Δρυοπίδα Κύθνου
Συντεταγμένες: 37°22′48″N 24°25′48″E / 37.38000°N 24.43000°E
| Δρυοπίδα | |
|---|---|
| Διοίκηση | |
| Χώρα | Ελλάδα |
| Περιφέρεια | Νοτίου Αιγαίου |
| Περιφερειακή Ενότητα | Κέας-Κύθνου |
| Δήμος | Κύθνου |
| Γεωγραφία | |
| Νομός | Κυκλάδων |
| Υψόμετρο | 190 μέτρα |
| Πληθυσμός | |
| Μόνιμος | 399 |
| Έτος απογραφής | 2021 |
| Πληροφορίες | |
| Παλαιά ονομασία | Σύλλακας, Χωριό |
| Ταχ. κώδικας | 840 06 |
| Τηλ. κωδικός | 22810 |
Η Δρυοπίδα, επίσης γνωστή ως Χωριό, είναι παραδοσιακός[1] οικισμός της Κύθνου των Κυκλάδων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της απογραφής του 2021, ο πληθυσμός της ανέρχεται στους 399 κατοίκους.
Γενικά στοιχεία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η Δρυοπίδα βρίσκεται στο νότιο μέρος του νησιού σε απόσταση 8 χιλιομέτρων από τη Χώρα[2] και είναι κτισμένη ανάμεσα σε δύο λόφους[3], σε υψόμετρο 190 μέτρων.[1] Κύριο γνώρισμα του οικισμού είναι τα κεραμίδια που καλύπτουν τις σκεπές των περισσότερων σπιτιών.[3] Πρόκειται για παράδοση που κυρίως οφείλεται στην κεραμική ενασχόληση απόδημων εργατών σε καμίνια της Αθήνας, οι οποίοι κατόπιν μετέφεραν στη γενέτειρά τους την αστική συνήθεια της κεραμοσκεπής.[4]

Διοικητικά, ορίστηκε το 1835 ως έδρα του δήμου Δρυοπίδος.[5] Αργότερα, το 1912, υπήχθη στην επαρχία Κέας ως έδρα κοινότητας, η οποία περιλάμβανε ακόμη τον Μέριχα και την Κανάλα.[6]
Στo πλαίσιo των διοικητικών μεταβολών του σχεδίου Καποδίστριας, υπήχθη το 1997 στον δήμο Κύθνου[1], στον οποίο παρέμεινε και μετά τις αλλαγές του σχεδίου Καλλικράτης που δεν επηρέασαν το νησί της Κύθνου.
Στη Δρυοπίδα λειτουργούν οι τρεις ανώτερες τάξεις του διεδρικού Δημοτικού Σχολείου Κύθνου.[7] Οι υποδομές του χωριού περιλαμβάνουν ακόμη το υπαίθριο Θεατράκι και το Πολυδύναμο Περιφερειακό Ιατρείο του νησιού.
Στη Δρυοπίδα γεννήθηκε ο λαϊκός τραγουδιστής Σταμάτης Γονίδης.[8]
Ιστορικά στοιχεία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο οικισμός δημιουργήθηκε σε άγνωστη χρονική περίοδο, ωστόσο θεωρείται νεότερος από τον αντίστοιχο της Χώρας.[9] Αργότερα εγκαταστάθηκαν σε αυτόν πρόσφυγες από την Κρήτη. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση χτίστηκε σε μέρος που να μην είναι ορατό στους πειρατές που εκείνα τα χρόνια λυμαίνονταν το Αιγαίο.[10]
Αρχικά έφερε το όνομα Σύλλακας ή Χωριό, μετονομάστηκε όμως αργότερα σε Δρυοπίδα, όνομα που έφερε κατά την αρχαιότητα η Κύθνος, σε ανάμνηση των Δρυόπων[11] που θεωρούνται οι πρώτοι οικιστές του νησιού.[3] Από τους ντόπιους αναφέρεται ακόμα με τις παλιές ονομασίες και οι κάτοικοι της ονομάζονται Συλλακώτες.[12] Σχετικά με την ονομασία Σύλλακας, εικάζεται πως περιγράφει ότι το χωριό είναι χτισμένο μέσα σε λάκκα.[13]

