Βικιλεξικό:Νέα ελληνικά

grk		grc		gkm		el
Βικιλεξικό:ελληνική γλώσσα	→	Βικιλεξικό:αρχαία ελληνικά	-	Βικιλεξικό:μεσαιωνικά ελληνικά	-	Βικιλεξικό:νέα ελληνικά
Κατηγορία:Ελληνική γλώσσα	→	Κατηγορία:Αρχαία ελληνικά	-	Κατηγορία:Μεσαιωνικά ελληνικά	-	Κατηγορία:Νέα ελληνικά
Βιβλιοθήκη:συντομογραφίες	→	Βιβλιοθήκη:αρχαία ελληνικά	-	Βιβλιοθήκη:μεσαιωνικά ελληνικά	-	Βιβλιοθήκη:νέα ελληνικά

Αυτή η σελίδα εξειδικεύει τις οδηγίες και τους κανόνες που ορίζει ο γενικός οδηγός Δομή λημμάτων και οι σελίδες για την πολιτική του Βικιλεξικού ειδικά για τα την Κατηγορία:Νέα ελληνικά. Είναι η οικοδέσποινα γλώσσα, η γλώσσα του el.wiktionary (του ελληνικού βικιλεξικού) και γι' αυτό τα λήμματά της βρίσκονται στην κορυφή των σελίδων των λημμάτων.
Αυτόνομο τομέα έχουν μερικές διάλεκτοι: δείτε τα #Ιδιωματικά.

Γενικά

Στο Βικιλεξικό τα «νέα ελληνικά» (κωδικός el σε γραφή μονοτονική, Κατηγορία:Νέα ελληνικά) καλύπτουν την περίοδο από το 1700 ως σήμερα.

Λέξεις που καταγράφονται τις πρώτες δεκαετίες του 1700 (γραφή: πολυτονικό), μπορούν να ενταχθούν στην προηγούμενη περίοδο, στην Κατηγορία:Μεσαιωνικά ελληνικά
Λέξεις της περιόδου 1453-1669 (γραφή: πολυτονικό) έχουν πρότυπο {{όψιμη μσν}} = (όψιμη μεσαιωνική ή πρώιμη νεοελληνική) και εξετάζονται στον Τομέα:Κατηγορία:Μεσαιωνικά ελληνικά ως υποκατηγορία. (αγγλικά: Late Medieval Greek ή EMG: Early Modern Greek)
Λέξεις της περιόδου 18ου, 19ου αιώνα που υπάρχουν στην κοινή νεοελληνική, λημματοποιούνται κανικά σε μονοτονικό. Τα #παραθέματά τους γράφονται με τη γραφή της πηγής που παραθέτουμε, κατά προτίμηση, της πρωτότυπης έκδοσής τους, σε πολυτονικό.
Δείτε και Βικιλεξικό:Ελληνική γλώσσα#περιοδολόγηση.

Στον Νεοελληνικό Τομέα υπάγονται τοπικές διαλεκτικές ποικιλίες (#Ιδιωματικά: διάλεκτοι, ιδιώματα), κοινωνιόλεκτοι όπως η αργκό και η καθαρεύουσα.
Γραφή: μονοτονική για τα λήμματα (πλην της καθαρεύουσας). Τα #Παραθέματα, γράφονται με τη γραφή της πηγής που παραθέτουμε, κατά προτίμηση, της πρωτότυπης έκδοσής τους.

Σύνδεσμοι προς el

Πώς γράφουμε συνδέσμους προς νεοελληνικούς όρους από άλλες σελίδες.
Με τη γραφή wikitext, χρησιμοποιώντας διπλές αγκύλες:
Γράφουμε [[σκληρός]]

εμφανίζει σκληρός συνδέοντας με την κορυφή της σελίδας του λήμματος «σκληρός» που φιλοξενεί, όχι μόνο τα νέα ελληνικά, αλλά και τα μεσαιωνικά και τα αρχαία.

Όλες οι άλλες γλώσσες συνδέονται με το πρότυπο {{λ}} (σύνδεσμος ακριβείας προς τον τομέα τους). Μόνο η οικοδέσποινα γλώσσα χρησιμοποιεί απλό σύνδεσμο.

Για την αναγραφή της ονομασίας της γλώσσας γράφουμε

{{el}} που εμφανίζει: νέα ελληνικά

ή {{κνε}} που εμφανίζει: κοινή νεοελληνική

Λήμματα el

Τα λήμματα πρέπει να έχουν οπωσδήποτε

επικεφαλίδα τομέα =={{-el-}}==
κλίση ουσιαστικών ή επιθέτων στην 1η ενδογραμμή εντολών +εικόνες
Ετυμολογία από τις Πηγές ή με ref
'ΜέροςΛόγου' με κωδικό el → δείτε #Μέρος Λόγου
ορισμούς για κάθε σημασία
Κλίση ρημάτων
Μεταφράσεις
Αναφορές ή/και περισσότερες Πηγές → δείτε #Πηγές. Είναι υποχρεωτικές στις διαλέκτους και στις ποικιλίες ή τους σπάνιους τύπους.

Δείτε και τις παραγράφους για τις άλλες #Eνότητες.

Παραδείγματα

Απλό παράδειγμα, για ένα νεοελληνικό θηλυκό ουσιαστικό.

=={{-el-}}==
{{el-κλίση-'ωωωω'}}
==={{ετυμολογία}}===
: '''{{PAGENAME}}''' <  ... <ref>{{Π:....}}</ref>

==={{ουσιαστικό|el}}===
'''{{PAGENAME}}''' {{θ}}
* ''ορισμός''

==={{πηγές}}===
* {{Π:ΛΚΝ}}
* {{Π:Χρηστικό}}

{{κλείδα-ελλ}}

Προαιρετικά: Αναλυτικό παράδειγμα

=={{-el-}}==
{{el-κλίση-'ωωωω'}}
==={{ετυμολογία}}===
: '''{{PAGENAME}}''' < ... <ref>{{....}}</ref>

==={{ουσιαστικό|el}}===
'''{{PAGENAME}}''' {{θ}}
# ορισμός 1ος
#: {{πχ}} ''Δικό μας παράδειγμα με '''έντονη'' τη λέξη λήμματος.''
#: {{παράθεμα}}  ''Tο παράθεμα με '''έντονη''' τη λέξη λήμματος.''
#:: <small>{{β|Συγγραφέας}}, ''Έργο'', σύνδεσμος Βικιθήκης ή άλλης πηγής.</small>
#: {{μορφ}} {{βλ|00=-|χχχ|ψψψ|ωωω|γλ=gkm}}
#: {{συνων}} {{βλ|00=-|χχχ|ψψψ|ωωω|γλ=gkm}}
#: {{αντών}} [[ωωω]]
# {{ετ|<ετικέτα θέματος ή ύφους>}} ορισμός 2ος

===={{μορφές}}====
* [[ωωω]]
* [[ωωω]] (''ιδιωματικό'')
* {{βλ|και=2|0=-}} στις [[#Μεταφράσεις]]

