Οίκος των Μπεντιβόλιο
.svg)
Η οικογένεια Μπεντιβόλιο (λατινικά : Bentivoius) ήταν ιταλική ευγενής οικογένεια, που έγινε η de facto ηγεμόνας της Μπολόνια και υπεύθυνη για την πολιτική αυτονομία της πόλης κατά την Αναγέννηση, αν και η διακυβέρνησή της δεν επέζησε ενός αιώνα.
Ιστορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η παρουσία της οικογένειας Μπεντιβόλιο στην Μπολόνια καταγράφεται για πρώτη φορά το 1323. Καταγόμενη από το ομώνυμο κάστρο στην περιοχή της Μπολόνια, η οικογένεια ισχυριζόταν ότι κατάγεται από τον Έντσο, βασιλιά της Σαρδηνίας, νόθο γιο του Φρειδερίκου Β΄ Χοενστάουφεν, βασιλιά της Γερμανίας.
Κατά τη διάρκεια του 14ου αι. η οικογένεια, που ανήκε σε μία από τις εργατικές συντεχνίες της Μπολόνια, είχε αποκτήσει δύναμη ως φιλοπαπικοί ηγέτες των Γουέλφων. Εν μέσω των συγκρούσεων φατριών της κοινότητας, στις 14 Μαρτίου 1401, ο Τζοβάννι Α' Μπεντιβόλιο, με τη βοήθεια του Τζάν Γκαλεάτσο Βισκόντι, αυτοανακηρύχτηκε κυβερνήτης (signore) και σημαιοφόρος (gonfaloniere di Giustizia). Οι Βισκόντι, ωστόσο, αποδοκίμασαν τον Τζοβάννι Α΄, ο οποίος ηττήθηκε και σκοτώθηκε στις 26 Ιουνίου 1402 στη μάχη του Καζαλέκιο, και τάφηκε στην εκκλησία του Σαν Τζάκομο Ματζόρε.
Κατά τη διάρκεια των επόμενων δεκαετιών, η πολιτική κατάσταση τής πόλης -και η τύχη της οικογένειας- παρέμειναν απρόβλεπτες. Ο γιος του Τζοβάννι Α΄, Αντονγκαλεάτσο (ή Άντον Γκαλεάτσο, π.1385–1435), ήταν ομιλιτής αστικού δικαίου που ανέλαβε για λίγο την εξουσία στην Μπολόνια το 1420, αλλά γρήγορα ανατράπηκε. Έγινε κοντοτιέρος, και δολοφονήθηκε από παπικούς αξιωματούχους στις 23 Δεκεμβρίου 1435, λόγω φόβων για την αυξανόμενη δύναμή του (είχε επιστρέψει στη Μπολόνια τον Δεκέμβριο). Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του, ο Μπεντιβόλιο έλαβε το φέουδο του Καστέλ Μπολονιέζε.
Το 1438 ο Αννίμπαλε Α΄ Μπεντιβόλιο, φερόμενος ως γιος του Άντον Γαλεάτσο (η μητέρα του, Λίνα Κανιτζιάνι, λέγεται ότι δεν ήταν βέβαιη για την πατρότητα του αγοριού, και το θέμα κρίθηκε με ψηφοφορία) , ηγήθηκε μίας εξέγερσης στην πόλη κατά του Παπισμού. Προσπάθησε να κάνει ειρήνη με τους Βισκόντι του Μιλάνου, και να πείσει τον πάπα να μην θέσει την Μπολόνια υπό παπική κυριαρχία. Το 1442 ο κοντοτιέρης των Βισκόντι Nικολό Πιτσινίνo, φυλάκισε τον Aννίμπαλε Α΄ και τους υποστηρικτές του στο Βαράνo, αλλά ο Aννίμπαλε Α΄ ελευθερώθηκε από τον Γκαλεάτσο Μαρεσκότι το 1442. Όταν ο Αννίμπαλε Α΄ επέστρεψε στην Μπολόνια, του ανατέθηκαν οι εξουσίες της διακυβέρνησης, ένα σημάδι ότι η πόλη αναγνώριζε την πολιτική σημασία της οικογένειας. Ωστόσο στις 24 Ιουνίου 1445, με την υποστήριξη του πάπα Ευγένιου Δ΄, ο Μπατίστα Κανέσκι κατάφερε να δολοφονήσει τον αντίπαλό του Αννίμπαλε Α΄.
