Καταφύγιο του Ανιελέβιτς
Συντεταγμένες: 52°15′5.4″N 20°59′32.3″E / 52.251500°N 20.992306°E
| Καταφύγιο του Ανιελέβιτς | |
|---|---|
| μνημείο[1] και μνημείο[2] | |
| αμετακίνητο μνημείο[3] | |
 | |
 | |
| Διεύθυνση | Miła / Dubois'a[2] |
| Γεωγραφικές συντεταγμένες | 52°15′5″N 20°59′32″E |
| Διοικητική υπαγωγή | Μουράνουφ |
| Χώρα | Πολωνία |
| Έναρξη κατασκευής | 1946[2][1] |
 Πολυμέσα | |
| Δεδομένα () | |
Το Καταφύγιο του Ανιέλεβιτς (πολωνικά: Bunkier Anielewicza), γνωστό επίσης ως Λόφος του Ανιέλεβιτς (πολωνικά: Kopiec Anielewicza), υπήρξε η έδρα και το κρυφό καταφύγιο της Εβραϊκής Οργάνωσης Μάχης (ΕΟΜ), μιας εβραϊκής αντιστασιακής ομάδας στο Γκέτο της Βαρσοβίας κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής της Πολωνίας στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ιστορικό
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Τον Οκτώβριο του 1940, ο διοικητής της υπό ναζιστικής κατοχής Βαρσοβίας διέταξε τις δημοτικές αρχές να ξεκινήσουν την κατασκευή γκέτο για τους Εβραίους σε μια περιοχή της Βαρσοβίας που προηγουμένως χρησιμοποιούνταν για καραντίνα κατά τη διάρκεια επιδημιών. Το γκέτο ολοκληρώθηκε στις 15 Νοεμβρίου 1940 και ο αρχικός πληθυσμός των περιορισμένων Εβραίων ήταν 400.000. Όλα τα παράθυρα, οι πόρτες και άλλες έξοδοι προς την υπόλοιπη Βαρσοβία σφραγίστηκαν. Από τον Ιούλιο έως τον Οκτώβριο του 1942, περισσότεροι από 310.300 Εβραίοι μεταφέρθηκαν από το γκέτο για μεταφορά σε στρατόπεδα εξόντωσης ή πέθαναν.[4]
Από τις 17 Απριλίου 1943 έως τις 18 Μαΐου 1943, ο διοικητής των SS Γιούργκεν Στρόοπ, ανέφερε στον SS-Obergruppenführer και Στρατηγό Αστυνομίας, Κρούγκερ, ότι 56.065 από τους εναπομείναντες Εβραίους του Γκέτο της Βαρσοβίας είχαν μεταφερθεί σε στρατόπεδα εξόντωσης ή είχαν εξοντωθεί με πυροβολισμούς, εκρήξεις, φωτιά ή ασφυξία.[4]
Εξέγερση του Γκέτο της Βαρσοβίας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Το καταφύγιο στην οδό Μίουα (Miła) 18 αρχικά κατασκευάστηκε από μια ομάδα Πολωνών ανταρτών και ένοπλων μαχητών της υπόγειας αντίστασης κατά των Γερμανών.[5] Εκεί προσχώρησαν οι μαχητές της ΕΟΜ μετά την ανακάλυψη του καταφυγίου τους στη διεύθυνση Μίουα 29.[6]
Στις 8 Μαΐου 1943, τρεις εβδομάδες μετά την έναρξη της Εξέγερσης του Γκέτο της Βαρσοβίας, το καταφύγιο κάτω από την Μίουα 18 εντοπίστηκε από τους Ναζί, στο οποίο ζούσαν περίπου 300 άνθρωποι. Το καταφύγιο διέθετε έξι εξόδους.[5]
Σύμφωνα με την Αναφορά Στρόοπ, 7 Μαΐου 1943:
Η θέση του καταφυγίου στην οδό Μίουα είναι πλέον γνωστή. Θα αναγκαστεί να ανοίξει αύριο… Κατά μέσο όρο, οι ομάδες επιδρομής πυροβολούν 30 έως 50 Εβραίους κάθε νύχτα… Σήμερα ανατινάξαμε ένα κτίριο από σκυρόδεμα που δεν είχαμε καταφέρει να καταστρέψουμε με φωτιά. Σε αυτή την επιχείρηση μάθαμε ότι η ανατίναξη ενός κτιρίου είναι πολύ χρονοβόρα και απαιτεί τεράστια ποσότητα εκρηκτικών. Η καλύτερη και μόνη μέθοδος για την εξόντωση των Εβραίων παραμένει επομένως η πρόκληση φωτιάς..[4]
Οι ένοπλοι μαχητές παραδόθηκαν, αλλά η ηγεσία της ΕΟΜ, συμπεριλαμβανομένου του Μόρντεχαϊ Ανιελέβιτς, αρχηγού της Εξέγερσης του Γκέτο της Βαρσοβίας, αντιστάθηκε. Οι Ναζί έριξαν δακρυγόνα μέσα στο καταφύγιο για να τους αναγκάσουν να βγουν. Ο Ανιελέβιτς, η σύντροφός του, Μίρα Φύχρερ και πολλά μέλη της ομάδας τους αυτοκτόνησαν με δηλητήριο αντί να παραδοθούν, ενώ περίπου 30 κατάφεραν να διαφύγουν μέσω της μοναδικής μη μπλοκαρισμένης εξόδου. Διέσχισαν τους υπονόμους του γκέτο και κατάφεραν να φτάσουν στην «Άρια πλευρά» της Βαρσοβίας στις 10 Μαΐου 1943.[7][8]
Σύμφωνα με την Αναφορά Στρόοπ, 8 Μαΐου 1943:
Ολόκληρο το γκέτο ερευνήθηκε σήμερα από τις ομάδες επιδρομής… Είμαστε αποφασισμένοι να μην τερματίσουμε τη μεγάλη επιχείρηση μέχρι να εξοντωθεί ο τελευταίος Εβραίος.[7]
Μνημόνευση
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Τον Ιούλιο του 1945, επιζώντες της Εβραϊκής Υπόγειας Αντίστασης, μεταξύ των οποίων ο Σίμτσα Ρότεμ, επισκέφθηκαν τα ερείπια πάνω από το πρώην καταφύγιο της ΕΟΜ. Τα ερείπια δεν καλύφθηκαν με κτίσματα ώστε «να μην διαταραχθεί ο χώρος που αναγνωρίζεται ως νεκροταφείο από την εβραϊκή κοινότητα».[9] Το 1946 ανεγέρθηκε το μνημείο γνωστό ως Λόφος του Ανιελέβιτς, κατασκευασμένο από τα συντρίμμια των σπιτιών της οδού Μίουα, με αναμνηστική επιγραφή στα πολωνικά και γίντις στην κορυφή του.
