close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Πρωθυπουργός

Επεξεργασία συνδέσμων
Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Πρωθυπουργός ονομάζεται στα κοινοβουλευτικά και ημιπροεδρικά συστήματα ο επικεφαλής του υπουργικού συμβουλίου. Είναι ο αρχηγός της κυβέρνησης και όχι του κράτους, ο οποίος είναι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ή ο μονάρχης.

Ως αξίωμα υφίσταται από πολύ παλιά στις συνταγματικές μοναρχίες της Ευρώπης πριν την εγκαθίδρυση των δημοκρατιών και την καταλυτική ενίσχυση των αρμοδιοτήτων του αξιώματος. Παρόλο που ένα κράτος μπορεί να είχε μοναρχικό πολίτευμα, η καθημερινή διακυβέρνηση ασκούνταν από συγκεκριμένο εκτελεστικό σώμα αποτελούμενο από υπουργούς ενώ το συντονισμό τους ανελάμβανε ένας υπουργός-συντονιστής, ο πρωθυπουργός. Αυτό το αξίωμα εμφανίζεται σε μοναρχικά πολιτεύματα ακόμα και σήμερα,[1] όπως στη Σουηδία, τη Βρετανία και άλλες χώρες.

Σύμφωνα με ορισμένα προεδρικά συστήματα, όπως η Νότια Κορέα και το Περού, ο πρωθυπουργός δεν είναι ο αρχηγός της κυβέρνησης.

Οι μονάρχες της Αγγλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου διόριζαν υπουργούς στους οποίους έτρεφαν ιδιαίτερη εμπιστοσύνη και οι οποίοι θεωρούνταν επικεφαλής της κυβέρνησης. Παραδείγματα αποτελούν ο Τόμας Κρόμγουελ υπό τον Ερρίκο Η΄ της Αγγλίας και οι μάγιστροι στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Αυτοί οι υπουργοί κατείχαν ποικίλες επίσημες θέσεις, αλλά ήταν κοινώς γνωστοί ως ο «πρώτος υπουργός» ή ο «πρωθυπουργός».

Η εξουσία τους εξαρτόταν εξ ολοκλήρου από την προσωπική εύνοια του μονάρχη. Αν και η διαχείριση του κοινοβουλίου ήταν μια από τις απαραίτητες δεξιότητες για την ανάληψη αξιωμάτων, δεν εξαρτούταν από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία για την ανάληψη αυτού του θώκου. Αν και υπήρχε υπουργικό συμβούλιο, διοριζόταν εξ ολοκλήρου από τον μονάρχη και ο μονάρχης συνήθως προήδρευε στις συνεδριάσεις του.

Στα μέσα του 17ου αιώνα, μετά τον Αγγλικό Εμφύλιο Πόλεμο, το Κοινοβούλιο ενίσχυσε τη θέση του σε σχέση με τον μονάρχη και στη συνέχεια απέκτησε περισσότερη δύναμη μέσω της Ένδοξης Επανάστασης του 1688 και της ψήφισης της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων το 1689.[2] Ο μονάρχης δεν μπορούσε πλέον να θεσπίσει κανένα νόμο ή να επιβάλει φόρο χωρίς την άδειά του και έτσι η Βουλή των Κοινοτήτων έγινε μέρος της κυβέρνησης. Με αυτές τις κινήσεις, ο πρωθυπουργός αρχίζει να λαμβάνει τα περισσότερα από τα σημερινά του χαρακτηριστικά στα συστήματα που ομοιάζουν του συστήματος Γουεστμίνστερ.

Κατάλογοι πρωθυπουργών

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ευρώπη

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Άγιος Μαρίνος Άγιος Μαρίνος :