===={{βλέπε}}====
* {{καθαρ}}: 
{{ΒΠ}}
{{clear}}
===={{μεταφράσεις}}====
* {{grc}}: {{λ|ωωω|grc}}
* {{tsd}}: {{λ|ωωω|tsd}}
* {{pnt}}: {{λ|ωωω|pnt}}
{{μτφ-αρχή}}
<!-- * {{en}}: {{τ|en|XXX}} -->
<!-- * {{az}}: {{τ|az|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{sq}}: {{τ|sq|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{ar}}: {{τ|ar|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{hy}}: {{τ|hy|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{af}}: {{τ|af|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{eu}}: {{τ|eu|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{vi}}: {{τ|vi|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{bg}}: {{τ|bg|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{br}}: {{τ|br|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{fr}}: {{τ|fr|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{de}}: {{τ|de|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{ka}}: {{τ|ka|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{yi}}: {{τ|yi|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{gu}}: {{τ|gu|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{da}}: {{τ|da|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{he}}: {{τ|he|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{et}}: {{τ|et|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{eo}}: {{τ|eo|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{zu}}: {{τ|zu|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{ja}}: {{τ|ja|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{id}}: {{τ|id|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{ia}}: {{τ|ia|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{io}}: {{τ|io|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{ga}}: {{τ|ga|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{is}}: {{τ|is|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{es}}: {{τ|es|XXX}} -->
<!-- * {{it}}: {{τ|it|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{ks}}: {{τ|ks|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{ca}}: {{τ|ca|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{zh}}: {{τ|zh|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{ko}}: {{τ|ko|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{ku}}: {{τ|ku|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{hr}}: {{τ|hr|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{la}}: {{τ|la|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{lv}}: {{τ|lv|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{lt}}: {{τ|lt|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{lb}}: {{τ|lb|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{ms}}: {{τ|ms|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{mt}}: {{τ|mt|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{ne}}: {{τ|ne|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{no}}: {{τ|no|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{nl}}: {{τ|nl|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{oc}}: {{τ|oc|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{cy}}: {{τ|cy|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{hu}}: {{τ|hu|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{uz}}: {{τ|uz|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{uk}}: {{τ|uk|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{ur}}: {{τ|ur|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{fa}}: {{τ|fa|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{pl}}: {{τ|pl|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{pt}}: {{τ|pt|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{ro}}: {{τ|ro|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{ru}}: {{τ|ru|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{sa}}: {{τ|sa|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{sr}}: {{τ|sr|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{mk}}: {{τ|mk|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{sk}}: {{τ|sk|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{sl}}: {{τ|sl|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{sw}}: {{τ|sw|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{sv}}: {{τ|sv|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{th}}: {{τ|th|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{ta}}: {{τ|ta|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{tt}}: {{τ|tt|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{tr}}: {{τ|tr|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{tk}}: {{τ|tk|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{cs}}: {{τ|cs|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{fo}}: {{τ|fo|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{fi}}: {{τ|fi|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{fy}}: {{τ|fy|ΧΧΧ}} -->
<!-- * {{hi}}: {{τ|hi|ΧΧΧ}} -->
{{μτφ-τέλος}}

==={{αναφορές}}===
<references/>

==={{πηγές}}===
* επιπλέον πηγές

{{κλείδα-ελλ}}

Παραδείγματα προσφυμάτων:

Κατηγορία:Προθήματα (νέα ελληνικά): το συνθετικό χρυσο-, βιομηχανία
Κατηγορία:Επιθήματα (νέα ελληνικά): η κατάληξη -άκι, το συνθετικό -άρχης
Κατηγορία:Ενθήματα (νέα ελληνικά): το -ο-

Δείτε και τις #Ενότητες.

Γραφή

Μονοτονικό σύστημα για τον Τομέα νέων ελληνικών. Εξαίρεση, τα παλιότερα λήμματα (βλ. #Γενικά), και Κατηγορία:Καθαρεύουσα, με πολυτονικό σύστημα.
Μέχρι το 1982, ίσχυε το πολυτονικό σύστημα. Δε διπλασιάζουμε σελίδες με μονοτονική+πολυτονική γραφή για τον ίδιο κωδικό γλώσσας. Όταν οι επισκέπτες μας πληκτρολογούν στο κουτί Αναζήτησης, είτε μονοτονικό, είτε πολυτονικό, λαμβάνουν όλα τα υπάρχοντα αποτελέσματα.
Παράδειγμα 1:

κοινή νεοελληνική, λήμμα: μήλο (μονοτονικό). Η παλιότερη γραφή «μῆλο» (ορθογραφική μεταρρύθμιση του 1982) αναγράφεται μέσα στο λήμμα με:
{{πολυ}} μῆλο που εμφανίζει: πολυτονική γραφή: μῆλο (χωρίς να ανοίγουμε σελίδα, εάν δεν υπάρχει τίποτα καινούργιο να σχολιάσουμε)
αρχαία ελληνικά: μῆλον (πολυτονικό), με σχόλιο και για την καθαρεύουσα.

Παράδειγμα 2:

κοινή νεοελληνική, λήμμα: αερολιμένας. Για την παλιότερη γραφή γράφουμε:
{{πολυ}} ἀερολιμένας που εμφανίζει: πολυτονική γραφή: ἀερολιμένας (Δεν υπάρχει καμία άλλη αλλαγή)
καθαρεύουσα) ἀερολιμήν

Ορθογραφία

Δείτε το Παράρτημα:Γραμματική (νέα ελληνικά)

Το Βικιλεξικό δεν είναι ρυθμιστικό λεξικό. Σε περίπτωση πολλαπλών ορθογραφιών, κύριο λήμμα θεωρείται αυτό που ακολουθεί την καθιερωμένη ορθογραφία και τους κανόνες της όπως περιγράφονται σε επίσημες πηγές όπως τα εκπαιδευτικά βιβλία. Στο κύριο λήμμα, αναφέρονται άλλες γραφές στην ενότητα {{άλλες γραφές}}

Πηγές: {{Π:Παπαναστασίου Ορθ}},

Οι Άλλες γραφές έχουν τη δική τους σελίδα με επεξήγηση για την ορθογράφησή τους στην ενότητα. Εξηγούμε τη διαφορά με το κύριο λήμμα. Δεν ξαναγράφουμε την Ετυμολογία του κύριου λήμματος.
Η 'άλλη γραφή' μπορεί να έχει παράθεμα με τη χρήση της.

