close
Μετάβαση στο περιεχόμενο

Δελτίο ταυτότητας (Ελλάδα)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Δελτίο Ταυτότητας
Image
Image
Ελληνική ταυτότητα
Γενικές πληροφορίες
ΤύποςΤαυτότητα,
ταξιδιωτικό έγγραφο στις χώρες που αναφέρονται
Εκδίδεται απόImage Ελλάδα
Χρήση και ισχύς
Ισχύει σεImage EFTA
Image Ευρωπαϊκή Ένωση
Image Ηνωμένο Βασίλειο
Υπόλοιπη Ευρώπη (εκτός από Λευκορωσία, Ρωσία και Ουκρανία)
Image Γεωργία
Image Μοντσεράτ (μεγ. 14 μέρες)
Image Υπερπόντια Γαλλία
Image Τυνησία (μόνο οργανωμένες εκδρομές)
Image Τουρκία
ΠροϋπόθεσηΕλληνική ιθαγένεια
Λήξη10 έτη
Κόστος10,50€ (5,50€ για πολύτεκνους)
Τεχνικά χαρακτηριστικά
Μέγεθος85,6 mm ± 0,75 mm επί 54,0 mm ± 0,75mm
Κωδ. PRADOGRC-BO-02001

Το Δελτίο Ταυτότητας είναι επίσημο έγγραφο του Ελληνικού Κράτους.[1]

Πρόκειται για έγγραφο, υποχρεωτικό για όλους του πολίτες του Κράτους άνω των 12 ετών, που εκδίδεται από την Ελληνική Αστυνομία. Οι πολίτες είναι υποχρεωμένοι να το φέρουν πάντοτε μαζί τους και να το επιδεικνύουν όταν ζητείται από τις Αστυνομικές Αρχές, διαφορετικά, είναι πιθανή η μεταφορά τους στο πλησιέστερο Αστυνομικό Τμήμα για εξακρίβωση στοιχείων. Το Ελληνικό διαβατήριο θεωρείται έγγραφο ταυτοποίησης, ισοδύναμο με την ταυτότητα.

Το δελτίο ταυτότητας χρησιμοποιείται για την ταυτοποίηση προσώπου των πολιτών στις εκλογικές διαδικασίες (τοπικές/περιφερειακές, εθνικές/βουλευτικές και Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου).

Καθώς η Ελλάδα ανήκει στη Ζώνη του Σένγκεν από το 2000, το δελτίο ταυτότητας αποτελεί έγκυρο ταξιδιωτικό έγγραφο μεταξύ των χωρών της Συμφωνίας. Παρόλο που δεν υπάρχουν συστηματικοί έλεγχοι στα σύνορα μεταξύ των χωρών της ζώνης Σένγκεν, οι πολίτες είναι υποχρεωμένοι να φέρουν μαζί τους έγκυρη ταυτότητα ή διαβατήριο. Το έγγραφο αυτό είναι απαραίτητο για την ταυτοποίησή τους από τις τοπικές αρχές ή για λόγους ασφαλείας, όπως κατά την επιβίβαση σε αεροπλάνο.

Πολλές φορές χρησιμοποιείται για λόγους απλότητας ο τίτλος αστυνομική ταυτότητα λόγω του ότι οι ταυτότητες εκδίδονται από την Αστυνομία.

Μέχρι το 1925, το ελληνικό κράτος δεν εξέδιδε κανενός είδους έγγραφο ταυτοποίησης, πέραν του διαβατηρίου. Το πρώτο δελτίο ταυτότητας εκδόθηκε επί Υπουργίας Εσωτερικών Γεωργίου Κονδύλη με τον νόμο 3275/1925. Κάθε αλλοδαπός που θα παρέμενε στη χώρα για διάστημα μεγαλύτερο των είκοσι ημερών ήταν υποχρεωμένος να εκδώσει από την οικεία αστυνομική αρχή, δελτίο ταυτότητας. Αργότερα, με τον ν.4310/1929 περιορίστηκε για τους αλλοδαπούς που επιθυμούσαν να διαμείνουν μόνιμα στη χώρα, σαν άδεια παραμονής, και ήταν στη διακριτική ευχέρεια του Υπουργείου Εσωτερικών αν θα την εκδώσει.

Το καθεστώς της 4ης Αυγούστου επέκτεινε το μέτρο για τους κατοίκους των λεγόμενων Επιτηρουμένων Ζωνών.

Το πρώτο βήμα για την καθολική εφαρμογή του μέτρου σημειώθηκε κατά τη διάρκεια της κατοχής. Στις 26 Ιουνίου 1941 αποστέλλεται διαταγή για τον εφοδιασμό όλων των κατοίκων της Κρήτης μέχρι τη 10η Ιουλίου με δελτία ταυτότητας. Μέχρι το 1943 το μέτρο είχε επεκταθεί σε όλη την κατεχόμενη Ελλάδα. Τα στοιχεία ποικίλλαν από περιοχή, πχ στην Κρήτη μέχρι το 1944 δεν περιελάμβανε φωτογραφία. Στις περισσότερες περιπτώσεις τα στοιχεία ήταν: Επώνυμο, Όνομα, Όνομα Πατρός ή Συζύγου, Όνομα μητρός, Γένος (για έγγαμες γυναίκες), Αριθμός μητρώου, Επάγγελμα, Τόπος κατοικίας, οδός, Δημότης, Ιθαγένεια, Θρήσκευμα, Αρχή εκδόσεως και ημερομηνία. Οι μη κάτοχοι δελτίων ταυτότητας απαγορευόταν να έχουν οποιαδήποτε συναλλαγή με το δημόσιο.

