Εκλογές στην Ιρλανδία
Στην Ιρλανδική Δημοκρατία διεξάγονται γενικές εκλογές, στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού συστήματος διακυβέρνησης. Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω.
Γενικές εκλογές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Χρονολόγιο γενικών εκλογών
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι εκλογές για την Dáil Éireann απαιτούνται τουλάχιστον κάθε επτά έτη με βάση το σύνταγμα. Ο σημερινός εκλογικός νόμος ψηφίστηκε και τέθηκε σε ισχύ το 1992.
Πρόσφατες γενικές εκλογές (2024)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]2011
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις βουλευτικές εκλογές, που διεξήχθησαν στις 25 Φεβρουαρίου 2011 το κυβερνών κόμμα Φίανα Φαλ υπέστη δεινή ήττα και αποχώρησε από την εξουσία έπειτα από 14 χρόνια συνεχούς διακυβέρνησης.[1] Νέος πρωθυπουργός εξελέγη ο Έντα Κένι στις 9 Μαρτίου 2011.
Κάτω Βουλή, 25 Φεβρουαρίου 2011
| Κόμμα | Ηγέτης | Ψήφοι πρώτης προτίμησης | % FPv | Μεταβολή % | Teachta Dála (TDs) | Μεταβολή | % επί των εδρών |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Φάιν Γκαέλ | Έντα Κένι | 801.637 | 36,1 |  8,8 |
76 | 25 |
45.8 |
| Εργατικό Κόμμα | Ίμον Γκίλμορ | 431.798 | 19,4 | 9,3 |
37 | 17 |
22.3 |
| Φιάνα Φέιλ | Μιχόλ Μάρτιν | 387.362 | 17,4 |  24,2 |
20 | 57 |
12,0 |
| Σιν Φέιν | Τζέρι Άνταμς | 220.660 | 9,9 | 3,0 |
14 | 10 |
8,4 |
| Συνασπισμός Ενωτική Αριστερά | Κανείς | 57.139 | 2,6 | 2,6 |
5 | 5 |
3.0 |
| Νέο Όραμα | Κανείς | 25.422 | 1.1 | 1.1 |
1 | 1 |
0,6 |
| Κόμμα Πρασίνων | Τζον Γκόρμλεϊ | 41.039 | 1.8 | 2,9 |
0 | 6 |
0 |
| Κόμμα των Εργατών της Ιρλανδίας | Μικ Φίνεγκαν | 3.056 | 0,1 |  0 |
0 | 0 | |
| Χριστιανικό Κόμμα Αλληλεγγύης | Ρίτσαρντ Γκριν | 2.102 | 0,1 | 0 |
0 | 0 | |
| Fís Nua | Κανείς | 938 | 0 | 0 | 0 | ||
| Ανεξάρτητοι | — | 261.749 | 11.8 | 13 | 8 |
7,8 | |
| Σύνολο | 166 | Συμμετοχή | |||||
2016
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις εκλογές που διενεργήθηκαν στις 26 Φεβρουαρίου 2016 η απερχόμενη κυβερνητική συμμαχία του πρωθυπουργού Έντα Κένι παραδέχθηκε την ήττα της.[2]
2020
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Εκλογές Γερουσίας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πρόσφατες (2024)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Εκλογές Γερουσίας (1922-2020)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι πρώτες εκλογές Γερουσίας (Seanad) διεξήχθησαν το 1922. Εκλογές διενεργήθηκαν και τα έτη 1925, 1928, 1931, 1934, 1938, 1943, 1944, 1948, 1951, 1954, 1957, 1961, 1965, 1969, 1973, 1977, 1981, 1982, 1983, 1987, 1989, 1993, 1997, 2002, 2007, 2011, 2016, 2020 και 2024.