Αλβανία Αλβανία

Ανδόρρα Ανδόρρα

Αρμενία Αρμενία

Αυστρία Αυστρία

Βατικανό Βατικανό

Βέλγιο Βέλγιο

Image Βόρεια Μακεδονία

Βοσνία και Ερζεγοβίνη Βοσνία και Ερζεγοβίνη

Βουλγαρία Βουλγαρία

Image Γαλλία

Image Γερμανία

Image Γεωργία

Image Δανία

Ελλάδα Ελλάδα

Εσθονία Εσθονία

Ηνωμένο Βασίλειο Ηνωμένο Βασίλειο

Image Βόρεια Ιρλανδία

Image Ουαλία

Image Σκωτία

Image Ιρλανδία

Ισραήλ Ισλανδία

Image Ισπανία

Image Ιταλία

Κροατία Κροατία

Image Λετονία

Λευκορωσία Λευκορωσία

Image Λιθουανία

Λίχτενσταϊν Λίχτενσταϊν

Image Λουξεμβούργο

Image Μάλτα

Μαυροβούνιο Μαυροβούνιο

Image Μολδαβία

Μονακό Μονακό

Νορβηγία Νορβηγία

Image Ολλανδία

Image Ουγγαρία

Image Ουκρανία

Image Πολωνία

Πορτογαλία Πορτογαλία

Image Ρουμανία

Image Ρωσία

Image Σερβία

Image Σλοβακία

Image Σλοβενία

Image Σουηδία

Image Τσεχία

Image Φινλανδία

Άλλες χώρες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αγία Λουκία Αγία Λουκία :

Άγιος Βικέντιος και Γρεναδίνες Άγιος Βικέντιος και Γρεναδίνες :

Άγιος Μαρτίνος (Ολλανδία) Άγιος Μαρτίνος (Ολλανδία) :

Άγιος Χριστόφορος και Νέβις Άγιος Χριστόφορος και Νέβις :

Image Αίγυπτος

Image Αιθιοπία

Αϊτή Αϊτή

Ακτή Ελεφαντοστού Ακτή Ελεφαντοστού

Αλγερία Αλγερία

Image Αμπχαζία

Ανατολικό Τιμόρ Ανατολικό Τιμόρ

Ανγκόλα Ανγκόλα

Αντίγκουα και Μπαρμπούντα Αντίγκουα και Μπαρμπούντα

Αργεντινή Αργεντινή

Αρούμπα Αρούμπα

Image Δημοκρατία του Αρτσάχ

Image Αυστραλία

Image Αφγανιστάν

Βανουάτου Βανουάτου

Βερμούδες Βερμούδες

Βιετνάμ Βιετνάμ

Βραζιλία Βραζιλία

Γκάμπια Γκάμπια
Γκαμπόν Γκαμπόν
Γκάνα Γκάνα
Γουατεμάλα Γουατεμάλα
Γουιάνα Γουιάνα
Γουινέα Γουινέα
Γουινέα-Μπισσάου Γουινέα-Μπισσάου
Γρενάδα Γρενάδα
Image Γροιλανδία
Ντομίνικα Δομινίκα
Δομινικανή Δημοκρατία Δομινικανή Δημοκρατία
Image Δημοκρατία της Σαχάρας

Ελ Σαλβαδόρ Ελ Σαλβαδόρ
Ερυθραία Ερυθραία
Εσουατίνι Εσουατίνι

Ζάμπια Ζάμπια
Ζιμπάμπουε Ζιμπάμπουε

Ιαπωνία Ιαπωνία
Ινδία Ινδία
Ινδονησία Ινδονησία
Image Ιορδανία
Ιράκ Ιράκ
Ιράν Ιράν
Ισημερινή Γουινέα Ισημερινή Γουινέα
Ισημερινός (χώρα) Ισημερινός
Image Ισραήλ

Image Καζακστάν
Καμερούν Καμερούν
Καμπότζη Καμπότζη
Καναδάς Καναδάς
Image Κατάρ
Κεντροαφρικανική Δημοκρατία Κεντροαφρικανική Δημοκρατία
Image Κένυα
Κίνα Κίνα
Κιργιζιστάν Κιργιζία
Κιριμπάτι Κιριμπάτι
Κολομβία Κολομβία
Κομόρες Κομόρες
Κογκό Δημοκρατία του Κονγκό
Image Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό
Βόρεια Κορέα Βόρεια Κορέα
Νότια Κορέα Νότια Κορέα
Κόστα Ρίκα Κόστα Ρίκα
Image Κόσοβο
Κούβα Κούβα
Κουβέιτ Κουβέιτ
Image Νήσοι Κουκ
Κουρασάο Κουρασάο