Μετά την απελευθέρωση, στις 12 Ιανουαρίου δημοσιεύεται ο Ν.87/1945 που υποχρεώνει όλους τους κατοίκους επί της ελληνικής επικρατείας να προμηθευθούν δελτίο ταυτότητας.

Image
Δελτίο ταυτότητας 1945

Στις 6 Μαρτίου 1947 συστήθηκε ειδική επιτροπή υπό το Υπουργείο Δημοσίας Ασφαλείας για το είδος της ταυτότητας. Εισηγήθηκε ενιαίο τύπο και αρίθμηση στην επικράτεια, με δακτυλικά αποτυπώματα και αύξοντες αριθμούς την προέλευση του κατόχου (1-1.000.000 Αθήνα λχ). Το μέτρο του δακτυλικού αποτυπώματος θεωρήθηκε μέτρο ανελεύθερο και προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις. Η υλοποίηση των εισηγήσεών της καθυστέρησε πάνω από μια δεκαετία.

Ταυτότητες μεταπολίτευσης

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι ταυτότητες που ξεκίνησαν να εκδίδονταν στην Ελλάδα το 1959 ανήκουν σε μια πολύ συγκεκριμένη ιστορική περίοδο, τη μετεμφυλιακή Ελλάδα, και διέπονταν από το νομοθετικό πλαίσιο που τέθηκε στα μέσα της δεκαετίας του '50. Το σύστημα αυτών των δελτίων ταυτότητας καθιερώθηκε ουσιαστικά με τον Νόμο 3271/1955. Μέχρι τότε, η ταυτοποίηση των πολιτών ήταν πιο αποσπασματική. Οι ταυτότητες του 1959 εκδίδονταν από τη Χωροφυλακή (στις επαρχίες και τα χωριά) ή την Αστυνομία Πόλεων (σε Αθήνα, Πειραιά, Πάτρα, Κέρκυρα). Δεν ήταν πλαστικοποιημένη κάρτα όπως οι μεταγενέστερες, αλλά ένα μικρό δίπτυχο ή τρίπτυχο βιβλιάριο με σκληρό εξώφυλλο (συνήθως σε χρώμα γκριζοπράσινο ή λαδί). Η φωτογραφία ήταν ασπρόμαυρη, κολλημένη στο εσωτερικό, και έφερε την ανάγλυφη σφραγίδα της αρχής έκδοσης και χαρτόσημα. Όλα τα στοιχεία συμπληρώνονταν με πένα ή στυλό από τον αστυνομικό υπάλληλο. Εκτός από τα βασικά (Όνομα, Επώνυμο, Πατρώνυμο, Μητρώνυμο), οι ταυτότητες εκείνης της εποχής είχαν στοιχεία που σήμερα θεωρούνται παρωχημένα ή ευαίσθητα όπως θρήσκευμα και επάγγελμα. Εκείνη την εποχή, οι ταυτότητες δεν είχαν ημερομηνία λήξης. Θεωρούνταν έγγραφα «εφ’ όρου ζωής», εκτός αν άλλαζαν δραματικά τα χαρακτηριστικά του προσώπου ή αν το κράτος αποφάσιζε μαζική αντικατάσταση των τύπων των δελτίων (κάτι που έγινε αργότερα, τη δεκαετία του '80).

Την περίοδο 1980 έως 1986, η Ελλάδα βρισκόταν σε μια μεταβατική φάση όπου συνυπήρχαν δύο τύποι ταυτοτήτων, αλλά η κυρίαρχη μορφή που εκδιδόταν ήταν μια πρώιμη μορφή της πλαστικοποιημένης κάρτας. Γύρω στο 1980-1981, άρχισε να εγκαταλείπεται το παλιό γκριζοπράσινο βιβλιάριο του 1959. Οι νέες ταυτότητες που εκδίδονταν τότε δεν ήταν πια βιβλιαράκια, αλλά μονόφυλλες σκληρές καρτέλες. Αυτές οι ταυτότητες έμοιαζαν πολύ με τις μετέπειτα «μπλε». Μια κομβική ημερομηνία σε αυτή την περίοδο είναι το 1984. Τότε έγινε η ενοποίηση των Σωμάτων Ασφαλείας (Χωροφυλακή και Αστυνομία Πόλεων) στη σημερινή Ελληνική Αστυνομία (ΕΛ.ΑΣ.). Πριν το '84 οι ταυτότητες έγραφαν «Ελληνική Δημοκρατία - Χωροφυλακή / Αστυνομία Πόλεων» ενώ μετά το '84 αναγράφουν πλέον «Ελληνική Δημοκρατία - Ελληνική Αστυνομία». Η πλήρης κατάργηση και η μετάβαση στη μορφή που ξέρουμε σήμερα (τη γαλάζια πλαστικοποιημένη καρτέλα) έγινε με τον Νόμο 1599/1986.