Το χωριό αναφέρεται το 1700 από Γάλλους Ιησουίτες που πραγματοποιούσαν προσηλυτιστικές αποστολές στο Αιγαίο.[14] Αργότερα το επισκέφτηκαν και έγραψαν για αυτό διάφοροι περιηγητές. Το 1835, λίγα χρόνια μετά τη δημιουργία του ελληνικού κράτους, ο Γερμανός πανεπιστημιακός Ξάβερ Λάντερερ, κατά την επίσκεψή του στο νησί, περιγράφει τη Δρυοπίδα ως χωριό περίπου 1300 κατοίκων, στο οποίο ξεχώριζε τους κήπους, τα αμπέλια, καθώς και τους ανεμόμυλους στους γύρω λόφους.[15] Μερικά χρόνια αργότερα (1841) επισκέφθηκε τον οικισμό και ο Γερμανός φυσιοδίφης Φίντλερ προκειμένου να εξερευνήσει το σπήλαιο Καταφύκι[16], ενώ το 1854, σύμφωνα με τον Φαναριώτη λόγιο Ιάκωβο Ρίζο Ραγκαβή, η Δρυοπίδα διέθετε 1720 κατοίκους, δημοτικό σχολείο και μια αγροτική παραγωγή που περιλάμβανε δημητριακά, βαμβάκι, λαχανικά και ελαιόδεντρα.[17]
Κατά το παρελθόν στη Δρυοπίδα γνώρισε σημαντική ανάπτυξη η κεραμική[3], ενώ στο Καταφύκι λειτούργησε και ορυχείο σιδήρου.[18]
Αξιοθέατα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Στη Δρυοπίδα λειτουργεί το Λαογραφικό μουσείο της Κύθνου στο οποίο εκτίθενται ενδύματα, αντικείμενα και εργαλεία της παραδοσιακής ζωής των κατοίκων της.[2] Επίσης λειτουργούν ένα μικρό Βυζαντινό Μουσείο που στεγάζεται στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου[2] καθώς και Αγρομουσείο. Σημαντικό αξιοθέατο είναι και η εκκλησία του Αγίου Μηνά που διαθέτει ξυλόγλυπτο τέμπλο και εικόνες του 16ου αιώνα.[2]
Στη θέση Φιρές στον οικισμό, υπάρχει το σπήλαιο Καταφύκι που περιέχει αίθουσες με σταλακτίτες και σταλαγμίτες αλλά και μια αλληλουχία φυσικών στοών και τεχνητών ανοιγμάτων. Κατά την αρχαιότητα λειτούργησε ως ορυχείο σιδήρου, δραστηριότητα που επαναλήφθηκε μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους[18]. Στο πέρασμα των αιώνων το σπήλαιο λειτούργησε και ως καταφύγιο[11] και χώρος αποθήκευσης τροφίμων ή τέλεσης γιορτών.[12]
Φωτοθήκη
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Η γειτονιά του Γαλατά
- Το ξωκκλήσι της Αγίας Παρασκευής
- Οι Άγιοι Ανάργυροι
- Το Θεατράκι
- Χαρακτηριστικό δρομάκι
- Το Ηρώο στην είσοδο του χωριού
- Εικόνες του 19ου αιώνα στον Άγιο Γεώργιο
Δημογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Απογραφή | 1928 | 1940 | 1951 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 2001 | 2011 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Πληθυσμός | 1.463[1] | 1.372[1] | 1.377[1] | 1.128[1] | 786[1] | 701[1] | 591[1] | 517 | 325[19] |
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Μιχαήλ Σταματελάτος, Φωτεινή Βάμβα-Σταματελάτου, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, ΤΑ ΝΕΑ, 2012, Α΄ τόμος, σελ. 205.
- 1 2 3 4 «Τουρισμός». kythnos.gr. Δήμος Κύθνου. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Μαΐου 2016. Ανακτήθηκε στις 16 Μαΐου 2016.
- 1 2 3 4 «Κύθνος Δρυοπίδα: Η Χώρα, τα χωριά και οι οικισμοί της Κύθνου». kythnosinfo.gr. Κύθνος info. Ανακτήθηκε στις 16 Μαΐου 2016.
- ↑ Βενετετούλιας 2004, σελ. 82.
- ↑ «Διοικητικές Μεταβολές της Τ.Α.: Δρυοπίς (Κυκλάδων)». eetaa.gr. ΕΕΤΑΑ. Ανακτήθηκε στις 1 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ Σύγχρονος Εγκυκλοπαιδεία Ελευθερουδάκη, Εγκυκλοπαιδικαί Εκδόσεις Ν. Νίκας και ΣΙΑ Ε.Ε., έκδοσις πέμπτη εκσυγχρονισμένη δια συμπληρώματος κατά τόμον, Αθήναι 1964, τόμος 15ος, σελ. 845.
