Χήρα αυτοκράτειρα
.svg)
Η Χήρα αυτοκράτειρα (Αγγλικά:Empress dowager, επίσης αυτοκράτειρα μητέρα) είναι ο τίτλος που δίνεται στη μητέρα ή τη χήρα ενός μονάρχη, ειδικά όσον αφορά τους Κινέζους, Ιάπωνες, Κορεάτες ή Βιετναμέζους μονάρχες στον κινεζικό πολιτιστικό τομέα.
Ο όρος, ωστόσο, εφαρμόζεται πολύ πέρα από την Ανατολική Ασία. Ο τίτλος δινόταν επίσης περιστασιακά σε μια άλλη γυναίκα της ίδιας γενιάς, ενώ σε μια γυναίκα της προηγούμενης γενιάς δινόταν μερικές φορές ο τίτλος της μεγάλης αυτοκράτειρας χήρας.[1] Μια αυτοκράτειρα χήρα ασκούσε εξουσία στο χαρέμι και την αυτοκρατορική οικογένεια.[2]
Πολυάριθμες αυτοκράτειρες χήρες κατείχαν την αντιβασιλεία κατά τη διάρκεια της βασιλείας ανήλικων αυτοκρατόρων.[3] Πολλές από τις πιο εξέχουσες αυτοκράτειρες χήρες επέκτειναν επίσης τον έλεγχό τους για μεγάλα χρονικά διαστήματα αφότου ο αυτοκράτορας ήταν αρκετά μεγάλος για να κυβερνήσει. Αυτό ήταν πηγή πολιτικής αναταραχής σύμφωνα με την παραδοσιακή άποψη της κινεζικής ιστορίας.
Στην Ευρώπη, ο τίτλος της χήρας αυτοκράτειρας δινόταν στη σύζυγο ενός αποβιώσαντος Αυτοκράτορα της Ρωσίας ή του Αγίου Ρωμαίου Αυτοκράτορα.
Ανά χώρα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ανατολική Ασία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Κίνα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Χήρα Αυτοκράτειρα Λου (241–180 π.Χ.), αυτοκράτειρα σύζυγος του αυτοκράτορα Γκαοζού των Χαν (256-195 π.Χ., βασ. 202-195 π.Χ.)
- Χήρα Αυτοκράτειρα Ντού
- Χήρα Αυτοκράτειρα Γουάνγκ
- Χήρα Αυτοκράτειρα Ντένγκ
- Χήρα Αυτοκράτειρα Λιάνγκ (116–150), αυτοκράτειρα του αυτοκράτορα Σουν των Χαν (115–144, βασ. 125–144)
- Χήρα Αυτοκράτειρα Χε (θ. 189), δεύτερη αυτοκράτειρα σύζυγος του αυτοκράτορα Λίνγκ των Χαν (156–189, βασ. 168–189)
- Αυτοκράτειρα Γουένμινγκ (217–268), σύζυγος του Σίμα Ζάο (211–265)
- Γιάνγκ Ζι, δεύτερη αυτοκράτειρα του Αυτοκράτορα Γου του Τζιν
- Γιου Γουεντζούν, σύζυγος του Αυτοκράτορα Μίνγκ του Τζιν
- Τσου Σουάνζι, σύζυγος του Αυτοκράτορα Κάνγκ του Τζιν
- Βόρειο Γουέι
- Χήρα Αυτοκράτειρα Φνγκ, αυτοκράτειρα σύζυγος του Αυτοκράτορα Γουέντσενγκ του Βόρειου Γουέι (440–465, βασ. 452–465)
- Χήρα Αυτοκράτειρα Χου, (θ. 528), παλλακίδα του Αυτοκράτορα Ξουανγού (483–515, βασ. 499–515)
- Δυναστεία Λιού Σονγκ