Λάος Λάος
Λεσότο Λεσότο
Λίβανος Λίβανος
Λιβερία Λιβερία
Λιβύη Λιβύη

Μαδαγασκάρη Μαδαγασκάρη
Μαλαισία Μαλαισία
Μαλάουι Μαλάουι
Μαλδίβες Μαλδίβες
Image Μάλι
Image Μαρόκο
Image Μαυρίκιος
Μαυριτανία Μαυριτανία
Μεξικό Μεξικό
Μυανμάρ Μιανμάρ
Ομόσπονδες Πολιτείες της Μικρονησίας Μικρονησία
Μογγολία Μογγολία
Μοζαμβίκη Μοζαμβίκη
Μπανγκλαντές Μπανγκλαντές
Μπαρμπάντος Μπαρμπάντος
Μπαχάμες Μπαχάμες
Μπαχρέιν Μπαχρέιν
Μπελίζ Μπελίζ
Μπενίν Μπενίν
Μποτσουάνα Μποτσουάνα
Μπουρκίνα Φάσο Μπουρκίνα Φάσο
Μπουρούντι Μπουρούντι
Μπουτάν Μπουτάν
Μπρουνέι Μπρουνέι

Ναμίμπια Ναμίμπια
Image Ναουρού
Νέα Ζηλανδία Νέα Ζηλανδία
Νεπάλ Νεπάλ
Νήσοι Μάρσαλ Νήσοι Μάρσαλ
Image Νήσοι Σολομώντα
Νίγηρας Νίγηρας
Νιγηρία Νιγηρία
Νικαράγουα Νικαράγουα
Νιούε Νιούε
Image Νότια Αφρική
Image Νότια Οσσετία
Νότιο Σουδάν Νότιο Σουδάν
Ομάν Ομάν
Ονδούρα Ονδούρα
Ουγκάντα Ουγκάντα
Ουζμπεκιστάν Ουζμπεκιστάν
Image Ουρουγουάη

Πακιστάν Πακιστάν
Παλάου Παλάου
Κράτος της Παλαιστίνης Κράτος της Παλαιστίνης
Παναμάς Παναμάς
Image Παπούα Νέα Γουινέα
Παραγουάη Παραγουάη
Image Περού
Πράσινο Ακρωτήριo Πράσινο Ακρωτήριο

Ρουάντα Ρουάντα

Σαμόα Σαμόα
Σάο Τομέ και Πρίνσιπε Σάο Τομέ και Πρίνσιπε
Σαουδική Αραβία Σαουδική Αραβία
Σενεγάλη Σενεγάλη

Σεϋχέλλες Σεϋχέλλες
Σιγκαπούρη Σιγκαπούρη
Σιέρα Λεόνε Σιέρα Λεόνε
Σομαλία Σομαλία
Image Σομαλιλάνδη
Σουδάν Σουδάν
Σουρινάμ Σουρινάμ
Σρι Λάνκα Σρι Λάνκα
Συρία Συρία

Ταϊβάν Ταϊβάν
Ταϊλάνδη Ταϊλάνδη
Τανζανία Τανζανία
Τατζικιστάν Τατζικιστάν
Τζαμάικα Τζαμάικα
Τζιμπουτί Τζιμπουτί
Τόγκο Τόγκο
Τόνγκα Τόνγκα
Τουβαλού Τουβαλού
Image Τουρκία
Τουρκμενιστάν Τουρκμενιστάν
Image Τρίνινταντ και Tομπάγκο
Τσαντ Τσαντ
Τυνησία Τυνησία

Υεμένη Υεμένη
Image Υπερδνειστερία

Νήσοι Φερόες Νήσοι Φερόες
Φιλιππίνες Φιλιππίνες
Φίτζι Φίτζι

Χιλή Χιλή

Δείτε επίσης

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ Σ. Σωτηρίου, Στ. Κορδονούρη, Αικ. Ζαφρανίδου. «10.2.2 Κυβέρνηση». Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή Γ´ Γυμνασίου. Αθήνα: Υπουργείο Εθνικής παιδείας & Θρησκευμάτων, Οργανισμός εκδόσεων διδακτικών βιβλίων.CS1 maint: Πολλαπλές ονομασίες: authors list (link)
  2. ↑ «Britain's unwritten constitution». British Library. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Δεκεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 27 Νοεμβρίου 2015. The key landmark is the Bill of Rights (1689), which established the supremacy of Parliament over the Crown.... The Bill of Rights (1689) then settled the primacy of Parliament over the monarch’s prerogatives, providing for the regular meeting of Parliament, free elections to the Commons, free speech in parliamentary debates, and some basic human rights, most famously freedom from ‘cruel or unusual punishment’.


Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Πρωθυπουργός&oldid=11527491"