close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Σέλευκος Γ΄ Κεραυνός

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Σέλευκος Γ΄
Image
Νόμισμα του Σέλευκου Γ'
Ηγεμόνας της Αυτοκρατορίας
των Σελευκιδών
Περίοδος225 - 222 π.Χ.
ΠροκάτοχοςΣέλευκος Β΄
ΔιάδοχοςΑντίοχος Γ΄
Γέννηση243 π.Χ.
Θάνατος222 π.Χ.
ΟίκοςΣελευκιδών
ΠατέραςΣέλευκος Β' Καλλίνικος
ΜητέραΛαοδίκη Β'
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π  σ  ε )

Ο Σέλευκος Γ΄ Κεραυνός ή Σέλευκος Γ΄ Σωτήρ (244 π.Χ./243 π.Χ. - Φρυγία, 223 π.Χ.), βασιλεύς από την Δυναστεία των Σελευκιδών (226 π.Χ./225 π.Χ. - 223 π.Χ.) ήταν ο μεγαλύτερος γιος και διάδοχος του βασιλέως Σελεύκου Β΄ Καλλίνικου και της συζύγου του Λαοδίκης Β΄ της Συρίας. Το βαπτιστικό του όνομα ήταν "Αλέξανδρος", τα προσωνύμια "Κεραυνός" και "Σωτήρ" τα απέκτησε στην πορεία. Με τον θάνατο του πατέρα του που τραυματίστηκε σε πτώση από το άλογο τον διαδέχθηκε ο ίδιος στην Αυτοκρατορία των Σελευκιδών. Ο Σέλευκος Κεραυνός δολοφονήθηκε τελικά (223 π.Χ.) από αυλικούς που τον συνόδευαν στην εκστρατεία του εναντίον του Άτταλου Α΄ της Περγάμου, τον διαδέχθηκε ο μικρότερος αδελφός του Αντίοχος Γ΄ ο Μέγας.

Ο Σέλευκος Γ΄ γεννήθηκε την διετία 244/243 π.Χ. υπό το βαπτιστικό όνομα "Αλέξανδρος", ήταν μεγαλύτερος γιος του Σελεύκου Β΄ και της Λαοδίκης Β΄.[1] Με τον θάνατο του πατέρα του (226/225 π.Χ.) τον διαδέχθηκε στον θρόνο αποκτώντας το βασιλικό όνομα "Σέλευκος", οι στρατιώτες του απέδωσαν το προσωνύμιο "Κεραυνός".[2][3] Με την άνοδο του στον θρόνο ξεκίνησε στρατιωτικές εκστρατείες με στόχο να ανακατακτήσει την Μικρά Ασία, οι περιοχές είχαν χαθεί την εποχή του Αντίοχου Ιέρακος και τις προσάρτησε κατόπιν ο Άτταλος Α΄ της Περγάμου.[4] Το αρχικό του σχέδιο ήταν να στείλει στρατηγούς σε ολόκληρη την Οροσειρά του Ταύρου, οι επιγραφές της Περγάμου καταγράφουν δύο μεγάλες νίκες του βασιλέως Αττάλου Α΄ σε δύο επί των στρατηγών του Σελεύκου.[5][6] Το όνομα του πρώτου στρατηγού ξεκινάει από το γράμμα "Ε", σύμφωνα με τους περισσότερους μελετητές ήταν ο Επιγένης τον οποίο καταγράφει ο Πολύβιος, αργότερα έπεσε θύμα δολοφονίας του στρατηγού Ερμεία.[7][8] Η ερμηνεία αυτή αμφισβητείται τα νεότερα χρόνια έντονα για διαφορετικούς λόγους.[9] Ο δεύτερος στρατηγός που φαίνεται στις επιγραφές ήταν πιθανότατα ο θείος του βασιλιά Ανδρόμαχος.[10] Η σύλληψη του από τον Άτταλο Α΄ και η μεταφορά του στην Αλεξάνδρεια εξηγεί γιατί φυλακίστηκε στην ίδια πόλη.[11] Στις εκστρατείες αυτές προχωρούσαν σε προσωρινές συμμαχίες με τους τοπικούς ηγεμόνες.[12] Μετά τις πρώτες ήττες ο Σέλευκος Γ΄ αποφάσισε να επέμβει προσωπικά, διόρισε αντιβασιλέα τον Κάρα Ερμεία, στην συνέχεια διέσχισε ο ίδιος τα Όρη του Ταύρου με στρατό υπό την διοίκηση του οποίου βρισκόταν ο συγγενής του στρατηγός Αχαιός.[13] Ο Σέλευκος Γ΄ βρέθηκε ωστόσο σε δεινή κατάσταση στην Φρυγία πριν την τελική μάχη, χωρίς χρήματα και χωρίς στρατιωτικές ικανότητες προκάλεσε την οργή των ανδρών του που του έδωσαν ειρωνικά το προσωνύμιο "Κεραυνός".[14] Το αποτέλεσμα ήταν να πέσει θύμα συνομωσίας ενός Γαλάτη μισθοφόρου του και να δολοφονηθεί.[15] Ο Αππιανός έγραψε ότι βασίλευσε μόλις δύο χρόνια ενώ η παράδοση του αποδίδει τρία.[16][17] Μετά τον θάνατο του ο στρατηγός Επιγένης επέστρεψε στην Συρία με το μεγαλύτερο τμήμα του στρατού του.[18]

