Ιερός Ναός Αγίας Παρασκευής Γιαννιτσών
| Ναός Αγίας Παρασκευής Γιαννιτσών | |
|---|---|
| Χριστιανικός ναός | |
 Το εξωτερικό του Ναού Αγίας Παρασκευής | |
 | |
| Γεωγραφικές συντεταγμένες | 40°47′8″N 22°24′51″E |
| Θρησκευτική υπαγωγή | Ιερά Μητρόπολις Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας |
| Διοικητική υπαγωγή | Γιαννιτσά και Δήμος Πέλλας |
| Χώρα | Ελλάδα |
| Δεδομένα () | |
Ο Ιερός Ναός Αγίας Παρασκευής βρίσκεται επί της ομώνυμης οδού, στα Γιαννιτσά. Αριστερά του είναι χτισμένος ο νέος Ναός της Αγίας Παρασκευής ενώ δεξιά του το ανατολικό νεκροταφείο της πόλης. Υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας. Η αρχική του μορφή ήταν Οθωμανικό κτίριο του 15ου αιώνα, μέχρι που μετατράπηκε σε χριστιανική ορθόδοξη εκκλησία στα μέσα του 20ου αιώνα. Γιορτάζει κάθε 26 Ιουλίου, όπου συρρέει πλήθος κόσμου για να επισκεφθεί το πανηγύρι της και να εκκλησιαστεί.[1][2][3]
Ιστορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Χτίστηκε το 15ο αιώνα ως τζαμί πιθανώς από απόγονο του Γαζή Εβρενός, με μεγάλες πέτρες, όπως αναφέρει ο Εβλιγιά Τσελεμπή. Σύμφωνα με τη παράδοση, στην ίδια τοποθεσία υπήρχε ναός αφιερωμένος στην Αγία Παρασκευή από τα βυζαντινά χρόνια, αλλά με την άφιξη των Τούρκων στην περιοχή, γκρεμίστηκε για να οικοδομηθεί το τζαμί. Επί Οθωμανοκρατίας ονομαζόταν Τζαμί Γιακούμπ Μπέη (τουρκ.Yakup Bey Camii) και βρισκόταν στην ομώνυμη συνοικία, η οποία περιλάμβανε και έναν τεκέ.
Το 1947-48, ο αρχιμανδρίτης Νίκανδρος Παπαϊωάννου, ιδιοκτήτης του οικοπέδου στο οποίο βρισκόταν εντός το τζαμί, το μετέτρεψε σε εκκλησία και το 1951 δώρισε αυτήν, το αγίασμα και το οικόπεδο στην Ιερά Μητρόπολη του νομού. Λειτούργησε σαν μοναστήρι για περίπου σαράντα χρόνια και διέθετε βοηθητικούς χώρους και καταλύματα. Από τον Οκτώβριο του 1995, ο ναός είναι ενοριακός.
Στις 13 Ιουνίου 1990 το κτίριο ανακηρύχθηκε ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο από το Υπουργείο Πολιτισμού.[4]
Περιγραφή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το αρχικό κτίριο είναι η πρόσοψη της σημερινής εκκλησίας – μια οκταγωνική κατασκευή, τυπική των μαυσωλείων του 15ου αιώνα, με μήκος τοίχου 3,5 μ. και τρούλο ύψους 7 μ. Έγιναν αρχιτεκτονικές αλλαγές και χτίστηκε ένα καμπαναριό στη θέση του κατεστραμμένου μιναρέ. Η αγιογράφηση πραγματοποιήθηκε από τους αγιογράφους Κάρλα, Βύρωνα και Αβραμίδη. Οι εικόνες φιλοτεχνήθηκαν από μοναχούς της Μονής του Αγίου Πνεύματος στον Ωρωπό.
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «Ιερός ναός Αγίας Παρασκευής». Η πόλη μας.
- ↑ «Τσακήλι». users.sch.gr. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2025.
- ↑ «Τα Γιαννιτσά ... χθες και σήμερα». Issuu (στα Αγγλικά). 14 Αυγούστου 2016. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2025.
- ↑ Nikos, Kapetanakos E. «ΔΙΑΡΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΚΗΡΥΓΜΕΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ». listedmonuments.culture.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2025.