Ετυμολογικές γραφές: αναφέρουμε τους συγκεκριμένους ετυμολόγους ή λεξικογράφους που τις προτείνουν με πηγή.
Παράδειγμα: ξεφτιλίζω - ξευτιλίζω, κορόνα - κορώνα
Παλιές γραφές που δεν έχουν ικανοποιητική ετυμολογική εξήγηση, αλλά απαντούν σε πολλά κείμενα.
Παράδειγμα: κυττώ αντί κοιτώ
Ειδικές περιπτώσεις όπως αβγό, αφτί, μπίρα, σιντριβάνι, Σκοτία, τρένο, κ.ά.
Μη απλοποιημένες (συνήθως παλαιότερες) γραφές που απαντούν σε παλιές εκδόσεις. Συχνά αφορούν ξένες λέξεις.
Παράδειγμα: Σκοτία - Σκωτία, λετονικά
Για κύρια ονόματα, για την επιλογή κεφαλαίου αρχικού γράμματος σε κοινά και κύρια ονόματα, ακολουθείται το Διοργανικό εγχειρίδιο σύνταξης κειμένων της Υπηρεσίας Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (europa.eu).
Δείτε και το Παράρτημα:Ονόματα και επώνυμα στα ελληνικά#Ορθογραφία, το Παράρτημα:Τοπωνύμια#Ορθογραφία
Τέλος, μερικές πολύ συνηθισμένες ανορθογραφίες μπορούν να έχουν #ΑΝΑΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ [[σωστήσελίδα]]

Για τις ξενικές λέξεις:

Κύριο λήμμα: Aκολουθείται η αρχή της απλοποιημένης γραφής και όχι η αρχή της αντιστρεψιμότητας. Η προσωδία των λατινικών, η vocalisation ^(fr) των γαλλικών και άλλων γλωσσών δεν αποδίδεται πλέον στην κοινή νεοελληνική. Τέτοια αντιστοίχιση γινόταν στην καθαρεύουσα ή/και σε παλιότερες εποχές. Απ' αυτήν είχαν προκύψει ορθογραφίες, ιδίως κυρίων ονομάτων, μερικές από τις οποίες είναι ακόμη και στον 21ο αιώνα δημοφιλείς. Απλοποιούνται τα διπλά σύμφωνα ξένων γλωσσών και δεν διατηρούνται τα ενωτικά και άλλες συμβάσεις που ισχύουν σε άλλες γλώσσες.

Παραδείγματα:

Παράδειγμα: πάρτι και όχι πάρτυ (αγγλική party), μπαλέτο, όχι μπαλλέττο
Παράδειγμα ονομάτων: Γκογκέν, παλιά Γκωγκαίν (Gauguin), Βερλέν, παλιά Βερλαίν (Verlain). Αλλά Σαίξπηρ (Shakespeare) - σαιξπηρικός.
Παράδειγμα τοπωνυμίων: Αραγονία, Καταλονία, Σκοτία

Ενότητες

Η σειρά ενοτήτων: οι ===={{σημειώσεις}}==== μπορούν να μπουν κάτω από την ενότητα που σχολιάζεται.

{{δείτε|<άλλες γραφές>}}
=={{-el-}}==
{{el-κλίση-'ωωω'}} (για ουσιαστικά, επίθετα, μετοχές)
==={{ετυμολογία}}===
==={{προφορά}}===
==={{<μέρος λόγου>|el}}===
===={{άλλες γραφές}}====
===={{μορφές}}====
===={{πολυλεκτικοί όροι}}====
===={{εκφράσεις}}====
===={{συνώνυμα}}====
===={{αντώνυμα}}====
===={{συγγενικά}}==== (ή χωριστά τα {{παράγωγα}} {{σύνθετα}} )
===={{βλέπε}}====
===={{κλίση}}==== (για ρήματα ή πολύ μεγάλους πίνακες)
===={{μεταφράσεις}}====  (για επώνυμα: ===={{μεταγραφές}}==== )
==={{αναφορές}}===
==={{πηγές}}===

{{κλείδα-ελλ}}

↑

Ετυμολογία

Βοήθεια:Ετυμολογία

Η ετυμολογία υπάρχει σε ειδικά ετυμολογικά λεξικά. Επίσης, σημειώνεται και σε μερικά γενικά λεξικά. Γίνονται παραπομπές με <ref></ref>. Στις Εισαγωγές των λεξικών, εξηγούνται οι όροι και οι συντομογραφίες που χρησιμοποιούνται στις ετυμολογίες τους.

Περιγραφή της ετυμολογικής σχέσης γίνεται με τα Κατηγορία:Πρότυπα ετυμολογίας που σχεδιάστηκαν με βάση την εισαγωγή του ΛΚΝ: «Ετυμολογία».

Παραπομπή γίνεται κυρίως στις ετυμολογίες των:

{{Π:ΛΚΝ}}
{{Π:Μπαμπινιώτης 2010}} (όπου έχουν ανασκευαστεί αρκετές παλιότερες ετυμολογίες του στα Λεξικά του και στο {{Π:Πάπυρος}} που γράφτηκαν πριν το 2010..

Οδηγίες, στα Πρότυπα βιβλιογραφίας.

Οι συνθέσεις και οι παραγωγές περιγράφονται με ακρίβεια (το θέμα + η κατάληξη).
Το κομμάτι της κατάληξης που φεύγει σημειώνεται εντός παρένθεσης για να φαίνεται καθαρά ποιο είναι το θέμα.

αγωγιμότητα < αγώγιμ(ος) + -ότητα ... κ.λπ.

Παράδειγμα: συντήρηση, περιοδικός

Αν η νεοελληνική λέξη προέρχεται από παλιότερη περίοδο όπως τα αρχαία ελληνικά, η ετυμολογία του αρχαίου λήμματος γράφεται στο δικό του λήμμα και δεν αντιγράφεται δεύτερη φορά στο νεοελληνικό.
Η επιφανειακή μορφολογική/συγχρονική ανάλυση μπορεί να ακολουθεί την ετυμολογική.

χορευτής < {{κλη|grc|el|χορευτής}}. {{μορφολογικά}} ή Συγχρονικά αναλύεται σε... [[χορεύω|χορεύ(ω)]] + [[-τής]].

Αν το θέμα έχει διαφορετική μορφή από το κύριο λήμμα του, αναγράφονται και τα δύο ώστε να καταλάβει ο αναγνώστης πού υπάρχει.

εκτελωνιστής < εκτελωνισ- (εκτελωνίζω) + -τής (το αοριστικό θέμα εκτελωνισ- υπάρχει στην κλίση του ρήματος εκτελωνίζω και σημειώνεται στους βασικούς χρόνους του ρήματος (αόριστος: εκτελώνισα))

↑

Προφορά

Στο Βικιλεξικό υπάρχει παρουσίαση της προφοράς για όλα τα νεοελληνικά λήμματα και τους κλιτικούς τους τύπους. Προσθέτουμε ηχητικό αρχείο αν υπάρχει ηχογράφηση στο commons:Category:Greek pronunciation. Μπορούμε να ηχογραφήσουμε προφορές ελληνικών λέξεων (οδηγίες στο wikt:en:User:Sarri.greek/audio).

