Ντέρμπι της Αχαΐας
| Πόλεις: | Πάτρα, Αίγιο |
| Σύλλογοι: | Παναχαϊκή Παναιγιάλειος |
| Διοργανώσεις: | Φούτμπολ Λιγκ (παλαιότερα Β΄ Εθνική) Γ΄ Εθνική Κύπελλο Ελλάδας Πρωτάθλημα Ε.Π.Σ.Π. Κύπελλο Ε.Π.Σ.Α. |
| Πρώτος αγώνας: | Παναχαϊκή – Παναιγιάλειος 1–0, 22 Μαρτίου 1931, Πρωτάθλημα Ε.Π.Σ.Π. Στάδιο Παναχαϊκής |
| Πρόσφατος αγώνας: | Παναιγιάλειος – Παναχαϊκή 3–1, 8 Μαρτίου 2026, Προημιτελική φάση Κυπέλλου Ε.Π.Σ.Α. Δημοτικό Στάδιο Αιγίου |
| Επίσημοι αγώνες: | 47 |
| Περισσότερες νίκες: | Παναχαϊκή (27) |
| Προϊστορία: | Παναχαϊκή: 27 Ισοπαλίες: 9 Παναιγιάλειος: 11 |
| Τέρματα: | 65–39 υπέρ της Παναχαϊκής |
| Ευρύτερη νίκη εντός έδρας: | Παναχαϊκή – Παναιγιάλειος 6–0, Πρωτάθλημα Ε.Π.Σ.Π., 8 Ιουνίου 1947 |
| Ευρύτερη νίκη εκτός έδρας: | Παναιγιάλειος – Παναχαϊκή 1–4, Γ΄ Εθνική, 8 Νοεμβρίου 2009 |
Ως Ντέρμπι της Αχαΐας αναφέρεται η αθλητική αναμέτρηση ανάμεσα στις ομάδες της Παναχαϊκής και του Παναιγιαλείου, κατά κύριο λόγο στο ποδόσφαιρο.
Γενική περιγραφή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ίδρυση των συλλόγων
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Παναχαϊκή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις 14 Ιουνίου του 1891 η εφημερίδα «Φορολογούμενος» ανακοινώνει την ίδρυση του αθλητικού συλλόγου:
Κάλλιστοι νέοι της ημετέρας πόλεως έθεντο κατ' αυτάς τας βάσεις λαμπρού σωματείου, Γυμναστικού, δηλονότι Συλλόγου εις ον έδωσαν τον τίτλον «Παναχαϊκός Γυμναστικός Σύλλογος» και τον τύπον παρομοίων σωματείων. Του Συλλόγου τούτου, υπέρ ου ευχόμεθα τα βέλτιστα Πρόεδρος εξελέχθη, ο συμπολίτης ημών κ. Γεώργιος Τζίνης.[1]
Αμέσως με την ανακοίνωση ίδρυσης αθλητικού συλλόγου πολλοί νέοι της πόλης έσπευσαν να εγγραφούν σε αυτόν, αναφέρονται 500 τα πρώτα μέλη. Ο Παναχαϊκός καλλιέργησε όλα τα τότε γνωστά αθλήματα και διοργάνωσε του πρώτους αγώνες ποδοσφαίρου, κλασικού αθλητισμού, σκοποβολής, ποδηλασίας, κολύμβησης, άρσης βαρών, πάλης, αντισφαίρισης, κωπηλασίας, λεμβοδρομίες, και γυμναστικής. Από τα πρώτα χρόνια της ίδρυσης του είχε ιδιόκτητο γυμναστήριο.
