Εκλογές στη Βόρεια Μακεδονία
Στις εκλογές στη Βόρεια Μακεδονία δικαίωμα ψήφου έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω.
Στη χώρα υπάρχει πολύ εύθραυστή πολιτική κατεύθυνση, και κατά μεγάλα διαστήματα ακυβερνησία και αναρχία, ενώ οι κυβερνήσεις της Βόρειας Μακεδονίας, δεν φαίνεται ακόμα να είναι έτοιμες να ενταχθούν πλήρως στην Ευρωπαϊκή Ένωση λόγω άλυτων ζητημάτων, ακόμα και των πιο απλών όπως ζητήματα για το Περιβάλλον, τα Ανθρώπινα δικαιώματα, την εγκληματικότητα και την Ευρωπαϊκή Προοπτική της χώρας. Οι κυβερνήσεις της Βόρειας Μακεδονίας, έχουν κατηγορηθεί πολλές φορές από τη διεθνή κοινότητα, για παραπλάνηση, προβοκάτσια, διαφθορά ακόμη και για απόλυτη και ξεκάθαρη νοθεία στις εκλογές, σε μεγάλο βαθμό, ενώ η Βόρεια Μακεδονία από την ανεξαρτησία της το 1991, έχει εξαιρετικά τις χειρότερες σχέσεις με όλες τις γειτονικές τις χώρες:
- Με την Ελλάδα, η Βόρεια Μακεδονία είχε για πολλά χρόνια διαμάχη σχετικά με το ονοματολογικό της ζήτημα, το οποίο επιλύθηκε με τη Συμφωνία των Πρεσπών μόλις το 2018.
- Με την Βουλγαρία, υπάρχει αντίστοιχη έντονη διαμάχη σχετικά με το ζήτημα της επίσημης γλώσσας, η οποία Βουλγαρία θεωρεί την Σλαβομακεδονική γλώσσα, διάλεκτο της Βουλγαρικής, και η οποία χώρα η οποία έθεσε βέτο, στο να μην ενταχθεί η Βόρεια Μακεδονία στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
- Με την Αλβανία, υπάρχει επίσης αντίστοιχη έντονη διαμάχη σχετικά με το θέμα των μειονοτήτων της το οποίο δεν έχει ξεκαθαριστεί, ειδικότερα με την Αλβανική μειονότητα, στην οποία υπάρχουν μεγάλα προβλήματα, προβλήματα διαβίωσης και κατά διαστήματα μεγάλες ταραχές, ενώ το 2019, στη χώρα έγινε η Αλβανική γλώσσα, η δεύτερη επίσημη γλώσσα.
- Τέλος και με την Σερβία, υπάρχει επίσης αντίστοιχη έντονη διαμάχη σχετικά με το θέμα των δικών της μειονοτήτων (Σέρβοι της Βόρειας Μακεδονίας), καθώς και με πολιτικά ζητήματα της πρώην Γιουγκοσλαβίας.
Πρόσφατες προεδρικές εκλογές (2024)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Προηγούμενες προεδρικές εκλογές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]1994
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στις 16 Οκτωβρίου 1994 για την εκλογή Προέδρου και Συνέλευσης, με δεύτερο γύρο των εκλογών για τη Συνέλευση στις 30 Οκτωβρίου.[1] Στις προεδρικές εκλογές νικητής αναδείχθηκε ο Κίρο Γκλιγκόροφ της Συμμαχίας για τη Μακεδονία (συνασπισμός της Σοσιαλδημοκρατικής Ένωσης, του Φιλελεύθερου Κόμματος και του Σοσιαλιστικού Κόμματος). Ο Γκλιγκόροφ έλαβε 78,3% με το ποσοστό συμμετοχής να καταγράφεται στο 76,65%.
1999
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στις 31 Οκτωβρίου 1999, με δεύτερο γύρο στις 14 Νοεμβρίου.[1] Ο Τίτο Πέτκοφσκι της Σοσιαλδημοκρατικής Ένωσης κέρδισε τον πρώτο γύρο. Ωστόσο, καθώς έλαβε λιγότερο από το 50% των ψήφων, οι εκλογές οδηγήθηκαν σε δεύτερο γύρο, τον οποίο κέρδισε ο Μπόρις Τράικοφσκι της VMRO-DPMNE, συγκεντρώνοντας το 53,2% των ψήφων.
2004
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στις 14 Απριλίου 2004, με δεύτερο γύρο στις 28 Απριλίου.[1] Οι εκλογές ακολούθησαν τον θάνατο σε αεροπορικό δυστύχημα τον Φεβρουάριο του εν ενεργεία Προέδρου Μπόρις Τράικοφσκι.
