close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Κοινή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Κοινή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας
Image
Έμβλημα του Στρατιωτικού Επιτελείου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUMS), το οποίο περιλαμβάνει το μόνιμο επιχειρησιακό στρατηγείο της ΕΕ και την MPCC
Ιστοσελίδαeeas.europa.eu
Δαπάνες
Προϋπολογισμός€223,4 δισ. ($249,3 δισ.) (2018)[1]

Η Κοινή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ) αποτελεί το πλαίσιο δράσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) στους τομείς της άμυνας και της διαχείρισης κρίσεων και είναι βασικό συστατικό της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ) της ΕΕ.

Η ΚΠΑΑ περιλαμβάνει την ανάπτυξη στρατιωτικών ή πολιτικών αποστολών με στόχο τη διατήρηση της ειρήνης, την πρόληψη συγκρούσεων και την ενίσχυση της διεθνούς ασφάλειας, σύμφωνα με τις αρχές του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Οι στρατιωτικές αποστολές διεξάγονται από δυνάμεις της ΕΕ που συγκροτούνται μέσω αποσπάσεων από τις ένοπλες δυνάμεις των κρατών μελών. Η ΚΠΑΑ περιλαμβάνει επίσης τη συλλογική αυτοάμυνα μεταξύ των κρατών μελών, καθώς και τη Μόνιμη Διαρθρωμένη Συνεργασία (PESCO), στο πλαίσιο της οποίας 26 από τις 27 εθνικές ένοπλες δυνάμεις επιδιώκουν διαρθρωτική ολοκλήρωση (εξαίρεση αποτελεί η Μάλτα).

Η δομή της ΚΠΑΑ – με επικεφαλής την Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης (HR/VP), Kaja Kallas, και η οποία μερικές φορές αναφέρεται ως Ευρωπαϊκή Αμυντική Ένωση (European Defence Union – EDU) σε σχέση με τη μελλοντική της εξέλιξη ως αμυντικός βραχίονας της ΕΕ[2][3][4] – περιλαμβάνει:

  • τη Γενική Διεύθυνση Αμυντικής Βιομηχανίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
  • τη Διεύθυνση Διαχείρισης Κρίσεων και Σχεδιασμού (CMPD) της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ), καθώς και τα μόνιμα Στρατηγεία Επιχειρήσεων (OHQs) για διοίκηση και έλεγχο (C2) σε στρατηγικό στρατιωτικό/πολιτικό επίπεδο, δηλαδή το MPCC και το CPCC
  • διάφορα προπαρασκευαστικά όργανα του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων (FAC), όπως η Στρατιωτική Επιτροπή της ΕΕ (EUMC)
  • τέσσερις οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας (EDA)

Οι δομές διοίκησης και ελέγχου της ΕΕ είναι σημαντικά μικρότερες από τη Δομή Διοίκησης του ΝΑΤΟ (NCS), η οποία έχει συσταθεί για την εδαφική άμυνα.[5] Έχει συμφωνηθεί ότι η Συμμαχική Διοίκηση Επιχειρήσεων (ACO) του ΝΑΤΟ μπορεί να χρησιμοποιείται για τη διεξαγωγή αποστολών της ΕΕ. Το MPCC, που ιδρύθηκε το 2017 και ενισχύθηκε το 2020, αποτελεί το πρώτο μόνιμο στρατιωτικό στρατηγείο επιχειρήσεων της ΕΕ. Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας (EDF), που ιδρύθηκε το 2017, σηματοδοτεί την πρώτη φορά που ο προϋπολογισμός της ΕΕ χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση πολυεθνικών αμυντικών έργων.

Οι αποφάσεις που αφορούν την ΚΠΑΑ προτείνονται από την Ύπατη Εκπρόσωπο, εγκρίνονται από το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, συνήθως με ομοφωνία, και στη συνέχεια υλοποιούνται από την Ύπατη Εκπρόσωπο.

  1. Defence Data Portal, Official 2005–2017 defence statistics from the European Defence Agency
  2. «Texts adopted - Tuesday, 22 November 2016 - European Defence Union – P8_TA(2016)0435». www.europarl.europa.eu.
  3. European Commission welcomes first operational steps towards a European Defence Union. Δελτίο τύπου.
  4. «Archived copy». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Δεκεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουνίου 2018.
  5. Helferich, John (2024). «Trapped in the grey zone: NATO-CSDP relations in a new era of European security governance» (στα αγγλικά). International Politics. doi:10.1057/s41311-024-00647-9. ISSN 1740-3898.