Γεωγραφία του Αφγανιστάν
Το Αφγανιστάν είναι εξ ολοκλήρου μεσόγεια και ορεινή χώρα της Ασίας. Απέχει από τη θάλασσα (Αραβικό Κόλπο) περί τα 360 χιλιόμετρα. Το περίγραμμά της μοιάζει με φύλλο δένδρου, με «μίσχο» τη χαράδρα Βαχάν, που διασχίζει τη χώρα από νοτιοδυτικά προς βορειοανατολικά.
Η χώρα συνορεύει βόρεια με το Τατζικιστάν, το Τουρκμενιστάν και το Ουζμπεκιστάν με συνολικό μήκος συνόρων 1.680 χιλιόμετρα, βορειοανατολικά με την αυτόνομη περιοχή Σινκιάγκ Ουιγκούρ της Κίνας, με μήκος συνόρων μόνο 80 χιλιόμ., καθώς και με την περιοχή Τζαμού Κασμίρ (που διεκδικεί το Πακιστάν) με μήκος συνόρων 320 χιλιόμ., ανατολικά και νότια με το Πακιστάν με συνολικό μήκος συνόρων 1810 χιλιόμ. και δυτικά με το Ιράν, με μήκος συνόρων 820 χιλιόμετρα.
Η συνολική έκταση του Αφγανιστάν είναι 647.500 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Το μέγιστο μήκος του από τα δυτικά μέχρι ανατολικά σύνορα είναι 1.240 χιλιόμετρα και από τον βορρά στον νότο περίπου 1.015 χιλιόμετρα. Η βορειοδυτική, η δυτική προς το Ιράν και η νότια παραμεθόρια περιοχή, είναι κατά κύριο λόγο έρημοι, πεδιάδες και βραχώδεις περιοχές, ενώ τα βορειοανατολικά σύνορα καλύπτονται από τις παγωμένες κορυφές του Χίντου Κους, ως επέκταση των δυτικών Ιμαλαΐων. Τα βόρεια σύνορα ορίζονται από τον ποταμό Αμού Ντάρια. Το κεντρικό Αφγανιστάν, το λεγόμενo Χαζαραγιάτ ή Χαζαριστάν, αποτελείται κυρίως από βραχώδεις παρυφές του Χίντου Κους, κοιλάδες και κάποιες πεδιάδες.
Οροσειρές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Περισσότερο από τα 2/3 του εδάφους του Αφγανιστάν καλύπτονται από ψηλά βουνά [1], με μέσο υψόμετρο τα 2.000 μέτρα, κυρίως τα όρη Χίντου Κους (Hindu Kush, εξελληνισμένα Ινδοκούχος), μια οροσειρά που δεσπόζει στο κέντρο της χώρας και που καλύπτει μήκος προς τα νοτιοδυτικά 800 χιλιόμετρα. Η οροσειρά αυτή διακλαδίζεται σαν βεντάλια που συνεχίζει με τρεις επιμέρους οροσειρές, τις Κούχε Μπάμπα, Μπαντ-έ Μπάγιαν και Σαφίντ Κουχ, με συνέπεια να χωρίζεται η χώρα σε τρία μεγάλα τμήματα: το κεντρικό υψίπεδο, τις βόρειες πεδιάδες και το νοτιοδυτικό οροπέδιο. Το υψηλότερο σημείο της χώρας είναι η κορυφή Νοσάκ του Ινδοκούχου, με υψόμετρο 7.492 μέτρα.
Πεδιάδες-ποταμοί
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Οι Βόρειες πεδιάδες βρίσκονται βόρεια των κεντρικών υψιπέδων και εκτείνονται από τα σύνορα του Ιράν, δυτικά, μέχρι τους πρόποδες του Παμίρ (ανατολικά) με συνολική έκταση περίπου τα 100.000 τετραγ. χιλιόμετρα. Στις νότιες περιοχές, το νοτιοδυτικό οροπέδιο έχει μέσο υψόμετρο τα 550 μέτρα και περιλαμβάνει τη γεωγραφική περιοχή Σιστάν και το νοτιοδυτικό άκρο όπου πρόκειται κυρίως για ερήμους και στέπες.
Κυριότερες από τις πεδιάδες είναι η Ρεγκιστάν και Νταστί-Μαρκόχ.
Κυριότερα ποτάμια της χώρας είναι:
- Ο Αμού Ντάρια, που αποτελεί τα σύνορα με την πρώην Σοβιετική Ένωση, που σχηματίζεται από δύο παραπόταμους. Ο Αμού Νταριά είναι ο μόνος πλωτός ποταμός του Αφγανιστάν.
- Ο Χέλμαντ, ή Χίλμεντ, που διασχίζει το νοτιοδυτικό τμήμα της χώρας που σχηματίζεται από την οροσειρά Χίντου Κους και χύνεται στη λίμνη Χαμούντ-Χελμάντ.
- Ο Χάριρουντ ή Χαριρούντ, που σχηματίζεται στο κεντρικό Αφγανιστάν και καταλήγει στο Ιράν.
- Ο Καμπούλ, που ακολουθεί αντιθέτως με τους άλλους ανατολικό ρου και καταλήγει ως παραπόταμος του Ινδού.
Λίμνες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι λίμνες του Αφγανιστάν είναι μικρές σε μέγεθος και αριθμό. Σημαντικότερες είναι οι εξής:
- Η λίμνη Ζαρκόλ στον Διάδρομο Βαχάν
- Η λίμνη Σίβεχ στην περιοχή Μπανταχσάν
- Η αλμυρή λίμνη Ιστάντη Μοκόρ, που βρίσκεται νότια της Γκαζνί (περιοχή)
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Ellington, Lucien (φθινόπωρο 2012), Geographical Facts about Afghanistan, 17, Association for Asian Studies, https://www.asianstudies.org/publications/eaa/archives/geographical-facts-about-afghanistan/, ανακτήθηκε στις 2022-11-28
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Γεωγραφία του Αφγανιστάν στο Wikimedia Commons