Προεδρικές εκλογές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Αποτελέσματα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Εκλογή | Υποψήφιος/α | Ηλικία | Υποδείχθηκε από | 1η Προτίμηση | Νικητής/τρια | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ψήφοι | % | |||||
| [1938 | Ντάγκλας Χάιντ | 78 | Οϊρέκτας: Fianna Fáil και Fine Gael | n/a | n/a | Ντάγκλας Χάιντ |
| 1945 | Πάτρικ ΜακΚάρταν | 67 | Οϊρέκτας: Εργατικό Κόμμα και Clann na Talmhan | 212,834 | 19.6% | Σον Τ. Ο'Κέλι |
| Σον Μακ Ίον | 51 | Οϊρέκτας: Fine Gael και Ανεξάρτητοι βουλευτές | 335,539 | 30.9% | ||
| Σον Τ. Ο'Κέλι | 62 | Οϊρέκτας: Fianna Fáil | 537,965 | 49.5% | ||
| 1952 ] | Σον Τ. Ο'Κέλι | 69 | Αυτο-υποψηφιότητα | n/a | n/a | Σον Τ. Ο'Κέλι |
| 1959 | Έιμον ντε Βαλέρα | 76 | Οϊρέκτας: Fianna Fáil | 538,003 | 56.3% | Έιμον ντε Βαλέρα |
| Σον Μακ Ίον | 65 | Οϊρέκτας: Fine Gael | 417,536 | 43.7% | ||
| 1966 | Έιμον ντε Βαλέρα | 83 | Οϊρέκτας: Fianna Fáil | 558,861 | 50.5% | Έιμον ντε Βαλέρα |
| Τομ Ο'Χίγκινς | 49 | Οϊρέκτας: Fine Gael | 548,144 | 49.5% | ||
| 1973 | Έρσκιν Χάμιλτον Τσάιλντερς | 60 | Οϊρέκτας: Fianna Fáil | 635,867 | 51.9% | Έρσκιν Χ. Τσίλντερς |
| Τομ Ο'Χίγκινς | 56 | Οϊρέκτας: Fine Gael | 587,771 | 48.0% | ||
| 1974 | Κέρβολ Ο'Ντάλι | 63 | Οϊρέκτας: Fianna Fáil, Fine Gael και Εργατικό Κόμμα | n/a | n/a | Κέρβολ Ο'Ντάλι |
| 1976 | Πάτρικ Χίλερι | 53 | Οϊρέκτας: Fianna Fáil | n/a | n/a | Πάτρικ Χίλερι |
| 1983 | Πάτρικ Χίλερι | 60 | Αυτο-υποψηφιότητα | n/a | n/a | Πάτρικ Χίλερι |
| 1990 | Όστιν Κάρι | 51 | Οϊρέκτας: Fine Gael | 267,902 | 17.0% | Μέρι Ρόμπινσον |
| Μπράιαν Λένιχαν | 59 | Οϊρέκτας: Fianna Fáil | 694,484 | 44.1% | ||
| Μέρι Ρόμπινσον | 46 | Οϊρέκτας: Εργατικό Κόμμα και Κόμμα Εργαζομένων | 612,265 | 38.9% | ||
| 1997 | Μέρι Μπανότι | 58 | Οϊρέκτας: Φάιν Γκέιλ | 372,002 | 29.3% | Μέρι Μακαλίς |
| Μέρι Μακαλίς | 46 | Οϊρέκτας: Fianna Fáil και Προοδευτικοί Δημοκράτες | 574,424 | 45.2% | ||
| Ντέρεκ Νάλι | 60 | Τοπικά Συμβούλια | 59,529 | 4.7% | ||
| Άντι Ρος | 42 | Οϊρέκτας: Εργατικό Κόμμα, Δημοκρατική Αριστερά και Πράσινο Κόμμα | 88,423 | 6.9% | ||
| Ντάνα Ρόζμαρι Σκάλον | 46 | Τοπικά Συμβούλια | 175,458 | 13.8% | ||
| 2004 | [Μέρι Μακαλίς]] | 53 | Αυτο-υποψηφιότητα | n/a | n/a | Μέρι Μακαλίς |
| 2011 | Μέρι Ντέιβις | 57 | Τοπικά Συμβούλια | 48,657 | 2.7% | Μάικλ Ντ. Χίγκινς |
| Σον Γκάλαχερ | 49 | Τοπικά Συμβούλια | 504,964 | 28.5% | ||
| Μάικλ Ντ. Χίγκινς | 70 | Οϊρέκτας: Εργατικό Κόμμα | 701,101 | 39.6% | ||
| Μάρτιν ΜακΓκίνες | 61 | Οϊρέκτας: Σινν Φέιν και Ανεξάρτητοι βουλευτές | 243,030 | 13.7% | ||
| Γκέι Μίτσελ | 59 | Οϊρέκτας: Fine Gael | 113,321 | 6.4% | ||
| Ντέιβιντ Νόρις | 67 | Τοπικά Συμβούλια | 109,469 | 6.2% | ||
| Ντάνα Ρόζμαρι Σκάλον | 60 | Τοπικά Συμβούλια | 51,220 | 2.9% | ||
| 2018 | Πίτερ Κέισι | 60 | Τοπικά Συμβούλια | 342,727 | 23.3% | Μάικλ Ντ. Χίγκινς |
| Σον Γκάλαχερ | 56 | Τοπικά Συμβούλια | 94,514 | 6.4% | ||
| Γκάβιν Ντάφι | 58 | Τοπικά Συμβούλια | 32,198 | 2.2% | ||
