close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Πόλεμος του Ιράν (2026)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πόλεμος του Ιράν (2026)
Μέρος της κρίσης της Μέσης Ανατολής (2023-έως σήμερα) και της κρίσης Ιράν-ΗΠΑ (2026)
Image
Αριστερό πλαίσιο (από πάνω προς τα κάτω): Η Ομάδα Κρούσης Αεροπλανοφόρων του USS Abraham Lincoln (CVN-72) στην Αραβική Θάλασσα, 6 Φεβρουαρίου 2026· εκτόξευση πυραύλου Tomahawk από το ΑΚΠ USS Delbert D. Black, 28 Φεβρουαρίου 2026· πυκνά μαύρα σύννεφα καπνού υψώνονται πάνω από την Τεχεράνη, 3 Μαρτίου 2026· οι συνέπειες βομβαρδισμού σε σχολείο στη Μινάμπ, 28 Φεβρουαρίου 2026. Δεξιά στήλη (από πάνω προς τα κάτω): Ένα F-18 Super Hornet του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ απογειώνεται από το USS Abraham Lincoln, 27 Φεβρουαρίου 2026· μια μοίρα μαχητικών αεροσκαφών F-16 της Ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας πετά πάνω από το Ντεΐρ εζ-Ζορ, κατευθυνόμενη προς το Ιράν, 4 Μαρτίου 2026· η καταστροφή του κλειστού σταδίου Azadi(en) στην Τεχεράνη, 5 Μαρτίου 2026· ένα κατεστραμμένο κτίριο στο Κερμανσάχ, 3 Μαρτίου 2026.
Ημερομηνία28 Φεβρουαρίου 2026 – σήμερα
ΤοποθεσίαΤεχεράνη, Κομ, Κερμανσάχ, Ισφαχάν και Καράτζ, Ιράν
ΤύποςΠροληπτική επίθεση (για το Ισραήλ)
ΣτόχοςΑλλαγή καθεστώτος στο Ιράν
Εκτελέστηκε απόεναλλ. = Ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία
εναλλ. = Αμερικανική Πολεμική Αεροπορία
εναλλ. = Πολεμικό Ναυτικό των Ηνωμένων Πολιτειών
ΑποτέλεσμαΣε εκεχειρία
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Πόλεμος του Ιράν ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου 2026, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν συντονισμένα στρατιωτικά πλήγματα εναντίον διαφόρων στόχων στο Ιράν, εγκαινιάζοντας μια μείζονα ένοπλη αντιπαράθεση. Η επιχείρηση, η οποία έλαβε την κωδική ονομασία «Βρυχώμενο Λιοντάρι» από το Ισραήλ[1][2] και «Επιχείρηση Επική Οργή» από τις Ηνωμένες Πολιτείες,[3][4][5] στόχευσε ανώτατους Ιρανούς αξιωματούχους, στρατιωτικούς διοικητές και στρατηγικές εγκαταστάσεις, με δηλωμένο σκοπό την ανατροπή του ισλαμικού καθεστώτος.[6] Η απάντηση του Ιράν έλαβε την ονομασία Επιχείρηση Αληθινή Υπόσχεση Δ', η οποία αποτελεί συνέχεια των προηγούμενων στρατιωτικών επιχειρήσεων της χώρας που είχαν επίσης την ονομασία «Αληθινή Υπόσχεση».[7]

Η επιχείρηση ξεκίνησε με κοινά πλήγματα των αμερικανικών και ισραηλινών δυνάμεων στις πόλεις Τεχεράνη, Ισφαχάν, Κομ, Καράτζ και Κερμανσάχ. Οι επιθέσεις είχαν ως αποτέλεσμα τη δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, του οποίου το αρχηγείο καταστράφηκε, καθώς και του Αλί Σαμχάνι, πρώην επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, και αρκετών άλλων Ιρανών αξιωματούχων.[3][8] Ως απάντηση, το Ιράν εκτόξευσε πλήθος μη επανδρωμένων αεροχημάτων και βαλλιστικούς πυραύλους, πλήττοντας το Ισραήλ[9] και αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις[9] σε Ιορδανία, Κουβέιτ,[10] Μπαχρέιν,[10] Κατάρ,[10] Ιράκ,[11] Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.[12] Επίσης, επλήγησαν πολιτικά αεροδρόμια και λιμάνια στο Κουβέιτ, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στο Ομάν, ενώ χτυπήθηκε και η βρετανική στρατιωτική βάση στο Ακρωτήρι της Κύπρου.[13] Έκλεισε επίσης το Στενό του Ορμούζ, διαταράσσοντας τις παγκόσμιες μεταφορές πετρελαίου και φυσικού αερίου.[14]

