Οδύσσειάς του, και να τα ονομάσει «οι 24 σωματοφύλακες της Οδύσσειας». Τελικά τα ποιήματα έμειναν 21.[1][σημ. 1]

Σύμφωνα με τον Πάτροκλο Σταύρου, ο Νίκος Καζαντζάκης ήταν πανανθρώπινος και συγγραφέας οικουμενικός και κλασικός. Και Ανθρώπινος.[1]

Ο Νίκος Καζαντζάκης έγραψε τα 21 ποιήματα που αποτελούν τις Τερτσίνες μέσα σε πέντε έτη, από τα τέλη του 1932 μέχρι τα μέσα του 1937.[1]

Τα ποιήματα είναι γραμμένα σε ιαμβικό ενδεκασύλλαβο στίχο και ομοιοκαταληκτούν με τέρτσα ρίμα (ΑΒΑ ΒΓΒ ΓΔΓ κ.τ.ό.). Αυτή είναι και η μορφή της Θείας Κωμωδίας του μεγάλου Ιταλού ποιητή Δάντη, έργο το οποίο μετέφρασε στα Ελληνικά ο Νίκος Καζαντζάκης την εποχή που έγραφε τις Τερτσίνες.[1]

Η γλώσσα του Καζαντζάκη στις Τερτσίνες δημιουργεί προβλήματα, διότι παρόλο τον εκφραστικό της πλούτο και το λεκτικό δυναμικό της, συχνά οδηγεί στην υπερβολή και τον γλωσσικό πληθωρισμό. Οι λέξεις κι οι ιδιωματισμοί της πολλές φορές είναι ακατανόητοι στον αναγνώστη, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται δυσκολίες στην προσέγγιση του κειμένου.[2]

Η ποιητική συλλογή αποτελείται από αφιέρωση, πρόλογο και 21 ποιήματα, ή κάντα όπως τα ονόμαζε ο δημιουργός τους, τα εξής:[1]

  • Η Τερτσίνα (με αφιέρωση στον Άγγελο Σικελιανό, 169 στίχοι)
  • Βούδας (με αφιέρωση στον Μιχάλη Αναστασίου, 181 στίχοι)
  • Μωυσής (με αφιέρωση στην Lia Lewin-Dunkelblumen, 187 στίχοι)
  • Χριστός (με αφιέρωση στον Γιώργο Παπανδρέου, 166 στίχοι)
  • Μουχαμέτης (με αφιέρωση στην Rosa Chasel-Pérez Rubiο, 187 στίχοι)
  • Λένιν (με αφιέρωση στον Σ. Δ., 160 στίχοι)
  • Δον Κιχώτης (με αφιέρωση στον Παναΐτ Ιστράτι, 160 στίχοι)
  • Μέγας Αλέξαντρος (με αφιέρωση στον Ίωνα Δραγούμη, 163 στίχοι)
  • Τσιγκισχάνος (με αφιέρωση στον Πέτρο Βλαστό, 163 στίχοι)
  • Χιντεγιόχη (με αφιέρωση στον Μίλιο και την Μαρίκα Χουρμουζίου, 157 στίχοι)
  • Τόντα Ράμπα (με αφιέρωση στον Γιάννη Μαγκλή, 178 στίχοι)
  • Δάντης (με αφιέρωση στον Λευτέρη Αλεξίου, 181 στίχοι)
  • Σαιξπήρος (με αφιέρωση στον Ν. Σμπαρούνη, 160 στίχοι)
  • Leonardo (με αφιέρωση στον Conrad Westpfahl, 178 στίχοι)
  • Ο Γκρέκο (με αφιέρωση στον Π. Πρεβελάκη, 166 στίχοι)
  • Νίτσε (με αφιέρωση στον Helmut von den Steinen, 181 στίχοι)
  • Αγία Τερέζα (με αφιέρωση στον Juan Ramón Jiménez, 154 στίχοι)
  • Ελένη (δίχως αφιέρωση, 175 στίχοι)
  • Ψυχάρης (με αφιέρωση στον Λ. Π. Πετροκόκκινο, 157 στίχοι)
  • Παππούς - Πατέρας - Εγγονός (με αφιέρωση στην Τέα Ανεμογιάννη, 160 στίχοι)
  • «Εις Εαυτόν» (με αφιέρωση στον Μανόλη Γ. Χατζηγεωργιάδη, 187 στίχοι)

Οι Τερτσίνες εκδόθηκαν μετά τον θάνατο του Νίκου Καζαντζάκη για πρώτη φορά τον Ιανουάριο του 1960 με επιμέλεια του Εμμανουήλ Χ. Κάσδαγλη και επανεκδόθηκαν για δεύτερη φορά τον Ιούλιο του 2007 με επιμέλεια του Πάτροκλου Σταύρου.

  1. Ο Παντελής Πρεβελάκης, στο βιβλίο Τετρακόσια Γράμματα του Καζαντζάκη στον Πρεβελάκη, αναφέρει ότι σε τετράδιο του Καζαντζάκη που βρήκε και φέρει τον τίτλο Gong, ο Καζαντζάκης, μετά τον κατάλογο με τα 21 κάντα που αποτελούν τις Τερτσίνες, είχε σημειώσει τα ακόλουθα ονόματα: Πρεβ[ελάκης], Rahel [Lipstein], Κύρης, Μάνα, Ζορμπάς, Λούθηρος, Bach, Όμηρος και Goethe.[1]
  1. 1 2 3 4 5 6 Νίκος Καζαντζάκης. Τερτσίνες. Εκδόσεις Καζαντζάκη (Πάτροκλος Σταύρου). Αθήνα. 2007. Πρώτη έκδοση 1960.
  2. Ευαγγελία - Κωνσταντίνα Δουλούδη. Φιλοσοφικά και Φιλολογικά στοιχεία στις Τερτσίνες του Νίκου Καζαντζάκη. Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία. Επιβλέπων Καθηγητής: κ. Κόκορης Δημήτρης. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Φιλοσοφική Σχολή. Τμήμα Φιλοσοφίας & Παιδαγωγικής. Τομέας Φιλοσοφίας. Θεσσαλονίκη. 2016. Ανακτήθηκε στις 13/08/2025.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]