close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Καλλιθέα Αττικής

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Για οικισμούς με ίδιο όνομα στην Ελλάδα, δείτε: Καλλιθέα.
Καλλιθέα
Image
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Καλλιθέα Αττικής
37°57′0″N 23°42′0″E
Image
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΠεριφέρεια Αττικής
ΔήμοςΔήμος Καλλιθέας
Διοικητική υπαγωγήΔήμος Καλλιθέας
Ίδρυση1925
  ΔήμαρχοςΚώστας Ασκούνης (2024-σήμερα)
Έκταση4,75 km²
Υψόμετρο25 μέτρα
Πληθυσμός97.616 (2021)
Ταχ. κωδ.176 76
Τηλ. κωδ.210 95
Ιστότοποςkallithea.gr
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Η Καλλιθέα είναι πολυπληθές προάστιο των Αθηνών και δήμος της Περιφερειακής Ενότητας Νοτίου Τομέα Αθηνών της Περιφέρειας Αττικής. Διαθέτει μόνιμο πληθυσμό 97.616 κατοίκους και έχει πυκνότητα πληθυσμού 20.650 κατοίκους ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, αποτελώντας έτσι τον πιο πυκνοκατοικημένο δήμο της Ελλάδας.[1] Ο οικιστικός πυρήνας της Καλλιθέας είναι η πλατεία Δαβάκη, που βρίσκεται περίπου 3 χιλιόμετρα νότια από το κέντρο της Αθήνας.

Η Καλλιθέα καταλαμβάνει μία μακρόστενη εν γένει έκταση. Εκτείνεται από τις οδούς Π. Τσαλδάρη και Λαγουμιτζή στα βορειοανατολικά έως τον Φαληρικό όρμο στα νοτιοδυτικά. Έχει όρια με τους Δήμους Αθηναίων, Νέας Σμύρνης, Παλαιού Φαλήρου και Μοσχάτου-Ταύρου. Από τα βορειοανατολικά προς τα νοτιοδυτικά, διατρέχεται από την κεντρική της λεωφόρο, τη Λεωφόρο Θησέως (Λεωφόρο Ελευθερίου Βενιζέλου πλέον), συνολικού μήκους περίπου 4 km. Στα νοτιοανατολικά οριοθετείται από τη Λεωφόρο Ανδρέα Συγγρού (από το ύψος της οδού Λαγουμιτζή έως τον Φαληρικό όρμο), η οποία τη χωρίζει από τη συνοικία του Νέου Κόσμου του Δήμου Αθηναίων, τη Νέα Σμύρνη και το Παλαιό Φάληρο. Στα νοτιοδυτικά καταλήγει στον Φαληρικό όρμο. Στα βορειοδυτικά οριοθετείται από την τεχνητή κοίτη του Ιλισού (από τις εκβολές της στον Φαληρικό όρμο έως το ύψος της οδού Φορνέζη), από τις οδούς Φορνέζη, Χανδρή, Κύπρου και Αρχιμήδους και από τις γραμμές του Ηλεκτρικού Σιδηροδρόμου (Γραμμής 1 του Μετρό) (από το ύψος του σταθμού Καλλιθέας έως το ύψος της οδού Π. Τσαλδάρη), οι οποίες τη χωρίζουν από το Μοσχάτο και τον Ταύρο. Στα βορειοανατολικά οριοθετείται από τις οδούς Π. Τσαλδάρη (από το ύψος των γραμμών του Ηλεκτρικού Σιδηροδρόμου έως το ύψος της Λεωφόρου Θησέως) και Λαγουμιτζή (από το ύψος της Λεωφόρου Θησέως έως το ύψος της Λεωφόρου Ανδρέα Συγγρού), οι οποίες τη χωρίζουν από τις συνοικίες των Άνω Πετραλώνων, του Φιλοπάππου και του Κουκακίου του Δήμου Αθηναίων.