Τον Αννίμπαλε Α΄ διαδέχθηκε ο Σάντε (1426–1463). Ο Σάντε είχε επίσης αμφίβολη πατρότητα και καταγωγή, αλλά φέρεται να ήταν γιος του Έρκολε Μπεντιβόλιο, εξαδέλφου του Αννίμπαλε Α΄. Αρχικά μαθητευόμενος της συντεχνίας μαλλιού της Φλωρεντίας, ο Σάντε εξουσίασε ως κυβερνήτης (signore) της Μπολόνια από το 1442. Με τη χορηγία του Κόζιμο των Μεδίκων, ο Σάντε εγκαινίασε μία σύντομη περίοδο πολιτικής ηρεμίας. Πάντα τεχνικά υπό παπική κυριαρχία, η πόλη απέκτησε κάποια πραγματική αυτονομία, και αναδημιούργησε ένα καθεστώς φεουδαρχικού τύπου με μία κοινοτική γερουσία, αποτελούμενη από την αριστοκρατία των γαιοκτημόνων, τους νεόπλουτους και την παπική αριστοκρατία. Η Μπολόνια ενίσχυσε επίσης τις σχέσεις της με τη Βενετία, το Μιλάνο και τη Φλωρεντία.
Τον Σάντε διαδέχθηκε ο Τζοβάννι Β΄ (1443–1508), γιος του Αννίμπαλε Α΄, ο οποίος κυβέρνησε ουσιαστικά ως τύραννος της Μπολόνια. Το 1506 η ευγενής οικογένεια Μπεντιβόλιο καταστράφηκε από τον πάπα Ιούλιο Β΄, όταν απέλασε τον Τζοβάννι Β΄ από την Μπολόνια.
Γιος του Τζοβάννι Β΄, ο Aννίμπαλε Β΄ (1469–1540), νυμφεύτηκε τη Λουκρέτσια των Έστε, νόθη κόρη του Έρκολε Α΄ της Φερράρας, το 1487. Υπηρέτησε ως κοντοτιέρος. Κατά τη διάρκεια μίας εξέγερσης το 1511 εναντίον του Ιουλίου Β΄, ο Αννίμπαλε Β΄ με τη βοήθεια των Γάλλων ανέλαβε τον έλεγχο της Μπολόνια, αλλά μπόρεσε να κυβερνήσει μόνο για έναν χρόνο. Ήταν μισητός από άλλες αντίπαλες οικογένειες, όπως οι Γκισλιέρι και οι Κανετόλι, και στη συνέχεια δολοφονήθηκε. Ο Αννίμπαλε Β΄ ήταν ο τελευταίος ηγεμόνας τής γραμμής του. Στην εξορία, η οικογένεια Μπεντιβόλιο εγκαταστάθηκε στη Φερράρα, και ανέδειξε αρκετούς αξιόλογους ιεράρχες.
Άλλα αξιόλογα μέλη της οικογένειας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Έρκολε Μπεντιβόλιο, ο υποτιθέμενος πατέρας του Σάντε, ο οποίος έζησε εξόριστος στη Φλωρεντία και τη Φερράρα, έγραψε ένα μακροσκελές ποίημα για τη διαιτολογία, εξυμνώντας σε μεγάλο βαθμό τις φαρμακευτικές ιδιότητες του τυριού. Έγραψε επίσης σατιρικά έργα.
Ο τρίτος γιος του Τζοβάννι Β΄, ο Αλεσσάντρο Μπεντιβόλιο, ο οποίος είχε νυμφευτεί την Ιππολύτη Σφόρτσα, έγινε σύμβουλος του τελευταίου δούκα του Μιλάνου, και αργότερα κυβερνήτης τής πόλης (1525), δίνοντας την αφετηρία σε έναν λομβαρδικό κλάδο της οικογένειας.
Η οικογένεια Μπεντιβόλιο, η οποία εκδιώχθηκε από την Μπολόνια το 1506, εγκαταστάθηκε στη Φερράρα, όπου ανέδειξε σημαντικούς ιεράρχες, όπως:
- Γκουίντο (1579–1644), καρδινάλιος. Αν και μαθητής του Γαλιλαίου, ήταν ένας από τους Γενικούς Ιεροεξεταστής που υπέγραψαν την καταδίκη του. Έγινε παπικός διπλωμάτης, και ιστορικός του πολέμου της Φλάνδρας με το έργο του Della Guerra di Fiandra.
