Σιδηροδρομικός Σταθμός Αψάλου
 Apsalos Railway Station Σιδηροδρομικός Σταθμός | |
|---|---|
| Γενικές πληροφορίες | |
| Είδος σταθμού | Σιδηροδρομικός σταθμός |
| Λειτουργία | |
| Κατάσταση | Σε αναστολή λειτουργίας (άλλη χρήση) |
| Έναρξη λειτουργίας | 1916 |
| Παύση λειτουργίας | 1936 |
| Κτιριακή υποδομή | |
| Ημ. έναρξης κατασκευής | 1915 |
| Ημ. ολοκλήρωσης κατασκευής | 1916 |
| Είδος κτιρίου | Στο έδαφος |
| Επίπεδα | 1 |
Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Αψάλου αποτελούσε την σιδηροδρομική υποδομή που εξυπηρετούσε τον οικισμό της Αψάλου στον Νομό Πέλλας και βρισκόταν επί της στενού εύρους Σιδηροδρομικής Γραμμής Σκύδρας - Αριδαίας - Προμάχων. Ο σταθμός λειτούργησε το διάστημα 1916-1936 και αποτελούσε κόμβο ανταπόκρισης αμαξοστοιχιών προς την διακλάδωση της Όρμας και των Πρόμαχων.[1]
Σήμερα ο σταθμός έχει αναπαλαιωθεί και αποτελεί έδρα του Λαογραφικού Συλλόγου Ποντίων Αψάλου.[2]
Ιστορικό
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος (1914-1918)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, οι Σύμμαχοι και η Ελληνική Κυβέρνηση αποφάσισαν να κατασκευάσουν μια σιδηροδρομική γραμμή στενού εύρους (τύπου Decauville). Η νέα αυτή γραμμή προβλεπόταν να συνδεθεί με τη βασική σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκης - Μοναστηρίου, με σκοπό την εξασφάλιση συνεχούς και ασφαλούς εφοδιασμού του μετώπου στην Αλμωπίας. Οι εργασίες υλοποίησης του έργου ξεκίνησαν τη περίοδο 1915-1916 και ολοκληρώθηκαν την ίδια χρονιά, δημιουργώντας μια ανεξάρτητη σιδηροδρομική σύνδεση από τη Σκύδρα έως την Αριδαία. Στο πλαίσιο αυτό, κατασκευάστηκε και ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Αψάλου, ο οποίος χρησιμοποιήθηκε για τον ανεφοδιασμό πολεμικών αμαξοστοιχιών και τη μεταφορά στρατευμάτων και εξοπλισμού.[3][4]
Κατασκευή διακλάδωσης Αψάλου - Όρμας (1918)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Λαμβάνοντας υπόψη την επιτυχή κατασκευή και λειτουργία της γραμμής, αποφασίστηκε σε σύντομο χρονικό διάστημα από την έναρξη της λειτουργίας της, η δημιουργία διακλάδωσης προς την Όρμα, με σημείο εκκίνησης τον Σιδηροδρομικό Σταθμό Αψάλου. Η κατασκευή του νέου τμήματος ξεκίνησε σταδιακά το καλοκαίρι του 1918 και ολοκληρώθηκε μέσα σε λίγους μήνες, συνδέοντας σιδηροδρομικά την Όρμα με την Άψαλο και ενδιάμεσους σταθμούς.[1]
Μεσοπόλεμος (1919-1939)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Μετά το τέλος του πολέμου, η γραμμή πέρασε οριστικά στην κυριότητα του ελληνικού κράτους. Από το 1924, η διαχείρισή της γραμμής ανατέθηκε στην εταιρεία «Τοπικοί Σιδηρόδρομοι Μακεδονίας», η οποία παρείχε επιβατικές και εμπορικές μεταφορές για περίπου πέντε χρόνια. Στη συνέχεια, η διαχείριση της γραμμής μεταβιβάστηκε στους ΣΕΚ (Σιδηρόδρομοι Ελληνικού Κράτους).[5]
Αναστολή λειτουργίας και κατεδάφιση (1936)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Λόγω της χαμηλής επιβατικής κίνησης και της περιορισμένης εμπορικής δραστηριότητας, οι ΣΕΚ έκριναν τη λειτουργία της γραμμής ως μη βιώσιμη οικονομικά και κατέληξαν στην απόφαση της οριστικής αναστολής του σιδηροδρομικού έργου.[1] Έτσι, το 1936 αποφασίστηκε η παύση λειτουργίας και η αποξήλωσή της, μαζί με κάποιες από τις υποδομές της. Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Αψάλου εξακολούθησε να υφίσταται ως κτηριακή υποδομή η οποία σήμερα αποτελεί έδρα τοπικού πολιτιστικού συλλόγου.[6]
Δομή Σταθμού
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στον παρακάτω πίνακα απεικονίζεται διαγραμματικά η οργάνωση του χώρου και των αντίστοιχων σιδηροδρομικών ανταποκρίσεων.[7]
| Επίπεδο
Ε1 |
||
| Αποβάθρα 1 | προς Αριδαία (Ξιφιανή) → | |
| Αποβάθρα 2 | προς Σκύδρα (Νέα Ζωή) ← | |
| Αποβάθρα 3 | προς Όρμα (Πολυκάρπι) → | |
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 3 Παπαδημητρίου, Δημήτριος Ι. (2005). Οι Σιδηρόδρομοι στον Βορειοελλαδικό Χώρο. Θεσσαλονίκη: Μουσείο Φωτογραφίας "Χρήστος Καλεμκέρης" Δήμου Καλαμαριάς. σελ. 120-124. ISBN 960-87946-2-5.
- ↑ «Λαογραφικός Σύλλογος Ποντίων Αψάλου». Λαογραφικός Σύλλογος Ποντίων Αψάλου. 2025.
- ↑ darthvade (30 Ιανουαρίου 2021). «Το τρένο της Αριδαίας». Σ.Ε.Π. Τραινοσέ. Ανακτήθηκε στις 28 Δεκεμβρίου 2024.
- ↑ «Το τρένο της Καρατζόβας «σφυρίζει» για ...διάσωση». www.amna.gr. Ανακτήθηκε στις 28 Δεκεμβρίου 2024.
- ↑ Aridaia365, Αναρτήθηκε από. «Το τρένο της Καρατζόβας ήταν το θεμα της εκπομπής "Αποτυπώματα" στον Life 106,3 - Διαβαστε το αφιέρωμα». Ανακτήθηκε στις 28 Δεκεμβρίου 2024.
- ↑ «Hellenic Railway Heritage». railwayheritage.blogspot.com. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2025.
- ↑ Ogdoo.gr. «Η ιστορία του τρένου της Καρατζόβας: Μια άγνωστη πτυχή της ελληνικής σιδηροδρομικής ιστορίας». Ogdoo.gr.
