close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Καρβελάς Λακωνίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Συντεταγμένες: 36°43′52.07″N 22°28′39.31″E / 36.7311306°N 22.4775861°E / 36.7311306; 22.4775861

Καρβελάς
Image
Καρβελάς is located in Greece
Καρβελάς
Καρβελάς
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα[1]
Αποκεντρωμένη ΔιοίκησηΠελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου
ΠεριφέρειαΠελοποννήσου
Περιφερειακή ΕνότηταΛακωνίας
ΔήμοςΑνατολικής Μάνης
Δημοτική ΕνότηταΓυθείου
Γεωγραφία
Γεωγραφικό διαμέρισμαΠελοπόννησος
Υψόμετρο130
Πληθυσμός
Μόνιμος226
Έτος απογραφής2021
Πληροφορίες
Ταχ. κώδικας232 00

Ο Καρβελάς είναι οικισμός της Πελοποννήσου στην Λακωνία.[2][3]

Ο Καρβελάς βρίσκεται στους νοτιοανατολικούς πρόποδες του Ταΰγετου σε υψόμετρο 130 μέτρα.[4] Το χωριό απέχει περίπου 47 χιλιόμετρα Ν. από την Σπάρτη, 13 χιλιόμετρα Δ.-ΝΔ. από το Γύθειο (έδρα του δήμου). Αξιοθέατα του χωριού είναι οι παλιές μανιάτικες πυργοκατοικίες του με πιο σημαντική του Δημητρακάκου με κύριο χαρακτηριστικό της τα "ακρογωνιαία ημικυκλικά κλουβιά" (τις ζεματίστρες)[5] καθώς και η εκκλησία της Παναγίας στην κεντρική πλατεία.

Ο Γάλλος περιηγητής Φρανσουά Πουκεβίλ τα αναφέρει ως Carvella στο «Ταξίδι στην Ελλάδα» (Voyage dans la Grece - VI, 611) ενώ ο Άγγλος Ουίλιαμ Ληκ ως Kárvela (Morea I, 255, 267). Στην Εκστρατεία του Μοριά καταγράφεται με την ονομασία Karvéla να υπάγεται στην Επαρχία Ανατολικής Σπάρτης (Sparte Orientale) → Τμήμα Μαλευρίου (Section de Malévri) και να έχει πληθυσμό 86 οικογένειες (συνολικά 409 άτομα). Στο Αρχείο Ιωάννου Καποδίστρια αναφέρεται ως Καρβελά στην Επαρχία Ανατολικής Σπάρτης → Τμήμα Φωκά με 86 οικογένειες (συν. 388 άτομα).

Αναφέρεται επίσημα, μετά την Επανάσταση του 1821, το 1835 να ορίζεται έδρα του τότε νεοϊδρυθέντα δήμου Μαραθέας. Το 1912 ορίστηκε έδρα της κοινότητας Καρβελά.[6] Σύμφωνα με το πρόγραμμα «Καλλικράτης» και την τροποποίησή Κλεισθένης Ι, μαζί με το Γεφυράκι και το Πετροβούνι αποτελούν την Κοινότητα Καρβελά[7], που ανήκει στη Δημοτική Ενότητα Γυθείου του Δήμου Ανατολικής Μάνης και σύμφωνα με την απογραφή 2021 απογράφησαν 226 κάτοικοι[8] ενώ με αυτήν του 2011 είχε 124[9].

  1. (Ελληνικά) Βάση δεδομένων της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής.
  2. Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή. 16. Αθήνα: Τεγόπουλος - Μανιατέας. 1996. σελ. 116.
  3. Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα. 32. Εκδοτικός Οργανισμός Πάπυρος. 1996. σελ. 108.
  4. «ΚΑΡΒΕΛΑΣ (Χωριό) ΓΥΘΕΙΟ - Greek Travel Pages». www.gtp.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2025.
  5. DigiServices/Twinnet 2013-2015. «EG | Πυργοκατοικία Δημητρακάκου (Αρχοντικό Σπίτι) [ΛΑΚΩΝΙΑ, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΝΗ]». www.exploring-greece.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2025.
  6. «Καρβελάς Λακωνίας». Διοικητικές μεταβολές των ΟΤΑ. Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης. Ανακτήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2025.
  7. «Νόμος 4555/2018 - Πρόγραμμα «ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ Ι»». e-nomothesia.gr | Τράπεζα Πληροφοριών Νομοθεσίας. Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2024.
  8. «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2021». σελ. 21907 (σελ. 325 του pdf).
  9. «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011», σελ. 10768 (σελ. 294 του pdf)