==={{προφορά}}===
{{ΔΦΑ|el|xxxxx}}
: {{ήχος|el|El.xxxx.ogg}}
: {{συλλ|ωω|ωω|ωω}}
: {{συλλ|παλ=1|ωω|ωω|ωω}} (αν υπάρχει διαφορετικός συλλαβισμός σύμφωνα με τους Κανόνες παλιού συλλαβισμού)
: {{ομόηχ}} [[ωωω]]
: {{παρών|τον=1}} [[ωωω]]
: {{παρών}} [[ωωω]]

πρότυπο {{ΔΦΑ}} για το Διεθνές Φωνητικό Αλφάβητο
κανόνες στο Παράρτημα:Προφορά/νέα ελληνικά

Πολλαπλές προφορές μπορούν να σημειωθούν και στα λήμματα, εκτός από τη γενική σημείωση στο Παράρτημα:

για όλα τα ένρινα και για τα μπ, ντ, γκ σε γρήγορο λόγο.
Παράδειγμα: διαφεντεύω, πέντε
για το πρόθημα δια-
Παράδειγμα: διάγω, διαφεντεύω, αλλά διάβολος.

Ιδιωματικές προφορές χρειάζονται πηγή (παραπομπή).

Λανθασμένες προφορές ξένων λέξεων δεν καταγράφονται.

Παράδειγμα: !/aˈlengro/ για το αλέγκρο (allegro), !/ambaˈzur/ για το αμπαζούρ, !/istinˈduto/ για το ινστιτούτο

Πηγές για την προφορά:

Το Λεξικό {{Π:ΛΚΝ}}
Πανεπιστημιακές εργασίες.

Ακολουθούν

ηχητικό παράδειγμα με το Πρότυπο:ήχος (audio) αν υπάρχει στα Commons: c:Category:Greek pronunciation
Πρότυπα: συλλαβισμός ({{συλλ}}), ομόηχα ({{ομόηχ}}) παρώνυμα ({{παρών}} ή ειδικότερα τα τονικά παρώνυμα με παράμετρο τον=1).

Μέρος λόγου

Παράρτημα:Γραμματική (νέα ελληνικά)

Τα μέρη λόγου, όπως προβλέπονται στην Κατηγορία:Γραμματικές κατηγορίες (νέα ελληνικά).

Υποχρεωτικά ο κωδικός γλώσσας στο πρότυπο του μέρους λόγου (el ή kath, tsd κ.λπ των υπαγόμενων τομέων). Παραδείγματα:
και για κλιτικούς τύπους: {{μορφή ουσιαστικού|xx}}

Δεν καταμετρώνται στη λημματολόγιο:

οι κλιτικοί τύποι
οι σελίδες στην Κατηγορία:Βιβλίο φράσεων (νέα ελληνικά)
οι μεταγραφές ξένων λέξων που δεν έχουν χρήση στα νέα ελληνικά (πρότυπο {{μεταγραφή}}) Κατηγορία:Μεταγραφές (νέα ελληνικά)

Τα επώνυμα σε όλες τις γλώσσες έχουν δικό τους ευρετήριο, λόγω του μεγάλου αριθμού τους.

Κύρια ονόματα: Παράρτημα:Γραμματική (νέα ελληνικά)#κύρια
Κοινά ουσιαστικά, αλλά με κεφαλαίο γράμμα: Παράρτημα:Γραμματική (νέα ελληνικά)#κεφαλαίο
Ρήματα:

Ρήματα

Κύριο λήμμα, η ενεργητική φωνή {{ρήμα|el}} Ακολουθεί το πρότυπο {{el-ρήμα}} για τη σημείωση των βασικών χρόνων.

Η παθητική φωνή του είναι ρηματικός τύπος και σημειώνεται με {{ρηματική φωνή|el}}. Αν είναι αποθετικό ρήμα, τότε είναι κύριο λήμμα με {{ρήμα|el}}
Απρόσωπα ρήματα, παραδείγματα: πρέπει. Διπλή παρουσίαση για τριτοπρόσωπα που έχουν και προσωπική χρήση: βρέχει, βρέχω

Ρήματα -άω/ώ

Για τα ρήματα που λήγουν -άω/ώ δε χρησιμοποιούμε τους όρους «συνηρημένο», «ασυναίρετο» γιατί δεν υπάρχει φαινόμενο συναίρεσης όπως στα αρχαία ελληνικά.

Κύριο λήμμα είναι ο τύπος με -άω που πλέον συνηθίζεται περισσότερο από τον τύπο -ώ (αγαπάω / αγαπώ). Έτσι, είναι προφανής η κλίση {{nobr}-άω/ώ, -άς, -άς...}} Σε παλιότερα έντυπα λεξικά της νεοελληνικής, δινόταν συνήθως ως λήμμα ο τύπος σε -ώ, με εξαίρεση μερικά λαϊκά ρήματα, όπως κονομάω.
Οπότε, σε κύριο λήμμα ρήματος σε -ώ (όπως θεωρώ, ασκώ) εννοούνται οι ρηματικοί τύποι -ώ, -είς, -εί... που δείχνουν τη διαφορετική κλίση του.
Υπάρχουν ρήματα και με τις δύο κλίσεις: τηλεφωνάω / τηλφωνώ, -άς, -άς... αλλά και τηλεφωνώ, -είς, -εί... Κύριο λήμμα, ο συχνότερος τύπος αν έτσι βεβαιώνεται από τα λεξικά και τη σύγχρονη χρήση του. Παρουσιάζονται και τα δύο μαζί.

Κλιτικοί τύποι

Κάθε κλιτικός ή ρηματικός τύπος (πλην μετοχών, που είναι κανονικά λήμματα), έχει τη δική του σελίδα με γραμματική αναγνώριση και την προφορά του.

{{μορφή <ουσιαστικού/επιθέτου/μετοχής/ρήματος>|el}}

Χρησιμοποιούμε το πρότυπο {{κλ}}. Παλιότερα, χρησιμοποιήθηκαν πρότυπα του τύπου 'πτώσηΓεν' (Κατηγορία:Πρότυπα για κλιτικούς τύπους)

Παράθεμα ή πηγές χρειάζονται μόνο για σπάνιους ή ιδιωματικούς τύπους.
Σήμανση γένους δίπλα στο PAGENAME έχουν μόνο οι κλιτικοί τύποι ουσιαστικών και κυρίων ονομάτων. Όχι τα επίθετα και οι μετοχές (όπου τα γένη αναφέρονται στο {{κλ}}).

Ορισμοί

Στους ορισμούς, βάζουμε σύνδεσμο σε λέξεις που είναι καίριες για την κατανόηση, ακόμη και αν είναι εύκολες. Συνδέουμε με το κύριο λήμμα, όχι κλιτικούς τύπους για διευκόλυνηση των αναγνωστών, ιδίως για τους ξένους επισκέπτες μας.
Ετικέτες:
Κατηγορία:Θεματικές κατηγορίες (νέα ελληνικά) - Κατηγορία:Πρότυπα θεματικών όρων

Κατηγορία:Υφολογικές κατηγορίες (νέα ελληνικά) - Κατηγορία:Πρότυπα ύφους
Ειδικές σημασίες σήμανση σπάνιο ή παρωχημένο θα πρέπει να δικαιολογούντα ή να τεκμηριώνονται.
Επιστημονικοί όροι, ιδίως οι νεολογικοί: Ο ορισμός είναι γενικός, απλός και απευθύνεται στο ευρύ κοινό. Στο παράθεμα μπορεί να υπάρχει αναλυτικότερος ορισμός από σχολικό βιβλίο ή ακόμη πιο δύσκολος από πανεπιστημιακό εγχειρίδιο.

