close
Jump to content

Թենեսի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Image Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թենեսի (այլ կիրառումներ)
Image
Թենեսի
անգլ.՝ Tennessee
Թենեսիի դրոշ


Image


Image
Image
ԵրկիրԱմերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ
Մասն էՄայրցամաքային նահանգներ
ԿարգավիճակԱՄՆ-ի նահանգ
Մտնում էԱՄՆ
Ներառում էԴավիդսոն շրջան, Ուիլյամսոն շրջան, Չիթհեմ շրջան, Ռոբերտսոն շրջան, Շելբի շրջան, Անդերսոն շրջան, Բեդֆորդ շրջան, Բլաունտ շրջան, Բրեդլի շրջան, Քեմպբել շրջան, Քենոն շրջան, Քարոլ շրջան, Քարտեր շրջան, Չեստեր շրջան, Քլեյբորն շրջան, Կլեյ շրջան, Քոկ շրջան, Քոֆի շրջան, Քրոկետ շրջան, Քամբերլենդ շրջան, Դեկատուր շրջան, Դե-Կալբ շրջան, Դիկսոն շրջան, Դայեր շրջան, Ֆայետ շրջան, Գիբսոն շրջան, Ջայլս շրջան, Գրեյնջեր շրջան, Գրին շրջան, Գրանդի շրջան, Համբլին շրջան, Համիլտոն շրջան, Հանքոկ շրջան, Հարդմեն շրջան, Հարդին շրջան, Հոկինս շրջան, Հեյվուդ շրջան, Բենտոն շրջան, Բլեդսո շրջան, Ֆենտրես շրջան, Ֆրանկլին շրջան, Հենդերսոն շրջան, Հենրի շրջան, Հիքմեն շրջան, Հյուստոն շրջան, Համֆրիս շրջան, Ջեքսոն շրջան, Ջեֆերսոն շրջան, Ջոնսոն շրջան, Նոքս շրջան, Լեյք շրջան, Լոդերդեյլ շրջան, Լոուրենս շրջան, Լյուիս շրջան, Լինկոլն շրջան, Լաուդոն շրջան, Մակ-Մին շրջան, Մակ-Նեյրի շրջան, Մեյքոն շրջան, Մեդիսոն շրջան, Մարիոն շրջան, Մարշալ շրջան, Մորի շրջան, Մեյգս շրջան, Մոնրո շրջան, Մոնտգոմերի շրջան, Մուր շրջան, Մորգան շրջան, Օբիոն շրջան, Օվերտոն շրջան, Փերի շրջան, Փիքետ շրջան, Փոլկ շրջան, Փատնամ շրջան, Ռիա շրջան, Ռոն շրջան, Ռաթերֆորդ շրջան, Սկոտ շրջան, Սեկվաչի շրջան, Սևիր շրջան, Սմիթ շրջան, Ստյուարտ շրջան, Սալիվան շրջան, Սամներ շրջան, Թիպտոն շրջան, Թրաուսդեյլ շրջան, Յունիքոյի շրջան, Յունիոն շրջան, Վան Բյուրեն շրջան, Ուորեն շրջան, Վաշինգտոն շրջան, Ուեյն շրջան, Ուիկլի շրջան, Ուայթ շրջան և Վիլսոն շրջան
ՎարչկենտրոնՆաշվիլ
Ամենաբարձր կետKuwohi?
ԲԾՄ280 մետր
Օրենսդրական մարմինTennessee General Assembly?
Դատական մարմինTennessee Supreme Court?
ՆահանգապետՄայք Բիբի
Միության մուտքհունիսի 1, 1796 (16-րդ)
Պաշտոնական լեզուներանգլերեն
Բնակչություն
6 910 840 մարդ (ապրիլի 1, 2020)[1] (17 տեղ)
Տարածք109 247 կմ²  (36 տեղ)
Image
Հիմնադրված էհունիսի 1, 1796 թ.
Սահմանակցում էԱրկանզաս, Միսսուրի, Կենտուկի, Վիրջինիա, Հյուսիսային Կարոլինա, Ջորջիա, Ալաբամա և Միսսիսիպի
Ժամային գոտիEDT? և CDT?
ՀապավումTN և Tenn.
ՓոխարինեցSouthwest Territory?
ISO 3166-2 կոդUS-TN
Անվանված էTanasi?
ՄականունThe Volunteer State
Միության մուտքհունիսի 1, 1796 (16-րդ)
36°N 86°W / 36°N 86°W / 36; -86
tn.gov(անգլ.)

