close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Συντεταγμένες: 40°30′34.967″N 22°39′58.547″E / 40.50971306°N 22.66626306°E / 40.50971306; 22.66626306

Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού
Image
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Εθνικό Πάρκο Αξιού - Λουδία - Αλιάκμονα
40°30′35″N 22°39′59″E
ΧώραΕλλάδα
Διοικητική υπαγωγήΠεριφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, Δήμος Δέλτα και Δήμος Πύδνας - Κολινδρού
Χαρακτηρισμός1971
Κατηγορία πρ. περιοχήςIUCN category VI: Protected Area with sustainable use of natural resources
Έκταση337,79 km²
Commons page Σχετικά πολυμέσα
Image
Δέλτα του Αξιού.

Το Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού (Εθνικό Πάρκο Αξιού - Λουδία - Αλιάκμονα) περιλαμβάνει τη Λιμνοθάλασσα Καλοχωρίου Θεσσαλονίκης, τις εκβολές του Γαλλικού ποταμού, το δέλτα του ποταμού Αξιού, καθώς και την κοίτη του έως τα σύνορα της Ελλάδας, το δέλτα του ποταμού Αλιάκμονα, τον υγρότοπο της Νέας Αγαθούπολης και τους υγροτόπους της Αλυκής Κίτρους. Βρίσκεται στον Θερμαϊκό Κόλπο και κοντά στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Η προστασία που παρέχεται ως σήμερα στην περιοχή οφείλεται στην ένταξη του το 1971 στην Σύμβαση Ραμσάρ ως Υγροτόπου Διεθνούς Σημασίας και στη ένταξή της στο δίκτυο περιοχών Natura 2000.[1][2][3] Επίσης έχει περιληφθεί στον κατάλογο των σημαντικών περιοχών για τα πουλιά IBA (Important Bird Area- Σημαντική περιοχή για πουλιά).

Το κλίμα της περιοχής είναι το καλοκαίρι θερμό, χωρίς ιδιαίτερες θερμοκρασιακές εξάρσεις, και το χειμώνα ψυχρό και υγρό. Σπάνια παρατηρούνται ακραία φαινόμενα τον χειμώνα, με χιονόπτωση, ενώ ακόμα σπανιότερα παγώνουν τα νερά. Το μέσο ετήσιο ύψος βροχής φθάνει τα 442,5 χιλιοστά, με τις περισσότερες βροχές να πέφτουν το φθινόπωρο.[4]

Χλωρίδα και πανίδα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην περιοχή του Πάρκου ζουν και αναπαράγονται 40 είδη θηλαστικών, 295 είδη πουλιών, πολλά ερπετά, αμφίβια, ασπόνδυλα και πλούσια χλωρίδα.[5]

Η χλωρίδα του πάρκου δεν περιλαμβάνει ενδημικά, σπάνια ή απειλούμενα είδη, παρά μόνο τα συνήθη είδη των υγροτόπων, των υφάλμυρων εδαφών και των παραλίων.

Τα οικοσυστήματα των ποταμών του Πάρκου είναι ιδιαίτερα πλούσια σε αριθμό ειδών. Μόνο στο ποταμό Αξιό έχουν μετρηθεί συνολικά 26 είδη ψαριών, ενώ στον Αλιάκμονα υπάρχουν 26 είδη αυτόχθονα και τέσσερα εισαχθέντα είδη. Ιδιαίτερα πρέπει να αναφερθεί το μαυροτσιρώνι (Rutilus Macedonicus). Μεταξύ δε των θηλαστικών περιλαμβάνονται o Μυοκάστορας (Myocastor coypus), ο Λαγόγυρος (Citelus Citelus, η Βίδρα (lutra lutra) και ο Νεροβούβαλος(ελληνικός Βούβαλος).[6]

Τα κυριότερα πουλιά του πάρκου

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Image
Φοινικόπτερα στο Δέλτα του Αξιού.

Ανθρώπινη δραστηριότητα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Image
Image
Οικισμός ψαράδων, Χαλάστρα,[7] στο Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού.