Ο πρωθυπουργός Μπράνκο Τσερβένκοφσκι της Σοσιαλδημοκρατικής Ένωσης κέρδισε τον πρώτο γύρο. Καθώς δεν ξεπέρασε το όριο του 50%, διεξήχθη δεύτερος γύρος, στον οποίο νίκησε τον Σάσκο Κέντεβ της VMRO-DPMNE. Αμέσως μετά, ο Κέντεβ κατήγγειλε εκτεταμένη εκλογική νοθεία.
2009
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν το 2009. Ο πρώτος γύρος διενεργήθηκε στις 22 Μαρτίου του 2009, ταυτόχρονα με τις δημοτικές εκλογές. Συνολικά 524 ξένοι παρατηρητές, επέβλεψαν την ψηφοφορία του πρώτου γύρου. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κρατικής Εκλογικής Επιτροπής, το ποσοστό συμμετοχής, λίγο πριν κλείσουν οι κάλπες, διαμορφώθηκε στο 48,73%.[2] Εξαιτίας των χιονοπτώσεων δεν διεξήχθη η ψηφοφορία σε 103 εκλογικά τμήματα.[3] Ο Γκιόργκι Ιβάνοφ, εκλεκτός του πρωθυπουργού Νίκολα Γκρούεφσκι, προηγήθηκε από τον πρώτο γύρο με 35%, έναντι 20% για τον Λιούμπομιρ Φριτσκόφσκι,τον οποίο στηρίζει το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα.[4][5] Στον δεύτερο γύρο, ο οποίος διενεργήθηκε στις 5 Απριλίου, επικράτησε ο Ιβάνοφ με ποσοστό 63% έναντι 36% για τον αντίπαλό του.
2014
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι εκλογές του 2014 διεξήχθησαν στις 13 Απριλίου (πρώτος γύρος προεδρικών) και στις 27 Απριλίου 2014 (βουλευτικές και δεύτερος γύρος προεδρικών).[6] Πρόεδρος επανεξελέγη ο Γκιόργκι Ίβανοφ με ποσοστό 55,28% στον δεύτερο γύρο, κερδίζοντας τον αντίπαλό του, Στέφο Πενταρόφσκι (41,1%).[7]
2019
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Βουλευτικές εκλογές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πρόσφατες βουλευτικές εκλογές (2024)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Προηγούμενες βουλευτικές εκλογές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]1990
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στη Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας στις 11 Νοεμβρίου 1990, με δεύτερο γύρο στις 25 Νοεμβρίου.[1] Ήταν οι πρώτες ανταγωνιστικές εκλογές στην ιστορία της χώρας.[8] Η VMRO-DPMNE αναδείχθηκε ως το μεγαλύτερο κόμμα, κερδίζοντας 38 από τις 120 έδρες.[9]
Εκλογικό σύστημα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Τα 120 μέλη της Συνέλευσης εκλέγονταν σε 120 μονοεδρικές περιφέρειες. Αν κανένας υποψήφιος δεν συγκέντρωνε πάνω από 50% στον πρώτο γύρο, διεξαγόταν δεύτερος γύρος, στον οποίο συμμετείχαν όλοι οι υποψήφιοι που είχαν λάβει πάνω από 7% των ψήφων στον πρώτο γύρο.[8] Στον δεύτερο γύρο δεν απαιτούνταν απόλυτη πλειοψηφία, και την έδρα καταλάμβανε ο υποψήφιος που συγκέντρωνε τις περισσότερες ψήφους.[8]
1994
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι εκλογές διεξήχθησαν στις 16 Οκτωβρίου και στις 30 Οκτωβρίου 1994. Τα κόμματα που συγκροτούσαν τη Συμμαχία για τη Μακεδονία κέρδισαν επίσης τις εκλογές για τη Συνέλευση με 95 από τις 120 έδρες. Ωστόσο, ο δεύτερος γύρος των εκλογών για τη Συνέλευση μποϊκοταρίστηκε από την VMRO-DPMNE και το Δημοκρατικό Κόμμα, καθώς υποστήριξαν ότι υπήρξαν παρατυπίες στον πρώτο γύρο.[10][11]
1998
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στις 18 Οκτωβρίου 1998, με δεύτερο γύρο την 1η Νοεμβρίου.[1] Η VMRO-DPMNE αναδείχθηκε ως το μεγαλύτερο κόμμα, κερδίζοντας 49 από τις 120 έδρες,[9] και αργότερα σχημάτισε κυβέρνηση συνασπισμού με τη Δημοκρατική Εναλλακτική και το Δημοκρατικό Κόμμα των Αλβανών.