Eτικέτες

Χρησιμοποιούμε ετικέτες θεματικές ή ύφους μπροστά από τους ορισμούς με το πρότυπο {{ετ}} ή {{ετικ}} που εντάσσουν τα λήμματα σε Κατηγορίες. Και χωρίς ετικέτες, μπορούμε να προσθέτουμε επιπλέον Κατηγορίες στο τέλος του Τομέα με το πρότυπο {{κατ}}. Όλες οι ετικέτες στο Module:labels/data.
- Κατηγορία:Θεματικές κατηγορίες (νέα ελληνικά)
- Κατηγορία:Υφολογικές κατηγορίες (νέα ελληνικά)

↑

Παραδείγματα - παραθέματα

Βοήθεια:Παραθέματα

Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα (νέα ελληνικά)

Παραδείγματα με το πρότυπο {{πχ}} Πολλές φορές η δημιουργία ενός δικού μας παραδείγματος είναι πολύ πιο εύστοχη από ένα παράθεμα. Μπορεί να αντιπαραθέσει τη χρήση παρόμοιων όρων.

Παράδειγμα: σκανδιναβός, Κολωνακιώτης, επιρροή-επήρεια

Παραθέματα από πρωτότυπο κείμενο με το πρότυπο {{παράθεμα}}

Τα στοχεία παραθεμάτων αναφέρονται στα λεξικά με συντομογραφίες (Βικιλεξικό:Βιβλιοθήκη (νέα ελληνικά)).

σήμανση παραθεμάτων με το σύμβολο ※
σήμανση συνδέσμου προς τη βιβλιοθήκη με το σύμβολο ⌘
#Γραφή: όπως στην πηγή του παραθέματος.
Δημιουργούνται μόλις ζητηθούν από τους συντάκτες βοηθητικά πρότυπα για τη γρήγορη αναγραφή στοιχείων.
- ΠΘ Κατηγορία:Πρότυπα παραθεμάτων (νέα ελληνικά) όπως: {{ΠΘ:Τερζάκης Ιζαμπώ}} για συγκεκριμένη έκδοση του κειμένου.
- Το πρότυπο {{Q}}, χρησιμοποιείται σπανιότερα για τα νέα ελληνικά (περισσότερο για τα αρχαία και τα μεσαιωνικά). Βικιλεξικό:Βιβλιοθήκη (νέα ελληνικά). Τα παραθέματα (πρότυπο {{παράθεμα}}) είναι πολύ σημαντικά, ιδίως όταν ο δημιουργός είναι σπουδαίος συγγραφέας ή ποιητής. Ιδιαίτερες λέξεις 'παλαμικές', 'καβαφικές', και παραθέματα σε πασίγνωστους στίχους είναι πολύτιμα.

Παράδειγμα: πάρεξ με το αναμενόμενο παράθεμα του Σολωμού.

Παραθέματα και παραδείγματα κλιτικών τύπων τοποθετούνται στο κεντρικό λήμμα. Για ιδιωματικούς κλιτικούς τύπους, στη δική τους σελίδα, με ενημερωτική σημείωση στο κύριο λήμμα.

Παράδειγμα: Σούλι με παράθεμα του τύπου Σούλια

Προσπαθούμε να συνδέουμε τα παραθέματα που έχουν διαθέσιμη πηγή ολόκληρου του κειμένου (όπως στη Βικιθήκη, ή σκαναρισμένα στο books.google, στο archive.org).
Επιλέγουμε τα χαρακτηριστικότερα παραθέματα των σπουδαιότερων ελλήνων συγγραφέων. Δυστυχώς, το διαδίκτυο δεν περιλαμβάνει ακόμη τη μεγάλη ελληνική λογοτεχνία του 19ου αιώνα και της αρχής του 20ού, λόγω copyright.
Τα παραθέματα με γλώσσα αυτόνομων τομέων μαρκάρονται με τον κωδικό της. Για τα νέα ελληνικά, δε χρειάζεται κωδικός γλώσσας.

νέα ελληνικά {{παράθεμα}} Αν το παράθεμά μας προέρχεται από παλιό βιβλίο που είχε γραφτεί με πολυτονικό γράφουμε ακριβώς όπως το βλέπουμε. Αν το γράψουμε μονοτονικά, σημειώνουμε

[<small>μεταγραφή σε [[μονοτονικό]]</small>]

τσακωνικά {{παράθεμα||tsd}}

καθαρεύουσα {{παράθεμα||kath}} Γράφονται με πολυτονικό σύστημα, όπως στο πρωτότυπο.

Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα (καθαρεύουσα)

Άλλες μορφές

{{άλλες γραφές}} όταν δεν υπάρχει καμία διαφορά στη μορφή (όχι μόνο ορθογραφία) ή στην προφορά.
Προαιρετικά ακολουθεί εντός παρένθεσης με πλάγια γράμματα επεξήγηση όπως παρωχημένη γραφή, ετυμολογική γραφή, μη απλοποιημένη γραφή)
{{άλλες μορφές}} όταν υπάρχει διαφορά, όπως στην κατάληξη, στο γένος.
Σημειώνονται από κάτω με σήμανση γλώσσας τα ιδιωματικά. Οι περιοχές αναγράφονται με όρθια γράμματα (π.χ. Αστυπάλαια, Κύμη, Πελοπόννησος)

Αντίστοιχες σημασίες στα μεσαιωνικά ή τα αρχαία ελληνικά τοποθετούνται στην ενότητα {μεταφράσεις} γιατί ανήκουν σε άλλον Τομέα.

Παράγωγα, σύνθετα, συγγενικά

Ενότητες με κατάλογο λέξεων σε αλφαβητική σειρά με συνδέσμους ακριβείας

* {{λ|ωωωω|gkm}}

Ένα λήμμα μπορεί να έχει

===={{παράγωγα}}====

===={{σύνθετα}}====

ή συγκεντρωτικά α...ω (κατά την κρίση του συντάκτη) τα

===={{συγγενικά}}==== (εννοείται, από ετυμολογική άποψη)

σε αλφαβητική κατάταξη ή κατά θέμα.

Κεντρικό λήμμα

Κεντρικά λήμματα είναι εκείνα που δεν προέρχονται από κάποια άλλη νεοελληνική λέξη ή παραπέμπουν στην αρχαιότερη ελληνική λέξη που υπάρχει ως προέλευσή της. Συγκεντρώνουν ένα ολόκληρο ετυμολογικό πεδίο.

Ποιο είναι το κεντρικό λήμμα; Μας βοηθούν να τo βρούμε τα ετυμολογικά λεξικά όπως το {{Π:Μπαμπινιώτης 2010}}.
Σήμανση με το πρότυπο {{κεντρικό|<η ρίζα>}}
όπως στα λήμματα άνεμος, φωνή, ρίχνω
Όταν είναι πάρα πολλά, μπορούν να αποσυμφορηθούν με υποκατηγορίες όπως οι κατηγορίες προθημάτων
Με θέματα: πτερ- το πτερό και φτερ- στο φτερό. ψευδ- στο ψεύδομαι με το ψευτ- στο ψεύτης.

