Κατάλογος προέδρων του Τόγκο
| Πρόεδρος του Τόγκο
| |
|---|---|
 Προεδρική σημαία | |
| Κατοικία | Νέο Προεδρικό Μέγαρο, Λομέ |
| Προτείνων | Κοινοβούλιο |
| Διορισμός από | Κοινοβούλιο |
| Διάρκεια θητείας | μια φορά ανανεώσιμη |
| Αρχικός κάτοχος | Σιλβάνους Ολίμπιο |
| Δημιουργία | 27 Απριλίου 1960 |
Ο πρόεδρος του Τόγκο (Président du Togo), επίσημα πρόεδρος της Τογκολέζικης Δημοκρατίας (Président de la République togolaise), είναι ο αρχηγός κράτους του Τόγκο. Ο πρόεδρος είναι ως επί το πλείστον, αν και όχι εξ ολοκλήρου, τελετουργικός, καθώς η πραγματική εκτελεστική εξουσία βρίσκεται στον πρωθυπουργό, έναν ισχυρό ρόλο που είναι ο επικεφαλής του υπουργικού συμβουλίου. Ο σημερινός πρόεδρος είναι ο Ζαν-Λισιέν Σαβί ντε Τοβέ, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα στις 3 Μαΐου 2025. Είναι επίσης ο γηραιότερος πρόεδρος στην ιστορία του Τόγκο.
Για το μεγαλύτερο μέρος της ανεξαρτησίας του Τόγκο, η χώρα είχε ένα προεδρικό σύστημα στο οποίο ο πρόεδρος δεν ήταν μόνο ο αρχηγός του κράτους, αλλά και ο αρχηγός της κυβέρνησης και ο ρόλος είχε μεγάλη εξουσία τόσο στην εσωτερική όσο και στην εξωτερική πολιτική. Ωστόσο, συνταγματικές μεταρρυθμίσεις που υιοθετήθηκαν τον Απρίλιο του 2024 μείωσαν τις εξουσίες του προέδρου, κατέστησαν τον ρόλο πιο τελετουργικό και οδήγησαν τη χώρα προς ένα πιο κοινοβουλευτικό σύστημα.
Ενώ ο ρόλος έγινε τελετουργικός, ο πρόεδρος εξακολουθεί να είναι ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων του Τόγκο και εξακολουθεί να έχει την εξουσία να διορίζει τον πρόεδρο του Υπουργικού Συμβουλίου και την κυβέρνηση. Η μεταρρύθμιση άλλαξε επίσης τον τρόπο εκλογής του προέδρου, από το να εκλέγεται απευθείας από τους πολίτες στο να εκλέγεται έμμεσα από το Κοινοβούλιο.[1][2]
Συνολικά πέντε άτομα έχουν υπηρετήσει ως πρόεδροι (μη συμπεριλαμβανομένου ενός αναπληρωτή προέδρου και δύο προσωρινών στρατιωτικών κατόχων αξιώματος). Επιπλέον, ένα άτομο, ο Φορ Γκνασινγκμπέ, υπηρέτησε σε δύο μη συνεχόμενες περιόδους: αρχικά από τον θάνατο του πατέρα του, Γκνασινγκμπέ Εγιαντεμά, στις 5 Φεβρουαρίου 2005 μέχρι την παραίτησή του 20 ημέρες αργότερα στις 25 Φεβρουαρίου και τη δεύτερη από τις 4 Μαΐου 2005 έως τις 3 Μαΐου 2025.
Περιγραφή της θέσης
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Εκλογή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκλέγεται έμμεσα από ένα εκλεκτορικό κολέγιο που αποτελείται από μέλη της Εθνοσυνέλευσης και της Γερουσίας για θητεία τεσσάρων ετών.[3]
Ο πρόεδρος είναι επανεκλέξιμος για δεύτερη θητεία, καθώς υπάρχει όριο δύο θητειών για τον πρόεδρο στο Σύνταγμα του Τόγκο, το οποίο επανήλθε το 2019. Αυτό το όριο είχε αρθεί για τον Γκνασινγκμπέ Εγιαντεμά το 2002 και για τον Φορ Γκνασινγκμπέ το 2019.[4]
Αυτό το σώμα πρέπει να συγκληθεί από τον Πρόεδρο της Εθνοσυνέλευσης εντός τριάντα ημερών πριν από τη λήξη της θητείας του απερχόμενου Προέδρου. Εάν η Εθνοσυνέλευση διαλυθεί ή εάν η λήξη της τρέχουσας νομοθετικής περιόδου είναι σε λιγότερο από τρεις μήνες, η προεδρική εκλογή συγκαλείται εντός σαράντα πέντε ημερών από την εγκατάσταση της νέας νομοθετικής περιόδου. Σε περίπτωση μόνιμης ανικανότητας του εν ενεργεία Προέδρου της Δημοκρατίας, η σύγκληση των εκλεκτόρων συγκαλείται το αργότερο σαράντα πέντε ημέρες μετά την πρόωρη λήξη της θητείας του απερχόμενου Προέδρου.