- ↑ «7/θέσιο Δημοτικό Σχολείο Κύθνου». 7/θέσιο Δημοτικό Σχολείο Κύθνου. Ανακτήθηκε στις 10 Ιουνίου 2022.
- ↑ «Ο Σταμάτης Γονίδης στην εκπομπή «ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ» με την Έλενα Κατρίτση». real.gr. Real.gr. 22 Οκτωβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 1 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ Αντωνίου Βάλληνδα, Κυθνιακά ήτοι της νήσου Κύθνου χωρογραφία και ιστορία μετά του βίου των συγχρόνων Κυθνίων εν ω ήθη και έθη και γλώσσα και γένη κλπ, Εκ του Τυπογραφείου της Προόδου, Εν Ερμουπόλει 1882, σελ. 37.
- ↑ Βενετούλιας 2007, σελ. 45.
- 1 2 Δ. Η. Δελλαγραμμάτικας, Κυκλάδες, Εκδόσεις Κέδρος, Αθήνα 1978, σελ. 117.
- 1 2 Κεράστα, Βασιλική (13 Σεπτεμβρίου 2018). «Κύθνος: Η γοητεία της απλότητας». Η Καθημερινή. Ανακτήθηκε στις 9 Ιουνίου 2022.
- ↑ Στέλιου Ε. Χιλιαδάκη, Οδηγοί Εταιρίας Ελλήνων Τουριστικών Συγγραφέων. Τα νησιά των Κυκλάδων: Κύθνος, Εκδόσεις Εμμ. Μαθιουδάκη, Αθήνα, χ.χ., σελ. 41, 43.
- ↑ Ρούσσος-Μηλιδώνης 1989, σελ. 85.
- ↑ Ξαυερίου Λάνδερερ, Περί των εν Κύθνω θερμών υδάτων, Εκ του περί τα ιδιωτ. έργα τμήμ. της Β. Τυπογραφίας, Εν Αθήναις, 1835, σελ. 5-6.
- ↑ Παπαδόπουλου, Γρηγόρη (8 Αυγούστου 1993). «Eλληνική σπηλαιολογία. H ιστορία της και η έρευνα για τη γέννηση, τη μορφή και το περιεχόμενο των σπηλαίων». Επτά Ημέρες (Η Καθημερινή): 4. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Νοεμβρίου 2013. http://web.archive.org/web/20131103143346/http://wwk.kathimerini.gr/kath/7days/1993/08/08081993.pdf. Ανακτήθηκε στις 4 Απριλίου 2026.
- ↑ Ιακώβου Ρ. Ραγκαβή, Τα Ελληνικά. Ήτοι περιγραφή γεωγραφική, ιστορική, αρχαιολογική και στατιστική της αρχαίας και νέας Ελλάδος, Εκ του τυπογραφείου Κ. Αντωνιάδου, Εν Αθήναις, 1854, τόμος Γ΄, σελ. 252.
- 1 2 «Ανοικτό για τους επισκέπτες το σπήλαιο "Καταφύκι" στην Κύθνο». Κοινή Γνώμη Κυκλάδων. 17 Ιουλίου 2015. Ανακτήθηκε στις 16 Μαΐου 2016.
- ↑ «Εφημερίς της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας» (PDF). eetaa.gr. 28 Δεκεμβρίου 2012. σελ. 51678. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 17 Μαΐου 2017. Ανακτήθηκε στις 16 Μαΐου 2016.
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Βενετούλιας, Γιώργης (2004). Τα κεραμικά της Κύθνου. Αθήνα: Εν Πλω. ISBN 978-960-880-634-4.
- Βενετούλιας, Γιώργης (2007). Του νησιού μου: παραδόσεις της Κύθνου. Αθήνα: Εν Πλω. ISBN 978-960-6719-13-4.
- Ρούσσος-Μηλιδώνης, Μάρκος Ν. (1989). Ιησουίτες του 17ου και 18ου αιώνα περιγράφουν το Αιγαίο. Αθήνα: Εκδόσεις Δήμου Άνω Σύρου.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Δρυοπίδα Κύθνου στο Wikimedia Commons