close
Jump to content

Յոհան Նեսկենս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Image
Յոհան Նեսկենս
հոլ.՝ Johan Neeskens
Image
Քաղաքացիությունը Image Նիդերլանդների Թագավորություն
Ծննդյան ամսաթիվ սեպտեմբերի 15, 1951(1951-09-15)[1][2]
Ծննդավայր Հեյմստեյդե, Հյուսիսային Հոլանդիա, Նիդերլանդներ
Մահվան ամսաթիվ հոկտեմբերի 6, 2024(2024-10-06)[3] (73 տարեկան)
Մահվան վայր Ալժիր, Ալժիր[4]
Հասակ 173 սանտիմետր
Քաշ 76 կիլոգրամ
Դիրք կիսապաշտպան

Յոհանես (Յոհան) Յակոբուս Նեսկենս[5] (հոլ.՝ Johannes "Johan" Jacobus Neeskens[6], Նիդերլանդերեն արտասանություն` [ˈjoːɦɑn ˈneːskə(n)s]. սեպտեմբերի 15, 1951(1951-09-15)[1][2], Հեյմստեյդե, Հյուսիսային Հոլանդիա, Նիդերլանդներ - հոկտեմբերի 6, 2024(2024-10-06)[3], Ալժիր, Ալժիր[4]), նիդերլանդացի ֆուտբոլիստ և մարզիչ։ Հանդես է եկել կիսապաշտպանի դիրքում։ Այդ դիրքում իր արդյունավետ խաղով նա զգալի ավանդ է ներդրել 1974 և 1978 թթ. աշխարհի առաջնություններում Նիդերլանդների ազգային հավաքականի ձեռք բերած նվաճումներում (հոլանդացիներն այդ երկու առաջնությունում էլ գրավել են երկրորդ տեղը և արժանացել արծաթե մեդալների)։ Նեսկենսը համարվել և համարվում է բոլոր ժամանակների լավագույն կիսապաշտպաններից մեկը[7][8][9]։ 2004 թվականին ՖԻՖԱ-ի մրցանակների հանձնման հանդիսավոր արարողության ժամանակ նա Պելեի շուրթերով հռչակվել է աշխարհի մեծագույն 125 ֆուտբոլիստներից մեկը[10], իսկ 2017 թվականին էլ ընդգրկվել է 4+4+2 սխեմայով խաղի բոլոր ժամանակների 100 լավագույն խաղացողների ցանկում՝ զբաղեցնելով 64-րդ տեղը[11]։

1991 թվականին ֆուտբոլիստի կարիերային հրաժեշտ տալով՝ Նեսկենսը դարձել է Ֆրանկ Ռայկարդի օգնականը, երբ Ռայկարդը «Բարսելոնա»-ի, այնուհետև Նիդերլանդների հավաքականի և վերջում էլ «Գալաթասարայ»-ի գլխավոր մարզիչն էր[12][13]։ Նեսկենսը որպես գլխավոր մարզչի օգնական գործակցել է նաև Գուս Հիդինկին։ 2011 թվականի հունիսի 28-ին էլ նշանակվել է հարավաֆրիկյան «Մամելոդի Սանդաունզ» ակումբի գլխավոր մարզիչ[14]։

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ակումբային կարիերա

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Հյուսիսային Հոլանդիայի Հեմստեդե քաղաքում։ Մարզական իր կարիերան սկսել է 1968 թվականին տեղի Racing Club Heemstede ակումբում։ 1970 թվականին 19-ամյա Նեսկենսը պայմանագիր է կնքել Ամստերդամի «Այաքս» ակումբի հետ, որի գլխավոր մարզչի՝ Ռինուս Միխելսի վրա վառ տպավորություն էր թողել երիտասարդ պաշտպանի խաղը։ Միանգամից ընդգրկվելով թիմի հիմնական կազմում՝ նա իր ավանդն է ներդրել 1971 թվականին Եվրոպայի չեմպիոնների լիգայի գավաթը նվաճելու գործում։ 1971/72 մրցաշրջանում Նեսկենսը հանդես է եկել կենտրոնական կիսապաշտպանի դիրքում և ըստ ամենայնի աջակցել Յոհան Կրոյֆին։ 1974 թվականին ընդգրկվել է «Բարսելոնա»-ի կազմում՝ միանալով արդեն այդ թիմին անդամագրված Միխելսին ու Կրոյֆին։