Στις 20 Νοεμβρίου του 1894, μέλη του Παναχαϊκού που διαφώνησαν και έφυγαν από τον σύλλογο και δημιούργησαν την «Γυμναστική Εταιρεία Πατρών». Η Γ.Ε.Π. ακολούθησε ανάλογη πορεία με τον Παναχαϊκό αναδεικνύοντας πανελληνιονίκες και Ολυμπιονίκες, ενώ απέκτησε με την σειρά της ιδιόκτητο γυμναστήριο.[2]
Το 1923 τα δύο σωματεία αποφάσισαν να συγχωνευτούν και πάλι σε έναν σύλλογο, έτσι την Κυριακή 12 Φεβρουαρίου του 1923[3] η συγχώνευση του Παναχαϊκού Γυμναστικού Συλλόγου και της Γυμναστικής Εταιρείας ήταν γεγονός μετά από πολύχρονες προσπάθειες και συζητήσεις που ξεκίνησαν το 1900. Η ονομασία του συλλόγου αποφασίστηκε να είναι «Παναχαϊκή Γυμναστική Ένωσις», Παναχαϊκή από το όνομα του Παναχαϊκού και Γυμναστική Ένωση από το όνομα της Γ.Ε.Π. Πρώτος πρόεδρος και πρωτεργάτης της συγχώνευσης ήταν ο επιφανής πατρινός Χρήστος Κορύλλος.
Μελανό σημείο το γεγονός πως κάποιοι παράγοντες και ποδοσφαιριστές δεν αποδέχτηκαν την ένωση και δεν εντάχθηκαν στο νέο σωματείο, ιδρύοντας τον Π.Σ. Λευκό Αστέρα Πάτρας, έναν αμιγή ποδοσφαιρικό σύλλογο.
Σήμερα η λαοφιλής “Μεγάλη Κυρία της Πελοποννήσου” και ευρύτερα του ελληνικού αθλητισμού καλλιεργεί πολλαπλά τμήματα με μεγάλη κατά καιρούς επιτυχία, εμπλουτίζοντας έτσι την σημαντική παράδοση της.[4]
Παναιγιάλειος
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Παναιγιάλειος Γ.Σ. ιδρύθηκε το 1927 από επίλεκτα μέλη της τοπικής κοινωνίας. Ο πρώτος που εμπνεύστηκε τη δημιουργία του Παναιγιαλείου ήταν ο παλαιστής και ελαιοχρωματιστής Ζήσιμος Λίβας πλαισιωμένος από τους Νίκο Γαρδενιώτη, Γ. Σακελλαρόπουλο, Ηρ. Αναστασόπουλο, Κ. Ηλιόπουλο, Κ. Λυριτζή, Χρ. Παπανδιανό και άλλους.
Άλλα μέλη που βοήθησαν στη δημιουργία του Συλλόγου ήταν ο χημικός Χρήστος Παπαϊωάννου, ο Σωτήρης Λιαρομάτης, ο Ντίνος Τριανταφύλλου και λίγο αργότερα ο Σωτήρης Παναγιωτόπουλος, που για πολλά χρόνια ήταν Πρόεδρος πριν και μετά τον πόλεμο, στο σπίτι του οποίου στεγάζονταν τα γραφεία του Συλλόγου. Επίτιμος Πρόεδρος της ομάδας διατέλεσε ο Κώστας Κοτζιάς.
Τα παιδιά του Ντίνου Τριανταφύλλου, Τριαντάφυλλος και Βασίλης,[5][6] μετέπειτα συμμετείχαν ενεργά στη διοίκηση του συλλόγου και πέρασαν από την προεδρία. Ο γιος του Ντίνου, Περικλής Τριανταφύλλου, διετέλεσε αντιπρόεδρος της ομάδας κατά τη διάρκεια της παραμονής της ομάδας στην Α΄ Εθνική και μετέπειτα διετέλεσε πρόεδρος της ομάδας του Πανναυπλιακού Ηρακλή,[7] λόγω της επαγγελματικής του δραστηριότητας στο Ναύπλιο, η οποία επί προεδρίας του ανέβηκε Β΄ Εθνική.