Image
Εμπρόσθια όψη παλαιού δελτίου ταυτότητας.
Image
Οπίσθια όψη παλαιού δελτίου ταυτότητας.

Στην μπροστινή όψη της ταυτότητας πλέον περιλαμβάνεται η υπογραφή του κατόχου, τυποποιημένη ασπρόμαυρη φωτογραφία, ομάδα και ρέζους αίματος (προαιρετικά)[2] και τα στοιχεία της ταυτότητας (αριθμός, τόπος και ημερομηνία έκδοσης, αρχή έκδοσης). Στην οπίσθια όψη περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων, το επώνυμο και το όνομα του κατόχου ταυτότητας, με ελληνικούς και λατινικούς χαρακτήρες (N.1988/1991), το όνομα των νόμιμων ανιόντων, η ημερομηνία και ο τόπος γέννησης, το ύψος, ο δήμος στον οποίο είναι εγγεγραμμένος ο κάτοχος και η αρχή που εκδίδει την ταυτότητα.

Τα δελτία ταυτότητας αποτελούνται από πολυστρωματικό χαρτί, διαστάσεων 11 x 6,5 εκ. Ως μέσο για την αποτροπή παραχάραξης, το χαρτί στο οποίο εκτυπώνεται η ταυτότητα φέρει υδατογράφημα, νήμα ασφαλείας και στοιχεία φωτοπολυμερισμού[3], αλλά δεν διαθέτει σύγχρονα χαρακτηριστικά ασφαλείας.

Τα παλαιού τύπου δελτία ταυτότητας είναι προβληματικά τόσο σε ισχύ όσο και σε χρήση, καθώς:

  1. γίνονται πολύ εύκολα στόχος από κυκλώματα παραχάραξης, ελλείψει προηγμένων συστημάτων ασφαλείας που να είναι ενσωματωμένα σε αυτές,
  2. καταστρέφονται και κόβονται πολύ εύκολα,
  3. δεν ταυτοποιούν επιτυχώς τον κάτοχό τους, ειδικά στις περιπτώσεις παλαιών δελτίων που έχουν λήξει και δεν έχουν ανανεωθεί

Πριν το 2007, η έκδοση δελτίου ταυτότητας ήταν υποχρεωτική για πολίτες άνω των 14 ετών (έκτοτε το όριο κατέβηκε στα 12 έτη). Ήδη από το 1991, οι ταυτότητες άρχισαν να εκδίδονται με μηχανική αναγραφή των στοιχείων και με λατινικούς χαρακτήρες, ως ένα πρώτο βήμα εναρμόνισης με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα για τη διευκόλυνση των μετακινήσεων. Το 2000, το έντυπο τροποποιήθηκε εκ νέου για να αφαιρεθούν το θρήσκευμα, το επάγγελμα και το δακτυλικό αποτύπωμα για λόγους προστασίας προσωπικών δεδομένων. Ωστόσο, η πλήρης συμμόρφωση με τα σύγχρονα διεθνή πρότυπα ασφαλείας (ICAO) και τον Κανονισμό της Ε.Ε. επιτεύχθηκε μόνο με την εισαγωγή των νέων ψηφιακών ταυτοτήτων το 2023, καθώς οι προηγούμενες "μπλε" ταυτότητες στερούνταν των απαραίτητων βιομετρικών στοιχείων και της ζώνης μηχανικής ανάγνωσης (MRZ).

Σταδιακά αφαιρέθηκαν τα εξής πεδία:

Τα δακτυλικά αποτυπώματα, στους δύο πλέον δείκτες των χεριών επανήλθαν στις ταυτότητες το 2023.

Η Ελλάδα δεν συμμορφώνονταν για αρκετά χρόνια με τον σχετικό Ευρωπαϊκό Κανονισμό 2019/1157, αλλά και με τους διεθνείς κανόνες ασφαλείας σχετικά με την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, και ήταν από τις τελευταίες χώρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση που άλλαξε τα δελτία ταυτότητας στα πρότυπα του Κανονισμού 2019/1157 (με τελευταίες να είναι η Βουλγαρία και η Πορτογαλία).

Η καταλληλότητα της παλαιάς ταυτότητας για διαδικασίες εξ αποστάσεως ταυτοποίησης παρατάθηκε έως τις 25 Σεπτεμβρίου 2027, υπό την προϋπόθεση ότι το ονοματεπώνυμο αναγράφεται και με λατινικούς χαρακτήρες. Η παράταση κρίθηκε απαραίτητη λόγω των καθυστερήσεων στην έκδοση των νέων ταυτοτήτων.[5]

