close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Κωμική ιταλική ποίηση (Μεσαίωνας)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Image
Ο αισθησιακός έρωτας ήταν ένα από τα θέματα της κωμικο-ρεαλιστικής ποίησης.

Η Κωμική ιταλική ποίηση (ιταλικά: Poesia comica) ή κωμικο-ρεαλιστική ποίηση άκμασε στην πρώιμη ιταλική λογοτεχνία από το δεύτερο μισό του 13ου αιώνα και κατά τη διάρκεια του 14ου αιώνα. Αναπτύχθηκε παράλληλα και σε αντίθεση με τη σοβαρή ερωτική ποίηση της εποχής, με χαρακτηριστικό τους άσεμνους και σκωπτικούς στίχους, τη λαϊκή γλώσσα και την αντίθεση προς τις κοινωνικές συμβάσεις κα τη σοβαροφάνεια. Εμφανίστηκε στην Τοσκάνη γύρω στο 1260 και διαδόθηκε σε πολλές ιταλικές πόλεις κατά τη διάρκεια του 14του αιώνα.[1]

Η κωμικο-ρεαλιστική ιταλική ποίηση προέκυψε σαν αντίδραση στο υψηλό ύφος της σικελικής λυρικής ποίησης και κυρίως του Γλυκού νέου ύφους και αποσκοπούσε στην ψυχαγωγία των αναγνωστών ή ακροατών. Η γλώσσα είναι σκόπιμα ανεπεξέργαστη με έντονη λαϊκή χροιά και συχνά με υβριστικά υπονοούμενα ή απροκάλυπτες αισχρολογίες, αντίθετα με τα ηθικά πρότυπα της εποχής. Οι ποιητές ήταν όλοι μορφωμένοι και παρωδούσαν το ύφος και τα θέματα της αυλικής λογοτεχνίας, κυρίως το θέμα του αυλικού έρωτα που γνώριζαν καλά, διακωμωδώντας την εικόνα της αιθέριας θεϊκής αγαπημένης και τον πλατωνικό έρωτα. [2]

Το είδος ακολουθεί την ευρωπαϊκή παράδοση της σατιρικής ποίησης των Γολιάρδων του 12ου και 13ου αιώνα, οι οποίοι ήταν σπουδαστές ή δόκιμοι κληρικοί που μετακινούνταν από το ένα πανεπιστήμιο στο άλλο, προτιμώντας να συχνάζουν σε ταβέρνες αντί για αίθουσες διδασκαλίας, και έγραφαν ποιήματα, ως επί το πλείστον ανώνυμα, στα λατινικά, τα παλαιά γαλλικά και τα παλαιά γερμανικά στα οποία επαινούσαν την ηδονή ή προσέβαλαν προσωπικούς τους εχθρούς, κακολογούσαν τις γυναίκες ή διακωμωδούσαν τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία - με διάσημο έργο τα Κάρμινα Μπουράνα. Στη μεσαιωνική γαλλική λογοτεχνία, η κωμική φλέβα βρήκε έκφραση σε σύντομα αφηγηματικά ποιήματα, τα λεγόμενα φαμπλιώ, ενώ στην Ιταλία εκφράστηκε αποκλειστικά με σονέτα.[3]

Τα θέματα που ενέπνευσαν την κωμικορεαλιστική ποίηση, σε έντονη αντίθεση με τα πνευματικά θέματα του Γλυκού νέου ύφους, είναι:

  • ο παθιασμένος και αισθησιακός έρωτας
  • η γυναίκα ως γήινο πλάσμα (και όχι η γυναίκα-άγγελος)
  • η εξύμνηση του χρήματος, των τυχερών παιχνιδιών, της ψυχαγωγίας και της απόλαυσης, της ξένοιαστης ζωής
  • η αγάπη για το καλό φαγητό και το κρασί, τις ταβέρνες και τις γιορτές
  • οι καβγάδες, οι διαμάχες μεταξύ εραστών, οι αντιζηλίες
  • οι θρήνοι για τη φτώχεια, την αδικία και τις ταλαιπωρίες της ζωής
  • η περιγραφή του φτωχού και λαϊκού κόσμου
  • οι πολιτικές πολεμικές, οι προσβολές προς τους αντιπάλους, ο σκληρός σαρκασμός προς συγγενείς και φίλους
  • ο αντικληρικαλισμός που δεν ανέχεται τα εκκλησιαστικά προνόμια, τις καταχρήσεις της Εκκλησίας και τα εκκλησιαστικά ήθη. [4]

Οι κυριότεροι εκφραστές ήταν οι Τσέκκο Αντζολιέρι, ο Ρούστικο Φίλιππι και ο Φολγκόρε ντα Σαν Τζιμινιάνο. Αυτοί οι ποιητές, αν και ανήκαν στην ίδια μορφωμένη αστική τάξη από την οποία προέρχονταν και τα μέλη του κινήματος Γλυκό νέο ύφος - και είχαν γράψει σ' αυτό το ύφος - καινοτόμησαν με έργα διαφορετικής φύσης που παρωδούσαν το ύφος της αυλικής λυρικής ποίησης και επιδίδονταν σε κοινωνική και πολιτική κριτική με κωμικό τόνο και ευτράπελο ύφος. Πολλοί άλλοι ποιητές έγραψαν περιστασιακά στο ίδιο ύφος, ακόμη και ο Δάντης στην ποιητική αλληλογραφία του με τον Φορέζε Ντονάτι αντάλλασσαν κωμικούς στίχους.[5] [6]

  1. . «apoikia.gr/angiolieri-i-komiko-realistiki-poiisi-anna-griva/».
  2. . «poeticanet.gr/kwmiki-poiisi-krinei».
  3. . «poemanalysis.com/genre/fabliaux/».
  4. . «studiarapido.it/la-poesia-comico-realistica-nel-duecento/».
  5. . «studenti.it/poesia-comico-realistica».
  6. . «treccani.it/enciclopedia/la-poesia-comica-e-satirica-la-parodia».