Μερικοί από τους πρώτους ποδοσφαιριστές που αγωνίστηκαν στον σύλλογο είναι οι: Πάνος Σουφλής, Κωνσταντίνος Παναγόπουλος, Ιωάννης Σιμονιάν, Αρμενάκ Σιμονιάν, Άγγελος Στεφανίδης, Κωνσταντίνος Μουρίκης, Αργύρης Αρβανίτης, Ανδρέας Ντούρας, Παύλος Ζαίρας, Ιωάννης Μοσχοχλαίδης, Αρίστος Γκίωνης, Κωνσταντίνος Φούκας, Φώτης Σκλήρης, Δημήτρης Κόλλιας, Κούκας, Νίκος Δαλαμάγκας, Ζαφειρόπουλος, Πάνος Αγγελόπουλος, Στάγιας Πιρπιρής, Μόσχος, Μεντζελόπουλος, Μανουσάκης, Ζουρόπουλος, Κολάης, Αρμένης, Παναγιώτης Μουρίκης, Γκούμας, Σκαρτσίλας, Δεληγιάννης κ.ά.
Μερικοί από τους Προέδρους του Συλλόγου εκείνης της εποχής ήταν και οι: Νίκος Κουγεβετόπουλος, Ανδρέας Κουνινιώτης, Σπήλιος Παναγόπουλος. Αργότερα ακολούθησαν οι: Γ. Καλιμάνης και Αστέριος Μπέλλας.
Οι παίκτες Λάκης Σοφιανός, Μπάμπης Φυλακτός, Χρ. Νικολαΐδης, Μπέλλας, Τανίδης, Καλλίσης, Φαράντος, Μαργαρίτης, Μακρής, Χαραλαμπόπουλος, Αρβανίτης, Σταθόπουλος και άλλοι χαρακτηρίστηκαν «Πασάδες του Αιγίου».[8][9] Επίσης, την δεκαετία του 1950 ο Παναιγιάλειος πήρε το προσωνύμιο «Μαύρη Θύελλα», το οποίο διατηρεί μέχρι και σήμερα.[8][10][11][12]
Έδρες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το ντέρμπι μεταξύ των δύο ομάδων λαμβάνει χώρα στις έδρες των δύο ομάδων σε Πάτρα και Αίγιο. Η Παναχαϊκή ως φυσική της έδρα έχει το Στάδιο Κώστας Δαβουρλής, χωρητικότητας 11.321 θεατών, όπου βρίσκεται στην Αγυιά Πάτρας, ενώ έδρα του Παναιγιαλείου είναι το Δημοτικό Στάδιο Αιγίου, χωρητικότητας 7.000 θέσεων και το οποίο βρίσκεται στην πόλη του Αιγίου.
Αναμετρήσεις και στατιστικά
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πρωτάθλημα Ε.Π.Σ.Π.
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Σεζόν | Διοργάνωση | Αντίπαλοι | Σκορ |
|---|---|---|---|
| 1930-1931 | Πρωτάθλημα Ε.Π.Σ.Π. | Παναχαϊκή - Παναιγιάλειος | 1–0 |
| 1939-1940 | Πρωτάθλημα Ε.Π.Σ.Π. | Παναιγιάλειος - Παναχαϊκή | 0–1 |
| Παναχαϊκή - Παναιγιάλειος | 1–0 | ||
| 1945-1946 | Πρωτάθλημα Ε.Π.Σ.Π. | Παναιγιάλειος - Παναχαϊκή | 0–1 |
| Παναχαϊκή - Παναιγιάλειος | 2–2 | ||
| 1946-1947 | Πρωτάθλημα Ε.Π.Σ.Π. | Παναιγιάλειος - Παναχαϊκή | 2–3 |
| Παναχαϊκή - Παναιγιάλειος | 6–0 | ||
| 1955-1956 | Πρωτάθλημα Ε.Π.Σ.Π. | Παναιγιάλειος - Παναχαϊκή | 0–1 |