Αφαίρεση θρησκεύματος

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 8 Μαΐου 2000 σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Ελευθεροτυπία ο Υπουργός Δικαιοσύνης Μιχαήλ Σταθόπουλος υποστήριξε ότι η υποχρεωτική αναγραφή του θρησκεύματος στα δελτια ταυτότητας ήταν αντίθετη με τον νόμο 2472/1997 για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Είχε προηγηθεί η Ευρωπαϊκή οδηγία Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων (95/46/ΕΚ) η οποία στην Ελλάδα ενσωματώθηκε ως νομοθεσία με τον συγκεκριμένο νόμο (2472/1997), όπου ορίζεται σαφώς στο άρθρο 2 ότι το θρήσκευμα είναι προσωπικό δεδομένο. Η Εκκλησία της Ελλάδος αντιτάχθηκε αμέσως στην αφαίρεση του θρησκεύματος από τις ταυτότητες. Σε σχετικό συλλαλητήριο που διοργανώθηκε στην Θεσσαλονίκη στις 14 Ιουνίου, ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος είπε την περίφημη φράση «την Εκκλησία, όποιο χέρι θέλησε να την αγγίξει, αυτό ξεράθηκε».

Το θρήσκευμα αφαιρέθηκε οριστικά από τις ταυτότητες στις 17 Ιουλίου 2000 με κοινή υπουργική απόφαση Υπουργών Οικονομικών και Δημόσιας Τάξης.[6] Στις 24 Σεπτεμβρίου 2000 η Εκκλησία ξεκίνησε συλλογή υπογραφών στις ενορίες της με αίτημα την διενέργεια δημοψηφίσματος. Η συλλογή υπογραφών ολοκληρώθηκε τον Απρίλιο του 2001, συγκεντρώνοντας περισσότερες από 3 εκατομμύρια υπογραφές. Στις 29 Αυγούστου 2001 ο Αρχιεπίσκοπος παρέδωσε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλο τις υπογραφές, αυτός όμως τις αρνήθηκε δηλώνοντας πως όλοι έχουν υποχρέωση να συμμορφώνονται με τους νόμους του Κράτους.[7] Τη νομιμότητα της συλλογής υπογραφών αμφισβήτησε ο Υπουργός Δικαιοσύνης Μιχαήλ Σταθόπουλος.[8]

Το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε οριστικά ότι απαγορεύεται η υποχρεωτική αναγραφή του θρησκεύματος στις Αστυνομικές Ταυτότητες[9], ενώ η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων αντιτάχθηκε και στην προαιρετική αναγραφή του θρησκεύματος με την προσθήκη των γραμμάτων «ΧΟ» δίπλα στην υπογραφή του κατόχου.[10]

Ηλεκτρονική Ταυτότητα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Image
Υπόδειγμα του νέου δελτίου ταυτότητας Ελλήνων πολιτών σύμφωνα με το ΦΕΚ B' 824 - 17.02.2023[11]

Από το 2010, το Αστυνομικό προσωπικό, οι Ειδικοί Φρουροί και οι Συνοριοφύλακες έχουν ταυτότητες υψίστης ασφαλείας που πληρούν τα διεθνή πρότυπα ποιότητας.[12][13] Στο παρελθόν υπήρξαν ανεπίσημα σχέδια για τη μετάβαση σε νέο τύπο δελτίου ταυτότητας, το οποίο θα μπορούσε ενδεχομένως να φέρει τον αριθμό κοινωνικής ασφάλισης του κατόχου, μια βιομετρική φωτογραφία και άλλα χαρακτηριστικά ασφαλείας, σε μέγεθος μιας πιστωτικής κάρτας.[14][15] Μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις του Παρισιού το 2015, το Υπουργείο Εσωτερικών εξέτασε τη μετάβαση στα νέα δελτία ταυτοτήτων με σκοπό την εναρμόνιση τους στα διεθνή πρότυπα ασφαλείας και υπό τις πιέσεις των ΗΠΑ για επαναφορά του καθεστώτος βίζας για τους Έλληνες πολίτες.[16][17] Στις 11 Μαρτίου 2016, το Υπουργείο Εσωτερικών δημιούργησε επιτροπή για τη δημιουργία σχεδίου για τις νέες ταυτότητες.[18] Βάσει των εκθέσεων, η νομοθεσία τέθηκε σε ισχύ το 2017, ακολουθούμενη από έναν ανοικτό διαγωνισμό. Στις 23 Ιουλίου 2017, ο αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών δήλωσε σε συνέντευξή του ότι είχε κατατεθεί τροπολογία στο ελληνικό κοινοβούλιο για να τροποποιήσει τη μορφή με υπουργική απόφαση.[19] Με το άρθρο 158 του Ν. 4483/2017, δόθηκε στον Υπουργό Εσωτερικών τη δυνατότητα να προσθέσει δεδομένα του κατόχου που δεν είχαν καθοριστεί από το νόμο και να καθορίσει τις απαραίτητες λεπτομέρειες σχετικά με τις ταυτότητες.[20]

Στις 30 Απριλίου 2018 δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως η υπουργική απόφαση, η οποία καθορίζει τις διαδικασίες σχετικά με την έκδοση και το σχεδιασμό των νέων δελτίων ταυτοτήτων. Εκεί είχε αρχικά καθοριστεί μια διαδικασία για την αλλαγή των παλαιού τύπου δελτίων ταυτότητας εντός περιόδου 5 ετών με βάση το επώνυμο του κατόχου.[21] Η έκδοση αναμενόταν να ξεκινήσει το πρώτο εξάμηνο του 2018 αλλά καθυστέρησε λόγω αμφισβήτησης των τεχνικών χαρακτηριστικών από την τότε ηγεσία του Σώματος.[22]