Πολύ μεγάλα πεδία, κατά θέμα - περιλαμβάνεται και πηγή όπως το {{Π:ΑΛΝΕ}} όπως φυλακ- στο φύλακας

Όταν θέλουμε να σημειώσουμε τα συγγενικά ενός παράγωγου λήμματος, μπορούμε να ξαναγράψουμε επιλεκτικά μερικά χαρακτηριστικά συγγενικά, και στο τέλος να συνδέσουμε με το πλήρες ευρετήριο του κεντρικού λήμματος.

{{βλ|και=1|<το κεντρικό λήμμα>}}

Λέξεις που δεν είναι νεοελληνικές, είναι άλλων Τομέων, αλλά έχουν ελληνικό ενδιαφέρον (διαλεκτικές, μεσαιωνικές, αρχαίες), τοποθετούνται πάνω πάνω' στην ενότητα

===={{μεταφράσεις}}==== ^[1]

Κλίσεις

Τοποθετούνται κάτω από την επικεφαλίδα γλώσσας οι κλιτικοί πίνακες για ουσιαστικά (Παράρτημα:Ουσιαστικά (νέα ελληνικά)), επίθετα, μετοχές (Παράρτημα:Επίθετα και μετοχές (νέα ελληνικά)). Για την κλίση τους συμβουλευόμαστε περισσότερα από ένα λεξικά, αν τυχόν έχουν επιπλέον διαφορετικούς τύπους.
Οι μεγαλύτεροι πίνακες κλίσης ρημάτων Κατηγορία:Πρότυπα κλίσης ρημάτων (νέα ελληνικά) τοποθετούνται πριν από τις Μεταφράσεις.

#Ιδιωματικές λέξεις ή λέξεις της δημοτικής: Καταγράφουμε τους μαρτυρημένους κλιτικούς ή ρηματικούς τύπους όπως αναφέρονται στα ειδικά λεξικά.

είτε σε ενότητα #Κλιτικοί τύποι
είτε σε ειδικό άδειο Πίνακα Κλίσης, συμπληρώνουμε τα κελιά όπου έχουμε τεκμηριωμένο τύπο.

Δείτε και την ενότητα #Κλιτικοί τύποι.

Ποικιλίες

Κατηγορία:Ποικιλίες γλώσσας (νέα ελληνικά) > Κατηγορία:Τοπικές ποικιλίες γλώσσας (νέα ελληνικά)

Εκτός από την κοινή νεοελληνική, υπάγονται στον Τομέα ποικιλίες: τοπικές διαλεκτικές (διάλεκτοι, ιδιώματα), κοινωνιόλεκτοι όπως η αργκό και η καθαρεύουσα.

Καθαρεύουσα

Yπαγόμενος τομέας στην περίοδο 1700-σήμερα: Κατηγορία:Καθαρεύουσα (κωδικός kath, στο αγγλικό βικιλεξικό: el-kth) ^[2] Για λέξεις που δημιούργησε η καθαρεύουσα:

γραφή: πολυτονική
Τοποθετείται στο Μέρος Λόγου ο κωδικός της και έχει όλες τις Κατηγορίες.
Απαραίτητες οι Πηγές.
Η ετυμολογία μπορεί να περιλαμβάνει πληροφορίες όπως την πρώτη καταγραφή στο Λεξικό Κουμανούδη και να παραπέμπει στο αντίστοιχο νεοελληνικό λήμμα για παραπάνω πληροφορίες.
όπως σακχαρόμετρον
Παραδείγματα μορφοποίησης: στοιχειοθέτησις, στρατοδικεῖον, στροβοσκόπιον. σπογγαλιεύς, ρινόμακτρον, σκοπιμότης

Για αρχαίες, ελληνιστικές ή μεσαιωνικές λέξεις που χρησιμοποιήθηκαν και στην καθαρεύουσα:

αν η σημασία είναι ίδια, δε χρειάζεται σημείωση.
Αν η σημασία είναι διαφορετική, ή μόνο ενός ορισμού, τη σημειώνουμε με τα πρότυπα {{καθ αρχ}} {{καθ κοινή}} {{καθ μεσ}}
Παράδειγμα: μῆλον όπου υπάρχει σημείωση για τη σημασία: φρούτο

Δημοτική

Σε παλιότερα λεξικά του καιρού της αντιπαράθεσης καθαρεύουσας-δημοτικής, χαρακτηριζόταν ως δημ. δημοτ. αυτό που σήμερα έχει πλέον αποκρυσταλλωθεί ως κοινή νεοελληνική. Αλλά ακόμα και:

Κατηγορία:Δημοτική (νέα ελληνικά) (λέξεις της δημοτικής που δε συνηθίζονται στην κοινή νεοελληνική, όπως λέξεις από το δημοτικό τραγούδι ή από τη λόγια δημοτική της λογοτεχνίας
Τοποθετείται το πρότυπο {{δημοτική}} είτε στη γραμμή λήμματος, είτε μπροστά από τον ορισμό των λημμάτων της.

Παραδείγματα: αντραλίζω, αργασμένος, αρφάνια, βελέσι, λάγιος, τηράω

Αργκό

Κατηγορία:Αργκό (νέα ελληνικά)

Καλιαρντά

καλιαρντά - Κατηγορία:Καλιαρντά

Τοπικές ποικιλίες

Ιδιωματικά

Κατηγορία:Τοπικές ποικιλίες γλώσσας (νέα ελληνικά)
Τοπικές διάλεκτοι ή ιδιώματα. Όλα τα λήμματα χρειάζονται πηγή λεξικού.

α) Χωρίς τοπικό περιορισμό (ευρεία χρήση, συχνά περιλαμβάνονται και σε λεξικά της νέας ελληνικής, ιδίως όσα είχαν λογοτεχνική χρήση).
με την ετικέτα {{ετ|ιδιωματικό}}

Αν η πηγή μας αναφέρει ενδεικτικά περιοχές, αυτές γράφονται με όρθια γράμματα, δίπλα στη σήμανση «ιδιωματικό».
({{ετ|ιδιωματικό|0=-}}, Θράκη, Ήπειρος, Πόντος)
β) Μίας μόνο περιοχής (ευρύτερης ή συγκεκριμένης), αλλά όχι άλλης.
Χρησιμοποιούμε πρότυπα όπως {{επτανησιακό}}, {{βόρεια ιδιώματα}}, ΕΚΚΡΕΜΟΤΗΤΑ
γ) Μίας μόνο περιοχής που έχει δικό της αυτόνομο τομέα. Αυτές είναι, όπως ορίζονται από την Ακαδημία Αθηνών:
- Υπαγόμενοι αυτόνομοι τομείς με δικό τους κωδικό και όλες τις γραμματικές κατηγορίες, οι νεοελληνικές διάλεκτοι: Κατηγορία:Καππαδοκικά (cpg), Κατηγορία:Κατωιταλικά (grk-ita), Κατηγορία:Ποντιακά (pnt), Κατηγορία:Τσακωνικά (tsd).
- τα ιδιώματα, κατά παραχώρηση με παρουσίαση διαλέκτου: Κατηγορία:Κυπριακά (el-cyp) και Κατηγορία:Κρητικά (el-crt) ^[3]

Σύνδεσμοι προς αυτόνομες διαλέκτους

Στο κύριο νεοελληνικό (el) λήμμα καταγράφονται

είτε στην ενότητα Ετυμολογία αν είναι Συγγενή: {{λ|ωωω|tsd|γλ=1}}
είτε στην ενότητα Μεταφράσεις, πάνω πάνω και χωριστά από τον κατάλογο ξένων γλωσσών.