| Παναχαϊκή - Παναιγιάλειος | δ.δ. | ||
| 1956-1957 | Πρωτάθλημα Ε.Π.Σ.Π. | Παναιγιάλειος - Παναχαϊκή | 1–2 |
| Παναχαϊκή - Παναιγιάλειος | 1–0 | ||
| 1957-1958 | Πρωτάθλημα Ε.Π.Σ.Π. | Παναιγιάλειος - Παναχαϊκή | 1–1 |
| Παναχαϊκή - Παναιγιάλειος | 1–0 | ||
| 1958-1959 | Πρωτάθλημα Ε.Π.Σ.Π. | Παναιγιάλειος - Παναχαϊκή | 1–0 |
| Παναχαϊκή - Παναιγιάλειος | 3–0 | ||
| Παναιγιάλειος - Παναχαϊκή | 2–0 |
Εθνικές κατηγορίες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Σεζόν | Διοργάνωση | Αντίπαλοι | Σκορ |
|---|---|---|---|
| 1961-1962 | Β΄ Εθνική | Παναχαϊκή - Παναιγιάλειος | 2–0 |
| Παναιγιάλειος - Παναχαϊκή | 0–2[α] | ||
| Παναιγιάλειος - Παναχαϊκή | 1–0 | ||
| Παναχαϊκή - Παναιγιάλειος | 1–2 | ||
| 1966-1967 | Β΄ Εθνική | Παναιγιάλειος - Παναχαϊκή | 1–1 |
| Παναχαϊκή - Παναιγιάλειος | 1–0 | ||
| 1970-1971 | Β΄ Εθνική | Παναιγιάλειος - Παναχαϊκή | 1–2 |
| Παναχαϊκή - Παναιγιάλειος | 1–1 | ||
| 1981-1982 | Β΄ Εθνική | Παναχαϊκή - Παναιγιάλειος | 2–1 |
| Παναιγιάλειος - Παναχαϊκή | 1–2 | ||
| 2007-2008 | Γ΄ Εθνική | Παναχαϊκή - Παναιγιάλειος | 2–1 |
| Παναιγιάλειος - Παναχαϊκή | 3–2 | ||
| 2009-2010 | Γ΄ Εθνική | Παναιγιάλειος - Παναχαϊκή | 1–4 |
| Παναχαϊκή - Παναιγιάλειος | 0–0 | ||
| 2010-2011 | Γ΄ Εθνική | Παναιγιάλειος - Παναχαϊκή | 1–2 |
| Παναχαϊκή - Παναιγιάλειος | 0–0 | ||
| 2013-2014 | Φούτμπολ Λιγκ | Παναχαϊκή - Παναιγιάλειος | 2–0 |
| Παναιγιάλειος - Παναχαϊκή | 4–0 | ||
| 2014-2015 | Φούτμπολ Λιγκ | Παναιγιάλειος - Παναχαϊκή | 1–1 |
| Παναχαϊκή - Παναιγιάλειος | 0–0 | ||
| 2015-2016 | Φούτμπολ Λιγκ | Παναχαϊκή - Παναιγιάλειος | 0–1 |
| Παναιγιάλειος - Παναχαϊκή | 0–1 | ||
| 2017-2018 | Φούτμπολ Λιγκ | Παναχαϊκή - Παναιγιάλειος | 2–0 |
| Παναιγιάλειος - Παναχαϊκή | 1–2 | ||
| 2021-2022 | Γ΄ Εθνική | Παναχαϊκή - Παναιγιάλειος | 2–1 |
| Παναιγιάλειος - Παναχαϊκή | 0–0 | ||
| 2025-2026 | Γ΄ Εθνική | Παναιγιάλειος - Παναχαϊκή | 1–0 |
| Παναχαϊκή - Παναιγιάλειος | 0–1 |
Κύπελλο Ελλάδας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Σεζόν | Φάση | Αντίπαλοι | Σκορ |
|---|---|---|---|
| 1947-1948 | Προκριματική φάση | Παναχαϊκή - Παναιγιάλειος | 2–1 |
| 2001-2002 | Φάση Ομίλων | Παναιγιάλειος - Παναχαϊκή | 0–3 |
| Παναχαϊκή - Παναιγιάλειος | 1–2 |
Κύπελλο Ε.Π.Σ.Α.