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε, ήδη την πρώτη μέρα της επιχείρησης, στις 28 Φεβρουαρίου 2026, ότι η επιχείρηση είχε ως στόχους την καταστροφή των ιρανικών πυραυλικών και στρατιωτικών δυνατοτήτων, να εμποδιστεί η απόκτηση πυρηνικών όπλων, καθώς και να επιτευχθεί η αλλαγή καθεστώτος.[15] Στις 1 Μαρτίου 2026, ο Τραμπ δήλωσε ότι η επιχείρηση θα διαρκέσει έναν μήνα ή λιγότερο για την επίτευξη αυτών των στόχων,[16] ενώ δεν απέκλεισε τη χρήση χερσαίων δυνάμεων.[15]

Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών και αρκετές χώρες καταδίκασαν τις πρώτες επιθέσεις, χαρακτηρίζοντάς τις ως ενέργειες που υπονόμευαν τη σταθερότητα της Μέσης Ανατολής, ενώ άλλοι καταδίκασαν τα αντίποινα του Ιράν κατά των συμμάχων των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή.[17] Οι επικριτές της επιχείρησης τη χαρακτήρισαν παράνομη, σύμφωνα με το αμερικανικό δίκαιο,[18] και ότι συνιστούσε παραβίαση της ιρανικής κυριαρχίας[19] βάσει του διεθνούς δικαίου.[20] Σε διάφορες χώρες πραγματοποιήθηκαν τόσο πανηγυρισμοί όσο και διαμαρτυρίες, ενώ σε κάποιες περιοχές σημειώθηκαν επεισόδια βίας και πυροβολισμοί.[21][22]

Στις 8 Απριλίου 2026, οι ΗΠΑ και το Ιράν ανακοίνωσαν κατάπαυση του πυρός, διάρκειας δύο εβδομάδων. Είχε προηγηθεί η διαμεσολάβηση του Πακιστάν. Το διάλειμμα θα χρησιμοποιηθεί για ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις. Το Ιράν συνέχισε να επιτίθεται σε στόχους εντός των κρατών του Κόλπου την πρώτη ημέρα της κατάπαυσης του πυρός, επικαλούμενο προηγούμενες επιθέσεις σε ιρανικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Το Ισραήλ προσχώρησε στην κατάπαυση του πυρός, αλλά εξαίρεσε τις εχθροπραξίες στον Λίβανο από αυτήν. Στη συνέχεια, το Ιράν απείλησε να συνεχίσει να κλείνει τα Στενά του Ορμούζ.

Από τότε που το Ιράν έγινε ισλαμιστική θεοκρατία μετά την Επανάσταση του 1979, υιοθέτησε αντιαμερικανική στάση[23] και ζήτησε την καταστροφή του Ισραήλ, αναπτύσσοντας παράλληλα κρυφά ένα στρατιωτικό πυρηνικό πρόγραμμα (ενεργό τουλάχιστον μέχρι το 2003, σύμφωνα με την ΙΑΕΑ),[24]και υποστήριξε αντιισραηλινούς και αντιαμερικανούς πληρεξουσίους σε όλη τη Μέση Ανατολή. Η αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης το 2018[25] οδήγησε στην εκ νέου επιβολή κυρώσεων στο Ιράν και σε μια στροφή προς τη χρήση βίας αντί της διπλωματίας στις σχέσεις μεταξύ των ΗΠΑ και των συμμάχων τους και του Ιράν. Η πρώτη κυβέρνηση Τραμπ υιοθέτησε μια στρατηγική «μέγιστης πίεσης».[26]