Ο Σέλευκος Γ΄ Κεραυνός πέθανε χωρίς απογόνους τον διαδέχθηκε ο μικρότερος αδελφός του Αντίοχος Γ΄ ο Μέγας που ανέτρεψε την μοίρα του βασιλείου των Σελευκιδών. Η ύπαρξη ενός γιου με το όνομα Αντίοχος όπως υποστηρίζει ο Ντρόιζεν με βάση νομισματικά στοιχεία έχει απορριφθεί από την σύγχρονη αρχαιολογική έρευνα.[19][20][21][22] Τα νομίσματα του ήταν τυπωμένα παρόμοια με εκείνα της βασιλείας του πατέρα του με μεγάλη ποικιλία, η δική του προτομή ή ο Απόλλων και η Άρτεμις στην έμπροσθεν πλευρά, ο Απόλλων στην όπισθεν.[23] Ο λατρευτικός τύπος "Σωτήρ" δεν εμφανίζεται στα δικά του νομίσματα αλλά ούτε σε αυτά του αδελφού και διαδόχου του Αντιόχου Γ΄, εμφανίζεται στα νομίσματα του ανεψιού του Σελεύκου Δ΄.[24][25][26] Με τον θάνατο του Σελεύκου Γ΄ το βασιλικό διάδημα δόθηκε στον πιστό στρατηγό του Αχαιό ο οποίος θανάτωσε τους συνωμότες. Ο Αχαιός αρνήθηκε ωστόσο να το δεχτεί, το παρέδωσε στον μικρότερο αδελφό του Σελεύκου Δ΄ Αντίοχο Γ΄ και προχώρησε βιαστικά για την εκστρατεία στην Μικρά Ασία που είχε ξεκινήσει ο Σέλευκος. Ο Αχαιός έφτασε στην Πέργαμο, πολιόρκησε για κάποιο χρονικό διάστημα τον Άτταλο Α΄ αλλά τελικά ανακλήθηκε στην Συρία και αναγκάστηκε να επιστρέψει.[27] Οι αρχαιολόγοι έχουν ανακαλύψει ένα χρονικό που αφορά τη βασιλεία του Σέλευκου Γ' του Κεραυνού στην αρχαία Βαβυλώνα. Αφηγείται την παρουσία του βασιλιά στη γιορτή για τη νέα χρονιά και την επίσκεψη του αδελφού του στην πόλη το 224 / 223 π.Χ. Σήμερα βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο.