2002
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στις 15 Σεπτεμβρίου 2002.Το αποτέλεσμα ήταν νίκη για τη συμμαχία Μαζί για τη Μακεδονία, ένας συνασπισμός της Σοσιαλδημοκρατικής Ένωσης, του Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος, του Δημοκρατικού Κόμματος των Τούρκων, της Δημοκρατικής Λίγκας των Βόσνιων, του Ενωμένου Κόμματος των Ρομά, του Δημοκρατικού Κόμματος των Σέρβων, της Δημοκρατικής Ένωσης των Βλάχων, του Κόμματος Εργατών-Αγροτών, του Σοσιαλιστικού Χριστιανικού Κόμματος και του Πράσινου Κόμματος, που κέρδισε 60 από τις 120 έδρες στη Συνέλευση.
Εκλογικό σύστημα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ένας νέος εκλογικός νόμος ψηφίστηκε πριν από τις εκλογές, αντικαθιστώντας το σύστημα σύμφωνα με το οποίο 35 μέλη της Συνέλευσης εκλέγονταν με αναλογική εκπροσώπηση σε εθνικό επίπεδο και 85 εκλέγονταν σε μονοεδρικές περιφέρειες.[8] Στο νέο σύστημα, η χώρα χωρίστηκε σε έξι εκλογικές περιφέρειες που εξέλεγαν από 20 μέλη η καθεμία με αναλογική εκπροσώπηση.[12] Οι έδρες κατανέμονταν με τη χρήση της μεθόδου ντ'Οντ με εκλογικό όριο 5%.[12]
2006
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στις 5 Ιουλίου 2006. Ο συνασπισμός υπό την ηγεσία της VMRO-DPMNE αναδείχθηκε ως η μεγαλύτερη ομάδα στη Συνέλευση, κερδίζοντας 45 από τις 120 έδρες. Ο ηγέτης της, Νίκολα Γκρούεφσκι, έγινε πρωθυπουργός αφού σχημάτισε κυβέρνηση συνασπισμού με το Δημοκρατικό Κόμμα των Αλβανών, το Νέο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα, τη Δημοκρατική Ανανέωση και το Κόμμα για ένα Ευρωπαϊκό Μέλλον.
Εκλογικό σύστημα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι 120 έδρες εκλέγονταν από έξι εκλογικές περιφέρειες των 20 εδρών με αναλογική εκπροσώπηση.[13] Οι έδρες κατανέμονταν με τη χρήση της μεθόδου ντ'Οντ με εκλογικό όριο 5%.[1]
2008
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Την 1η Ιουνίου του 2008 διεξήχθησαν πρόωρες βουλευτικές εκλογές στη χώρα. Οι εκλογές προκηρύχθηκαν έπειτα από την αρνησικυρία που άσκησε η Ελλάδα στην είσοδο της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ. Από την εποχή της ανεξαρτησίας, το 1991, ήταν η πρώτη φορά που διεξήχθησαν πρόωρες εκλογές στο βαλκανικό κράτος.[14]
Τα δύο μεγαλύτερα κόμματα κατήλθαν στις εκλογές με συνασπισμούς. Συγκεκριμένα, το VMRO-DPMNE σχημάτισε συνασπισμό με την ονομασία "Για μια καλύτερη "Μακεδονία" " με 18 μικρότερα κόμματα, συμπεριλαμβανομένων του Δημοκρατικού Συνασπισμού, του Σοσιαλιστικού Κόμματος, του Κόμματος για τη Δημοκρατική Ανανέωση και του Κόμματος της Δικαιοσύνης. Το SDSM (Σοσιαλδημοκρατική Ένωση) της Ράντμιλα Σεκερίνσκα συγκρότησε οκτακομματικό συνασπισμό με το όνομα "Ήλιος – Συνασπισμός για την Ευρώπη" και συμπεριέλαβε το Νέο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα[15]
2011
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις βουλευτικές εκλογές, οι οποίες διεξήχθησαν πρόωρα στις 5 Ιουνίου 2011, ο κυβερνών συνασπισμός του πρωθυπουργού Νίκολα Γκρούεφσκι (VMRO-DPMNE) εξασφάλισε ποσοστό 38,98% και 56 έδρες έναντι 32,78 % για τη Σοσιαλδημοκρατική Ένωση (SDSM) του Μπράνκο Τσερβένκοφσκι και της Ράντμιλα Σεκερίνσκα με 42 έδρες.[16]
2014
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι εκλογές του 2014 διεξήχθησαν στις 27 Απριλίου 2014 (βουλευτικές και δεύτερος γύρος προεδρικών).[6]
2016
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν πρόωρα στις 11 Δεκεμβρίου 2016.[17] Επαναληπτικές εκλογές διενεργήθηκαν στις 25 Δεκεμβρίου 2016 στο Τεάρτσε και στο Γκόστιβαρ,[18] παρότι το αποτέλεσμα παρέμεινε αμετάβλητο στο Τεάρτσε, όπου το κυβερνών VMRO-DPMNE διατήρησε τη μικρή πλειοψηφία.