«Բարսելոնա»-ն այդ ժամանակ այնքան էլ հաջող չէր հանդես գալիս թե՛ Իսպանիայի առաջնությունում, որտեղ զիջում էր Մադրիդի «Ռեալ»-ին ու «Աթլետիկո»-ին, թե՛ եվրոպական մրցաշարերում։ Իր այս նոր ակումբի կազմում Նեսկենսը կարողացել է 1978 թվականին նվաճել Իսպանիայի գավաթը և Եվրոպայի գավաթակիրների գավաթը։ 1979 թվականին նա մեկնել է ԱՄՆ, հինգ տարի խաղացել Նյու Յորքի «Կոսմոս»-ում, որի կազմում այդ ժամանակ հանդես էին գալիս նաև Ֆրանց Բեկենբաուերը, Կառլոս Ալբերտոն, Վլադիսլավ Բոգիչևիչը և մեծահամբավ այլ ֆուտբոլիստներ։ 1980 թվականին Նեսկենսը «Կոսմոս»-ի կազմում դարձել է սոքերի հյուսիսամերիկյան լիգայի չեմպիոն։ Իր մարզական կարիերայի ավարտական շրջանում նա խաղացել է նաև նիդերլանդական «Գրոնինգեն»-ում (1984—1985), ամերիկյան «Մինեսոտա Սթրայքերս»-ում (1985) ու «Ֆորտ Լոդերդեյլ»-ում (1986) և շվեյցարական «Լյովենբրաու»-ում (1986—1987), «Բար»-ում (1987—1990) ու «Ցուգ»-ում։ 1991 թվականի վերջին Յոհան Նեսկենսն ավարտել է ֆուտբոլիստի իր կարիերան։

Նիդերլանդների հավաքականում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նեսկենսը Նիդերլանդների ազգային հավաքականի կազմում մասնակցել է 49 հանդիպման, դարձել 17 գոլի հեղինակ։ Կիսապաշտպանության կենտրոնում նա առանցքային դեր է խաղացել աշխարհի 1974 և 1978 թթ. առաջնությունների մրցաշարերում։ 1974 թվականին Արևմտյան Գերմանիայի հավաքականի դեմ եզրափակիչ խաղում հենց Նեսկենսն է 2-րդ րոպեին բացել հաշիվը, բայց Պաուլ Բրայտների ու Գերդ Մյուլլերի խփած 1-ական գոլի շնորհիվ գերմանացիներին հաջողվել է հաղթանակ տանել։ Հոլանդացիներն ստիպված են եղել բավարարվել արծաթե մեդալներով։

Չորս տարի անց՝ աշխարհի հաջորդ առաջնության մրցումներում Նեսկենսը դարձյալ եղել է Նիդերլանդների հավաքականի առանցքային խաղացողներից մեկը, թեև մրցապայքարին մասնակցել է կողոսկրի վնասվածքով։ Հոլանդացիները վերստին հասել են եզրափակիչ, բայց այստեղ կրկին պարտվել են՝ լրացուցիչ ժամանակում զիջելով արգենտինացիներին։

Մրցելույթների վիճակագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընդամենը՝ 49 խաղ / 17 գոլ, 48 հաղթանակ, 17 ոչ-ոքի, 18 պարտություն:

Ակումբային վիճակագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Անցկացրած հանդիպումները և խփած գոլերը ըստ ակումբի, մրցաշրջանի և մրցաշարի[16]
Ակումբը Մրցաշրջանը Լիգան Ազգային գավաթ Լիգայի գավաթ Մայրցամաքային Ընդամենը
ԴիվիզիոնըԽաղԳոլԽաղԳոլԽաղԳոլԽաղԳոլԽաղԳոլ
Racing Club Heemstede|RCH 1968–69 Eerste Divisie 340
1969–70 Eerste Divisie 341
Ընդամենը 681
Այաքս 1970–71 Էրեդիվիզի 331–92423
1971–72 Էրեդիվիզի 2810803610
1972–73 Էրեդիվիզի 32770397
1973–74 Էրեդիվիզի 3115203315
Ընդամենը 12433
Բարսելոնա 1974–75 Լա Լիգա 2771
1975–76 Լա Լիգա 32127
1976–77 Լա Լիգա 3381
1977–78 Լա Լիգա 1821
1978–79 Լա Լիգա 3060
Ընդամենը 14035
Նյու Յորքի «Կոսմոս» 1979 NASL 134134
1980 NASL 174174
1981 NASL 6262
1982 NASL 170170
1983 NASL 232232
1984 NASL 185185
Ընդամենը 9417
Գրոնինգեն 1984–85 Էրեդիվիզի 7070
South Florida Sun 1985 USL 1111
Քանզաս Սիթի Քոմեթս 1985–86 MISL 231231
Լյովենբրաու 1986–87
Բար 1987–88 9191
1988–89 134134
1989–90 1010
Ընդամենը 235235
Ցուգ 94 1990–91 10
Ընդամենը կարիերայի ընթացքում

Մարզական նվաճումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Այաքս»-ի կազմում[16][17]

  • Էրեդիվիզիի չեմպիոն. 1971–72, 1972–73
  • Էրեդիվիզիի արծաթե մեդալակիր. 1970-1971
  • Էրեդիվիզիի բրոնզե մեդալակիր. 1973-1974
  • Նիդերլանդների գավաթակիր (KNVB Cup). 1970–71, 1971–72
  • Եվրոպայի գավաթակիր. 1970–71, 1971–72, 1972–73
  • Միջմայրցամաքային գավաթի խաղարկության հաղթող. 1972
  • Եվրոպայի սուպերգավաթակիր. 1972, 1973

«Բարսելոնա»-ի կազմում[17]