Ο Πρόεδρος Τραμπ απευθύνεται στο έθνος, την 1η Απριλίου 2026 (από τον Λευκό Οίκο), διαβεβαιώνοντας ότι η στρατιωτική δραστηριότητα στη Μέση Ανατολή «πλησιάζει στην ολοκλήρωσή της». Αρχικά προβάλλεται η εισαγωγική καρτέλα και το επίμαχο μέρος του βίντεο ξεκινάει στα 9:12.
Image
Επιθέσεις και χτυπήματα με drones στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ).
Image
Μια ειδοποίηση έκτακτης ανάγκης που εστάλη στους κατοίκους των ΗΑΕ λίγο πριν χτυπηθεί το Διεθνές Αεροδρόμιο του Ντουμπάι γύρω στις 12:30 π.μ. τοπική ώρα, 28 Φεβρουαρίου 2026.[27]

Οι εντάσεις μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ έχουν αυξηθεί από τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου στο Ισραήλ και την έναρξη του πολέμου στη Γάζα τον Οκτώβριο του 2023, γεγονός που οδήγησε στην αποδυνάμωση των πολιτοφυλακών που υποστηρίζονται από το Ιράν σε όλη τη Μέση Ανατολή από το Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένης της Χαμάς στη Γάζα, της Χεζμπολάχ στον Λίβανο και άλλων. Το Ισραήλ και το Ιράν αντάλλαξαν επιθέσεις τον Απρίλιο και τον Οκτώβριο του 2024 και ενεπλάκησαν σε έναν σύντομο πόλεμο το 2025 που περιελάμβανε μια αμερικανική αεροπορική επιδρομή με στόχο την καταστροφή των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν.[28]