Το 2006 προστέθηκε νέος οβελίσκος σχεδιασμένος από την Χάνα Σμάλενμπεργκ και τον Μάρεκ Μοντεράου, με επιγραφή στα πολωνικά, αγγλικά και γίντις που αναφέρει:
Τάφος των μαχητών της Εξέγερσης του Γκέτο της Βαρσοβίας, χτισμένος από τα συντρίμμια της οδού Μίουα, μιας από τις πιο ζωντανές οδούς της προπολεμικής εβραϊκής Βαρσοβίας. Τα ερείπια του καταφυγίου στην οδό Μίουα 18 είναι ο τόπος ανάπαυσης των διοικητών και μαχητών της Εβραϊκής Οργάνωσης Μάχης, καθώς και κάποιων πολιτών. Μεταξύ αυτών βρίσκεται ο Μόρντεχαϊ Ανιελέβιτς, Αρχηγός. Στις 8 Μαΐου 1943, περικυκλωμένοι από τους Ναζί, πολλοί έχασαν τη ζωή τους ή αυτοκτόνησαν, αρνούμενοι να πεθάνουν στα χέρια των εχθρών τους.[10]
Τα ονόματα 51 Εβραίων μαχητών, των οποίων η ταυτότητα έχει εξακριβωθεί από ιστορικούς, είναι χαραγμένα στην πρόσοψη του οβελίσκου. Το 2021 πραγματοποιήθηκαν μη επεμβατικές γεωφυσικές έρευνες που επιβεβαίωσαν την ύπαρξη του καταφυγίου και του συστήματος σηράγγων από την Εταιρεία Εξερευνητικών Γεωφυσικών.[9] Η σημερινή αρίθμηση των κτιρίων στην οδό Μίουα δεν αντιστοιχεί στην περίοδο του πολέμου. Το μνημείο βρίσκεται στη συμβολή των οδών Μίουα και Ντουμπουά, ενώ η σημερινή διεύθυνση Μίουα 18 είναι πολυκατοικία περίπου 700 μέτρα δυτικά.
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 www
.jhi . Ανακτήθηκε στις 18 Νοεμβρίου 2025..pl /en /articles /may-8-1943-death-of-mordechai-anielewicz,616 - 1 2 3 Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2017.
- ↑ Registry of Cultural Property. www
.nid . Ανακτήθηκε στις 22 Νοεμβρίου 2022..pl /pl /Informacje _ogolne /Zabytki _w _Polsce /rejestr-zabytkow /zestawienia-zabytkow-nieruchomych / - 1 2 3 «The Stroop Report: The Warsaw Ghetto is No More». fcit.usf.edu (στα Αγγλικά). University of South Florida: Florida Center for Instructional Technology, College of Education. 2005. Ανακτήθηκε στις 22 Απριλίου 2024.
- 1 2 «Stroop's Final Report on the Battles in the Warsaw Ghetto Revolt (May 1943)». www.jewishvirtuallibrary.org (στα Αγγλικά). Nuremberg Documents, PS-1061. 16 Μαΐου 1943. Ανακτήθηκε στις 22 Απριλίου 2024. Note: Bandit was the word used by the Germans for Polish partisans and armed underground fighters.
- ↑ Leociak, J. (2011). «Dom Spotkań z Historią». Spojrzenia na warszawskie getto. Ulica Miła (στα Πολωνικά). Warszawa. σελ. 26.
- 1 2 «The Stroop Report». www.jewishvirtuallibrary.org. Ανακτήθηκε στις 22 Απριλίου 2024.
- ↑ C.Lubetkin, Zagłada i powstanie, Książka i Wiedza, Warszawa 1999.
- 1 2 Miazga, Colin· Bauman, Paul (1 Σεπτεμβρίου 2021). «Geophysical investigation of the Miła 18 resistance bunker in Warsaw, Poland». First International Meeting for Applied Geoscience & Energy Expanded Abstracts (στα Αγγλικά). Society of Exploration Geophysicists. σελίδες 3096–3100.
Η παράμετρος |access-date=χρειάζεται|url=(βοήθεια) - ↑ «Anielewicz's Bunker (Miła Street)». sztetl.org.pl (στα Αγγλικά). Warsaw: Polin Museum of the History of Polish Jews. 2017. Ανακτήθηκε στις 3 Μαΐου 2024.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Καταφύγιο του Ανιελέβιτς στο Wikimedia Commons
- Εικόνες των τάφων των μαχητών της Εξέγερσης του Γκέτο της Βαρσοβίας
- "The Ghetto Fights," του Marek Edelman, σελ. 17-39 (2004)