Σημειώνεται ότι από την περιοχή βορειοδυτικά του τμήματος των γραμμών του Ηλεκτρικού Σιδηροδρόμου από το ύψος της οδού Π. Τσαλδάρη έως το ύψος των οδών Φορνέζη και Χανδρή, μόνο το οικοδομικό τετράγωνο που περιλαμβάνει τις εγκαταστάσεις της Σιβιτανιδείου Σχολής εντάσσεται στα όρια του Δήμου Καλλιθέας.

Επίσης, στα όρια της με τον Φαληρικό όρμο βρίσκεται το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ), όπου στεγάζεται η Εθνική Βιβλιοθήκη και η Εθνική Λυρική Σκηνή. Το πάρκο που περιβάλλει τα κτήρια αυτά αποτελεί πολύτιμη διέξοδο για περίπατο, αθλοπαιδιές και άλλες δράσεις πολιτισμού για τους κατοίκους όχι μόνο της Καλλιθέας, αλλά και των νοτίων προαστίων.

Η Καλλιθέα έχει ένα ήπιο μεσογειακό κλίμα με πολύ θερμά καλοκαίρια και ήπιους χειμώνες.

Κλιματικά δεδομένα Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο
Μήνας Ιαν Φεβ Μάρ Απρ Μάι Ιούν Ιούλ Αύγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ Έτος
Υψηλότερη Μέγιστη °C (°F) 22.8 21.9 25.1 31.6 36.9 41.4 43.4 43.3 37.3 32.1 28
(82)
21.9 43,4
Μέση Μέγιστη °C (°F) 14
(57)
15.6 18
(64)
21.9 27
(81)
31.6 35.4 35
(95)
30.3 25.2 20
(68)
15.6 24,1
Μέση Μηνιαία °C (°F) 10.2 11.5 13.6 17
(63)
21.9 26.4 30.1 30
(86)
25.5 20.6 16.1 12.1 19,58
Μέση Ελάχιστη °C (°F) 6.3 7.4 9.1 12.2 16.8 21.2 24.7 24.9 20.7 16
(61)
12.1 8.5 14,99
Χαμηλότερη Ελάχιστη °C (°F) −1.6 −0.4 −0.2 5.5 11.7 14.2 18.3 19.2 12.8 9.1 5.8 0.8 −1,6
Βροχόπτωση mm (ίντσες) 57,8 32,4 28,9 22,3 21,9 32,9 10,5 13,1 23,3 31 70,3 57,4 401,8
Πηγή #1: Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (Νοε 2016 - Οκτ 2023)[2]
Πηγή #2: Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο[3] και Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός[4]

Ο οικισμός της Καλλιθέας κατοικήθηκε για πρώτη φορά τον 19ο αιώνα, από την δεκαετία του 1870 και μετά.[5] Ο έμπορος Λάσκαρις Λασκαρίδης, ο πανεπιστημιακός και συγγραφέας Γεώργιος Π. Κρέμος και ο νομικός Γεώργιος Φιλάρετος ήταν ανάμεσα στους πρώτους οικιστές (1884-1885) της Καλλιθέας.[6] Από το 1922 εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες, ύστερα από την Μικρασιατική Καταστροφή. Η κοινότητα της Καλλιθέας ιδρύθηκε το 1925,[7] οπότε ο οικισμός αποσπάστηκε από τον Δήμο Αθηναίων και το 1933 ανακηρύχθηκε ανεξάρτητος δήμος.[8]

Στην περίοδο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η Καλλιθέα συμμετείχε ενεργά στην Εθνική Αντίσταση (ΕΛΑΣ). Μεταξύ των κυριοτέρων γεγονότων της περιόδου υπήρξαν η ανατίναξη του Αμαξοστασίου Καλλιθέας των Τραμ στις 24 Αυγούστου 1943[9], η Μάχη της Οδού Μπιζανίου, μεταξύ 10 ΕΠΟΝιτών και κατοχικών δυνάμεων, στις 23-24 Ιουλίου 1944, καθώς και το Μπλόκο της Καλλιθέας στις 28 Αυγούστου του ίδιου έτους.[6] Στην Καλλιθέα λειτούργησε επίσης το παράνομο Τυπογραφείο του Ε.Α.Μ., από την άνοιξη του 1942 έως τον Οκτώβριο του 1944, σε ειδική κρύπτη της οικίας επί της οδού Σκρα 31.[10]