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Σεζόν | Φάση | Αντίπαλοι | Σκορ |
|---|---|---|---|
| 2025-2026 | Προημιτελική φάση | Παναιγιάλειος - Παναχαϊκή | 3–1 |
Φιλικοί Αγώνες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Χρονιά | Αντίπαλοι | Σκορ |
|---|---|---|
| 1932 | Παναχαϊκή - Παναιγιάλειος | 1–2 |
| 1939 | Παναχαϊκή - Παναιγιάλειος | 2–4 |
| 2007 | Παναιγιάλειος - Παναχαϊκή | 1–3 |
| 2012 | Παναχαϊκή - Παναιγιάλειος | 1–1 |
Στατιστικά επίσημων αγώνων
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Διοργάνωση | Αγώνες | Νίκες Παναχαϊκής | Ισοπαλίες | Νίκες Παναιγιαλείου |
|---|---|---|---|---|
| Αγώνες πρωταθλήματος Ε.Π.Σ.Π. | 15 | 11 | 2 | 2 |
| Αγώνες πρωταθλήματος Β΄, Γ΄ Εθνικής | 28 | 14 | 7 | 7 |
| Κύπελλο Ελλάδας | 3 | 2 | 0 | 1 |
| Κύπελλο Ε.Π.Σ.Α. | 1 | 0 | 0 | 1 |
| Σύνολο | 47 | 27 | 9 | 11 |
Σημειώσεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Ο Παναιγιάλειος είχε νικήσει με 2–1, αλλά μηδενίστηκε.
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Φορολογούμενος (Πατρών), φύλλο 14 Ιουνίου 1891, σελ. 4
- ↑ «ΠΑΝΑΧΑΪΚΗ 1891 - 1894 - 1923». web.archive.org. 20 Σεπτεμβρίου 2010. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Σεπτεμβρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 19 Απριλίου 2024.
- ↑ Το Φως των Πατρών, φύλλο 13 Φεβρουαρίου 1923
- ↑ «ΠΑΝΑΧΑΪΚΗ - ΠΑΝΑΧΑΪΚΗ Γ.Ε.». ΠΑΝΑΧΑΪΚΗ - ΠΑΝΑΧΑΪΚΗ Γ.Ε. Ανακτήθηκε στις 19 Απριλίου 2024.
- ↑ «Συλλυπητήρια ανακοίνωση Παναιγιάλειου για Τριανταφύλλου». www.sdna.gr. Ανακτήθηκε στις 3 Ιανουαρίου 2019.
- ↑ ««Έφυγε» ο Βασίλης Τριανταφύλλου - Παναιγιάλειος Γ.Σ. 1927 ΠΑΕ». archive.is. 26 Νοεμβρίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Νοεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 26 Δεκεμβρίου 2018.
- ↑ «ΠΑΝΝΑΥΠΛΙΑΚΟΣ-ΗΡΑΚΛΗΣ ΓΣ: Ένα νυχτερινό ταξίδι με τον Περικλή Τριαντα…». archive.is. 25 Νοεμβρίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Σεπτεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 26 Δεκεμβρίου 2018.
- 1 2 Μπράτσος, Νάσος (28 Ιανουαρίου 2017). «90 χρόνια "Πασάδες του Αιγίου" - Γενέθλια για τον Παναιγιάλειο». ertnews.gr. Ανακτήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2024.
- ↑ Τσατσάκης, Γιάννης. «Η Ιστορία του Παναιγιάλειου και ο πρώτος αγώνας με τον ΟΦΗ - Oficrete.gr - Ανάψαμε φωτιά...». www.oficrete.gr. Ανακτήθηκε στις 4 Ιανουαρίου 2019.
- ↑ «"Μαύρη θύελλα", "πασάδες του Αιγίου", 31 παίκτες σε μια μέρα, προπονήσεις στην... Αθήνα και άλλες ιστορίες. Παναιγιάλειος ετών 91». Sport-Retro.gr. 25 Φεβρουαρίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Ιουλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 4 Ιανουαρίου 2019.
- ↑ «PANAIGIALEIOS FANS NEWS». panaigialeiosfans.blogspot.com. Ανακτήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2024.
- ↑ «Η ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΤΩΝ ΦΙΛΑΘΛΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΑΙΓΙΑΛΕΙΟΥ». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Φεβρουαρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2024.
