Տիրանայի ժայռ
 | |
|---|---|
 | |
| Տեսակ | շենք |
| Երկիր |  Ալբանիա |
| Տեղագրություն | Տիրանա |
| Բարձրություն | 85 մետր[1] |
| Հարկեր | 25[1] |
| Ճարտարապետ | MVRDV? |
 | |
 | |
| 41°19′48″N 19°49′10″E / 41.32999°N 19.81931°E | |
Տիրանայի ժայռ ( ալբ .՝ Shkëmbi i Tiranës, անգլ .՝ Tirana's Rock), ոչ պաշտոնապես հայտնի որպես Սկանդերբեգի գլուխ, երկնաքեր, որը գտնվում է Ալբանիայի մայրաքաղաք Տիրանայում: Հոլանդական MVRDV ճարտարապետական ստուդիայի կողմից նախագծված շենքը կառուցվել է 2021-2023 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում և գտնվում է Սկանդերբեգի հրապարակի հյուսիսարևելյան անկյունում[2]: Երկնաքերը աշխարհի ամենամեծ ֆիգուրատիվ քանդակներից մեկն է, որը ներկայացնում է Ալբանիայի ազգային հերոս Գեորգի Կաստրիոտիի կիսանդրին, որը հայտնի է նաև իր Սկանդերբեգ մականունով[3]:
Պատմություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Երկնաքերի կառուցումը նախատեսվել էր Տիրանայի վերականգնման ծրագրի շրջանակներում, որը ներառում է Ալբանիայի մայրաքաղաքում հայտնի ճարտարապետական ընկերությունների կողմից նախագծված շենքերի կառուցումը[4]։ Երկնաքերի կառուցումը դարձել է բուռն հանրային քննարկման առարկա։ 2018-2020 թվականներին քաղաքային իշխանությունները քանդել են հին երկհարկանի առանձնատների համալիրը՝ շենքի համար տեղ ազատելու համար[5]։
Շինարարությունը տեղի է ունեցել 2021 թվականի հունիսից մինչև 2023 թվականի հունիսը։ Երկնաքերը կառուցվել է Սկանդերբեգի հրապարակի հյուսիս-արևելյան անկյունում՝ Դիբրա փողոցում[6]։
Ճարտարապետություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Երկնաքերը նախագծել է հոլանդական MVRDV ճարտարապետական ստուդիան: «Տիրանայի ժայռը» աշխարհի ամենամեծ շենքերից մեկն է, որը նաև ֆիգուրատիվ քանդակ է: Շենքը պատկերում է Ալբանիայի ազգային հերոս Գևորգ Կաստրիոտիի՝ Սկանդերբեգի կիսանդրին[7]: Երկնաքերը գտնվում է Սկանդերբեգ հրապարակի մոտ գտնվող եռանկյունաձև տարածքում, որի կողմն է ուղղված կերպարի գլուխը: Շենքի բարձրությունը 85 մետր է և ունի 26 հարկ: Հաստատության օգտագործելի տարածքը 35,000 քմ է[8]:
Շենքի ճակատային մասը ամբողջությամբ ծածկված է պատշգամբներով, որոնց ձևը ստեղծում է հերոսի դեմքի մանրամասները, այդ թվում՝ քիթը և ականջները: Պատշգամբի ճաղաշարերը պատրաստված են գրադիենտային մշակմամբ ապակուց, որը կաթնագույնից անցնում է թափանցիկի, հիշեցնելով մարմար[9]:
Պատշգամբների ստորին հատվածներում գիշերը Սկանդերբեգի գլխի ուրվագիծը լուսավորող շերտեր կան։ Լայն պատշգամբները շենքում պաշտպանություն են ապահովում արևի չափազանց մեծ լույսից։ Բնակելի տարածքների պատշգամբները հագեցած են ներկառուցված ծաղկամաններով, որոնք պարունակում են համալիրի կանաչապատման համար նախատեսված բույսեր։ Շենքն ունի անձրևաջրերի հավաքման համակարգ[3]։
Երկնաքերի վերին քսան հարկերը զբաղեցված են բնակելի տարածքներով, այդ թվում՝ բնակարաններով։ Չորս ստորին հարկերը նախատեսված են գրասենյակային տարածքների համար, իսկ շենքի առաջին հարկում կա առևտրային տարածք[7]։ Տարածքների բաշխումը ապահովում է բնական խաչաձև օդափոխություն[3]։
Շենքը կառուցապատման ժամանակ 2023 թվականի մայիսին,
Համալիրը 2025 թվականի հոկտեմբերին
Երկնաքերը՝ գիշերային լույսերը միացված, մայիս 2025
Տիրանայի ժայռը 2025 թվականի սեպտեմբերին, տեսարան օպերային թատրոնից
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- 1 2 https://www.skyscrapercenter.com/building/wd/38664
- ↑ Farley, Sam (2025-12-03). «Tirana: The world's most underrated skyline». faroutmagazine.co.uk (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2025-12-22-ին.
- 1 2 3 «Tirana's Rock - budynek w kształcie głowy Skanderbega w centrum Tirany. To projekt MVRDV - Bryła - architektura na świecie». www.bryla.pl (լեհերեն). Վերցված է 2025-12-22-ին.
- ↑ Williams, Adam (2022-08-03). «Greenery covered tower pays tribute to Albania's national hero». New Atlas (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2025-12-22-ին.
- ↑ «Zbudowali 85-metrową głowę w centrum miasta. Można w niej zamieszkać na stałe». architektura.muratorplus.pl (լեհերեն). Վերցված է 2025-12-22-ին.
- ↑ Wainwright, Oliver (2022-08-15). «What the Marble Arch Mound architects did next: a skyscraper shaped like Albania's national hero». The Guardian (բրիտանական անգլերեն). 0261-3077. Վերցված է 2025-12-22-ին.
- 1 2 Biedronka, Szymon (2025-11-22). «Gigantyczna głowa w wieżowcu. Skanderbeg Building w Tiranie». Magazyn WhiteMAD - moda, architektura, design w jednym miejscu (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2025-12-22-ին.
- ↑ «Skanderbeg Tower - The Skyscraper Center». www.skyscrapercenter.com. Վերցված է 2025-12-22-ին.
- ↑ «Голова героя». Архи Ру (ռուսերեն). Վերցված է 2025-12-22-ին.