Κατα μήκους της παραποτάμιας ζώνης του Δέλτα του Αξιού, παράγονται 30.000 τόνοι μυδιών του ενδημικού είδους Mytilus galloprovincialis (Μύδι Μεσογείου) ετησίως. Αυτό αποτελεί 85-90% της ετήσιας παραγωγής μυδιών στην Ελλάδα, με το 80% να εξάγεται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Τα μύδια της περιοχής αναπτύσσονται ταχύτερα, λόγω του ότι οι ποταμοί Αξιός, ο Αλιάκμονας και ο Λουδίας απελευθερώνουν θρεπτικά συστατικά στο νερό.[8][9][10]

Τα μύδια καλλιεργούνται με την μέθοδο του πλωτού (αγγλ. long-line) και του πασσαλωτού (αγγλ. pole[11]) συστήματος και στα εξής σημεία: στην εκβολή του Αξιού, στα όρια του Δήμου Χαλάστρας, στην εκβολή του Λουδία, στα όρια του Δήμου Αξιού, και νότια της εκβολής του Αλιάκμονα, στις ακτές της Πιερίας.[8]

Σε έρευνα που διεξήχθη το 2022 στην περιοχή του Δέλτα Αξιού όπου καλλιεργούνται τα Μύδια Μεσογείου στον Θερμαϊκό Κόλπο, ανιχνεύθηκαν κυανοτοξίνες και συγκεκριμένα μικροκυστίνες (MC), οι οποίες είναι τοξίνες που παράγονται από κυανοβακτήρια. Επίσης στην κύρια περιοχή καλλιέργειας των μυδιών, στη Χαλάστρα, στο Μακρύγιαλο και στο Αγγελοχώρι βρέθηκαν κυανοβακτήρια του γένους Synechocystis,[α] ενώ στις εκβολές του Γαλλικού ποταμού, την Χαλάστρα και τον Αξιό καταγράφηκαν βακτήρια του γένους Sulfitobacter.[α][9]

Image
Δορυφορική εικόνα του Πάρκου από τους δορυφόρους Copernicus και Sentinel-2.

Περί τα 100.000 στρέμματα ορυζώνων εκτείνονται εντός του Εθνικού Πάρκου Δέλτα Αξιού, στην Χαλάστρα, καλύπτοντας σχεδόν το ένα τρίτο της έκτασής του. Το ρύζι που καλλιεργείται στο πάρκο ανήκει στις ποικιλίες Japonica και Indica. Συμπεριλαμβάνονται στους μεγαλύτερους ορυζώνες της Ευρώπης.[12][13][7]

Η δεύτερη μεγαλύτερη μονάδα παραγωγής αλατιού της Ελλάδας βρίσκεται στο δυτικό τμήμα της λιμνοθάλασσας (γνωστή και ως υγρότοπος) της Αλυκής Κίτρους. Η μονάδα περιλαμβάνει περίπου 4.000 στρέμματα παράγοντας 28.000 τόνους αλατιού τον χρόνο.[14]

Image
Νεροβούβαλοι στο Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού

Εκτροφή νεροβούβαλων

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ένα από τα τελευταία κοπάδια αγελών νεροβούβαλων στην Ελλάδα ζει στην εκβολή του Γαλλικού ποταμού στο Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού. Τα νεροβούβαλα εκεί βρίσκονται από την δεκαετία του 90' σε πρόγραμμα διατήρησης λόγω του ότι κινδύνευαν με εξαφάνιση[15] και σε όλη την Ελλάδα υπάρχουν λιγότεροι από 2.000, με 1.600 εξ αυτών βορειότερα της περιοχής του Πάρκου και εκτός αυτής, στην περιοχή της λίμνης Κερκίνης.[16]

Μερικές εικόνες από την περιοχή:

  1. 1 2 Η έρευνα αναφέρει ότι και στις δύο περιπτώσεις (Sulfitobacter και Synechocystis) δεν μπόρεσαν να αναγνωρίσουν το είδος των βακτηρίων. (σελ. 5/13)
  1. votaniki (15 Ιανουαρίου 2019). «Δέλτα Αξιού – Λουδία – Αλιάκμονα – Αλυκή Κίτρους (GR1220010) - Βοτανική» (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Ιουνίου 2019.
  2. «N2K GR1220002 dataforms». natura2000.eea.europa.eu. Ανακτήθηκε στις 28 Ιουνίου 2019.
  3. «Delta Axiou - Loudia - Aliakmona – Evryteri Periochi - Axioupoli». Protected Planet. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Νοεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 28 Ιουνίου 2019.
  4. Τα Εθνικά Πάρκα της Ελλάδος, σ. 274, εκδ. Explorer, isbn 960-8303-04-4
  5. Καλιώρα, Γεωργία (Οκτώβριος 2018). «Κεντρική Μακεδονία | το ταξίδι της ζωής σου» (PDF). Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. σελ. 41. ISBN 978-618-84070-0-8. Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 24 Φεβρουαρίου 2026. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2026.
  6. Βασίλης Γκούτνερ, Υδροβιότοποι «Στο Δέλτα του Αξιού», εκδ. Καθημερινής «ΕΠΤΑ ΗΜΕΡΕΣ», τόμ. ΚΕ σ. 85 (1988)
  7. 1 2 «Εκδρομή στους Ορυζώνες της Χαλάστρας». The Kase Project. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Φεβρουαρίου 2026. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2026.
  8. 1 2 «Μυδοκαλλιέργεια». axiosdelta.gr. Φορέας Διαχείρησης Προστατευόμενων Περιοχών Θερμαϊκού Κόλπου. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Απριλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2026.
  9. 1 2 Kalaitzidou, Maria P.; Alvanou, Maria V.; Papageorgiou, Konstantinos V.; Lattos, Athanasios; Sofia, Marina; Kritas, Spyridon K.; Petridou, Evanthia; Giantsis, Ioannis A. (2022-04-26). «Pollution Indicators and HAB-Associated Halophilic Bacteria Alongside Harmful Cyanobacteria in the Largest Mussel Cultivation Area in Greece» (στα αγγλικά) (PDF). International Journal of Environmental Research and Public Health 19 (9): 5285. doi:10.3390/ijerph19095285. ISSN 1660-4601. PMID 35564680. PMC 9104808. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2026-02-24. https://web.archive.org/web/20260224005713/https://www.mdpi.com/1660-4601/19/9/5285.
  10. Lattos, Athanasios; Papadopoulos, Dimitrios K.; Feidantsis, Konstantinos; Karagiannis, Dimitrios; Giantsis, Ioannis A.; Michaelidis, Basile (2022-10-17). «Are Marine Heatwaves Responsible for Mortalities of Farmed Mytilus galloprovincialis? A Pathophysiological Analysis of Marteilia Infected Mussels from Thermaikos Gulf, Greece» (στα αγγλικά). Animals 12 (20): 2805. doi:10.3390/ani12202805. ISSN 2076-2615. PMID 36290191. PMC 9597814. https://www.mdpi.com/2076-2615/12/20/2805. «[...] while 80% is exported to other European countries.».
  11. Gennari, Lorenzo· Mercer, Mark· Lovatelli, Alessandro. «European mussel farming: A practical manual | Fisheries and Agriculture Technical Paper» (PDF) (στα Αγγλικά). Διεθνής Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας. ISSN 2070-7010. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Φεβρουαρίου 2026. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2026.
  12. «Ρυζοκαλλιέργεια». axiosdelta.gr. Φορέας Διαχείρησης Προστατευόμενων Περιοχών Θερμαϊκού Κόλπου. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Φεβρουαρίου 2026. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2026.
  13. Τρίταρης, Παναγιώτης (18 Ιανουαρίου 2024). «4 εμπειρίες στη Θεσσαλονίκη για να ανακαλύψετε ένα διαφορετικό πρόσωπό της». travel.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Φεβρουαρίου 2026. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2026.
  14. «Παραγωγή αλατιού – Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού». axiosdelta.gr. Φορέας Διαχείρησης Προστατευόμενων Περιοχών Θερμαϊκού Κόλπου. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Νοεμβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2026.
  15. «Μπλε Διαδρομή». axiosdelta.gr. Φορέας Διαχείρησης Προστατευόμενων Περιοχών Θερμαϊκού Κόλπου. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Φεβρουαρίου 2026. Ανακτήθηκε στις 22 Αυγούστου 2024.
  16. «Σχέδιο Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας των Λεκανών Απορροής Ποταμών του Υδατικού Διαμερίσματος Ανατολικής Μακεδονίας (GR11)» (PDF). Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. σελ. 269. Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 24 Φεβρουαρίου 2026. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2026.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]