  • Իսպանիայի գավաթակիր (Copa del Rey). 1977–78
  • Եվրոպայի գավաթակիրների գավաթի խաղարկության հաղթող. 1978–79
  • Իսպանիայի ֆուտբոլի բարձրագույն խմբի առաջնության՝ Լա Լիգայի արծաթե մեդալակիր. (3): 1976, 1977, 1978
  • Լա Լիգայի բրոնզե մեդալակիր. 1975

Նյու Յորքի «Կոսմոս»-ի կազմում

  • Սոքերի հյուսիսամերիկյան լիգայի՝ NASL-ի չեմպիոն.NASL (2). 1980, 1982

Նիդերլանդների հավաքականի կազմում[17]

  • ՖԻՖԱ-ի աշխարհի գավաթի խաղարկության արծաթե մեդալակիր. 1974, 1978
  • Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր. 1976

Անհատական

  • ՖԻՖԱ-ի աշխարհի գավաթի խաղարկության մրցանակ «Արծաթե ոտք» անվանակարգում. 1974[17][18]
  • ՖԻՖԱ-ի աշխարհի գավաթի խաղարկության մրցանակ՝ որպես բոլոր ժամանակների աստղային թիմի անդամ. 1974[19]
  • Don Balón մրցանակ՝ որպես ԼԱ Լիգայի 1975/76 մրցաշրջանի լավագույն արտասահմանցի խաղացող[20]
  • ՖԻՖԱ 100[21]
  • «Ոսկե գնդակ» մրցանակակիրների երազանք-թիմի (Ballon d'Or Dream Team) բրոնզե մեդալակիր անդամ. 2020[22]
  • «Ոսկե գնդակ» մրցանակի հավակնորդ (4). 1972, 1974, 1975, 1978

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
  2. 1 2 Enciclopèdia de l'esport català (կատ.) — Grup Enciclopèdia, 2012.
  3. 1 2 Johan Neeskens (15 september 1951 – 6 oktober 2024) (նիդերլ.)
  4. 1 2 Muere Johan Neeskens, figura de la Naranja Mecánica y del Ajax — Telemundo, 2024.
  5. ↑ Որոշ աղբյուրներում ազգանունը գրվում է Նեեսկենս
  6. ↑ «Johannes Jacobus Neeskens». Turkish Football Federation. Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 21-ին.
  7. ↑ «FC Barcelona: El problema fecal de Núñez que echó a Neeskens del Barça - Marca.com». marca.com. 2016 թ․ մարտի 15.
  8. ↑ «El Real Madrid ficha al hijo de Neeskens - MARCA.com». marca.com.
  9. ↑ «Johan Neeskens - FC Barcelona». FC Barcelona.
  10. ↑ «Pele's list of the greatest». BBC Sport. 2004 թ․ մարտի 4. Վերցված է 2013 թ․ նոյեմբերի 18-ին.
  11. ↑ Yorkhin, Michael (2017 թ․ հուլիսի 25). «FourFourTwo's 100 Greatest Footballers EVER: 60 to 51». FourFourtwo. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ օգոստոսի 2-ին. Վերցված է 2017 թ․ օգոստոսի 2-ին.
  12. ↑ «Neeskens to lead Netherlands B team». UEFA.com. 2008 թ․ հոկտեմբերի 25. Վերցված է 2008 թ․ նոյեմբերի 24-ին.
  13. ↑ Johan Neeskens in İstanbul. Galatasaray.org. Retrieved on 29 June 2011.
  14. ↑ «Neeskens named as Head Coach» (անգլերեն). Official site of Mamelodi Sundowns FC. 2011 թ․ հունիսի 28. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 14-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 28-ին.
  15. ↑ Johan Neeskens – International Appearances. Rsssf.com. Retrieved on 29 June 2011.
  16. 1 2 Ֆուտբոլիստի էջը National Football Teams կայքում(անգլ.)
  17. 1 2 3 4 «The Clockwork Oranje's midfield master». FIFA. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է 2015 թ․ մարտի 26-ին.
  18. ↑ «Netherlands». worldcupbrazil.net. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ փետրվարի 11-ին. Վերցված է 2023 թ․ հունվարի 13-ին.
  19. ↑ «FIFA World Cup All-Star Team – Football world Cup All Star Team». Football.sporting99.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ հունիսի 30-ին. Վերցված է 2012 թ․ հունիսի 28-ին.
  20. ↑ «Spain - Footballer of the Year». RSSSF.
  21. ↑ «Fifa names greatest list». BBC. 2004 թ․ մարտի 4. Վերցված է 2007 թ․ ապրիլի 30-ին.
  22. ↑ «The other two Ballon d'Or Dream Team XIs: Zidane, Cruyff, Iniesta, Di Stefano... but no Casillas». MARCA. 2020 թ․ դեկտեմբերի 15. Վերցված է 2020 թ․ դեկտեմբերի 15-ին.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
ImageՎիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Յոհան Նեսկենս» հոդվածին։
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Յոհան_Նեսկենս&oldid=10477233» էջից