صفحهٔ اصلی

دانشنامه‌ای آزاد که همه می‌توانند آن را ویرایش کنند؛
با ۱٬۰۷۳٬۵۵۹ مقاله به زبان فارسی

مقالهٔ برگزیده

سلجوقیان کرمان شاخه‌ای از دودمان سلجوق بودند که از حدود قرن ۵ تا اواخر قرن ۶ هجری در کرمان و بخش‌هایی از مکران حکومت می‌کردند. مؤسس این سلسله، قاوورد بود که پس از تسلیم حاکم بویه‌ای، ابوکالیجار دیلمی، حکومت این دیار را بر عهده گرفت. در این دوران بود که برای نخستین بار حکومتی مستقل در کرمان تشکیل شد. سلجوقیان کرمان نخستین حکومت محلی قدرتمند در منطقه کرمان و مکران است که توانست علاوه بر ثبات سیاسی و امنیتی، رونق اقتصادی را در مناطق این ایالت به وجود بیاورد. در این دوران بود که با رونق گرفتن بندرها تیس، هرمز و کیش، جادهٔ ادویه رونق گرفت و این ایالت به عنوان شاهراه این جادهٔ مهم اقتصادی توانست با شرایطی که ایجاد کرده بود، از ثروت سرشاری برخوردار شود. در باب شرایط علمی و اجتماعی، در این زمان با اهتمام شاهانی همچون محمدشاه دوم، مراکزی علمی و فرهنگی در ایالت کرمان بنا شد و با این اقدامات، کرمان که از مراکز اصلی علمی دور بود، خود مرکزی علمی در منطقهٔ جنوب شرق فلات ایران شد. از اقدامات دیگر این سلسله در زمینه علمی می‌توان به حمایت از علما، تأسیس مدارس، تشویق اهل شعر و ادب و ساخت کتابخانه‌های بزرگ اشاره کرد. این رونق علمی حتی تا عهد قراختاییان کرمان، در سدهٔ هفتم هجری ادامه داشت. همچنین در سایهٔ خاندان قاوردیان، کرمان و مکران در زمینه‌های کشاورزی، دامپروری و آبادانی و بازرگانی رشد کرد؛ که اینها خود در ادامه منجر به بهبود شرایط اقتصادی و اجتماعی نیز شدند. این حکومت پس از ۱۵۰ سال، با ورود و یورش ملک دینار، رهبر غزها سقوط کرد.

ادامه… مقاله‌های برگزیده – مقالهٔ امروز

آیا می‌دانستید که …؟

... ویتک خرس معروف ایرانی ارتش لهستان بود که به ازای دو کنسرو ماهی به سربازان ارتش لهستان فروخته و به خدمت در ارتش این کشور مشغول شد؟
... جان استفن آکواری دونده استقامت اهل کشور تانزانیا است که با وجود کسب مقام آخر در ماراتن بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۶۸ مکزیکو سیتی معروف تر از برنده اتیوپیایی این دوره از مسابقات شد؟
... محمد حسین کبادی از امدادگران و جزو نیروهای واکنش سریع هلال احمر ایران مسافت یک هزار و ۵۰ کیلومتری خلیج فارس را در ۸۵ روز شنا کرد؟
... گورستانی در محله دولاب در جنوب شهر تهران وجود دارد که بزرگترین آرامگاه لهستانی‌های پناهنده به ایران در سال ۱۹۴۲ میلادی است؟
... باباشمل لقبی بود که به سردسته ٔلوطی‌ها و داش‌های شناخته شدهٔ محله‌های تهران اطلاق می‌شد؟
... لغت‌نامه دهخدا علاوه بر علی‌اکبر دهخدا و همکاران اولیه وی، گروهی ۴۸ نفره از پژوهندگان زبان و ادب فارسی را در طی بیش از شصت سال به تهیه مواد، تنظیم و تالیف آنها وا داشته بود؟
... پردهٔ آهنین نامی بود که دیوار برلین اصلی‌ترین نماد جنگ سرد به آن مشهور شده بود. این دیوار به مدت ۲۸ سال شهر برلین آلمان را به دو بخش شرقی و غربی تقسیم کرده بود؟ (در تصویر)

بیشتر… – پیشنهاد یک مقاله

دربارهٔ ویکی‌پدیا

ویکی‌پدیا دانشنامه‌ای اینترنتی با بیش از ۳۲۹ زبان با محتوای آزاد است که با همکاری افراد داوطلب نوشته می‌شود و هر کس که به اینترنت دسترسی داشته باشد می‌تواند مقاله‌های آن را ویرایش کند. هدف ویکی‌پدیا آفرینش و انتشار جهانی یک دانشنامهٔ آزاد به تمامی زبان‌های زندهٔ دنیاست. با رشد روزافزون این دانشنامه گردانندگان آن در بنیاد ویکی‌مدیا چندین پروژهٔ مشابه دیگر همچون ویکی‌واژه، ویکی‌کتاب، ویکی‌گفتاورد، ویکی‌خبر، ویکی‌دانشگاه، ویکی‌سفر، ویکی‌داده و ویکی‌گونه را پدیدآوردند.

