Իլամի նահանգ

Իլամ օսթան; պարս.՝ استان ﺍﻳﻼﻡ
Երկիր	Իրան
Մասն է	Իրանական Քուրդիստան
Կարգավիճակ	օսթան (նահանգ)
Մտնում է	Իրան
Ներառում է	Ilam County?, Darreh Shahr County?, Dehloran County?, Chardavol County?, Mehran County?, Abdanan County?, Eyvan County?, Malekshahi County?, Sirvan County?, Holeylan County? և Badreh County?
Վարչկենտրոն	Իլամ
Բնակչություն	▲580 158 մարդ (2016)
Տարածք	20 133 կմ²
Հիմնադրված է	1973 թ.
Սահմանակցում է	Diyala Governorate?, Wasit Governorate?, Maysan Governorate?, Խուզեսթան, Լոռեսթանի նահանգ և Քերմանշահի նահանգ
ISO 3166-2 կոդ	IR-16
Հեռախոսային կոդ	0841
Փոստային ինդեքսներ	69311–69991
	33°38′18″N 46°25′21″E / 33.6384°N 46.4226°E
	portal-il.ir
	Իլամի նահանգ Վիքիպահեստում

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Իլամ (այլ կիրառումներ)

Իլամ օսթան (պարս.՝ استان ﺍﻳﻼﻡ, Օսթան-է Իլամ), օսթան (նահանգ) Իրանի Իսլամական Հանրապետության արևմուտքում, Իրանի 31 օսթաններից մեկը։ Հյուսիսից սահմանակից է Քերմանշահ, արևելքից` Լուրիստան, հարավից` Խուզեսթան օսթաններին, արևմուտքից` Իրաքին։ Օսթանի տարածքը կազմում է 20 133 կմ², բնակչությունը վերջին մարդահամարի տվյալներով` ▲580 158 մարդ (2016)^[2]։ Վարչական կենտրոնը Իլամ քաղաքն է։

Օսթանը ձևավորվել է 1973 թվականին, մինչ այդ այն մասն է կազմել Քերմանշահ օսթանի^[3]։ 2014 թվականից օսթանը մասն է կազմում Իրանի 4-րդ տարածաշրջանի^[4], որի կենտրոնն է Քերմանշահ քաղաքը։

Բնակչություն

2006 թվականի մարդահամարի տվյալներով օսթանի բնակչությունը կազմում էր 530 464 մարդ` 110 515 տնային տնտեսություններում^[5]։ 2011 թվականի մարդահամարը հաշվառել էր 557 599 մարդ, որոնք ապրում էին 135 499 տնտեսություններում^[6]։ Ըստ վերջին` 2016 թվականի մարդահամարի տվյալների` բնակչությունը կազմում էր արդեն 580 158 մարդ` 159 310 տնտեսություններում^[7]։

Տասը հազարից ավել բնակչությամբ քաղաքներն են Իլամը (բնակչությունը 2016 թվականի դրությամբ` 194 030 մարդ), Դեհլորանը (32 941 մարդ), Էյվանը (31 299 մարդ), Աբդանանը (23 946 մարդ), Դարեհ շահրը (21 900 մարդ), Մեհրանը (17 435 մարդ), Սարաբլեն (12 393 մարդ) և Արքավազը (11 977 մարդ)^[8]։ Քաղաքներում ընդհանուր առմամբ 2016 թվականի դրությամբ ապրում էր 395 263 մարդ (կամ բնակչության 68,2 տոկոսը)^[8]։

Օսթանի բնակչության հիմնական մասը կազմում են քրդերը։ Նրանց լեզուն` քրդերենը, գերակշռում է օսթանի հյուսիսային և կենտրոնական շրջաններում, ընդ որում օգտագործվում են հարավային քրդական բարբառները։ Հարավում` Դեհլորանի, Աբդանանի և Դարեհ շահրի շրջաններում, տարածված է նաև լոռերենը։ Ամենահարավում` Խուզեսթանի հետ սահմանային հատվածում, բնակիչներն արաբախոս են^[9]։ Իլամ օսթանում բնակչության բաժանումն ըստ լեզուների ներկայացված է ստորև բերված աղյուսակում^[9].

Բնակչության բաժանումն ըստ լեզվի Իլամում
Լեզու			Տոկոս
Քրդերեն			80.66 %
Լոռերեն			14.74 %
Արաբերեն			3.43 %
Այլ			1.16 %

Աշխարհագրություն

Իլամը բաժանվում է երկու տարբեր բնական գոտիների. հյուսիսում և արևելքում Զագրոսի համակարգի մաս կազմող լեռներն են, որոնք տարածվում են հարավ-արևելքից հյուսիս-արևմուտք ուղղությամբ, իսկ հարավարևմտյան մասում տաք կլիմայով հարթավայրեր են։ Ամենակարևոր լեռնաշղթան Քաբիր Քուհն է, որը ձգվում է մոտ 175 կմ և որի առավելագույն բարձրությունը կազմում է 2 790 մ։

Վարչական բաժանում

Օսթանը բաժանված է 12 շահրեստանների (գավառների).