Την δεκαετία του 1990, μετά τη διάλυση της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών (ΕΣΣΔ), ο δήμος υποδέχθηκε Πόντιους παλιννοστούντες.

Με την εφαρμογή της νέας διοικητικής διαίρεσης της χώρας κατά το Πρόγραμμα Καλλικράτης το 2011, ουδεμία μεταβολή επήλθε σύμφωνα με το άρθρο 1,§ 5.1.Β αυτού.

Στην Καλλιθέα εδρεύουν δύο πανεπιστήμια, το Πάντειο Πανεπιστήμιο Πολιτικών και Κοινωνικών Επιστημών και το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, καθώς και η ιστορική Σιβιτανίδειος Δημόσια Σχολή Τεχνών και Επαγγελμάτων.

Στον δήμο υπάρχουν 11 παιδικοί δημοτικοί σταθμοί, 25 δημόσια νηπιαγωγεία, 22 δημόσια δημοτικά σχολεία, 14 δημόσια γυμνάσια και 7 δημόσια λύκεια. Παράλληλα λειτουργούν 1 εσπερινό γυμνάσιο-λύκειο και 1 ιδιωτικό.

Στην Καλλιθέα βρίσκονται επίσης τα ειδικά εκπαιδευτήρια τυφλών του Κ.Ε.Α.Τ. ("Οίκος Τυφλών") και το 1ο Ειδικό Δημοτικό Σχολείο Καλλιθέας.

Τα σωματεία που εδρεύουν στην Καλλιθέα είναι:

Σωματεία Αθλήματα Ίδρυση
Γ.Σ. Καλλιθέα Ποδόσφαιρο / Στίβος 1966
Α.Ο. Φοίνιξ Καλλιθέας Ποδόσφαιρο 1947
Α.Ε. Ίκαρος Καλλιθέας Ποδόσφαιρο / Καλαθοσφαίριση / Πετοσφαίριση 2007
Α.Ο.Κ. Φαλήρου Ποδόσφαιρο 1930
Α.Ο. Παντζιτζιφιακός Ποδόσφαιρο / Πάλη 1977
Π.Ο.Κ. Έσπερος Καλαθοσφαίριση / Πετοσφαίριση / Χειροσφαίριση / Επιτραπέζια Αντισφαίριση 1943
Γ.Σ. Εσπερίδες Καλλιθέας Καλαθοσφαίριση 2012
Α.Ο. Αετός Καλλιθέας Καλαθοσφαίριση 2016
Α.Ε. Καλλιθέας Καλαθοσφαίριση 2001

Ο Γ.Σ. Καλλιθέα ιδρύθηκε το καλοκαίρι του 1966 από την συγχώνευση των πέντε τότε υπαρχόντων ομάδων της πόλης. Αποτελεί τον εκπρόσωπο της Καλλιθέας στο Ελληνικό ποδόσφαιρο και συγκαταλέγετε μεταξύ των πιο ιστορικών ομάδων της Αθήνας με 5 συμμετοχές στην Α Κατηγορία της Ελλάδας και 36 (πρώτη στην σχετική λίστα) στην Β Κατηγορία. Οι ομάδες που συγχωνεύθηκαν ήταν οι Έσπερος, Ηρακλής, Καλλιθαϊκός, Πυρσός και Α.Ε. Καλλιθέας.