Թենեսի (անգլերեն՝ Լսել Tennessee), նահանգ ԱՄՆ-ի հարավային մասում։ Թենեսին 36-րդ ամենամեծ և 16-րդ ամենաաղքատ նահանգն է։ Թենեսին սահմանակից է Կենտուկի և Վիրջինիա նահանգներին։ Արևելյան մասը գրավում են Ապալաչյան լեռները, արևմուտքում Միսսիսիպիի դաշտավայրն է։ Նեշվիլն նահանգի խոշորագույն քաղաքն է, մոտ 660,388 բնակչությամբ։ Թենեսիի երկրորդ խոշորագույն քաղաքը Մեմֆիսն է, որը բնակչությունը 652.717 է[2]։

Թենեսի նահանգը գտնվում է Վատաագայի Ասոցիացիայում, 1772 սահմանային իրավունքը, ընդհանուր առմամբ, համարվում է որպես առաջին սահմանադրական արևմտյան Appalachians-ի կառավարությունը[3]։ Թենեսին նախապես Հյուսիսային Կարոլինայի, իսկ ավելի ուշ, հարավարևմտյան Տարածքների մի մաս է։ Թենեսին ընդունվել է Միության կողմից, որպես 16-րդ նահանգ, 1796 թվականի հունիսի 1-ին։ Թենեսին վերջին նահանգն էր, որը թողնելով Միությունը, միացավ Կոնֆեդերացիային, 1861 թվականի Ամերիկյան քաղաքացիական պատերազմի բռնկման ժամանակ։ 1862 թվականին, Թենեսին կրկին միացավ Միությանը[4]։

Անվանումն առաջացել է Թենեսի գետից[5]։

Image Image

Աշխարհագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թենեսի նահանգը սահմանակից է ութ այլ նահանգների հետ՝ Կենտաուկկի և Վիրժինյա հյուսիսից, Հյուսիսային Կարոլինա արևելքից, Ջորջիա, Ալաբամա և Միսիսիպի հարավից, Արկանզաս և Միսսուրի՝ Միսիսիպի գետի վրա-արևմուտքից։ Թենեսը քարանձավների քանակությամբ ԱՄՆ-ի ամենամեծ նահանգն է, որտեղ մինչ օրս գրանցվել են ավելի քան 8350 քարանձավ։ Թենեսի գետը նահանգը բաժանում է երեք մասի՝ Արևելյան, Միջին և Արևմտյան Թենեսի։ Արևելյան Թենեսին գտնվում է լեռնային տարածքում, որտեղ էլ գտնվում է երկրի ամենաբարձր կետը՝ Քլինգմենս-Դոմ լեռը (2025 մ)։ հենց այնտեղ կա պետության ամենաբարձր կետը `Քլինգմենս լեռը (2025 մ)։ Այստեղից է սկիզբ առնում Թենեսի գետը։ Այս տարածքը ծածկված է բերրի հովիտներով, առանձնացված անտառապատ լեռնաշղթաներով։ Արևելյան Թենեսիում են գտնվում Նոսկվիլ և Չատանուգա քաղաքները։

Կենտրոնական Թենեսին գտնվում է Cumberland Plateau- ում, որի միջին բարձրությունը ծովի մակարդակից 450-500 մետր է։

Վիսկի Թենեսի

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թենեսին ԱՄՆ-ի միակ նահանգն է, որտեղ պաշտոնապես թույլատրվում է ամերիկյան հատուկ տեսակի եգիպտացորենի վիսկիի արտադրությունը, որն, իր նահանգի անվան համաձայն անվանում են Թենեսի վիսկի։ Bourbon-ից (հիմնականում արտադրվում է Կենտուկիի նահանգում) Tennessee- ն առանձնանում է շաքարավազի փայտածուխի մանրակրկիտ մշակման շնորհիվ։

Թորման միջոցով ստացված ալկոհոլը կաթիլներով ֆիլտրվում է երեք մետրից ավելի բարձրությամբ փեղկավոր փայտածածկով։ Արդյունքում ստացվում է յուրահատուկ փափուկ վիսկի։ Ամենահայտնի վիսկին համարվում է Jack Daniel’s-ը, որն իր անվանումն ստացել է տեխնոլոգիայի հեղինակի պատվին։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 2020 թվականի ԱՄՆ մարդահամար / United States Census Bureau
  2. «Annual Estimates of the Resident Population for Incorporated Places: April 1, 2010 to July 1, 2015». 2015 Population Estimates. United States Census Bureau, Population Division. Արխիվացված է օրիգինալից (CSV) 2016 թ․ հոկտեմբերի 19-ին. Վերցված է 2016 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
  3. John Finger, Tennessee Frontiers: Three Regions in Transition (Bloomington, Ind.: Indiana University Press, 2001), pp. 46–47.
  4. «Tennessee's Civil War Heritage Trail» (PDF). The University of Southern Mississippi. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2010 թ․ մարտի 26-ին. Վերցված է 2009 թ․ նոյեմբերի 25-ին.
  5. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987). Աշխարհագրական անունների բառարան. Երևան: «Լույս». էջ 169.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
ImageՎիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Թենեսի» հոդվածին։
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 169 Image