close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Συμπόσιον (Νίκος Καζαντζάκης)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Συμπόσιον
ΣυγγραφέαςΝίκος Καζαντζάκης
ΤίτλοςΣυμπόσιον
ΓλώσσαΕλληνικά
Ημερομηνία δημιουργίας1926
Ημερομηνία δημοσίευσης1971
Τόπος δημοσίευσηςΑθήνα
ΘέμαΘεός

Το Συμπόσιον [σημ. 1] είναι φιλοσοφικό έργο του Έλληνα συγγραφέα, ποιητή και φιλόσοφου Νίκου Καζαντζάκη. Στο γνωστό από την αρχαιότητα Συμπόσιον του Πλάτωνα θέμα και αντικείμενο είναι ο έρωτας, στο Συμπόσιον του Καζαντζάκη θέμα και αντικείμενο είναι ο Θεός.[1] Η πρώτη μνεία για τη συγγραφή του Συμποσίου βρίσκεται σε γράμμα του Καζαντζάκη από το Βερολίνο το 1922 στον φίλο και συμμαθητή του, τον αιδεσιμότατο Εμμανουήλ Παπαστεφάνου στην Αμερική.[2] Σύμφωνα με τον Παντελή Πρεβελάκη, ο Καζαντζάκης έγραψε το Συμπόσιον σε ηλικία 43 ετών, δηλαδή το 1926.[3] Το έργο παρέμεινε ανέκδοτο όσο ζούσε ο Καζαντζάκης και τυπώθηκε για πρώτη φορά 14 χρόνια μετά τον θάνατό του, το 1971.[4]

Το χειρόγραφο του Συμποσίου βρέθηκε μέσα στο χρηματοκιβώτιο του Μιχάλη Καζαντζάκη, πατέρα του συγγραφέα, όταν το άνοιξαν μετά τον θάνατό του το 1932 και το διέσωσε ο ανηψιός του Καζαντζάκη, ο δικηγόρος Νίκος Σακλαμπάνης. Εκείνος αργότερα το παρέδωσε στο Ιστορικό Μουσείο Ηρακλείου.[2]

Οι σύντροφοι της νιότης του Άρπαγου (Νίκος Καζαντζάκης), ο Κοσμάς (Ίων Δραγούμης), ο Πέτρος (Άγγελος Σικελιανός), και ο Μύρος (Μύρων Γουναλάκης, παλιός φίλος του Καζαντζάκη στην Ελβετία στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο) ανταμώνουν μια μέρα σ' ένα σπιτάκι δίπλα στη θάλασσα. Ο Άρπαγος τους προσφέρει τον δείπνο. Μετά τον δείπνο, οι σύντροφοι ζητούν από τον Άρπαγο να τους μιλήσει για τον Θεό του. Εκείνος, πλέκει πρώτα το εγκώμιο του Κοσμά και ελέγχει κατόπιν με πραότητα την ποίηση του Πέτρου.[σημ. 2] Τέλος ο Άρπαγος αρχίζει την εξομολόγησή του και περιγράφει την προσωπική του δοκιμασία και την πορεία της πνευματικής του εξέλιξης. Καταλήγοντας, αποκαλύπτει στους συντρόφους του πως βρήκε τη λύτρωση στη διονυσιακή κατάφαση της ζωής.[5]

Το δοκίμιο έχει μεταφραστεί στα Αγγλικά, Ισπανικά, Καταλανικά και Ολλανδικά.[4]

Σύμφωνα με τον Παντελή Πρεβελάκη, το Συμπόσιον αποτελεί κεφάλαιο, αν όχι πυρήνα, της Αναφοράς στον Γκρέκο,[5] ενώ ο Δημήτρης Μιμής αναφέρει ότι το Συμπόσιον είναι ένα από τα σπουδαιότερα έργα του Καζαντζάκη που δεν έχει μελετηθεί και αναλυθεί όπως θα έπρεπε.[6]

  1. Στην αρχαία Ελλάδα το συμπόσιο (συν+πόσις, «συνάθροιση ανθρώπων που πίνουν») αποτελούσε έναν από τους πιο αγαπημένους τρόπους διασκέδασης, μια συγκέντρωση φίλων ή ένα πάρτι όπως θα λέγαμε σήμερα.
  2. «Πέτρο, μπορείς τέτοιο τραγούδι να μας δώσεις; Μπορείς έτσι ν' αλλάξεις το ρυθμό του κόσμου; Να χωρίζεται η ζωή του ανθρώπου σε δυο: πρι ν' ακούσει το λόγο σου κι άμα τον ακούσει. Και να του φαίνεται σα μέλι γλυκός ή σαν κεραυνός, όπως στο Σαύλο. Να μην είναι απλό προσφάι πολυτελείας· να μη φραίνει μια στιγμή το ανθρώπινο λαρύγγι. Μα να 'ναι το ψωμί το σίτινο που θρέφει τα κόκαλα. Κι αν δεν μπορείς αυτό, τι με νοιάζει το τραγούδι σου;»[2]
  1. Συμπόσιον. mybook.gr. Ανακτήθηκε στις 17/01/2026.
  2. 1 2 3 Νίκος Καζαντζάκης. Συμπόσιον. Φιλολογική και τυπογραφική επιμέλεια Εμμανουήλ Χ. Κάσδαγλης. Εκδόσεις Καζαντζάκη. Αθήνα. 1971.
  3. Παντελής Πρεβελάκης. Ο ποιητής και το ποίημα της Οδύσσειας. Βιβλιοπωλείο της Εστίας. Αθήνα. 1958. Σελ. 290.
  4. 1 2 Συμπόσιον. kazantzaki.gr. Ανακτήθηκε στις 17/01/2026.
  5. 1 2 Παντελής Πρεβελάκης. Ο ποιητής και το ποίημα της Οδύσσειας. Βιβλιοπωλείο της Εστίας. Αθήνα. 1958. Σελ. 290 - 291.
  6. Δημήτρης Μιμής. Γιατί πρέπει να ξαναδιαβάσουμε το «Συμπόσιον» του Ν. Καζαντζάκη. cretalive.gr. 01/08/2018. Ανακτήθηκε στις 17/01/2026.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]