Անվանում	Բնակ. 2006^[5]	Բնակ. 2011^[6]	Բնակ. 2016^[7]	Վարչ. կենտրոն
Աբդանան շահրեստան	45 830	46 977	47 851	Աբդանան
Բադրե շահրեստան¹	—	—	15 614	Բադրե
Դարեհ շահր շահրեստան	56 346	59 551	43 708	Դարեհ շահր
Դեհլորան շահրեստան	58 993	66 399	65 630	Դեհլորան
Էյվան շահրեստան	47 380	48 833	49 491	Էյվան
Իլամ շահրեստան	193 222	213 579	235 144	Իլամ
Հոլեյլան շահրեստան²	—	—	—	Թովհիդ
Մալեքշահի շահրեստան³	—	22 587	21 138	Արքավազ
Մեհրան շահրեստան	55 271	27 506	29 797	Մեհրան
Չավար շահրեստան⁴	—	—	—	Չավար
Չարդավոլ շահրեստան	73 422	72 167	57 381	Սարաբլե
Սիրվան շահրեստան²	—	—	14 404	Լումառ
Ընդհանուր	530 464	557 599	580 158
¹Առանձնացվել է Դարեհ շահր շահրեստանից ²Առանձնացվել է Չարդավոլ շահրեստանից ³Առանձնացվել է Մեհրան շահրեստանից ⁴Առանձնացվել է Իլամ շահրեստանից

Ծանոթագրություններ

1 2 3 4 5 6 7 8 9 نتایج سرشماری جمعیت به تفکیک تقسیمات کشوری سال 1395
1 2 جمعیت به تفکیک تقسیمات کشوری (перс.) — 1965.
↑ Iran Provinces
↑ «استان‌های کشور به ۵ منطقه تقسیم شدند». همشهری آنلاین (պարսկերեն). 2014 թ․ հունիսի 22. Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 27-ին.
1 2 «Իրանի Իսլամական Հանրապետության մարդահամար, 1385 (2006) language = fa». Արխիվացված է օրիգինալից (Excel) 2011 թ. սեպտեմբերի 20-ին. Վերցված է 2022 թ. սեպտեմբերի 25-ին. {{cite web}}: Missing pipe in: |title= (օգնություն)
1 2 «Իրանի Իսլամական Հանրապետության մարդահամար, 1390 (2011)» (Excel) (պարսկերեն). Վերցված է 2022 թ. դեկտեմբերի 19-ին.
1 2 «Իրանի Իսլամական Հանրապետության մարդահամար, 1395 (2016)» (պարսկերեն). Արխիվացված է օրիգինալից (Excel) 2020 թ. նոյեմբերի 1-ին. Վերցված է դեկտեմբերի 19-ին.
1 2 [Իրանի քաղաքների բնակչություննը ըստ մարդահամարների արդյունքների (անգլ.)
1 2 «Language distribution: Ilam Province».

Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Իլամի նահանգ» հոդվածին։

[_d60a1a6d9b47e4ca-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 نتایج سرشماری جمعیت به تفکیک تقسیمات کشوری سال 1395

[_017b991d0b98a1d6-2] 1 2 جمعیت به تفکیک تقسیمات کشوری (перс.) — 1965.

[provinces-3] Iran Provinces

[4] «استان‌های کشور به ۵ منطقه تقسیم شدند». همشهری آنلاین (պարսկերեն). 2014 թ․ հունիսի 22. Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 27-ին.

[2006_census-5] 1 2 «Իրանի Իսլամական Հանրապետության մարդահամար, 1385 (2006) language = fa». Արխիվացված է օրիգինալից (Excel) 2011 թ. սեպտեմբերի 20-ին. Վերցված է 2022 թ. սեպտեմբերի 25-ին. {{cite web}}: Missing pipe in: |title= (օգնություն)

[2011_census-6] 1 2 «Իրանի Իսլամական Հանրապետության մարդահամար, 1390 (2011)» (Excel) (պարսկերեն). Վերցված է 2022 թ. դեկտեմբերի 19-ին.

[2016_census-7] 1 2 «Իրանի Իսլամական Հանրապետության մարդահամար, 1395 (2016)» (պարսկերեն). Արխիվացված է օրիգինալից (Excel) 2020 թ. նոյեմբերի 1-ին. Վերցված է դեկտեմբերի 19-ին.

[City_populations-8] 1 2 [Իրանի քաղաքների բնակչություննը ըստ մարդահամարների արդյունքների (անգլ.)

[lang_distrib-9] 1 2 «Language distribution: Ilam Province».

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]