Βούδας (Νίκος Καζαντζάκης)

Βούδας

Συγγραφέας	Νίκος Καζαντζάκης
Τίτλος	Βούδας
Γλώσσα	Ελληνικά
Ημερομηνία δημοσίευσης	1956
Τόπος δημοσίευσης	Αθήνα
Μορφή	τραγωδία
Θέμα	Βούδας
δεδομένα ()

Ο Βούδας είναι τραγωδία του οικουμενικού ποιητή Νίκου Καζαντζάκη. Η τελική γραφή του έργου πραγματοποιήθηκε από τον Κρητικό ποιητή το 1956. Ο Νίκος Καζαντζάκης πίστευε ότι ο Βούδας δε θα αρέσει σε κανέναν, αλλά άρεσε στον ίδιο.

Ο Νίκος Καζαντζάκης έγραψε μία έμμετρη τραγωδία με τίτλο Βούδας σε 3.000 στίχους το 1921 στη Βιέννη, αλλά κατέστρεψε το χειρόγραφο. Το 1922 στο Βερολίνο ξαναέγραψε την τραγωδία σε πεζό λόγο, αλλά για δεύτερη φορά κατέστρεψε το χειρόγραφο. Το 1930 έγραψε στον Παντελή Πρεβελάκη για την ιδέα ενός πεζού με τίτλο Μια βροχερή μέρα, το οποίο θα τελείωνε με ένα όνειρο που είδε για τον Βούδα. Το 1931 ξαναέγραψε στον Πρεβελάκη για ένα άλλο έργο, το En fumant (Καπνίζοντας), που θα ήταν η τελευταία μορφή του Βούδα και δε θα το τύπωνε ποτέ. Το 1941 ο Κρητικός συγγραφέας πραγματοποίησε μία πρώτη γραφή της τραγωδίας με τίτλο Γιανγκ-Τσε και μία δεύτερη γραφή το 1943.

Εκτός από την τραγωδία Βούδας, ο Καζαντζάκης έγραψε ένα σενάριο με τίτλο Βούδας το 1932 (βλέπε Σενάρια Νίκου Καζαντζάκη), αλλά και ένα ομώνυμο κάντο στις Τερτσίνες.

Το έργο έχει μεταφραστεί στα Γαλλικά, Γερμανικά, Αγγλικά και Ισπανικά.

Υπόθεση

Το έργο τοποθετείται σε ένα κινεζικό χωριό κοντά στον Γιανγκ-Τσε. Στην αρχή εμφανίζεται ο Ποιητής, ο οποίος προετοιμάζει το κοινό παρουσιάζοντας τον κόσμο που πρόκειται να ζωντανέψει. Ακολουθεί ο Μάγος, μιλώντας για την ιδανική Κίνα των οραμάτων του, αλλά και για τη σκληρή πραγματικότητα. Σταδιακά, όλα τα πρόσωπα του δράματος συγκεντρώνονται γύρω από το άγαλμα του Βούδα.

Φτάνει η είδηση ότι ο στρατός του Νέου Τσανγκ, γιου του άρχοντα, ηττήθηκε. Ο λαός, και ο ίδιος ο άρχοντας, χαίρεται, καθώς ο Νέος Τσανγκ και η αδελφή του, Μέι-Λιγκ, έχουν απομακρυνθεί από τις παραδόσεις και εισάγουν δυτικές ιδέες. Ο άρχοντας απευθύνεται στους χωρικούς και όλοι μαζί βλέπουν ένα όραμα όπου ο Βούδας συνομιλεί με τους μαθητές του.

Ο Νέος Τσανγκ επιστρέφει εξοργισμένος από τη στάση του λαού, συγκρούεται με τον πατέρα του και απαιτεί την εξουσία. Ο Γερο-Τσανγκ αρνείται και τον καταριέται. Την ίδια στιγμή φτάνουν ανησυχητικά νέα: τα νερά του ποταμού ανεβαίνουν και καταστρέφουν τα γύρω χωριά. Ο Νέος Τσανγκ και η Μέι-Λιγκ προσπαθούν να πείσουν τους χωρικούς να χτίσουν φράγματα, αλλά εκείνοι θεωρούν την πλημμύρα θεϊκή τιμωρία για την εγκατάλειψη της παράδοσης και περιμένουν τη βοήθεια των προγόνων. Ο άρχοντας, πιστεύοντας το ίδιο, φτάνει στο σημείο να μαχαιρώσει τον γιο του για να κατευνάσει την οργή των πνευμάτων.

Παρά τη θυσία, η καταστροφή συνεχίζεται. Ο Γερο-Τσανγκ φυγαδεύει τον εγγονό του, φορά την επίσημη στολή του και ετοιμάζεται να πεθάνει. Η Λι-Λιάγκ, χήρα του Νέου Τσανγκ, αυτοκτονεί, ενώ ο άρχοντας αρχίζει να αμφιβάλλει για το νόημα των θυσιών. Ο Μάγος προσφέρει ακόμη ένα όραμα με τον Βούδα, αλλά μόλις αυτό σβήνει, φτάνουν νέα για ακόμη μεγαλύτερες συμφορές.

Η Μέι-Λιγκ κατηγορεί τον πατέρα της και προσπαθεί να ενισχύσει το φράγμα, χωρίς αποτέλεσμα. Ο λαός απαιτεί τώρα τη δική της θυσία. Ο άρχοντας διστάζει, αλλά όταν αντιλαμβάνεται ότι ο εγγονός του δεν σώθηκε, υποχωρεί. Η Μέι-Λιγκ οδηγείται στη θυσία, ενώ ο Μάγος παρουσιάζει το τελευταίο όραμα. Ο θάνατός της αποδεικνύεται μάταιος: τα νερά κατακλύζουν το χωριό και, λίγο πριν χαθεί, ο άρχοντας συνειδητοποιεί το τρομερό μυστικό ότι ο Βούδας και ο ποταμός είναι ένα.