Τογκολέζικη προεδρική εκλογή 2025
Οι Προεδρικές Εκλογές του Τόγκο του 2025 διεξήχθησαν στις 3 Μαΐου 2025 για την εκλογή προέδρου για τετραετή θητεία.[1] Ήταν η πρώτη προεδρική εκλογή μετά τις συνταγματικές μεταρρυθμίσεις του 2024, οι οποίες κατάργησαν τις άμεσες προεδρικές εκλογές και αντ' αυτού κατέστησαν τον Πρόεδρο του Τόγκο έμμεσα εκλεγμένο από την Εθνοσυνέλευση για να υπηρετήσει διπλή τετραετή θητεία. Ο εν ενεργεία πρόεδρος Φορ Γκνασινγκμπέ, ο οποίος βρισκόταν στο αξίωμα από τον Μάιο του 2005,[2] δεν είχε δικαίωμα επανεκλογής.
Η προεδρία είναι μια σε μεγάλο βαθμό τελετουργική θέση, που ασκεί ελάχιστη πραγματική εξουσία. Ο κύριος ρόλος του προέδρου είναι να συναντά τους ηγέτες κάθε κόμματος μετά τις βουλευτικές εκλογές για να συζητήσει τις υποψηφιότητες για πρωθυπουργό και να δώσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον υποψήφιο που θεωρεί πιο πιθανό να επιτύχει. Η θέση με την πραγματική εκτελεστική εξουσία είναι ο πρόεδρος του Συμβουλίου Υπουργών, μια θέση που προηγουμένως ονομαζόταν πρωθυπουργός. Τη θέση αυτή ανέλαβε ο Φορ Γκνασινγκμπέ.
Μόνο ένας υποψήφιος, ο Ζαν-Λισιέν Σαβί ντε Τοβέ, πρώην κυβερνητικός υπουργός και αντίπαλος του καθεστώτος Γκνασινγκμπέ που κυβερνά τη χώρα από το 1967, συμμετείχε στις εκλογές. Ο Σαβί ντε Τοβέ, μέλος της Παναφρικανικής Πατριωτικής Συσπείρωσης (CPP), προτάθηκε από το κυβερνών κόμμα Ένωση για τη Δημοκρατία (UNIR). Καθώς ήταν ο μοναδικός υποψήφιος, ο Σαβί ντε Τοβέ κέρδισε ομόφωνα την ψηφοφορία και ορκίστηκε αμέσως πρόεδρος. Έχοντας αναλάβει τα καθήκοντά του τέσσερις ημέρες πριν από τα 86α γενέθλιά του, ο Σαβί ντε Τοβέ είναι ο γηραιότερος πρόεδρος στην ιστορία του Τόγκο.[3]
Εκλογικό σύστημα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Σύμφωνα με το Σύνταγμα του 2024 ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας του Τόγκο εκλέγεται για τετραετή θητεία, ανανεώσιμη μία φορά, με έμμεση ψηφοφορία από ένα εκλεκτορικό σώμα αποτελούμενο από μέλη της Εθνοσυνέλευσης και της Γερουσίας που συνεδριάζουν σε κοινή σύνοδο.[4]
Αυτό το σώμα πρέπει να συγκαλείται από τον Πρόεδρο της Εθνοσυνέλευσης εντός τριάντα ημερών πριν από τη λήξη της θητείας του απερχόμενου Αρχηγού του Κράτους. Εάν η Εθνοσυνέλευση διαλυθεί ή εάν το τέλος της τρέχουσας νομοθετικής περιόδου απέχει λιγότερο από τρεις μήνες, η προεδρική εκλογή συγκαλείται εντός σαράντα πέντε ημερών από την εγκατάσταση της νέας νομοθετικής περιόδου. Σε περίπτωση μόνιμης ανικανότητας του εν ενεργεία Προέδρου της Δημοκρατίας, η συνάντηση των εκλογέων συγκαλείται το αργότερο σαράντα πέντε ημέρες μετά την πρόωρη λήξη της θητείας του απερχόμενου Προέδρου.
