Γρηγόριος Αλεξάνδρου Γκίκας
| Γρηγόριος Αλεξάνδρου Γκίκας | |
|---|---|
 | |
| Γενικές πληροφορίες | |
| Όνομα στη μητρική γλώσσα | Grigore Alexandru Ghica (Moldovan) |
| Γέννηση | 27 Αυγούστου 1804 Μποτοσάνι |
| Θάνατος | 24 Αυγούστου 1857 Λε Με-συρ-Σεν |
| Συνθήκες θανάτου | αυτοκτονία |
| Τόπος ταφής | d:Q110357026 |
| Χώρα πολιτογράφησης | Ηγεμονία της Μολδαβίας |
| Πληροφορίες ασχολίας | |
| Ιδιότητα | πολιτικός |
| Οικογένεια | |
| Σύζυγος | noble Ana Catargiu Elena Sturdza |
| Τέκνα | Ioan Grigore Ghica Constantin Ghica Natalia Ghica Princess Aglae Ghyka, beizadi, wild domnitza of Moldavia[1] |
| Γονείς | boier Alexandru Ghyka, chancellot of Moldavia[1] και noble Elena Sturdza[1] |
| Οικογένεια | Οικογένεια Γκίκα |
| Αξιώματα και βραβεύσεις | |
| Αξίωμα | βοεβόδας της Μολδαβίας (1849–1853) βοεβόδας της Μολδαβίας (1854–1856) Minister of Foreign Affairs of Romania |
| Βραβεύσεις | Τάγμα της Αγίας Άννης |
 Σχετικά πολυμέσα | |
Ο Γρηγόριος Αλεξάνδρου Γκίκας (1803 ή 1807 - 24 Αυγούστου 1857) από τον Οίκο των Γκίκα ήταν πρίγκιπας της Μολδαβίας (1849-53, 54-56). Σύζυγός του ήταν η Ελένη Στούρτζα, κόρη του Ιωάννου πρίγκιπα της Μολδαβίας.
Νεανική ζωή και πρώτη θητεία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η Οικογένειά του καταγόταν από το Φανάρι της Κωνσταντινούπολης, αλλά είχε εγκατασταθεί στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες. Ο Γρηγόριος σπούδασε στη Γαλλία και στη Γερμανία και όταν επέστρεψε, συμμάχησε με τους εθνικιστές-φιλελεύθερους αντιπολιτευόμενος τον πρίγκιπα Μιχαήλ Στούρτζα (1834-49)[2]. Μετά την επανάσταση του 1848 το υπουργικό συμβούλιο όρισε τον Γρηγόριο ως ηγεμόνα για 7 έτη[2]. Η Ρωσία και οι Οθωμανοί έδωσαν τη συγκατάθεσή τους.
Ο Γρηγόριος έκανε ήπιες μεταρρυθμίσεις και ετοιμάστηκε για πιο ριζικές[2]. Ίδρυσε Αστυνομικό Σώμα το 1850[3]. Το 1851 έθεσε τον διανοούμενο Ωγκύστ Τρεμπόνιου Λωριάν, υποστηρικτή του Ρουμανικού εθνικισμού, επιθεωρητή των Σχολείων της Μολδαβίας[4]. Χαλάρωσε τη λογοκρισία και αυτό επέφερε την αύξηση της λογοτεχνικής δραστηριότητας[5]. Το πρόγραμμά του διακόπηκε από τον Κριμαϊκό Πόλεμο, όπου η Ρωσία κατέλαβε στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες (1853-54) για να επιτεθεί στους Οθωμανούς[2]. Ο Γρηγόριος εκτοπίστηκε και μετέβη στη Βιέννη[2], από όπου επέστρεψε όταν οι Ρώσοι αναγκάστηκαν να αποσυρθούν[5] για να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις του[2].
Η δεύτερη θητεία του
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο προκάτοχός του Μιχαήλ Στούρτζα είχε καταργήσει το 1844 τους δούλους Ρομά της Πολιτείας και της Εκκλησίας. Ο Γρηγόριος ζήτησε να προεκταθεί αυτό και στους δούλους των ιδιωτών[6]: το νομοσχέδιο που συνέταξε ο Πέτρος Μαυρογένης ψηφίστηκε ομόψυχα από τη Βουλή το 1855[7]. Θέλησε να τους αποζημιώσει[6][6]. Τότε ελευθρώθηκαν 10.000[7]-20.000[6] Ρομά.
Ο νόμος είχε αφορμή ένα σκάνδαλο[7], που είχε απασχολήσει την κοινωνία του Ιασίου: ο Δημήτριος Καντακουζηνός-Πασκάνου λογοθέτης της Μολδαβίας, είχε ένα εκτός γάμου τέκνο με μία σκλάβα Ρομά, τον Ντίνκα. Η χήρα του Προφίρα τον υιοθέτησε και τον ανέθρεψε· έγινε ο μάγειρας του μεγάρου[7] . Από την ανατροφή του ζούσε χειραφετημένος και συνόδευσε την Προφίρα στο Παρίσι[7], όπου αγάπησε την καμαριέρα Κλιμεντίνη και την αρραβωνιάστηκε[7]. Όταν επέστρεψαν, του αποκαλύφθηκε ότι ήταν σκλάβος και δεν μπορεί να νυμφευτεί μία ελεύθερη γυναίκα. Ο Γρηγόριος πρότεινε την ελευθέρωσή του, αλλά η Προφίρα αρνήθηκε, λέγοντας ότι της θυμίζει τον άνδρα της και δεν θα τον αφήσει μακριά της[7]. Ο Ντίνκα συγκλονισμένος από τα νέα αυτοκτόνησε, αφού πρώτα πυροβόλησε την Κλημεντίνη.