- Χήρα Αυτοκράτειρα Σιάο Γουενσού (343–423), μητριά του Αυτοκράτορα Γου του Λιού Σονγκ (363–422, βασ. 420–422)
- Χήρα Αυτοκράτειρα Γου, πιο γνωστή ως Γου Ζετιάν
- Χήρα Αυτοκράτειρα Σιάο
- Χήρα Αυτοκράτειρα Χε
- Δυναστεία Λιάο
- Χήρα Αυτοκράτειρα Ξιάο (π. 951;), παλλακίδα του Γέλιου Μπέι
- Χήρα Αυτοκράτειρα Τσενγκτιάν
- Χήρα Αυτοκράτειρα Ξιάο Νουτζίν (980–1057), παλλακίδα του αυτοκράτορα Σενγκζόνγκ
- Χήρα Αυτοκράτειρα Ξιέ (1210–1283), αυτοκράτειρα σύζυγος του Αυτοκράτορα Λιτζόνγκ του Σονγκ
- Αυτοκράτειρα Γκι (1315–1369), μία από τις κύριες αυτοκράτειρες του Τόγκον Τιμούρ
- Χήρα Αυτοκράτειρα Σιαοτουανγουέν (1599–1649), σύζυγος του Χονγκ Τάιτζι (1592–1643), δεύτερος Χαν της ύστερης δυναστείας Τζιν (βασ. 1626–1636) και πρώτος αυτοκράτορας της δυναστείας Τσιν (βασ. 1636–1643)
- Χήρα Αυτοκράτειρα Σιαοτζουάνγκ (1613–1688), σύζυγος του Χονγκ Τάιτζι
- Χήρα Αυτοκράτειρα Ρενσιάν (1641–1718)
- Χήρα Αυτοκράτειρα Τσιχέ
- Χήρα Αυτοκράτειρα Τσονγκκίνγκ
- Χήρα Αυτοκράτειρα Τσι'αν
- Χήρα Αυτοκράτειρα Τσισί, de facto ηγεμόνας της δυναστείας Τσινγκ για 40 χρόνια
- Χήρα Αυτοκράτειρα Λονγκγιού (1868–1913), σύζυγος και αυτοκράτειρα σύζυγος του Ζαϊτιάν, αυτοκράτορα Γκουανγκσού, παραιτήθηκε εκ μέρους του Πουγί
Ιαπωνία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στην πολύπλοκη οργάνωση της Ιαπωνικής Αυτοκρατορικής Αυλής, ο τίτλος της "χήρας αυτοκράτειρας" δεν παρέχεται αυτόματα στην κύρια σύζυγο ενός Αυτοκράτορα που έχει πεθάνει. Ο τίτλος "Κοτάιγκο" μπορεί να απονεμηθεί ή να χορηγηθεί μόνο από τον Αυτοκράτορα που θα έχει ανέλθει στον Θρόνο του Χρυσάνθεμου.
Οι ακόλουθες ήταν μεταξύ των ατόμων που έλαβαν αυτόν τον αυτοκρατορικό τίτλο:
- Χήρα Αυτοκράτειρα Γιοσίκο (Γιοσίκο Κοτάιγκο; 1820-1841),[4] χήρα του αυτοκράτορα Κόκακου
- Χήρα Αυτοκράτειρα Εϊσό (Εϊσό Κοτάιγκο; 1868-1897),[5] χήρα του αυτοκράτορα Κομέι
- Χήρα Αυτοκράτειρα Σόκεν (Σόκεν Κοτάιγκο; 1912-1914),[6] χήρα του αυτοκράτορα Μέιτζι
- Χήρα Αυτοκράτειρα Τεϊμέι (Τεϊμέι Κοτάιγκο; 1926-1951),[7] χήρα του αυτοκράτορα Ταϊσό
- Χήρα Αυτοκράτειρα Κότζουν (Κότζουν Κοτάιγκο; 1989–2000), χήρα του αυτοκράτορα Σόουα
Κορέα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Χήρα Αυτοκράτειρα Μγιονγκχέον (1831–1903), σύζυγος και χήρα του Χεοντζόνγκ του Τζοσέον.
