Τσεσμελή Σερρών

Δείτε επίσης: Νεράιδα Σερρών

Τσεσμελή
Τσεσμελή Τσεσμελή
Διοίκηση
Χώρα	Ελλάδα
Περιφέρεια	Κεντρικής Μακεδονίας
Περιφερειακή Ενότητα	Σερρών
Δήμος	Ηρακλείας
Δημοτική Ενότητα	Σκοτούσσας
Γεωγραφία
Γεωγραφικό διαμέρισμα	Μακεδονίας
Νομός	Σερρών
Υψόμετρο	620 μέτρα
Πληθυσμός
Πραγματικός	112
Έτος απογραφής	1920

Το Τσεσμελή είναι πρώην οικισμός στον σημερινό Δήμο Ηρακλείας της Περιφερειακής Ενότητας Σερρών της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Βρίσκεται σε υψόμετρο 620 μέτρων, στους δυτικούς πρόποδες των ορέων Βροντούς, σε απόσταση 5,5 χλμ. βόρεια-βορειοανατολικά από το Μελενικίτσι Σερρών.

Ιστορία

Οθωμανική περίοδος

Κατά την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ανήκε διοικητικά στον Καζά των Σερρών του Σαντζακίου των Σερρών του Βιλαετίου της Θεσσαλονίκης. Η ονομασία Τσεσμελή προέρχεται από τη λέξη çeşme, που στην τουρκική γλώσσα σημαίνει βρύση ή πηγή. Σύμφωνα με τη δημογραφική μελέτη «Εθνογραφία των Βιλαετίων Αδριανούπολης, Μοναστηρίου και Θεσσαλονίκης» που εκδόθηκε το 1878 στην Κωνσταντινούπολη, το 1873 ο οικισμός αποτελούνταν από 37 σπίτια και 95 κατοίκους. Στην «Εθνολογική Στατιστική των Βιλαετίων Θεσσαλονίκης και Μοναστηρίου» του Αθανάσιου Χαλκιόπουλου, που εκδόθηκε το 1910 στην Αθήνα, αναφέρεται με πληθυσμό 120 μουσουλμάνων κατοίκων.

Σύγχρονη ιστορία

Με το τέλος των Βαλκανικών Πολέμων ο οικισμός περιήλθε στην ελληνική επικράτεια. Κάτοψή του αποτυπώθηκε σε βρετανικό στρατιωτικό χάρτη κατά την περίοδο του Μακεδονικού Μετώπου του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, σύμφωνα με τον οποίο, το 1917 αποτελούνταν από 28 κτήρια. Το 1920 προσαρτήθηκε στη νεοσύστατη κοινότητα Μελεγκιτσίου (Μελενικίτσι) της Υποδιοίκησης Σερρών του νομού Σερρών, μαζί με τα χωριά Βίσιανη και Χριστός (Άνω Χριστός). Κατά την απογραφή του ίδιου έτους καταγράφηκαν 112 κάτοικοι.

Με το τέλος του ελληνοτουρκικού πολέμου του 1919-1922 και την υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών του 1923, οι κάτοικοι του Τσεσμελή μετανάστευσαν στην Τουρκία και ο οικισμός εγκαταλείφθηκε. Σύμφωνα με στοιχεία της Επιτροπής Αποκαταστάσεως Προσφύγων, τη δεκαετία του 1920 προωθήθηκαν στον πρώην οικισμό τουλάχιστον 20 οικογένειες Ελλήνων προσφύγων. Ωστόσο, εξαιτίας της έλλειψης ευνοϊκών συνθηκών διαβίωσης, αυτοί εγκαταστάθηκαν σε χαμηλότερο υψόμετρο, περίπου 1,3 χλμ. δυτικά-νοτιοδυτικά του Τσεσμελή, όπου ίδρυσαν έναν νέο οικισμό, τη Νεράιδα. Ο νέος αυτός οικισμός αποτέλεσε ουσιαστικά τη συνέχεια του Τσεσμελή.

Τα ερείπια του εγκαταλελειμμένου οικισμού διακρίνονται σε αεροφωτογραφίες της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού από την περίοδο 1945-1960. Την περίοδο της στρατιωτικής δικτατορίας στην Ελλάδα, στα πλαίσια εξελληνισμού των γεωγραφικών ονομάτων, το τοπωνύμιο Ερείπια Τσεσμελή μετονομάστηκε σε Ερείπια, ενώ η γειτονική κορυφή Τσεσμελή σε Βρύσες. Σήμερα, στη θέση του πρώην οικισμού εντοπίζονται σε λιθοσωρούς τα ερείπια των σπιτιών που υπήρχαν κάποτε εκεί.

Πληθυσμός

Απογραφή	Τσεσμελή				Νεράιδα				Αναφ.
	Ονομασία	Άνδρες	Γυναίκες	Σύνολο	Ονομασία	Άνδρες	Γυναίκες	Σύνολο
1920	Τσεσμελή	59	53	112	–	–	–	–
1928	–	–	–	–	Νεράϊδα (Τσεσμελή)	21	17	38
1940	–	–	–	–	Νεραΐδα	32	27	59