Η ανοικτή στήριξη του Γρηγορίου στους εθνικιστές, που ζητούσαν την ένωση με τη Βλαχία[2], προκάλεσε την αντίδραση της Αυστρίας και των Οθωμανών[2][8]. Διόρισε εθνικιστές στην Κυβέρνηση[8]. Το 1856 έληξε τη λογοκρισία, αφήνοντας ελεύθερο τον Τύπο[5]. Οι αντίπαλοι της ένωσης προέβαλαν ένα χειρόγραφο, το Χρονικό Χούρου που αναφερόταν στην ιστορία της Μολδαβίας[9]. Ο Γρηγόριος σύστησε επιτροπή εμπειρογνωμόνων, που αποφάνθηκαν ότι είναι πλαστό[9][10].
Τα τελευταία έτη του
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Όταν έληξε η 7ετία του μετέβη στο Παρίσι, στην ιδιοκτησία του Λε Μεέ-συρ-Σέιν[2][7]. Οι Οθωμανοί διόρισαν τον αντίθετο με την ένωση[8] Θεόδωρο Μπαλς ως κυβερνήτη (kaymakam) (1856-57)[8]. Ο Γρηγόριος συνέχιζε να υποστηρίζει την ένωση. Οι Οθωμανοί έστειλαν νέο κυβερνήτη τον Νικόλαο Βογορίδη που έκανε εκλογές[7]. Ο Γρηγόριος κατήγγειλε τη νοθεία τους και έπεισε τον Ναπολέοντα Γ΄ της Γαλλίας να απαιτήσει διαφανείς, νέες εκλογές. Τότε οι ανθενωτικοί άρχισαν να γράφουν υπερβολικές κατηγορίες εναντίον του Γκίκα, δυσφημώντας τον[7]. Ο Γρηγόριος προσβεβλημένος και απογοητευμένος από την άρνηση του Ναπολέοντα Γ΄ να του επιτρέψει να μιλήσει δημόσια[7] αυτοκτόνησε στο σπίτι του[7], αφού έγραψε τη διαθήκη του που άρχιζε ως εξής: "είμαι θύμα μίας λάθος συμφωνίας και δεν μπορώ να ζω, αν και είμαι αθώος. Η αλήθεια θα φανεί· περιμένω τους εχθρούς μου ενώπιον του Θεού"[7]. Δύο ημέρες μετά οι Οθωμανοί ακύρωσαν τις εκλογές που έκανε ο Βογορίδης[7]. Το 1859 εκλέχθηκε ο Αλέξανδρος Ιωάννης Α΄ Κούζας πρίγκιπας της Βλαχίας και της Μολδαβίας ταυτόχρονα και το 1862 έγινε κυβερνήτης (domnitor) του νέου κράτους της Ρουμανίας. Ο νόμος του για την ελευθερία του Τύπου[5] και το Αστυνομικό Σώμα έγιναν πρότυπο για όλη τη χώρα[11].
Ο εγγονός του, ο Βλαντινίρ Γκίκα αρχιεπίσκοπος των Καθολικών, έπεσε θύμα βιαιοπραγιών των Κομμουνιστών το 1954[7].
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 3 Leo van de Pas: (Αγγλικά) Genealogics. 2003.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 "Ghika, Grégoire", in Nouvelle biographie générale depuis les temps les plus reculés jusqu'à nos jours, Tome 20, Firmin Didot, Paris, 1857, p. 394
- ↑ (Ρουμανικά) "Repere istorice" Αρχειοθετήθηκε 2007-04-12 στο Wayback Machine., at the Romanian Gendarmerie site
- ↑ "Lauriano, Augustin-Tribonius", in Nouvelle biographie générale depuis les temps les plus reculés jusqu'à nos jours, Tome 29, Firmin Didot, Paris, 1859, p. 939
- 1 2 3 4 Alex Drace-Francis, The Making of Modern Romanian Culture: Literacy and the Development of National Identity, I. B. Tauris, London, 2006, p. 160
- 1 2 3 4 Viorel Achim, The Roma in Romanian History, Central European University Press, Budapest, 2004, pp. 111–112
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Neagu Djuvara, Între Orient şi Occident. Ţările române la începutul epocii moderne, Humanitas, Bucharest, 1995, pp. 275–278, 355–356
- 1 2 3 4 William Miller, The Ottoman Empire and Its Successors, 1801–1927, Routledge, London, 1966, p. 244
- 1 2 Lucian Boia, History and Myth in Romanian Consciousness, Central European University Press, Budapest, 2001, pp. 47–49
- ↑ (Ρουμανικά) Gheorghe Adamescu, Istoria literaturii române. Literatura istorică Αρχειοθετήθηκε 2007-07-21 στο Wayback Machine.
- ↑ Şcoala Militară de Subofiţeri Jandarmi Drăgăşani (official site) Αρχειοθετήθηκε 2016-03-03 στο Wayback Machine.; accessed 20 June 2015.(Ρουμανικά)