2020
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Δημοψηφίσματα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]1991
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Με το πρώτο δημοψήφισμα η χώρα έγινε ανεξάρτητη.
2004
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Δημοψήφισμα για την αυτονομία διεξήχθη στις 7 Νοεμβρίου 2004. Οι ψηφοφόροι κλήθηκαν να αποφασίσουν εάν εγκρίνουν την ανατροπή των σχεδίων ανακατανομής των δήμων που έδιναν μεγαλύτερη αυτονομία στους εθνοτικούς Αλβανούς μετά τη Συμφωνία της Οχρίδας που έθεσε τέλος στη σύγκρουση του 2001 μεταξύ Αλβανών ανταρτών και των κυρίως εθνοτικά Μακεδονικών κυβερνητικών δυνάμεων. Οι αλλαγές αυτές είχαν στόχο να δώσουν στους Αλβανούς μεγαλύτερο έλεγχο σε δήμους όπου είχαν σημαντική παρουσία και να παρέχουν στις τοπικές αρχές μεγαλύτερη εξουσία σε θέματα εκπαίδευσης, υγείας και ανάπτυξης.[19] Παράλληλα μείωσε τον αριθμό των δήμων από 123 σε 84.[20]
Αν και το 95% ψήφισε υπέρ της αλλαγής, η συμμετοχή του 27% ήταν πολύ χαμηλότερη από το όριο του 50%,[20][21] με αποτέλεσμα το δημοψήφισμα να αποτύχει.
2018
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 3 4 5 6 Dieter Nohlen & Φίλιπ Στόβερ (2010) Elections in Europe: A data handbook, σελ. 1278 (ISBN 978-3-8329-5609-7)
- ↑ «Έκλεισαν οι κάλπες στη ΠΓΔΜ». Εξπρές. 22 Μαρτίου 2009.[νεκρός σύνδεσμος]
- ↑ «EurActiv.com - Quiet vote comforts Macedonia's EU bid | EU - European Information on Enlargement & Neighbours». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Νοεμβρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2010.
- ↑ Macedonia vote 'free of violence' - CNN.com
- ↑ AFP: Macedonia holds polls crucial for EU bid
- 1 2 Kole Casule (6 Μαρτίου 2014). «Macedonia calls early parliamentary election for April 27». Reuters. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Μαρτίου 2014. Ανακτήθηκε στις 19 Απριλίου 2014.
- ↑ «ДИК: Иванов 534.154 гласови, Пендаровски 398.008». 24 Vesti. 28 Απριλίου 2014.
- 1 2 3 4 Nohlen & Stöver, σελ. 1274
- 1 2 Nohlen & Stöver, σελ. 1288
- ↑ Nohlen & Stöver, σελ. 1284
- ↑ «Election Watch». Journal of Democracy 6 (1). 1995. ISSN 1086-3214. https://muse.jhu.edu/pub/1/article/697476.
- 1 2 Nohlen & Stöver, σελ. 1276
- ↑ Dieter Nohlen & Φίλιπ Στόβερ (2010) Elections in Europe: A data handbook, σελ. 1276, (ISBN 978-3-8329-5609-7)
- ↑ «Изборите закажани за 1 јуни (Elections appointed on 1 June)». A1 News (στα Σλαβομακεδονικά). 12 Απριλίου 2008. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2002.
- ↑ SETimes.com)
- ↑ «ΠΓΔΜ: Νικητής ο Γκρούεφσκι, ολοκληρώθηκε η καταμέτρηση». Capital.gr. 6 Ιουνίου 2011.
- ↑ «Macedonia sets December 11 for snap elections». Press TV. 18 Οκτωβρίου 2016. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Δεκεμβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 30 Δεκεμβρίου 2016.
- ↑ «Macedonia: With Revote at Polling Station on Sunday, Distribution of Mandates Depends on Vote Count». Independent.mk. 21 Δεκεμβρίου 2016. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Δεκεμβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 30 Δεκεμβρίου 2016.
- ↑ Macedonia Votes on Local Autonomy for Ethnic Albanian Minority, Voice of America μέσω Global Security, 2004-07-11, ανακτήθηκε στις 2007-03-18
- 1 2 Election Profile IFES
- ↑ Results IFES