  1. Shalev, Tal (28 Φεβρουαρίου 2026). «Israel names operation against Iran "Roaring Lion"». CNN (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2026.
  2. «Israel names operation against Iran 'Lion's Roar'». Iran International (στα Αγγλικά). 28 Φεβρουαρίου 2026. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2026.
  3. 1 2 «How Trump Decided to Go to War». The New York Times. 3 Μαρτίου 2026.
  4. Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ [@DeptOfWar] (28 Φεβρουαρίου 2026). «OPERATION EPIC FURY 🇺🇸» (Tweet) (στα Αγγλικά) μέσω Twitter.
  5. «Pentagon names Iran mission 'Operation Epic Fury'». Iran International. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Μαρτίου 2026. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2026.
  6. Sanger, David E. (28 Φεβρουαρίου 2026). «For Trump, the Iran Attack Is the Ultimate War of Choice»Απαιτείται συνδρομή επί πληρωμή. The New York Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Φεβρουαρίου 2026. Ανακτήθηκε στις 1 Μαρτίου 2026. While Mr. Trump claimed Tehran was ultimately aiming to reach to the United States with its array of missiles, even his own Defense Intelligence Agency concluded last year that it would be a decade before Iran could get past the technological and production hurdles to produce a significant arsenal.
  7. Salmanli, Ulviyya. «Iran declares start of "Operation True Promise 4"». News.az. News.az International. Ανακτήθηκε στις 3 Μαρτίου 2026.
  8. Fabian, Emanuel (28 Φεβρουαρίου 2026). «Satellite image shows destruction of Khamenei's compound». The Times of Israel (στα Αγγλικά). ISSN 0040-7909. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2026.
  9. 1 2 Boxerman, Aaron· Pager, Tyler· Fassihi, Farnaz· Bergman, Ronen (28 Φεβρουαρίου 2026). «U.S.-Led Strike on Iran: Live Updates as Trump Calls for Government Overthrow». The New York Times (στα Αγγλικά). ISSN 0362-4331. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2026.
  10. 1 2 3 Smoke seen in Bahrain, Qatar and Kuwait as Iran retaliates against strikes [Καπνός παρατηρείται στο Μπαχρέιν, το Κατάρ και το Κουβέιτ, καθώς το Ιράν ανταποδίδει πυρά] (στα Αγγλικά). AP News. 28 Φεβρουαρίου 2026. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2026. The Revolutionary Guard said in a statement that in the first phase of retaliation, named “Truthful Promise 4,” Iran’s military struck the command of the U.S. 5th Fleet in Bahrain as well as U.S. bases in Qatar and the United Arab Emirates, and military targets in Israel.
  11. «Kurdistan Announces Safety, Supply and Power Measures as Missiles Intercepted Over Erbil». Kurdistan24 (στα Αγγλικά). 28 Φεβρουαρίου 2026. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2026.
  12. Piper, Imogen· Kelly, Meg· Ley, Jarrett· Ducroquet, Simon (28 Φεβρουαρίου 2026). «See where U.S., Israeli strikes have hit Iran and where Iran has retaliated». The Washington Post (στα Αγγλικά). ISSN 0190-8286. Ανακτήθηκε στις 1 Μαρτίου 2026.
  13. «Two drones intercepted heading for RAF base, Cyprus says». BBC (στα Αγγλικά). 2 Μαρτίου 2026. Ανακτήθηκε στις 3 Μαρτίου 2026.
  14. Elliott, Rebecca F.· Eavis, Peter (28 Φεβρουαρίου 2026). «Oil Shipments in Persian Gulf Already Disrupted by Iran Attack». The New York Times.
  15. 1 2 Magid, Jacob (28 Φεβρουαρίου 2026). «Trump indicates goal of Iran strikes is to topple regime; tells Iranian people: 'When we're finished, take over your government'». The Times of Israel (στα Αγγλικά). ISSN 0040-7909. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2026.
  16. «Trump says Iran war may last 'four weeks or so'». Middle East Eye (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 1 Μαρτίου 2026.
  17. «How the world has reacted to US and Israeli strikes on Iran». BBC News (στα Αγγλικά). 28 Φεβρουαρίου 2026. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2026.
  18. «Did Trump declare war and did Congress approve Iran attacks? What to know». BBC (στα Αγγλικά). 3 Μαρτίου 2026.
  19. Schneid, Rebecca (28 Φεβρουαρίου 2026). «How the World Is Reacting to the Attack on Iran» (στα αγγλικά). Time. https://time.com/7381811/iran-war-world-leaders-reaction-russia-china-europe/. Ανακτήθηκε στις 1 Μαρτίου 2026.
  20. «US, Israel defend strikes at UN as Iran alleges 'war crime'». Philstar.com. Ανακτήθηκε στις 2 Μαρτίου 2026.
  21. «Crowds worldwide rage or celebrate after Iran strikes; 23 killed in Pakistan». Reuters. 1 Μαρτίου 2026.
  22. «Iran sleeper cell fears rise after Austin shooting, Canada gym attack». Iran International. 2 Μαρτίου 2026.
  23. Asadzade, Peyman (1 October 2019). «Faith or Ideology? Religiosity, Political Islam, and Anti-Americanism in Iran» (στα αγγλικά). Journal of Global Security Studies 4 (4): 545–559. doi:10.1093/jogss/ogy038. ISSN 2057-3170. https://academic.oup.com/jogss/article/4/4/545/5366463.
  24. «Was Iran months away from producing a nuclear bomb?». BBC (στα Αγγλικά). 18 Ιουνίου 2025. Ανακτήθηκε στις 2 Μαρτίου 2026.
  25. «Iran nuclear deal: Trump pulls US out in break with Europe allies». BBC News (στα Αγγλικά). 9 Μαΐου 2018. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2026.
  26. «Trump tightens the screws on Iran's oil». The Brookings Institution (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2026.
  27. Rains, Taylor; Tangalakis-Lippert, Katherine (28 February 2026), Suspected airstrikes force evacuation at Dubai airport as drone debris kills 1 at second UAE hub, https://www.businessinsider.com/dubai-international-airport-dxb-attack-evacuated-injuries-2026-2, ανακτήθηκε στις 12 March 2026
  28. «Iran's Conflict With Israel and the United States». Council on Foreign Relations. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2026.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]