Έτος (π.Χ.)Γεγονός
243 π.Χ. Γέννηση του Αλεξάνδρου, που έμεινε γνωστός ως Σέλευκος Γ' Κεραυνός, γιου του Σέλευκου Β' Καλλίνικου και της Λαοδίκης.
225 π.Χ. Ο Σέλευκος πεθαίνει κατόπιν πτώσεως από άλογο. Τον διαδέχεται ο γιος του Σέλευκος.
Ημιαποτυχημένη προσπάθεια ανάκτησης των εδαφών που είχε χάσει ο πατέρας και ο θείος του, Αντίοχος ο Ιέραξ. Πόλεμος ενάντια στον Άτταλο Α', βασιλιά της Περγάμου.
222 π.Χ. Δολοφονία του Σέλευκου από συνωμότες αυλικούς του. Τον διαδέχεται ο αδελφός του Αντίοχος Γ' ο Μέγας.
  1. Schmitt, Hatto, Untersuchungen zur Geschichte Antiochos’ des Großen und seiner Zeit, Wiesbaden 1964, σσ. 7, 27; Laqueur, Richard, Quaestiones epigraphicae et papyrologicae selectae, Rome 1970 [Strasbourg 1904], σ. 66
  2. Polybius 4.48.6; 4.51.4; 5.40.5 (Loeb); Eusebius, Chronicon 1 (col. 253, ed. Schöne = Porphyry FGrH 260 F32.8–9); see Beloch, Julius, Griechische Weltgeschichte IV.2, 2nd ed., Berlin/Leipzig 1927, σσ. 196–197
  3. Πολύβιος, "Χρονικόν 1" (col. 253, ed. Schöne)
  4. Polybius 4.48.7; Schmitt, Hatto, Untersuchungen zur Geschichte Antiochos’ des Großen und seiner Zeit, Wiesbaden 1964, σσ. 41–42
  5. Schmitt, Hatto, Untersuchungen zur Geschichte Antiochos’ des Großen und seiner Zeit, Wiesbaden 1964, σ. 43
  6. Stähelin, Felix, Geschichte der kleinasiatischen Galater, Leipzig 1907, σσ. 28–29.
  7. IvP 36, line 4
  8. Köhler, Ulrich, "Die Gründung des Königreichs Pergamon", Historische Zeitschrift 47 (1882), σσ. 1–14, here p. 13; Niese, Benedikt, Geschichte der griechischen und makedonischen Staaten, vol. 2, Gotha 1899, σ. 158
  9. Fränkel, Max, Die Inschriften von Pergamon, Berlin 1890, σσ. 30–31; Stähelin, Felix, Geschichte der kleinasiatischen Galater, Leipzig 1907, σ. 27
  10. Πολύβιος 4.51.4; 8.20.11
  11. Πολύβιος, 4.51.1–4; Bouché-Leclercq, Auguste, Histoire des Séleucides, Paris 1913, σ. 121
  12. Grainger, John, A Seleukid Prosopography and Gazetteer, Leiden et al. 1997, σσ. 63, 101
  13. Πολύβιος, 5.41.2
  14. Αππιανός, "Συριακά", 66 (348)
  15. Πολύβιος 4.48.7–9; 5.40.6; Αππιανός, "Συριακά" 66 (348); Ιουστίνος, 29.1.3
  16. Αππιανός, "Συριακά", 66 (348)
  17. Ol. 138.3–139.1 = 226/5–224/3 BCE; Eusebius Chronicon 1 (cols. 253, 263f., ed. Schöne)
  18. Πολύβιος, 5.41.4
  19. Droysen, Johann Gustav, Geschichte des Hellenismus, 2nd ed., Τομ.3.2, Gotha 1878, σσ. 121–122
  20. Ernest, Les Rois De Syrie D’arménie Et De Commagène, σσ. lxxiv–lxxvii and σσ. 43–45, nos. 325–334
  21. IGLSyr 3.2.1184 / OGIS 245
  22. Wilcken Ulrich, "Antiochos 26", RE I.2 (1894), col. 2470
  23. Grainger, John, A Seleukid Prosopography and Gazetteer, Leiden et al. 1997, σ. 63
  24. Babelon, Ernest, Les Rois De Syrie D’arménie Et De Commagène, Paris 1890, σσ. lxxiii–lxxiv and σσ. 40–43
  25. OGIS 233, l. 4
  26. IGLSyr 3.2.1184 / OGIS 245, ll. 16, 38; see Stähelin, Felix, "Seleukos 5", RE II A,1 (1921), col. 1241–1242; Schmitt, Hatto, Untersuchungen zur Geschichte Antiochos’ des Großen und seiner Zeit, Wiesbaden 1964, σ. 28
  27. Πολύβιος, 4.48.6–11; 5.41.4