Για να εκλεγεί, ένας υποψήφιος πρέπει να προταθεί από μία από τις κοινοβουλευτικές ομάδες της Εθνοσυνέλευσης, να είναι αποκλειστικά υπήκοος του Τόγκο εξ αίματος (εκ γενετής), να είναι άνω των 50 ετών κατά τη στιγμή της εκλογής, να απολαμβάνει πλήρη πολιτικά και πολιτειακά δικαιώματα και να έχει διαμείνει στη χώρα για περισσότερο από ένα έτος. Τέλος, πρέπει να έχει πιστοποιηθεί από τρεις ιατρούς διαπιστευμένους από τη Συνταγματική Αυλή ότι βρίσκεται σε γενική κατάσταση σωματικής και ψυχικής ευεξίας.
Στους δύο πρώτους γύρους, εκλέγεται ο υποψήφιος που επιτυγχάνει απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών του εκλεκτορικού σώματος. Στον τρίτο γύρο, η απαιτούμενη πλειοψηφία μειώνεται σε απλή πλειοψηφία.
Όρκος Καθήκοντος
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πριν αναλάβει καθήκοντα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ορκίζεται ενώπιον της Συνταγματικής Αυλής που συνεδριάζει σε πανηγυρική ακρόαση, με τους εξής όρους:[5]
Ενώπιον του Θεού και ενώπιον του λαού του Τόγκο, μοναδικού κατόχου της λαϊκής κυριαρχίας, Εμείς _____, εκλεγμένος Πρόεδρος της Δημοκρατίας σύμφωνα με τους νόμους της Δημοκρατίας, ορκιζόμαστε πανηγυρικά.
— να σεβόμαστε και να υπερασπιζόμαστε το Σύνταγμα που ο λαός του Τόγκο έχει ελεύθερα δώσει στον εαυτό του·
— να εκπληρώνουμε πιστά τα υψηλά καθήκοντα που μας έχει εμπιστευθεί το Έθνος.
— να καθοδηγούμαστε αποκλειστικά από το γενικό συμφέρον και τον σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου, να αφιερώνουμε όλες μας τις δυνάμεις στην προώθηση της ανάπτυξης, του κοινού αγαθού, της ειρήνης και της εθνικής ενότητας·
— να διαφυλάξουμε την ακεραιότητα της εθνικής επικράτειας·
— να συμπεριφερόμαστε ανά πάσα στιγμή, ως πιστός και αφοσιωμένος υπηρέτης του Λαού.
Κενή Θέση
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Σε περίπτωση κενώσεως της προεδρίας της Δημοκρατίας λόγω θανάτου, παραίτησης ή οριστικής ανικανότητας, τα προεδρικά καθήκοντα ασκούνται προσωρινά από τον πρόεδρο της Εθνοσυνέλευσης.[6]
Η κένωση κηρύσσεται από τη Συνταγματική Αυλή στην οποία παραπέμπει [το θέμα] η Κυβέρνηση.[6]
Η Κυβέρνηση συγκαλεί το εκλεκτορικό σώμα εντός εξήντα (60) ημερών από την κήρυξη της κένωσης για την εκλογή νέου Προέδρου της Δημοκρατίας.[6]
Κατοικίες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Μετά την ανεξαρτησία, ο Πρόεδρος του Τόγκο χρησιμοποιούσε το Παλάτι των Κυβερνητών ως γραφείο και κατοικία. Το Παλάτι χρησιμοποιούνταν προηγουμένως τόσο από Γερμανούς όσο και από Γάλλους αποικιακούς διοικητές. Το 1970 ο πρόεδρος Γκνασινγκμπέ Εγιαντεμά μετακόμισε σε ένα νέο Προεδρικό Μέγαρο που χτίστηκε κοντά στο Παλάτι των Κυβερνητών. Μια άλλη κατοικία που χρησιμοποιήθηκε από τον Γκνασινγκμπέ ήταν η Προεδρική Κατοικία της Λομέ ΙΙ. Το 2006 ένα νέο Προεδρικό Μέγαρο, χρηματοδοτούμενο από την Κίνα, εγκαινιάστηκε από τον πρόεδρο Φορ Γκνασινγκμπέ στα περίχωρα της Λομέ.[7]
Κατάλογος προέδρων
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Πολιτικά κόμματα
- Λοιπές ομάδες
- Κατάσταση
- Symbols
§ Εξελέγη χωρίς αντίπαλο
P Προεδρικό δημοψήφισμα
† Απεβίωσε εν ενεργεία
| No. | Πορτρέτο | Όνομα (Γέννηση–Θάνατος) |
Εκλογή | Θητεία | Πολιτικό κόμμα | Πρωθυπουργός/οί | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Από | Έως | Χρόνος θητείας | ||||||
| 1 |  |
Σιλβάνους Ολίμπιο (1902–1963) |