Στις 17 Φεβρουαρίου 2023 και με τη δημοσίευση του νέου ΦΕΚ, έγιναν κάποιες μεταβολές στη διαδικασία έκδοσης και των χαρακτηριστικών της ταυτότητας, όπως η μείωση της ισχύος τους από τα 15 στα 10 έτη. Βάσει του Κανονισμού 2019/1157, δελτία ταυτότητας που δεν διαθέτουν μηχανική ζώνη ανάγνωσης πρόκειται να λήξουν στις 3 Αυγούστου 2026 και προβλέπεται ο πολίτης, κατά την αίτηση ταυτότητας νέου τύπου, να προσκομίζει φωτογραφία σε ψηφιακή μορφή, είτε μέσω του myphoto.gov.gr, είτε από κάποιο αποθηκευτικό μέσο (USB Stick).[23]

Στις 18 Απριλίου 2019 ξεκίνησε η διαγωνιστική διαδικασία για τη δημιουργία ενός νέου Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Εντύπων Ασφαλείας (Ο.Π.Σ.Ε.Α.), με σκοπό την έκδοση των νέων δελτίων ταυτότητας, αλλά και όλων των εγγράφων ασφαλείας.[24]

Με την αλλαγή της κυβέρνησης, ο διαγωνισμός ακυρώθηκε από τον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, θεωρώντας ότι τα χαρακτηριστικά των νέων ταυτοτήτων ήταν ανεπαρκή.[25] Αργότερα ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κυριάκος Πιερρακάκης ανακοίνωσε ότι οι νέες ταυτότητες θα βασίζονταν στο εσθονικό μοντέλο, όπου με αυτές θα μπορούσε ο πολίτης να εκπληρώνει τις συναλλαγές του με το Δημόσιο.[26]

Στις 21 Δεκεμβρίου 2019, με την αποστολή προσκλήσεων ενδιαφέροντος σε ικανό αριθμό εξειδικευμένων φορέων, ξεκίνησε στο Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνομίας νέος διαγωνισμός για τη δημιουργία του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Εντύπων Ασφαλείας (Ο.Π.Σ.Ε.Α.), συμπεριλαμβανομένου του νέου δελτίου Ταυτότητας Ελλήνων Πολιτών, συνδεδεμένου με συναφείς υπηρεσίες Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης.[27]

Ωστόσο, η διαγωνιστική διαδικασία ματαιώθηκε το 2022. Με νομοθετική ρύθμιση (ν. 4962/2022), η ισχύς των διαβατηρίων για ενήλικες και ανηλίκους άνω των 14 ετών διπλασιάστηκε, αυξανόμενη από τα πέντε (5) στα δέκα (10) έτη. Λόγω της αλλαγής αυτής, η συνολική αξία του διαγωνισμού μειώθηκε κατά τουλάχιστον 56.544.000,00 ευρώ. Η μείωση αυτή θεωρήθηκε επιβεβλημένη στο πλαίσιο της ορθής διαχείρισης του δημόσιου χρήματος, προσφέροντας σημαντική οικονομική ωφέλεια στο Ελληνικό Δημόσιο.[28]

Στα μέσα Φεβρουαρίου 2023 και με αφορμή την επίσκεψη του Υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν, προτάθηκε ως λύση-γέφυρα να προχωρήσει ο ματαιωθείς διαγωνισμός μόνο σε ό,τι αφορούσε στις ταυτότητες νέου τύπου μέχρι να προκυρηχθεί ο μεγάλος διαγωνισμός που θα αφορά στην ανανέωση όλων των εγγράφων ασφαλείας, ώστε η χώρα να μην τεθεί εκτός του καθεστώτος εξαίρεσης θεωρήσεως των ΗΠΑ (Visa Waiver Program).[29]

Τεχνικά χαρακτηριστικά των δελτίων ταυτότητας νέου τύπου

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Image
Εμπρόσθια όψη του νέου δελτίου ταυτότητας
Image
Οπίσθια όψη του νέου δελτίου ταυτότητας[30]

Η έκδοση των νέων ταυτοτήτων ξεκίνησε στις 25 Σεπτεμβρίου 2023.[31] Οι νέες ταυτότητες έχουν διαστάσεις 85,6 mm ± 0,75 mm επί 54,0 mm ± 0,75mm και είναι κατασκευασμένες από πολυανθρακικό υλικό. Ακολουθούν τη μορφή ID1 και μοιάζουν με πιστωτική κάρτα, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα του ICAO και τις υποχρεώσεις της χώρας βάσει του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 2019/1157.[32]

Η μέθοδος εκτύπωσης που χρησιμοποιείται είναι η χάραξη με λέιζερ, η οποία εφαρμόζει όλες τις λεπτομέρειες, καθώς και την έγχρωμη φωτογραφία, στο εσωτερικό στρώμα της ταυτότητας, καθιστώντας αδύνατη κάθε απόπειρα πλαστογραφίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ελληνικές ταυτότητες νέου τύπου είναι από τις λίγες στον ΕΟΧ που ενσωματώνουν έγχρωμη και όχι ασπρόμαυρη φωτογραφία.