- Αννίμπαλε (1645-1663), τιτουλάριος αρχιεπίσκοπος Θηβών.
- Κορνήλιος (1668–1732), καρδινάλιος, αρχιεπίσκοπος Καρχηδόνας.
Ένα αξιοσημείωτο πρόσφατο μέλος της οικογένειας είναι ο Γκαλεάτσο Μπέντι, αρχικά Γκαλεάτσο Μπεντιβόλιο, ηθοποιός του 20ού αι.
Βάση ισχύος
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η εκκλησία του Σαν Τζάκομο ΜΑτζόρε, που κτίστηκε αρχικά στα μέσα του 13ου αι., υιοθετήθηκε τον 15ο αι. από την οικογένεια Μπεντιβόλιο ως το κέντρο της βάσης εξουσίας τους στη γύρω γειτονιά, και διακόσμησαν την εκκλησία ανάλογα. Περιλάμβανε τον τάφο του Άντον Γκαλεάτσο Μπεντιβόλιο, έργο του Τζάκοπο ντελα Κουέρτσια, και το ιδιωτικό παρεκκλήσιο της οικογένειας Μπεντιβόλιο, η Αγία Τράπεζα του οποίου έχει εντυπωσιακά έργα τέχνης, όπως έναν πίνακα βωμού του Λορέντζο Κόστα, που απεικονίζουν οικογενειακές νίκες επί άλλων δυναστειών της Μπολόνια.
Γενεαλογία των Μπεντιβόλιο της Μπολόνια
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Τζοβάννι Α΄ κύριος της Μπολόνια, σημαιοφόρος ΟΙΚΟΣ ΜΠΕΝΤΙΒΟΛΙΟ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Αντονγκαλεάτσο κοντοτιέρος, νομικός, κύριος της Μπολόνια ∞ Λίνα Κανιτζιάνι | Έρκολε σιδηρουργός | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Αννίμπαλε Α΄ κύριος της Μπολόνια ∞ Ντονίνα Βισκόντι (κόρη Λαντσιλότο (γιου Μπερναμπό)) | Σάντε κύριος της Μπολόνια, σημαιοφόρος | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Τζοβάννι Β΄ κύριος της Μπολόνια, βικάριος του πάπα | Τζινέβρα Σφόρτσα του Πέζαρο | Έρκολε κοντοτιέρος ∞ Βαρβάρα Τορέλλι | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Αννίμπαλε Β΄ κυβερνήτης της Μπολόνια ∞ Λουκρητία των Έστε (κόρη Έρκολε Α΄ της Φερράρα και Ελεονώρας της Νάπολης) | Ερμής κοντοτιέρος ∞ Τζιάκομα Ορσίνι | Αλεσσάντρο ∞ Ιππολύτη Μαρία Σφόρτσα | Λάουρα ∞ Ιωάννης Γκοντζάγκα κύριος του Βεσκοβάτο | Βιολάντη ∞ Παντόλφο Δ΄ Μαλατέστα κύριος του Ρίμινι | Καμίλλα ∞ Πύρρος Γκοντζάγκα κοντοτιέρος | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Κοστάντσο ΚΛΑΔΟΣ ΜΠΕΝΤΙΒΟΛΙΟ ΝΤ'ΑΡΑΓΟΝΑ ∞ Κονστάντσα Ελένα Ρανγκόνι | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Κορνήλιος Α΄ μαρκήσιος του Γκουαλτιέρι ∞ Ιζαμπέλλα Μπεντίντιο | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Έντσο μαρκήσιος του Σκαντιάνο ∞ Κατερίνα Μαρτινένγκο Κολεόνι | Γκουίντο καρδινάλιος | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Κορνήλιος Β΄ μαρκήσιος του Μαλιάνο ∞ Άννα Στρότζι | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ιππόλυτος μαρκήσιος του Μαλιάνο ∞ Λουκρέτσια Πία ντι Σαβοΐας | Αννίμπαλε τιτουλ. επίσκοπος Θηβών | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Κορνήλιος καρδινάλιος | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Ady, C.M. (1937). The Bentivoglio of Bologna: A Study in Dispotism. Oxford.
- Rendina, Claudio (1998). I capitani di ventura. Rome: Newton Compton.