Λήμματα αυτόνομων διαλέκτων

Τα λήμματα για τα #Ιδιωματικά με αυτόνομα τομέα δεν έχουν Μεταφράσεις, καθώς μεταφράζονται στην αντίστοιχη λέξη της κοινής νεοελληνικής. Κατ' εξαίρεση υπάρχει ενότητα Μεταφράσεων αν δεν υπάρχει συνωνυμικός ορισμός.
Κλιτικοί τύποι και προφορά με το {{ΔΦΑ}}, καταγράφονται μόνο όπως αναφέρονται σε Πηγές. Δεν 'φανταζόμαστε' την προφορά, ούτε κλιτικούς και ρηματικούς τύπους που πιθανόν διαφέρουν από της κοινής νεοελληνικής.

Ορθογραφία
Γραφές που προτείνονται σε διάφορα διαλεκτικά λεξικά με παραλλαγμένους ελληνικούς χαρακτήρες δεν λημματοποιούνται. Λήμματα γίνονται οι πλησιέστερες γραφές με κανονικά ελληνικά γράμματα. Οι προτεινόμενες ημιφωνηματικές γραφές που συχνά βλέπουμε σε παλιότερα λεξικά ελληνικών διαλέκτων μπορούν να αναφέρονται στην ενότητα Άλλες γραφές ή Σημειώσεις.

Παράδειγμα λήμματος για ένα τσακωνικό λήμμα.

=={{-tsd-}}==

==={{ετυμολογία}}===
: '''{{PAGENAME}}''' < ... Συγγενή: {{κνε}} [[ωωω]] (αν δεν είναι ίδια λέξη με τη μετάφραση στη γραμμή ορισμού)

==={{ΜέροςΛόγου|tsd}}===
'''{{PAGENAME}}''' (γένος, ή {{πλ}}: {{λ|ωωω|tsd}})
* [[ωωω]] (η μετάφραση στην κοινή νεοελληνική)

===={{άλλες γραφές}}====
* xxxx (''προτεινόμενη γραφή στο Λεξικό ΤάδεΣτιςΠηγές'') ή με ref. Χωρίς σύνδεσμο.

====Κλιτικοί τύποι==== ή ====Ρηματικοί τύποι====
* {{λ|ωωω|tsd}} (''γενική ενικού'')
* {{λ|ωωω|tsd}} (''πληθυντικός'')
* {{λ|ωωω|tsd}} (''αόριστος'')

===={{συγγενικά}}====
* {{λ|ωωω|tsd}}

==={{πηγές}}===
* (link) - {{Π:Κωστάκης}}

{{κλείδα-ελλ}}

Καππαδοκικά (cpg)

Κατηγορία:Καππαδοκικά (wikt:en:Category:Cappadocian Greek language)

Γραφή: ελληνικό αλφάβητο
σύνδεσμος προς καππαδοκικό λήμμα: {{λ|ωωωω|cpg}}
υποδείγματα λημμάτων: αβαραλαντίζω, πατισάχ

Πηγές:

{{Π:ΙΛΙΚ}}

Κατωιταλικά (grk-ita)

Κατηγορία:Κατωιταλικά - κατωιταλικά (wikt:en:Category:Italiot Greek language)

Γραφή: λατινικό αλφάβητο (και ελληνικό, ή μεικτή γραφή κατά λεξικογραφικές προτάσεις όπως {{Π:Λαμπρινός}}
και αναγραφή δίπλα στη γραμμή λήμματος: τονισμένης γραφής, ελληνικής γραφής
2 ιδιώματα: Απουλίας (περιοχή Σαλέντο) και Καλαβρίας
σύνδεσμος προς κατωιταλικό λήμμα: {{l|xxxx|grk-ita}}
υποδείγματα λημμάτων: andra, evo

Περισσότερα στο Βικιλεξικό:Κατωιταλικά

Ποντιακά (pnt)

Κατηγορία:Ποντιακά (wikt:en:Category:Pontic Greek language)

Γραφή: ελληνικό αλφάβητο
σύνδεσμος προς ποντιακό λήμμα: {{λ|ωωωω|pnt}}
υποδείγματα λημμάτων: ωτίν

Τσακωνικά (tsd)

Κατηγορία:Τσακωνικά (wikt:en:Category:Tsakonian language)

Γραφή: όχι. Καταγράφεται με ελληνικό αλφάβητο. Σε παλιότερα λεξικά με ψευδοφωνηματικά ελληνικά σύμβολα. Αυτό, το δείχνουμε σήμερα με το {{ΔΦΑ}} στην ενότητα #Προφορά.
σύνδεσμος προς τσακωνικό λήμμα: {{λ|ωωωω|tsd}}
υποδείγματα λημμάτων: υβατσούλι

Βιβλιογραφία (greek-language.gr)

πρότυπο {{Π:Κωστάκης}} με οδηγίες για σύνδεσμο στο repository της Ακαδημίας Αθηνών. Εμφανίζει
Κωστάκης, Θανάσης Π. Λεξικό της τσακωνικής διαλέκτου. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών, τόμοι Α', Β' 1986, τόμος Γ' 1987)
Δέφνερ Μ., Λεξικόν της τσακωνικής διαλέκτου [Λεξικογραφικόν αρχείον της Μέσης και Νέας Ελληνικής, Παράρτημα τόμους], εν Αθήναις (Τυπογραφείον «Εστία»), 1923. [ΣτΕ: με αρκετά παρωχημένα ή αναθεωρημένα από τον Κωστάκη.]