1961[§] | 27 Απριλίου 1960 | 13 Ιανουαρίου 1963 [†] (Δολοφονήθηκε σε πραξικόπημα) |
2 έτη, 261 ημέρες | PUT | Ο ίδιος |
| — | .jpg) |
Εμανουέλ Μποτζολέ (1928–?)[α] |
— | 13 Ιανουαρίου 1963 | 15 Ιανουαρίου 1963 | 2 ημέρες | Στρατός | Η θέση καταργήθηκε |
| 2 |  |
Νικολά Γκρουνιτσκί (1913–1969) |
1963[§] | 16 Ιανουαρίου 1963 | 13 Ιανουαρίου 1967 (Ανατράπηκε σε πραξικόπημα) |
3 έτη, 362 ημέρες | MPT | Η θέση καταργήθηκε |
| — |  |
Κλεμπέρ Ντατζό (1914–1988/89)[β] |
— | 16 Ιανουαρίου 1967 | 14 Απριλίου 1967 | 91 ημέρες | Στρατός | H θέση καταργήθηκε |
| 3 |  |
Γκανσινγκμπέ Εγιαντεμά (1935–2005)[γ] |
1972[P] 1979[§] 1986[§] 1993 1998 2003 |
14 Απριλίου 1967 | 5 Φεβρουαρίου 2005[†] | 37 έτη, 297 ημέρες | Στρατός (1967–1969) RPT (1969–2005) |
Κοφιγκό Ε. Κοτζό Κλούτσε Αντομπολί Α. Κοτζό Σαμά |
| 4 |  |
Φορ Γκνασινγκμπέ (1966-)[δ] |
— | 5 Φεβρουαρίου 2005[ε] | 25 Φεβρουαρίου 2005 (Παραιτήθηκε)[ζ] |
20 ημέρες | RPT | Σαμά |
| — | |
Μπονφόχ Αμπάς (1948–2021)[η] |
— | 25 Φεβρουαρίου 2005 | 4 Μαΐου 2005 | 68 ημέρες | RPT | Σαμά |
| (4) | _(cropped).jpg) |
Φορ Γκνασινγκμπέ (1966-)[δ] |
2005 2010 2015 2020 |
4 Μαΐου 2005 | 3 Μαΐου 2025 | 19 έτη, 364 ημέρες | RPT (2005–2012) UNIR (2012–2025) |
Σαμά Ε. Κοτζό Αγκμπογιμπό Μαλί Ουνγκμπό Αουμέι-Ζουνού Κλασού Τομεγκά Ντογκμπέ |
| 5 | |
Ζαν-Λισιέν Σαβί ντε Τοβέ (1939-) |
2025 | 3 Μαΐου 2025 | Σημερινός | 356 ημέρες | CPP | Γκνασινγκμπέ |
Γραμμή χρόνου
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Τελευταία εκλογή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Σημειώσεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Με τον τίτλο Πρόεδρος της Επιτροπής Εξέγερσης.
- ↑ Με τον τίτλο Πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Συμφιλίωσης.
- ↑ Προηγουμένως ονομαζόταν Ετιέν Εγιαντεμά. Άλλαξε το όνομά του στις 8 Μαΐου 1974 ακολουθώντας την πολιτική του αφρικανισμού και σε ανάμνηση του γεγονότος ότι επέζησε της αεροπορικής συντριβής αεροσκάφους Douglas C-47 Skytrain στις 24 Ιανουαρίου 1974.
- 1 2 Γιος του Γκνασινγκμπέ Εγιαντεμά.
- ↑ Ανακηρύχθηκε πρόεδρος από τον αρχηγό του στρατού Ζακαρί Νατζά, και επιβεβαιώθηκε από την Εθνοσυνέλευση.
- ↑ Παραιτήθηκε έπειτα από έντονη τοπική πίεση, που προκλήθηκε από τις αμφιβολίες για τη συνταγματική νομιμότητα της διαδοχής του.
- ↑ Διαδέχθηκε τον Εγιαντεμά ως συνταγματικός διάδοχος, ως πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης.
Δείτε επίσης
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «Το Τόγκο Αναθεωρεί το Σύνταγμα για να Εξαλείψει τα Όρια Θητείας: Μια Επεξήγηση». Africa Center for Strategic Studies. 23 Απριλίου 2024.
- ↑ «Το Τόγκο υιοθέτησε σημαντικές συνταγματικές αλλαγές για να δώσει περισσότερη εξουσία στο κοινοβούλιο: πώς θα λειτουργήσει». The Conversation. 30 Απριλίου 2024.[νεκρός σύνδεσμος]
- ↑ «Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας του Τόγκο, ΝΟΜΟΣ ΑΡ. 2024-005 ΤΗΣ 06/05/2024 περί Συντάγματος της Δημοκρατίας του Τόγκο» (PDF).
- ↑ Cook, Candace· Siegle, Joseph. «Η Παράκαμψη των Ορίων Θητείας Αποδυναμώνει τη Διακυβέρνηση στην Αφρική». Africa Center for Strategic Studies.
- ↑ Άρθρο 64 του Συντάγματος του 1992.
- 1 2 3 Άρθρο 65 του Συντάγματος του 1992.
- ↑ «Ο πρόεδρος Φορ εγκαινιάζει το προεδρικό μέγαρο που κατασκευάστηκε με τη βοήθεια της Κίνας». www.mfa.gov.cn. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2022.