Τα δελτία ταυτότητας νέου τύπου ενσωματώνουν σύγχρονα χαρακτηριστικά ασφαλείας για την ενίσχυση της ασφάλειας και την πρόληψη της παραχάραξης, όπως διαφανή συσκευή περιθλακτικής οπτικής μεταβλητής εικόνας (DOVID), μελάνι μετατόπισης χρώματος (OVI), αλλαγή εικόνας λέιζερ (CLI), ανάγλυφο αφής, μικροκείμενο και υπεριώδες αποτύπωμα. Περιλαμβάνουν επίσης μια Ζώνη Μηχανικής Ανάγνωσης (MRZ) και χρησιμοποιούν ένα ανεπαφικό ηλεκτρονικό μέσο (τσιπ) αποθήκευσης.

Οι νέες ελληνικές ταυτότητες έχουν ενσωματωμένο ένα τσιπ RFID (Radio Frequency Identification — Ταυτοποίηση μέσω Ραδιοσυχνοτήτων).

Αυτό το τσιπ περιέχει ψηφιακά δεδομένα, όπως:

* Η φωτογραφία του κατόχου

* Δύο δακτυλικά αποτυπώματα από τους δείκτες των χεριών

* Τα στοιχεία της Ζώνης Μηχανικής Ανάγνωσης (Machine Readable Zone - MRZ)

* Τον Αριθμό Πρόσβασης Κάρτας (Card Access Number - CAN)

* Τον Προσωπικό Αριθμό (Π.Α.), ο οποίος είναι ένας νέος, μοναδικός, ισόβιος 12ψήφιος αλφάριθμος ταυτοποίησης για κάθε πολίτη. Αποτελείται από τρία (3) αλφαριθμητικά ψηφία ως πρόθεμα και τα εννέα (9) αριθμητικά ψηφία του Αριθμού Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.). Τα αλφαριθμητικά ψηφία προέρχονται από τα ομόγραφα γράμματα του Λατινικού Αλφάβητου και του Ελληνικού Αλφάβητου καθώς και τους αριθμούς 0-9. Ο Π.Α. είναι υποχρεωτικός για όλα τα φυσικά πρόσωπα και σταδιακά θα αντικαταστήσει σε χρήση τους αριθμούς ΑΦΜ, ΑΜΚΑ κλπ. Από το Νοέμβριο του 2025 ο π.α. αποδίδεται από το κράτος χωρίς παρέμβαση του πολίτη.[33]

Ο σκοπός αυτού του τσιπ είναι να αυξήσει την ασφάλεια των ταυτοτήτων, να αποτρέψει την παραχάραξη και να διευκολύνει τους ελέγχους, καθώς και την πρόσβαση σε ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες. Η τεχνολογία RFID χρησιμοποιείται και σε άλλες εφαρμογές, όπως οι ανέπαφες πληρωμές και οι κάρτες εισόδου.

Όσον αφορά τη διάρκεια ισχύως της μπλε ταυτότητας, σύμφωνα με την απόφαση 1602/2021, το Συμβουλίο της Επικρατείας είχε κρίνει πως το δελτίο ταυτότητας που έχει λήξει θεωρείται έγκυρο μέχρι την αντικατάστασή του και οι δημόσιες αρχές οφείλουν να το αποδέχονται, εφόσον δεν συντρέχει βάσιμη αμφιβολία περί της γνησιότητάς του. Σε αυτό έπαιξε ρόλο το γεγονός ότι σε αυτές δεν αναγραφόταν ημερομηνία λήξης. Η απόφαση αυτή είχε εκδοθεί μετά την προσφυγή πολίτη στον οποίο αρνήθηκαν την ανανέωση διαβατηρίου επειδή η ταυτότητά του είχε λήξει. Το δικαστήριο δικαίωσε τον πολίτη, ακυρώνοντας την άρνηση της αστυνομίας να εκδώσει νέο διαβατήριο. Κατά συνέπεια, ακόμη και μετά την πάροδο 15 ετών από την έκδοσή του, σύμφωνα με το ΣΤΕ, το δελτίο ταυτότητας εξακολουθεί να αποτελεί έγκυρο έγγραφο για όλες τις δημόσιες υπηρεσίες.[34]

Tα νέα δελτία ταυτότητας έχουν πλέον 10ετή ισχύ και η ημερομηνία λήξης αναγράφεται στις ταυτότητες.[35] Ειδικά στην περίπτωση έκδοσης διαβατηρίου, απαιτείται η προσκόμιση δελτίου ταυτότητας που δεν πρέπει να είναι παλαιότερη των 15 ετών από την ημερομηνία κατάθεσης για την έκδοση του διαβατηρίου.[36]

Ψηφιακό αντίγραφο δελτίου ταυτότητας

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Aπό τις 28/12/2021 ενεργοποιήθηκε η δυνατότητα εισαγωγής της ταυτότητας σε ψηφιακή μορφή (λεγόμενου και ως πιστοποιητικού ταυτοπροσωπίας) στην εφαρμογή αποθήκευσης πιστοποιητικών Gov.gr Wallet[37] .