| Τζόαν Φρίμαν | 60 | Τοπικά Συμβούλια | 87,908 | 6.0% | ||
| Μάικλ Ντ. Χίγκινς | 77 | Αυτο-υποψηφιότητα | 822,566 | 55.8% | ||
| Λία Νι Ριάντα | 51 | Οϊρέκτας: Σινν Φέιν | 93,987 | 6.4% | ||
| 2025 | Κάθριν Κόνολι | 68 | Οϊρέκτας: Σινν Φέιν, Εργατικό Κόμμα, Σοσιαλδημοκράτες, Λαός πριν από το Κέρδος, Αλληλεγγύη, Πράσινο Κόμμα, 100% Redress και Ανεξάρτητοι βουλευτές |
914,143 | 63.4% | Κάθριν Κόνολι |
| Τζιμ Γκάβιν | 54 | Οϊρέκτας: Fianna Fáil | 103,568 | 7.2% | ||
| Χέδερ Χάμφρις | 65 | Οϊρέκτας: Fine Gael | 424,987 | 29.5% | ||
Δημοψηφίσματα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Δημοψηφίσματα διεξήχθησαν τα έτη 1937, 1959, 1968, 1972 (Μάιο και Δεκέμβριο), 1979, 1983, 1984, 1986, 1987, 1992 (Ιούνιο και Νοέμβριο), 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2001, 2002 (Μάρτιο και Οκτώβριο), 2004, 2008, 2009, 2011, 2012 (Μάιο και Νοέμβριο), 2013, 2015, 2018 (Μάιο και Οκτώβριο), 2019 και 2024.
Δημοψηφίσματα για τη συνθήκη της Λισαβόνας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πρώτο δημοψήφισμα, 2008
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις 12 Ιουνίου του 2008 η χώρα έγινε η μόνη από τις 27 στην ΕΕ που έθεσε σε δημοψήφισμα την πρόταση για έγκριση ή μη της μεταρρυθμιστικής συνθήκης της ΕΕ. Τα επίσημα αποτελέσματα έδειξαν ότι το 53,4% των ψηφισάντων τάχθηκε κατά της συνθήκης έναντι 46,6% που τάχθηκαν υπέρ.
Συνολικά αποτελέσματα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Με καταμετρημένες και τις 43 εκλογικές περιφέρειες:[3]
| Εγγεγραμμένοι | Άκυρα ψηφοδέλτια | Σύνολο (%) | Υπέρ (%) | Κατά (%) |
|---|---|---|---|---|
| 3.051.278 | 6.171 | 1.621.037 (53,1%) | 752,451 (46,6%) | 862.415 (53,4%) |
Δεύτερο δημοψήφισμα, 2 Οκτωβρίου 2009
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Τελικά η συνθήκη εγκρίθηκε με ποσοστό 67,13% σε ένα δεύτερο δημοψήφισμα, που διεξήχθη στις 2 Οκτωβρίου 2009 έναντι 32,87% που ψήφισαν αρνητικά [4][5]. Ειδικότερα, υπέρ ψήφισαν 1.214.268 και κατά 594.606, βρέθηκαν 7.224 άκυρα (0,4%) επί συνόλου 1.816.098. Οι εγγεγραμμένοι ήταν συνολικά 3.078.132 και η συμμετοχή της τάξης του 59%[6].
Δημοψήφισμα για αναθεώρηση του Συντάγματος, 2012
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το Κοινοβούλιο πρότεινε νομοσχέδιο για την αναθεώρηση του Συντάγματος, με σκοπό την προστασία των παιδιών.[7]. Το νομοσχέδιο εγκρίθηκε και από τα δύο σώματα του Κοινοβουλίου (Oireachtas) στις 10 Οκτωβρίου 2012 και επικυρώθηκε με δημοψήφισμα στις 10 Νοεμβρίου 2012, με 58% υπέρ και συμμετοχή 33,5%.[8]
Συνταγματικά δημοψηφίσματα 2013
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Δύο ταυτόχρονα συνταγματικά δημοψηφίσματα διεξήχθησαν στις 4 Οκτωβρίου 2013.[9] Με βάση την 32η αναθεώρηση του Συντάγματος τέθηκε σε δημοψήφισμα η πρόταση να καταργηθεί η Γερουσία (Seanad Éireann), η Άνω βουλή (Oireachtas), πρόταση που απορρίφθηκε από τους ψηφοφόρους με 51,7% όχι και 48,2 ναι[10]. Αντίθετα, οι πολίτες υπερψήφισαν (με ποσοστό 65,1% έναντι 34,8% που ψήφισαν αρνητικά) τη δεύτερη πρόταση ίδρυσης ενός εφετείου.
