Κάτω Πουλιά Ηρακλείου
Συντεταγμένες: 35°6′50.400″N 25°15′42.480″E / 35.11400000°N 25.26180000°E
| Κάτω Πουλιά | |
|---|---|
 | |
| Διοίκηση | |
| Χώρα | Ελλάδα[1] |
| Περιφέρεια | Κρήτης |
| Περιφερειακή Ενότητα | Ηρακλείου |
| Δήμος | Μινώα Πεδιάδος |
| Δημοτική Κοινότητα | Λευκοχωρίου |
| Γεωγραφία | |
| Γεωγραφικό διαμέρισμα | Κρήτη |
| Νομός | Ηρακλείου |
| Πληθυσμός | |
| Μόνιμος | 53 |
| Έτος απογραφής | 2021 |
Η Κάτω Πουλιά είναι χωριό της κοινότητας Λευκοχωρίου του δήμου Μινώα Πεδιάδας, στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου της Κρήτης. Είναι κτισμένο περίπου 5 χιλιόμετρα νότια από το Αρκαλοχώρι.[2] Ανήκε στην Επαρχία Μονοφατσίου.
Ιστορικά στοιχεία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η παλαιότερη μνεία στο χωριό γίνεται σε έγγραφο του 1271, όπου αναφέρεται ως Πουλιές. Το όνομα μπορεί να αναφέρεται στην ύπαρξη πτηνοτροφείου κατά τους βυζαντινούς χρόνους ή μπορεί να προέρχεται από την κρητική λέξη για τη φωλιά.[3] Στις ενετικές απογραφές η Άνω και η Κάτω Πουλιά αναφέρονται ως ξεχωριστοί οικισμοί. Ο Φραντσέσκο Μπαρότσι το 1577 αναφέρει το χωριό ως Pulea cato, ενώ ο Φραντσέσκο Βασιλικάτα το 1630 ως Pulea. Στην απογραφή του 1583 από τον Καστροφύλακα αναφέρεται ως Pulea catto και είχε 25 κατοίκους. Στην οθωμανική απογραφή του 1671 αναφέρεται ως Pulye Kato με 5 υπόχρεους σε φόρο.[4]
Στην αιγυπτιακή απογραφή του 1834 αναφέρεται ως Pulia με 16 μουσουλμανικές οικογένειες. Στην απογραφή του 1881 αναφέρεται ως Κάτω Πουλιαίς και είχε 48 μουσουλμάνους κατοίκους. Αναφέρεται ανάμεσα στα κατεστραμμένα μουσουλμανικά χωριά το 1896. Στην απογραφή του 1900 απογράφηκε μαζί με τη Κάτω Πουλιά και τη Χαντρού και είχε 4 χριστιανούς και 33 μουσουλμάνους κατοίκους.[4] Το χωριό ερημώθηκε για μερικά χρόνια και ξανακατοικήθηκε μετά την ανταλλαγή πληθυσμών, όταν εγκαταστάθηκαν σε αυτό Μικρασιάτες από την περιοχή του Τσεσμέ. Ίδρυσαν αγροτικό συνεταιρισμό και έκτισαν συνεταιριστικό αλευρόμυλο και ελαιοτριβείο.[2]
Αναλυτικά η δημογραφική πορεία του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές:
| Απογραφή[4] | 1920 | 1928 | 1940 | 1951 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 2001 | 2011 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Πληθυσμός | - | 55 | 86 | 85 | 97 | 117 | 90 | 67 | 86 | 35 |
Σχεδόν όλα τα σπίτια του χωριού υπέστησαν σημαντικές ζημιές από σεισμό το 2021.[5]
Σημεία ενδιαφέροντος
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Νοτιοδυτικά του χωριού βρίσκεται το μικρό ύψωμα Τεπές, στο οποίο υπάρχει μικρό πευκοδάσος και προσφέρει πανοραμική θέα. Την εποχή της βενετοκρατίας ανήκε στον ευγενή Γαβριήλ Βενιέρη και κάποια αρχιτεκτονικά κατάλοιπα σε αυτό πιθανόν να ανήκαν σε έπαυλή του.[2]
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ (Ελληνικά) Βάση δεδομένων της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής.
- 1 2 3 «Κάτω Πουλιά». www.discoverminoapediadas.gr. Δήμος Μινώα Πεδιάδας. Ανακτήθηκε στις 14 Ιουλίου 2025.
- ↑ «Άνω Πουλιά». www.discoverminoapediadas.gr. Δήμος Μινώα Πεδιάδας. Ανακτήθηκε στις 14 Ιουλίου 2025.
- 1 2 3 Ανδριώτης, Νίκος (2006). Πληθυσμός και οικισμοί της ανατολικής Κρήτης (16ος-19ος αι.) (2η έκδοση). Ηράκλειο: Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη. σελ. 464. ISBN 978-960-7970-32-9.
- ↑ «Σεισμός στην Κρήτη: Δεν έμεινε τίποτα από το χωριό - Ούρλιαζαν και έκλαιγαν οι κάτοικοι». www.anagnostis.org. 27 Σεπτεμβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουλίου 2025.