Για να εκλεγεί, ένας υποψήφιος πρέπει να προταθεί από μία από τις κοινοβουλευτικές ομάδες της Εθνοσυνέλευσης, να είναι αποκλειστικά υπηκοότητας του Τόγκο εξ αίματος, να είναι άνω των 50 ετών κατά τη στιγμή της εκλογής, να απολαμβάνει πλήρη αστικά και πολιτικά δικαιώματα και να έχει διαμείνει στη χώρα για περισσότερο από ένα χρόνο. Τέλος, πρέπει να έχει πιστοποιηθεί από τρεις γιατρούς διαπιστευμένους από το Συνταγματικό Δικαστήριο ότι βρίσκεται σε γενική κατάσταση σωματικής και ψυχικής ευεξίας.
Στους δύο πρώτους γύρους, εκλέγεται ο υποψήφιος που επιτυγχάνει την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού μελών του εκλογικού σώματος. Στον τρίτο γύρο, η απαιτούμενη πλειοψηφία μειώνεται σε απλή πλειοψηφία.
Αποτελέσματα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η κοινοβουλευτική ομάδα της Ένωσης για τη Δημοκρατία πρότεινε τον Ζαν-Λισιέν Σαβί ντε Τοβέ, έναν μακροχρόνιο αντίπαλο της κυβέρνησης και πρώην υπουργό Εμπορίου, για την προεδρία της Δημοκρατίας. Ως ο μοναδικός υποψήφιος, εξελέγη ομόφωνα από τα 150 μέλη του Κογκρέσου που ήταν παρόντα.[5]
Έγινε ο πρώτος πρόεδρος της Πέμπτης Δημοκρατίας, μια τιμητική θέση χωρίς πραγματικές αρμοδιότητες. Ως ιστορική μορφή της αντιπολίτευσης, ο διορισμός αυτός εξέπληξε τους παρατηρητές και θεωρήθηκε ως μια προσπάθεια του Φορ Γκνασινγκμπέ να ενσωματώσει έναν αντίπαλο στην ηγεσία του κράτους για να νομιμοποιήσει τη μετάβαση του καθεστώτος.[6]
| Υποψήφιοι | Κόμματα | Ψήφοι | % | |
|---|---|---|---|---|
| Ζαν-Λισιέν Σαβί ντε Τοβέ | CPP | 150 | 100 | |
| Απαιτούμενη Πλειοψηφία[7] | 88 ψήφοι | |||
| Έγκυρες ψήφοι | 150 | 100 | ||
| Άκυρες και λευκές ψήφοι | 0 | 0 | ||
| Σύνολο | 150 | 100 | ||
| Αποχή | 24 | 13,79 | ||
| Εγγεγραμμένοι / συμμετοχή | 174 | 86,21 | ||
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «Togo elects new president». The Independent Uganda (στα Αγγλικά). 4 Μαΐου 2025. Ανακτήθηκε στις 4 Μαΐου 2025.
- ↑ «Faure Gnassingbe formally declared president of Togo». Relief Web. 3 Μαΐου 2005.
- ↑ «Togo elects new president». Xinhua News. 4 Μαΐου 2025.
- ↑ «Journal Officiel de la République Togolaise, LOI N° 2024-005 DU 06/05/2024 portant Constitution de la République Togolaise» (PDF).
- ↑ «Jean-Lucien Savi de Tové, elected President of the Republic». Official Portal of the Togolese Republic. 3 Μαΐου 2025. Ανακτήθηκε στις 4 Μαΐου 2025..
- ↑ Modou Mamoune Tine (3 Μαΐου 2025). «Togo: Jean-Lucien Savi de Tové elected President of the Republic». Senenews. Ανακτήθηκε στις 4 Μαΐου 2025..
- ↑ Κατά τους δύο πρώτους γύρους, απαιτείται η απόλυτη πλειοψηφία των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων και όχι η πλειοψηφία των έγκυρων ψήφων. Στον τρίτο γύρο, η εκλογή απαιτεί μόνο την εξασφάλιση της σχετικής πλειοψηφίας των έγκυρων ψήφων.