Το πιστοποιητικό ταυτοπροσωπίας περιέχει στοιχεία του Δελτίου Ταυτότητας.

Συγκεκριμένα:

  • Ονοματεπώνυμο
  • Ημερομηνία γέννησης
  • Φωτογραφία

Σε κάθε περίπτωση, το πιστοποιητικό ταυτοπροσωπίας μπορεί να χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά και μόνο για ελέγχους των πιστοποιητικών, σύμφωνα με τα μέτρα για τον περιορισμό της διασποράς του κορονοϊού και δεν υποκαθιστά σε καμία άλλη περίπτωση το δελτίο ταυτότητας ούτε αποτελεί ταξιδιωτικό έγγραφο.[38] Ο υφυπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Γιώργος Γεωργαντάς αποκάλυψε σε ραδιοφωνική εκπομπή την ανάπτυξη νέας εφαρμογής σε συνεργασία με το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, με την οποία οι Έλληνες πολίτες θα μπορούσαν να έχουν την ταυτότητα σε ψηφιακή μορφή για κάθε νόμιμη χρήση από τα τέλη Α' Τριμήνου του 2022.[39] Η εφαρμογή έγινε τελικά διαθέσιμη στις 27 Ιουλίου 2022.

Θεωρίες συνωμοσίας

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η έκδοση των νέων δελτίων ταυτότητας τον Σεπτέμβριο του 2023 οδήγησε στη διάδοση θεωριών συνωμοσίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με ισχυρισμούς ότι αυτές θα περιλαμβάνουν τσιπ παρακολούθησης. Παρά τις διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης ότι οι ταυτότητες δεν θα διαθέτουν συστήματα γεωεντοπισμού, οι συνωμοσιολόγοι εκφράζουν ανησυχίες σχετικά με το ηλεκτρονικό τσιπ των ταυτοτήτων. Οι αντίπαλοι των νέων ταυτοτήτων έχουν οργανώσει διαμαρτυρίες, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για άσκηση κυβερνητικού ελέγχου μέσω της τεχνολογίας.[40][41]