Ο Έσπερος με έτος ίδρυσης το 1943 είναι ο μεγαλύτερος σύλλογος της Καλλιθέας. Το τμήμα καλαθοσφαίρισης ανδρών έγινε το 1984 το πρώτο τμήμα συλλόγου της πόλης που ανήλθε σε κορυφαία κατηγορία οποιουδήποτε αθλήματος. Διατηρεί την έδρα του σε ιδιόκτητο κλειστό γυμναστήριο πάνω από το Δημοτικό Στάδιο Καλλιθέας.

Image
Ωδείο
Image
Οικία Λασκαρίδου

Στην Καλλιθέα υπάρχουν πολλά κτήρια και μνημεία όπως:

  • το Μνημείο Εκτελεσθέντων Αντιστασιακών 1944 (24/8/1944), επί της οδού Περικλέους.
  • η «Οικία Λασκαρίδου» (σήμερα Δημοτική Πινακοθήκη «Σοφία Λασκαρίδου» στη συμβολή των οδών Λασκαρίδου και Φιλαρέτου).
  • «τα Πέτρινα στου Χαροκόπου».

Το 1909, η «Ανώνυμη Μετοχική Εταιρεία Οικοδομικών Επιχειρήσεων», κατασκευάστρια εταιρεία και των πρώτων οικιών του νεοϊδρυθέντος (1884) οικισμού και μετέπειτα δήμου, κατασκεύασε στην περιοχή του Χαροκόπου, 50 πανομοιότυπες πέτρινες διώροφες οικίες, εξαιρετικής αρχιτεκτονικής, βασισμένες σε σχέδια του γνωστού Γερμανού αρχιτέκτονα, Ερνέστου Τσίλερ.

Από την εποχή του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου υπάρχουν πολλά ιστορικά κτήρια όπως το «Διατηρητέο κτίριο Π.Ε.Α.Ν.», κτήριο της εποχής του Μεσοπόλεμου (φέρεται κατασκευασμένο μεταξύ των ετών 1935-1940), κηρυγμένο ως Ιστορικό Διατηρητέο Μνημείο. Σήμερα στεγάζει το «Μουσείο Π.Ε.Α.Ν.» (Πανελλήνιος Ένωσις Αγωνιζομένων Νέων).

Δήμος Καλλιθέας
Δήμος
Image
ΧώραΕλλάδα Ελλάδα
Διοίκηση
ΔήμαρχοςΚώστας Ασκούνης (2024-σήμερα)
Διοικητική υπαγωγή
Αποκ. ΔιοίκησηΑττικής
ΠεριφέρειαΑττικής
Περιφ. ΕνότηταΝότιου Τομέα Αθηνών
ΔιαμέρισμαΣτερεά Ελλάδα
Στατιστικά
Έκταση4,749 τ.χλμ.
Κωδικοί & Επικοινωνία
Ιστότοποςkallithea.gr

Ο Δήμος Καλλιθέας βρίσκεται στην Περιφερειακή Ενότητα Νοτίου Τομέα Αθηνών της Περιφέρειας Αττικής.

Ο δήμος Καλλιθέας έχει ως έμβλημά του τον Θησέα, γιο του Αιγέα, ο οποίος σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, όταν επέστρεψε από την Κρήτη όπου είχε σκοτώσει τον Μινώταυρο, αποβιβάστηκε στις ακτές της σημερινής Καλλιθέας.[11]

