close
پرش به محتوا

سیسترسی‌ها

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
سیسترسی‌ها
کوته‌نوشتOCist or SOCist
تأسیس1098 in present-day فرانسه
نوعRoman Catholic religious order
دفتر مرکزیPiazza del Tempio di Diana, 14
رم، ایتالیا
Abbot General
Dom Mauro-Giuseppe Lepori
سازمان مادرکلیسای کاتولیک
وبگاه

سیسترسی‌ها ( به انگلیسی: Cistercian nun ؛ به لاتین: Cistercenses) که گیمی (Gimey) یا راهبان سفید هم نامیده می‌شوند یکی از فرقه‌های کاتولیکی[۱] راهبان هستند که وقت خود را عمدتاً وقف عبادت، خواندن انجیل و کار می‌کنند. این فرقه در ۱۰۹۸ در فرانسه و از سوی یک اصلاحگر مذهبی به نام بندیکتینس تأسیس شد. نام این فرقه از نام روستای سیستریکوم (در فرانسوی سیتو Cîteaux) در شرق فرانسه که محل یک صومعه بود گرفته شده‌است. قدیمی‌ترین صومعه این فرقه قلم پاک (Stift Rein) نام دارد و در اتریش ایالت اشتایرمارک و نزدیک شهر گراتس (Graz) واقع است.

مقدمه

[ویرایش]

فرقه سیسترسی در سال ۱۰۹۸ میلادی توسط «روبرت مولسمی» در منطقه سیتو (Cîteaux) در فرانسه بنیان‌گذاری شد. این فرقه با هدف بازگشت به اجرای دقیق و سخت‌گیرانه «قوانین سنت بندیکت» و دوری از تجملات کلیساهای قرون‌وسطایی شکل گرفت.[۲] سیسترسی‌ها به دلیل پوشیدن لباس‌های پشمی رنگ‌نشده، به «راهبان سفید» شهرت یافته‌اند و نقش بی‌بدیلی در گسترش کشاورزی، صنعت و معماری در اروپا داشته‌اند.[۳]

تاریخچه و ظهور سنت برنارد

[ویرایش]

اگرچه بنیان‌گذار اصلی فرقه روبرت بود، اما شکوفایی جهانی آن مدیون تلاش‌های «سنت برنارد کلروو» در قرن دوازدهم است. برنارد با نفوذ کلام و شخصیت کاریزماتیک خود، صدها صومعه را در سراسر اروپا (از جمله آلمان، اسپانیا و انگلستان) تأسیس کرد.[۴] سیسترسی‌ها برخلاف فرقه‌های دیگر، صومعه‌های خود را در مناطق دورافتاده، دره‌ها و باتلاق‌ها می‌ساختند تا با کار سخت بدنی و انزوا، به خدا نزدیک‌تر شوند. این استراتژی باعث شد آن‌ها به مهندسان بزرگ زهکشی و آبیاری در قرون وسطی تبدیل شوند.[۵]

فلسفه معماری و سادگی

[ویرایش]

معماری سیسترسی یکی از خالص‌ترین سبک‌های قرون‌وسطایی است. آن‌ها هرگونه تزیینات مجلل، مجسمه‌های بزرگ، نقاشی‌های رنگی و برج‌های بلند را ممنوع کرده بودند تا تمرکز راهبان از عبادت منحرف نشود.[۶] ساختمان‌های آن‌ها با خطوط مستقیم، هندسه دقیق و استفاده از نور طبیعی شناخته می‌شد. این سبک که ترکیبی از معماری رومانسک و گوتیک اولیه بود، بعدها راه را برای ظهور گوتیک پیشرفته هموار کرد. با این حال، در دوران باروک، بسیاری از صومعه‌های این فرقه (مانند والدزاسن) برخلاف سنت اولیه، با تزیینات بسیار مجلل بازسازی شدند.

نقش اقتصادی و میراث علمی

[ویرایش]

سیسترسی‌ها را می‌توان پیشگامان انقلاب صنعتی در اروپا دانست. آن‌ها با استفاده از نیروی آب، آسیاب‌های پیشرفته، کارگاه‌های فلزکاری و سیستم‌های نوین کشاورزی و دامپروری ایجاد کردند.[۷] تولید پشم در انگلستان و پرورش انگور در باواریا و بورگاندی مدیون دانش فنی این راهبان است. امروزه نیز این فرقه در دو شاخه اصلی (فرقه مشترک و فرقه تراپیست‌ها) به فعالیت‌های مذهبی و تولید محصولات ارگانیک ادامه می‌دهد.[۸]

منابع

[ویرایش]
  1. دالیا ونچورا (۲۰۲۱-۰۲-۱۶). «سیستم عددی هوشمندانه‌ای که قرن‌ها در اروپا استفاده شد و سپس به کلی فراموش شد». بی‌بی‌سی فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۲-۱۶.
  2. Chaudhry, S. (2018). Monastic Life in Europe. Rough Guides. p. 320. ISBN 978-0241306307.
  3. Vunworth, Jeff (2022). Religious Orders of the World. Amber Books Ltd. p. 112. ISBN 978-1838861759.
  4. Nussbaum, Norbert (2000). The Rise of Cistercian Order. Yale University Press. p. 85.
  5. Scott, A. (2019). Medieval Europe. Lonely Planet. p. 245. ISBN 978-1786574763.
  6. Knopp, Gisbert (2015). Architecture of Silence. Ullmann. p. 92. ISBN 978-3848008438.
  7. "Cistercian Economy". Grove Art Online. Oxford University Press. 2003. p. 128.
  8. Hourihane, Colum (2012). The Grove Encyclopedia of Medieval Art. Oxford University Press. p. 520. ISBN 978-0195395365.