Διαλεκτολογικές-λεξικογραφικές μελέτες:

Kisilier, M. 2017. «Lexical peculiarities of the Tsakonian dialect of Modern Greek: Preliminary observations and perspectives of study». Voprosy Jazykoznanija2017, 105-136 [στη ρωσική].
Liosis, N. 2016. «Tsakonian Studies: The State-of-the-Art». Μελέτες για την ελληνική γλώσσα36: 205-218.
Λυσικάτος, Σ. 2011 [2006]. «Λέξεις της Τσακωνικής που μοιάζουν με αντίστοιχες της εκκλησιαστικής και αρχαίας γραμματείας». Χρονικά των Τσακώνων9: 172-198.
Mανωλέσσου, Ι. 2019. «Nέα δεδομένα για την ιστορία της τσακωνικής διαλέκτου». Στο Αρχάκης, Α., Κουτσούκος, Ν., Ξυδόπουλος,Γ. & Παπαζαχαρίου,Δ. (εκδ.), Γλωσσική ποικιλία. Μελέτες αφιερωμένες στην Αγγελική Ράλλη.Αθήνα: Κάπα Εκδοτική, 289-311.
Nicholas, N. 2019. «A critical lexicostatistical examination of Ancient and Modern Greek and Tsakonian». Journal of Applied Linguistics and Lexicography1: 18-68

Ηχητικά αρχεία:

δείγμα ηχητικού αρχείου (2004, Βασκίνα, επαρχία Κυνουρίας, νομός Αρκαδίας] στο ⌘ Ἱστορικὸν Λεξικὸν τῆς Νέας Ἑλληνικῆς, τῆς τε κοινῶς ὁμιλουμένης καὶ τῶν ἰδιωμάτων (ΙΛΝΕ) της Ακαδημίας Αθηνών, online έως το λήμμα «δαχτυλωτός». Έντυπη έκδοση: επτά τόμοι (1933‑2022) ως το λήμμα «δόγης» / ΙΛΝΕ@TLG στο Thesaurus Linguae Graecae online έως το λήμμα «δόγης» (αναζήτηση, βραχυγραφίες)

Επίσης:

Κρητικά (el-crt)

Κατηγορία:Κρητικά (wikt:en:Category:Cretan Greek)

Γραφή: ελληνικό αλφάβητο.
σύνδεσμος προς κρητικό λήμμα: {{λ|ωωωω|el-crt}}
υποδείγματα λημμάτων: ΕΚΚΡΕΜΟΤΗΤΑ

Δείτε και την Κατηγορία:Μεσαιωνικά κρητικά, Κατηγορία:Αρχαία κρητική διάλεκτος

Τεκμηρίωση λημμάτων: Κατηγορία:Πρότυπα βιβλιογραφίας (κρητικά) - το πρότυπο {{πρότ|Π:Ορφανός}
δείγμα ηχητικού αρχείου (2001, Κριτσά, νομός Λασιθίου] στο ⌘ Ἱστορικὸν Λεξικὸν τῆς Νέας Ἑλληνικῆς, τῆς τε κοινῶς ὁμιλουμένης καὶ τῶν ἰδιωμάτων (ΙΛΝΕ) της Ακαδημίας Αθηνών, online έως το λήμμα «δαχτυλωτός». Έντυπη έκδοση: επτά τόμοι (1933‑2022) ως το λήμμα «δόγης» / ΙΛΝΕ@TLG στο Thesaurus Linguae Graecae online έως το λήμμα «δόγης» (αναζήτηση, βραχυγραφίες)

Διαλεκτικά λεξικά και γλωσσάρια:

Ανδρουλιδάκη, Β. 2013. «Αθησαύριστες παροιμίες από την περιοχή της Μεσαράς». Στο Μουτζούρης,Κ.Δ. (εκδ.) Ο παροιμιακός και γνωμικός λόγος στην Κρήτη. Πρακτικά Συνεδρίου (Ανώγεια 28, 29, 30 Σεπτ. 2012). Ανώγεια: Κέντρο Κρητικής Λογοτεχνίας & Δήμος Ανωγείων, 529-557.
Αποστολάκης, Γ. 2014. Αρκάδι, σύμβολο αυτοθυσίας: Ρίμες-Κρητικό γλωσσικό ιδίωμα. Ηράκλειο: χ.ε.
Βολανάκης, Ι.Η. 2013. «Αθησαύριστες παροιμίες και γνωμικά από την περιοχή Αμαρίου Ρεθύμνης». Στο Κ. Δ. Μουτζούρης (επιμ.). Ο παροιμιακός και γνωμικός λόγος στην Κρήτη. Πρακτικά Συνεδρίου (Ανώγεια,28-30Σεπτ. 2012). Ανώγεια: Κέντρο Κρητικής Λογοτεχνίας & Δήμος Ανωγείων, 459-528.
Δαριβιανάκης, Δ. 2009. Η ζωντανή κρητική διάλεκτος. Ηράκλειο: χ.ε.
Ζαμπετάκη, Ε. 2019. Παλαιϊνές κρητικές κουβέντες. Ρέθυμνο: χ.ε.
Κασσωτάκης, Μ. 2018. Το γλωσσικό ιδίωμα των κατοίκων του οροπεδίου Λασιθίου. Αθήνα: Γρηγόρης. → δείτε {{Π:Κασσωτάκης}}.
Κριτσωτάκης, Γ. 2013. Στειακό λεξιλόγιο. Μαρωνιὰ Σητείας.
Λενακάκης, Α. 2021. Θησαυρός κρητικών στερεότυπων εκφράσεων. Ηράκλειο: Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη.
Ξενάκη-Ροβίθη, Ε.Μ. 2019. Λεξικό ερμηνευτικό και ετυμολογικό του γλωσσικού ιδιώματος του νομού Ηρακλείου. Ηράκλειο: Mystis.
Ορφανός, Β. 2020. Τουρκικά δάνεια στα ελληνικά της Κρήτης. Συναγωγή από λεξικά, κείμενα και προφορικό λόγο. Ηeidelberg: Propyleum-HeidelbergUniversityLibrary. → δείτε {{Π:Ορφανός}}.
Πετρουγάκη, Ε. 2019. Τα ελληνικά της Κρήτης. Ηράκλειο.
Σμπώκος, Γ. 2013. Πολύτιμα πετράδια του Ανωγειανού γλωσσικού ιδιώματος: ερμηνευτικό λεξικό. Ανώγεια.
Τσιριγωτάκης, Α. 2019. Κρητών διάλεκτος: το γνήσιο ιδιωματικό λεξικό. Ηράκλειο Κρήτης: χ.ε.
Τσιριμονάκης, Μ. 2022. Συλλογή από κρήσσες λέξεις. Χανιά: Περιφέρεια Κρήτης.

Ονοματολογικές λεξικογραφικές μελέτες:

Παπαδάκης, Κ.Η. 2014. «Κυριώνυμα τοπωνύμια της επαρχίας Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου (οικογενειακά ονόματα, βαπτιστικά, ανδρωνυμικά, παρωνύμια, εθνικά, από κοινωνικές ομάδες)». Στο Παπαδάκης,Κ.Η. & Πελαντάκης,Θ.Σ. (εκδ.) Η επαρχία Αγίου Βασιλείου από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα,τ. Γ ́. Ρέθυμνο: Ομοσπονδία Συλλόγων Επαρχίας Αγ.Βασιλείου Ρεθύμνου «Ο Πρεβελάκης» -Αττικής, 331-440.

Διάφορες μελέτες για την κρητική διάλεκτο:

Χαιρετάκης, Γεώργιος, Η μορφολογία της κρητικής διαλέκτου: κλίση και παραγωγή, διδακτορική διατριβή, Πανεπιστήμιο Πατρών. Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών. Τμήμα Φιλολογίας. Τομέας Γλωσσολογίας, Πάτρα 2020.