Κυστίδιο (μυκητολογία)

Δύο χρυσοκυστίδια στην επιφάνεια του ελάσματος του Hypholoma lateritium, μετά από επεξεργασία με υδροξείδιο του καλίου (ΚΟΗ).

Ένα κυστίδιο είναι ένα σχετικά μεγάλο κύτταρο, το οποίο βρίσκεται στο καρπόσωμα ενός βασιδιομύκητα (για παράδειγμα, στην επιφάνεια του ελάσματος ενός μανιταριού), συχνά ανάμεσα σε συμπλέγματα βασιδίων. Συχνά τα κυστίδια παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία και χαρακτηριστικά σχήματα, τα οποία είναι μοναδικά για ένα συγκεκριμένο είδος ή γένος, και έτσι αποτελούν ένα χρήσιμο μικρομορφολογικό χαρακτηριστικό στην ταυτοποίηση ενός βασιδιομύκητα. Γενικά, η εξελικτική σημασία των κυστιδίων δεν έχει κατανοηθεί επαρκώς.

Ταξινόμηση

Κυστίδιο του γένους της Ινοκύβης, βαμμένο με ερυθρό του Κονγκό. (μετουλοειδές κυστίδιο - χοντρά τοιχώματα, μη μυτερή άκρη)

Κατά θέση

Τα κυστίδια μπορεί να τοποθετούνται στην άκρη του ελάσματος (ή ανάλογη υμενοφόρα δομή) (χειλοκυστίδια), στην επιφάνεια του ελάσματος (πλευροκυστίδια), στην επιφάνεια του πιλιδίου (δερματοκυστίδια ή πιλεοκυστίδια), στην άκρη του πιλιδίου ή πάνω στον στύπο. Ειδικότερα τα πλευροκυστίδια και τα χειλοκυστίδια είναι σημαντικά για την αναγνώριση διαφόρων ειδών. Μερικές φορές τα χειλοκυστίδια προσδίνουν στην άκρη του ελάσματος ένα χαρακτηριστικό χρώμα, το οποίο είναι ορατό ακόμα και με γυμνό μάτι ή με ένα μεγεθυντικό φακό.

Κατά μορφολογία

Τα χρυσοκυστίδια είναι κυστίδια, των οποίων το περιεχόμενο αποτελείται από μία χαρακτηριστική διαθλαστική κίτρινη ουσία, η οποία γίνεται ακόμη πιο βαθιά κίτρινη όταν εκτεθεί σε αμμωνία ή άλλα αλκαλικές ενώσεις. Τα χρυσοκυστίδια είναι χαρακτηριστικά πολλών (αν και όχι όλων) των μελών της οικογένειας των Στροφαριοειδών (Strophariaceae) των Αγαρικωδών.

Τα γλοιοκυστίδια έχουν μια λιπαρή ή κοκκώδη εμφάνιση στο μικροσκόπιο. Όπως οι γλοιοΰφές, μπορεί να είναι κιτρινωπές ή διάφανες (υαλίνη) και καμιά φορά μπορεί να χρωματίζονται όταν έρθουν σε επαφή με θειοβανιλίνη ή άλλα αντιδραστήρια. Τα μετουλοειδή είναι κυστίδια με χοντρά τοιχώματα και με άκρες που δεν είναι μυτερές, με διάφορα σχήματα.

Εξωτερικές συνδέσεις

• Γλωσσάριο BCERN: Cystidia
• "Using a Microscope: Basidia and Cystidia" του Michael Kuo. MushroomExpert.com
• Wild Mushrooms from Tokyo: Inocybe nodulosospora - Περιέχει μια πολύ καλή φωτογραφία κυστιδίων.