Δημοψήφισμα για γάμους ομοφύλων και όριο ηλικίας για υποψηφιότητα προέδρου 2015
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]To 2015 στις 22 Μαΐου διεξήχθη δημοψήφισμα για την αναθεώρηση του συντάγματος, για δύο ερωτήματα. Οι ψηφοφόροι ενέκριναν την πρόταση (υποστηρίχθηκε και από την κυβέρνηση) να επιτραπεί η τέλεση γάμων μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου. Έτσι, η καθολική Ιρλανδία έγινε η πρώτη χώρα όπου οι πολίτες ενέκριναν το γάμο μεταξύ ομοφύλων.[11] Συνολικά, περισσότεροι από 3,2 εκατομμύρια ψηφοφόροι κλήθηκαν στις κάλπες. Ειδικότερα, το 62,07% των πολιτών υπερψήφισε την πρόταση για τους γάμους μεταξύ ομοφύλων.[12] Το δεύτερο ερώτημα είχε να κάνει με την μείωση του ορίου ηλικίας για να είναι κάποιος υποψήφιος πρόεδρος από τα 35 στα 21 χρόνια. Οι ψηφοφόροι καταψήφισαν την πρόταση για μείωση με ποσοστό 73% έναντι 27% που την υποστήριξαν.[13]
Δημοψηφίσματα 2018
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Νομιμοποίηση αμβλώσεων
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στο πρώτο δημοψήφισμα του 2018, εγκρίθηκε η 36η τροποποίηση του Συντάγματος της Ιρλανδίας, με την οποία νομιμοποιήθηκαν οι αμβλώσεις στη χώρα. Η ψηφοφορία έγινε στις 25 Μαΐου 2018.[14] Το "ναι" των ψηφοφόρων ήταν σε ποσοστό 66,4% έναντι 33,6% που καταψήφισαν την πρόταση. Η νέα νομοθεσία τέθηκε σε ισχύ στις 18 Σεπτεμβρίου 2018.[15] Το ποσοστό συμμετοχής ήταν 64,13%.
Κατάργηση βλασφημίας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το δεύτερο δημοψήφισμα διεξήχθη στις 26 Οκτωβρίου 2018 και οι πολίτες σε ποσοστό 64,85% (έναντι 35,15% που καταψήφισαν) τάχθηκαν υπέρ της τροποποίησης του συντάγματος, ώστε να αρθεί επίσημα η απαγόρευση της βλασφημίας.[16] Η συμμετοχή ήταν 43,79%.
Δημοψηφίσματα 2024
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «Οι Ιρλανδοί τιμώρησαν την κυβέρνηση του ΔΝΤ». Ελευθεροτυπία. 27 Φεβρουαρίου 2011.
- ↑ «Ιρλανδία: Ο πρωθυπουργός Εντα Κένι παραδέχθηκε την ήττα στις βουλευτικές εκλογές». iefimerida.gr. 28 Φεβρουαρίου 2016.
- ↑ «The Lisbon Treaty». ireland.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Ιουνίου 2008. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουνίου 2008.
- ↑ Bloomberg
- ↑ The Irish Times[νεκρός σύνδεσμος]
- ↑ «Referendum: Current Referendum». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Νοεμβρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 2009.
- ↑ «Thirty-First Amendment of the Constitution (Children) Bill 2012». Houses of the Oireachtas. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2012.
- ↑ «Children's Referendum amendment passed by 58% of voters». RTÉ News. 11 Νοεμβρίου 2012.
- ↑ «Referendum date set for October 4th». The Irish Times. 25 Ιουλίου 2013.
- ↑ «Thirty-second Amendment of the Constitution (Abolition of Seanad Éireann) Bill 2013». Referendum Ireland. 5 Οκτωβρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 15 Μαρτίου 2015.
- ↑ «Με λαϊκή ψήφο εγκρίθηκαν στην καθολική Ιρλανδία οι γκέι γάμοι». in.gr. 23 Μαΐου 2015.
- ↑ «Results received at the Central Count Centre for the referendum on the Thirty-fourth Amendment of the Constitution (Marriage Equality) Bill 2015». Referendum Ireland. 23 Μαΐου 2015. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Αυγούστου 2015. Ανακτήθηκε στις 24 Μαΐου 2015.
- ↑ «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Ιουλίου 2015. Ανακτήθηκε στις 24 Μαΐου 2015.
- ↑ Clarke, Vivienne (9 Μαρτίου 2018). «Government can meet timeline to hold abortion referendum - Donohoe». The Irish Times. Ανακτήθηκε στις 9 Μαρτίου 2018.
- ↑ Fitzgerald, Martina (18 Σεπτεμβρίου 2018). «Eighth Amendment repealed after bill is signed into law». RTÉ News. Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2018.
- ↑ «Η Ιρλανδία αίρει την απαγόρευση της βλασφημίας και επίσημα». huffingtonpost.gr,. 28 Οκτωβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 12 Φεβρουαρίου 2019.