ویکی‌پدیای فارسی دو سال پس از شروع پروژهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) فعالیت خود را آغاز کرد و اکنون در ردهٔ نوزدهم ویکی‌پدیاها قرار دارد و بزرگترین دانشنامهٔ فارسی محسوب می‌شود. ویکی‌پدیای فارسی هم اکنون (۳۰ فروردین ۱۴۰۵ خورشیدی) ۱٬۰۷۳٬۵۵۹ نوشتار دارد.

ادامه… ویکی‌پدیا، بدون نیاز به اینترنت

از میان خبرها

پتر مادیار

حزب تیسا به رهبری پتر مادیار (در تصویر) در انتخابات پارلمانی مجارستان پیروز شد.
پنگوئن امپراتور به دلیل اثرات تغییرات اقلیم، توسط اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت به دسته گونه در خطر انقراض اضافه شد.
در حملات اسرائیل به لبنان، ساعاتی پس از اعلام آتش‌بس در منطقه، حداقل ۳۵۷ نفر کشته شدند.
ناسا مأموریت پرواز کناری ماه یعنی آرتمیس ۲ را آغاز کرد، که اولین ماموریت سرنشین‌دار فراتر از مدار پایینی زمین از زمان آپولو ۱۷ در سال ۱۹۷۲ بود.

یادبودها

امروز: یکشنبه، ۱۹ آوریل ۲۰۲۶ میلادی برابر ۳۰ فروردین ۱۴۰۵ هجری خورشیدی و ۲ ذی‌القعده ۱۴۴۷ هجری قمری (UTC)

عید پاک (مسیحیت شرقی، ۲۰۲۰)

رویدادها

۱۱۷۱ - فرمانروایی فاطمیان بر مصر پایان یافت و ایوبیان زمام امور را به دست گرفتند.
۱۶۳۲ - شاه‌جهان (در تصویر)، امپراتور گورکانی، فرمان ویران‌سازی نیایشگاه‌های هندوها را داد.
۱۹۷۱ - شوروی نخستین ایستگاه فضایی به نام سالیوت-۱ را در مدار زمین قرار داد.

زادروزها

۱۷۹۳ - زادروز فردیناند یکم امپراتور اتریش، رئیس کنفدراسیون آلمان و پادشاه مجارستان
۱۸۳۲ - زادروز خوزه اچه‌خارای مهندس عمران، ریاضیدان، سیاستمدار ،نمایش‌نامه‌نویس، اولین اسپانیایی برندهٔ جایزه نوبل ادبیات
۱۸۸۲ - زادروز ژتولیو وارگاس وکیل سیاستمدار و رئیس‌جمهور برزیل در سال‌های ۱۹۳۰ تا ۱۹۴۵ و ۱۹۵۱ تا ۱۹۵۴
۱۹۱۲ - زادروز گلن سیبورگ دانشمند آمریکایی، برندهٔ جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۵۱
۱۹۷۲ - زادروز ریوالدو بازیکن فوتبال اهل برزیل
۱۹۷۹ - زادروز کیت هادسون بازیگر آمریکایی
۱۹۸۷ - زادروز ماریا شاراپووا تنیس باز روس

درگذشت‌ها

۱۸۲۴ - درگذشت لرد بایرون شاعر انگلیسی
۱۸۸۲ - درگذشت چارلز داروین زیست‌شناس بریتانیایی، واضع نظریه تکامل
۱۹۰۶ - درگذشت پی‌یر کوری فیزیکدان فرانسوی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیک سال۱۹۰۳ به همراه ماری کوری و هانری بکرل، همسر ماری کوری، پدر ایرن ژولیو کوری
۱۹۶۷ - درگذشت کنراد آدناور سیاستمدار محافظه‌کار آلمانی، اولین صدراعظم جمهوری فدرال آلمان
۱۹۹۸ - درگذشت اکتاویو پاز شاعر مکزیکی

→ روز قبل – روز بعد ←
یادبودهای آوریل – یادبودهای بیشتر…