  1. «Prado eu».
  2. http://www.astynomia.gr/images/stories/DOCS3/photo15969_FEK%201440.pdf
  3. «Council of the European Union - PRADO - GRC-BO-01004». www.consilium.europa.eu. Ανακτήθηκε στις 4 Μαΐου 2019.
  4. Αφαιρέθηκε από τις Ελληνικές ταυτότητες με τον Ν.1599/86
  5. Newsroom (8 Οκτωβρίου 2024). «Σε ισχύ οι παλιές ταυτότητες και μετά το 2026: Πού θα συνεχίσουν να περνάνε - Dnews». www.dnews.gr. Ανακτήθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου 2025.
  6. «ΦΕΚ 879/Β/2020» (PDF).
  7. ethnos.gr[νεκρός σύνδεσμος]Σηκώνει το λάβαρο στον πόλεμο των ταυτοτήτων
  8. news.in.gr Άνευ κύρους και εκτός του πλαισίου της νομιμότητας η συλλογή υπογραφών, δηλώνει ο Μ. Σταθόπουλος
  9. news.in.gr«Όχι» από ΣτΕ για ταυτότητες - Απαγορεύεται η υποχρεωτική αναγραφή του θρησκεύματος, έκρινε η Ολομέλειά του
  10. news.in.gr«Όχι» είπε η Αρχή Δεδομένων στην έμμεση αναγραφή του θρησκεύματος με τη μορφή ΧΟ στην υπογραφή
  11. «ΦΕΚ Β' 824 - 17.02.2023». Εθνικό Τυπογραφείο. 17 Φεβρουαρίου 2023.
  12. Ελληνική Αστυνομία - Hellenic Police (2010-03-13), Νέες Ταυτότητες Αστυνομικού Προσωπικού, https://www.youtube.com/watch?v=jpkLp-xjiTM, ανακτήθηκε στις 2019-05-04
  13. Newsroom (12 Απριλίου 2013). «Ταυτότητα Αστυνομικού Νέου Τύπου». www.dikaiologitika.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαΐου 2019. Ανακτήθηκε στις 4 Μαΐου 2019.
  14. Βενιου, Τησ Ειρηνησ (30 Νοεμβρίου 2008). «Τι κρύβουν τα νέα βιομετρικά διαβατήρια». Ειδήσεις - νέα - Το Βήμα Online. Ανακτήθηκε στις 4 Μαΐου 2019.
  15. Team, ΤοΒΗΜΑ (14 Ιουνίου 2012). «Τον Σεπτέμβριο ξεκινάει η διάθεση των νέων δελτίων ταυτότητας». Ειδήσεις - νέα - Το Βήμα Online. Ανακτήθηκε στις 4 Μαΐου 2019.
  16. «Κοτζιάς: Τροποποίηση και αναβάθμιση των δελτίων ταυτότητας | Kathimerini». www.kathimerini.gr. Ανακτήθηκε στις 4 Μαΐου 2019.
  17. «Greece working to improve security of identity cards | Kathimerini». www.ekathimerini.com (στα English). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαΐου 2019. Ανακτήθηκε στις 4 Μαΐου 2019.CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
  18. «Έρχονται οι νέες ταυτότητες. Στα 10 ευρώ η επιβάρυνση για τους πολίτες». www.news247.gr. Ανακτήθηκε στις 4 Μαΐου 2019.
  19. «Νίκος Τόσκας: «Έχουμε χαρτογραφήσει τους "μπαχαλάκηδες"», του Γιάννη Σουλιώτη | Kathimerini». www.kathimerini.gr. Ανακτήθηκε στις 4 Μαΐου 2019.
  20. «Νόμος 4483/2017».
  21. «ΦΕΚ Β' 1476 27.04.2018». Εθνικό Τυπογραφείο. 27 Απριλίου 2018.
  22. Σύνταξης, Ομάδα (25 Φεβρουαρίου 2019). «Μετέωρες ακόμη οι νέες ταυτότητες». Prisma Radio (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαΐου 2019. Ανακτήθηκε στις 4 Μαΐου 2019.
  23. «ΦΕΚ Β' 824 - 17.02.2023». Εθνικό Τυπογραφείο. 17 Φεβρουαρίου 2023.
  24. Newsroom (18 Απριλίου 2019). «Πώς θα είναι οι νέες ταυτότητες - Αλλάζουν όλα τα έγγραφα ασφαλείας». CNN.gr. Ανακτήθηκε στις 4 Μαΐου 2019.
  25. in.gr (13 Αυγούστου 2019). «Γιατί ο Χρυσοχοΐδης ακύρωσε διαγωνισμό για τις νέες ταυτότητες». in.gr. Ανακτήθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2019.
  26. Voria.gr. «Πιερρακάκης: Αυτό είναι το σχέδιο για τις νέες ταυτότητες». Πιερρακάκης: Αυτό είναι το σχέδιο για τις νέες ταυτότητες. Ανακτήθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2019.
  27. «Ξεκίνησε η διαγωνιστική διαδικασία για τη νέα ταυτότητα - κάρτα πολίτη». euro2day.gr (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2023.
  28. Group), Radiotileoptiki S. A. (OPEN Digital (1 Σεπτεμβρίου 2022). «Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη: Ματαιώνεται ο διαγωνισμός για τις νέες ταυτότητες - Το σκεπτικό της απόφασης». ΕΘΝΟΣ. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2023.
  29. «Στόχος η επανεκκίνηση του διαγωνισμού για τις ταυτότητες - Τι θα συμβεί με τα ταξίδια στις ΗΠΑ». 22 Φεβρουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2023.
  30. Daud, Miranda (17 Οκτωβρίου 2024). «Greek ID Card». Keesing (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2025.
  31. «Έρχονται οι νέες ταυτότητες - Δείτε πώς θα είναι». www.naftemporiki.gr. 21 Φεβρουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2023.
  32. «EDISON BROWSER». www.edisontd.nl. Ανακτήθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου 2025.
  33. «Προσωπικός Αριθμός και αυτόματη απόδοση - Σε εξέλιξη η διαδικασία διόρθωσης στοιχείων». www.taxheaven.gr. Ανακτήθηκε στις 20 Νοεμβρίου 2025.
  34. «Απόφαση ΣτΕ 1602/2021 - Ισχύς Ταυτότητας μετά τη λήξη της θεωρείται κατά νόμον ισχυρή και οι δημόσιες υπηρεσίες οφείλουν να την δεχθούν». e-nomothesia.gr | Τράπεζα Πληροφοριών Νομοθεσίας. 30 Αυγούστου 2023. Ανακτήθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου 2025.
  35. Newsroom (27 Φεβρουαρίου 2023). «Αστυνομική ταυτότητα: Μειώνεται η διάρκεια ισχύος από τα 15 στα 10 χρόνια». CNN.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Ιουνίου 2025.
  36. «ΔΔ:Έκδοση Ελληνικού Διαβατηρίου». Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών. Ανακτήθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου 2025.
  37. «Covid-free GR wallet - Ταυτότητα και πιστοποιητικό... 2 σε 1 - Βήμα-βήμα η ενεργοποίηση». Οικονομικός Ταχυδρόμος - ot.gr. 2 Ιανουαρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 8 Ιανουαρίου 2022.
  38. «Covid free wallet – Ταυτότητα και πιστοποιητικό σε ένα – Δείτε τις οδηγίες ενεργοποίησης». Τα Νέα. 28 Δεκεμβρίου 2021, 12:18. Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |date= (βοήθεια)
  39. «Γεωργαντάς στον 989Alpha radio: Ταυτότητα, δίπλωμα οδήγησης και άδεια κυκλοφορίας σύντομα στο κινητό μας». Newpost.gr. Ανακτήθηκε στις 8 Ιανουαρίου 2022.
  40. Kokkinidis, Tasos (21 Αυγούστου 2023). «New ID Cards in Greece Fuel Conspiracy Theories». Greek Reporter.
  41. «Conspiracies and 'rigged' ID cards | eKathimerini.com». www.ekathimerini.com. Ανακτήθηκε στις 6 Οκτωβρίου 2023.