Ευρώπη
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Ελεονώρα Γκοντζάγκα (1657-1686),[8] χήρα του αυτοκράτορα Φερδινάνδου Γ΄
Ρωσία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Μαρία Φιόντοροβνα (1801-1828), χήρα του αυτοκράτορα Παύλου Α΄
- Ελισάβετ Αλεξέγιεβνα (1825-1826), χήρα του αυτοκράτορα Αλέξανδρου Α΄
- Αλεξάνδρα Φεοντόροβνα (1855-1860), χήρα του αυτοκράτορα Νικόλαου Α΄
- Μαρία Φιόντοροβνα (1894-1928), χήρα του αυτοκράτορα Αλέξανδρου Γ΄
Νότια Ασία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ινδία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Αλεξάνδρα της Δανίας (1910-1925), χήρα του αυτοκράτορα-βασιλιά Εδουάρδου Ζ΄
- Μαρία του Τεκ (1936-1953), χήρα του αυτοκράτορα-βασιλιά Γεωργίου Ε΄
- Ελισάβετ Μπόουζ-Λυόν (1952-2002), χήρα του αυτοκράτορα-βασιλιά Γεωργίου ΣΤ΄
Νοτιοανατολική Ασία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Βιετνάμ
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Δυναστείες Ντιν-Πρώιμη Λε
- Χήρα Αυτοκράτειρα Ντουόνγκ Βαν Νγκα (979-1000)
- Δυναστεία Λι
- Χήρα Αυτοκράτειρα Θουόνγκ Ντουόνγκ (1072-1073)
- Χήρα Αυτοκράτειρα Υ Λαν (1073–1117)
- Χήρα Αυτοκράτειρα Τσιέου Λιν (1138-1175)
- Χήρα Αυτοκράτειρα Ντο Θούι Τσάου (1175-1200)
- Χήρα Αυτοκράτειρα Αν Τοάν (1210-1224)
- Χήρα Αυτοκράτειρα Τραν Θι Ντουνγκ (1224-1225)
- Δυναστεία Τραν
- Χήρα Αυτοκράτειρα Τουέν Του (1293-1314 & 1314-1318)
- Χήρα Αυτοκράτειρα Του Ντου (1847-1883, 1185-1889 & 1889-1901)
- Χήρα Αυτοκράτειρα Του Κουν (1926-1945)
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Müller-Mertens, E. (2000) ‘The Ottonians as kings and emperors’, in T. Reuter (ed.) The New Cambridge Medieval History. Cambridge: Cambridge University Press (The New Cambridge Medieval History), pp. 231–266.
- ↑ Chibnall, Marjorie (1993). The Empress Matilda : queen consort, queen mother and lady of the English. Internet Archive. Oxford : Blackwell. ISBN 978-0-631-19028-8.
- ↑ Lomax, John (18 October 2013). "Constance (1154–1198)". In Emmerson, Richard K. (ed.). Key Figures in Medieval Europe: An Encyclopedia. Routledge. pp. 153, 154. (ISBN 978-1-136-77519-2). Retrieved 15 September 2024.
- ↑ Ponsonby-Fane (1959), pp. 333–334.
- ↑ Ponsonby-Fane (1959), pp. 334–335.
- ↑ Ponsonby-Fane (1959), pp. 335–337.
- ↑ Ponsonby-Fane (1959), pp. 337–338.
- ↑ «Souborný katalog AV ČR - Zápas o funkci nejvyššího štolmistra na dvoře císařovny vdovy Eleonory Gonzagové : Edice důvěrné korespondence bratří Ditrichštejnů z roku 1683 = Struggle for the stallmeister's position on the court of the empress dowager Eleonora Gonzaga. : Edition of private correspondence between the Dietrichstein brothers dated 1683 / Jiří Kubeš». www.lib.cas.cz. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Ιουλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2014.