Συνοικίες και περιοχές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Κατάλογος Προέδρων και Δημάρχων Καλλιθέας
ΠερίοδοςΟνοματεπώνυμοΣημειώσεις
Πρόεδροι της Κοινότητας Καλλιθέας
1925–1928Νικόλαος Χατζόπουλος[12]
1928–1933Δημήτριος Αναγνώστου[12]
1933–1934Ιωάννης Αραπάκης[12]
Δήμαρχοι Καλλιθέας
1934–1941Ιωάννης ΑραπάκηςΟ πρώτος αιρετός δήμαρχος Καλλιθέας.
1941–1945Γεώργιος ΚατσιμαγκλήςΔιορισμένος από τη δοσίλογη κυβέρνηση Τσολάκογλου.
1945–1946Νικόλαος Ζερβός
1946–1949Τηλέμαχος Κοσμίδης
1949–1950Γεώργιος Ιατρίδης
1951–1961Νικόλαος Σκανδαλάκης
1961–1964Χάρης Παυλόπουλος (19??–1999)Αρχιτέκτων-μηχανικός. Κηδεύτηκε στις 18 Οκτωβρίου 1999.[13]
1964–1967Γιάννης Γάλλος (19??–1995)Πρώτη θητεία. Απεβίωσε τον Οκτώβριο του 1995.[14]
1967–1974Θεόδωρος ΚαφίρηςΔιορισμένος από τη δικτατορία, με αναπληρωτή τον Παναγιώτη Κ. Παπαδόπουλο.[15]
1974–1975Εμμανουήλ ΣεργάκηςΔιορισμένος από την Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας.
1975–1985Γιάννης Γάλλος (19??–1995)Δεύτερη θητεία. Το όνομά του έχει δοθεί στο Δημοτικό Στάδιο Καλλιθέας.
1985–1990Γιώργος Ψαλιδόπουλος (1924–2008)
1991–1998Γιώργος ΚυριόπουλοςΕξελέγη το 1990 και το 1994.
1999–2014Κώστας ΑσκούνηςΟικονομολόγος. Πρώτη περίοδος θητείας (16 έτη).
2014–2023Δημήτρης ΚάρναβοςΟικονομολόγος. Εξελέγη το 2014 και το 2019.
2024–σήμεραΚώστας ΑσκούνηςΟικονομολόγος. Δεύτερη περίοδος θητείας. Εξελέγη στις εκλογές του 2023.

Eντός της Καλλιθέας στεγάζονται οι τηλεοπτικοί σταθμοί MEGA, ΑΡΤ και Alert TV, ο ραδιοφωνικός σταθμός ΑΡΤ FM 90.6, οι εφημερίδες του πρώην ΔΟΛ Τα Νέα και Το Βήμα της Κυριακής και η ιστοσελίδα in.gr.

  1. «Ανακοίνωση αποτελεσμάτων Απογραφής Πληθυσμού - Κατοικιών 2021» (PDF). Ελληνική Στατιστική Αρχή. 19 Ιουλίου 2022.
  2. «Προγνώσεις καιρού για όλη την Ελλάδα».
  3. «Latest Conditions in Harokopio University».
  4. «World Meteorological Organization». Ανακτήθηκε στις 18 Νοεμβρίου 2023.
  5. Καλλιθέα - Όψεις της ιστορίας του δήμου και της πόλης, σ. 22
  6. 1 2 «Ιστότοπος του Δήμου Καλλιθέας». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Δεκεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 6 Απριλίου 2013.
  7. Καλλιθέα - Όψεις της ιστορίας του δήμου και της πόλης, σ. 44
  8. «Διοικητικές μεταβολές της Τ.Α. - Καλλιθέα Αττικής». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2019.
  9. «Κεφ. 30 ΑΘΗΝΑ: Κατοχή και Διχασμός».
  10. «Το Τυπογραφείο του ΕΑΜ στην Καλλιθέα και το Τατόι».
  11. Καλλιθέα - Όψεις της ιστορίας του δήμου και της πόλης, σ. 26
  12. 1 2 3 Βύρων Πολύδωρας, "Η Μείζων Αθήνα", Καστανιώτης 2002, σελ. 401-402.
  13. Τα Νέα, "Κοινωνικά", φύλλο 18ης Οκτωβρίου 1999, σελ. 57.
  14. "Στερνό αντίο στον Γάλλο", Ελευθεροτυπία, 31 Οκτωβρίου 1995, σελ. 51.
  15. Επιθεώρησις Τοπικής Αυτοδιοικήσεως, τεύχος ΙΒ΄, Δεκέμβριος 1967, σελ. 1121.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]