Γενικές εκλογές 2023 στη Ζιμπάμπουε
Οι γενικές εκλογές πραγματοποιήθηκαν σε όλη τη Ζιμπάμπουε στις 23 και 24 Αυγούστου 2023 για την εκλογή του προέδρου, των νομοθετών και των δημοτικών συμβούλων.[1] Η κύρια αναμέτρηση για το προεδρικό αξίωμα ήταν μεταξύ δύο υποψηφίων καταγωγής Καράνγκα: του ZANU–PF Έμερσον Μανανγκάγκουα και του υποψηφίου του Συνασπισμού Πολιτών για την Αλλαγή Νέλσον Τσαμίσα.
Τις προεδρικές εκλογές κέρδισε ο εν ενεργεία πρόεδρος Μανανγκάγκουα, ενώ το κυβερνών κόμμα ZANU–PF κέρδισε την πλειοψηφία των εδρών στο κοινοβούλιο, με οργανισμούς παρατηρητών να περιγράφουν τις εκλογές ως μη ελεύθερες και μη δίκαιες.[2][3][4]
Οι εκλογικοί κατάλογοι για τις εκλογές αυξήθηκαν σε 6,5 εκατομμύρια, από 5,8 εκατομμύρια το 2018.[5]
Η Εκλογική Επιτροπή της Ζιμπάμπουε μίλησε για τις καθυστερήσεις, αναφέροντας ότι θα αντισταθμίσει τις καθυστερήσεις, πράγμα που σημαίνει ότι εάν το εκλογικό τμήμα άνοιγε στις 11 π.μ., θα έκλεινε στις 11 μ.μ. για να εξασφαλιστούν 12 ώρες ψηφοφορίας. Υπήρξαν ορισμένες αναφορές από τη Zimbabwe Broadcasting Corporation ότι σε περίπου 5 περιφέρειες στην επαρχία Μανικαλάνδη οι πολίτες δεν κατάφεραν να ψηφίσουν καθόλου λόγω των υλικοτεχνικών δυσκολιών που αντιμετώπισε η ZEC. Περίπου 35 ακόμα αντιμετώπισαν καθυστερήσεις, εκ των οποίων οι 11 ήταν στην πρωτεύουσα της χώρας, Χαράρε, γεγονός που τελικά οδήγησε τη ZEC να κηρύξει την 24η Αυγούστου 2023 ως δεύτερη ημέρα ψηφοφορίας, παρόλο που σύμφωνα με τον νόμο της Ζιμπάμπουε η ψηφοφορία υποτίθεται ότι πραγματοποιείται σε μία ημέρα.[6]
Τα πολιτικά κόμματα συναγωνίστηκαν για μία προεδρική έδρα, 1.970 έδρες δημοτικών συμβουλίων και 280 κοινοβουλευτικές έδρες, καθώς και 60 έδρες στη γερουσία, για πενταετή θητεία. Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Ζιμπάμπουε, ο πρόεδρος εκλέγεται με το σύστημα δύο γύρων.[7]
Ο γενικός πληθυσμός φοβόταν ενδεχόμενη βία κατά τη διάρκεια των εκλογών, καθώς και οι δύο πλευρές έχουν ιστορικό πολιτικής βίας. Οι προεκλογικές δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι ήταν πιθανός ένας δεύτερος γύρος,[8][9] αλλά ο Μανανγκάγκουα κέρδισε τον πρώτο γύρο με οριακή πλειοψηφία.
Εκλογικό σύστημα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Προεδρική Εκλογή
Ο Πρόεδρος της Ζιμπάμπουε εκλέγεται χρησιμοποιώντας το σύστημα δύο γύρων.
Βουλευτική Εκλογή
Τα 280 μέλη της Εθνοσυνέλευσης αποτελούνται από 210 μέλη που εκλέγονται σε μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες, μαζί με 60 έδρες γυναικών και 10 έδρες νεολαίας που εκλέγονται με αναλογική εκπροσώπηση σε δέκα επταεδρικές περιφέρειες, βασισμένες στις επαρχίες της χώρας. Οι ψηφοφόροι ρίχνουν μία μόνο ψήφο, η οποία μετρά και για τις δύο μορφές εκλογής.[10] Τα 80 μέλη της Γερουσίας περιλαμβάνουν 60 μέλη που εκλέγονται από δέκα εξαεδρικές περιφέρειες (επίσης βασισμένες στις επαρχίες) με αναλογική εκπροσώπηση χρησιμοποιώντας κομματικές λίστες· οι λίστες πρέπει να έχουν γυναίκα στην κορυφή και να εναλλάσσουν άνδρες και γυναίκες.[11] Οι υπόλοιπες 20 έδρες περιλαμβάνουν δύο που είναι κρατημένες για άτομα με αναπηρίες και 18 για παραδοσιακούς αρχηγούς.
Εκλογές Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Οι εκλογές Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελούνται από 1.970 μέλη που εκλέγονται σε μονοεδρικές περιφέρειες, μαζί με 603 έδρες για γυναίκες που εκλέγονται με αναλογική εκπροσώπηση σε τοπικές αρχές, βασισμένες σε ένα επιπλέον ποσοστό 30% των εδρών σε κάθε τοπική αρχή που είναι δεσμευμένο για γυναίκες. Οι ψηφοφόροι ρίχνουν μία μόνο ψήφο, η οποία μετρά και για τις δύο μορφές εκλογής.
Υποψήφιοι πρόεδροι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η Εκλογική Επιτροπή της Ζιμπάμπουε ενέκρινε 11 υποψήφιους, αλλά απέκλεισε τον Σέβιουρ Κασουκουγουέρε επειδή δεν πληρούσε τις απαιτήσεις διαμονής.[12] Οι εγκεκριμένοι υποψήφιοι περιλαμβάνουν:[12][13]
- Έμερσον Μανανγκάγκουα του ZANU–PF – εν ενεργεία πρόεδρος της Ζιμπάμπουε από το 2017.
- Νέλσον Τσαμίσα της από τον Συνασπισμό Πολιτών για την Αλλαγή (CCC).
- Ελίζαμπεθ Βαλέριο της Ενωμένης Συμμαχίας Ζιμπάμπουε (UZA).
- Τζόζεφ Μακάμπα Μπούσα του Κογκρέσου FreeZim (FZC).
- Ταπίουα Τραστ Τσικοχόρα του Κόμματος Συνασπισμού της Ζιμπάμπουε για Ειρήνη και Ανάπτυξη (ZCPD).
- Μπλέσινγκ Κασιγιαμχούρου του κόμματος Σύμπραξη της Ζιμπάμπουε για Ευημερία (ZIPP).
- Λάβμορ Μαντούκου της Εθνικής Συνταγματικής Συνέλευσης (NCA).
- Χάρι Πίτερ Ουίλσον του Κόμματος Δημοκρατικής Αντιπολίτευσης (DOP).
- Χένρι Γουινγιάι Μουζορέουα του Ενωμένου Αφρικανικού Εθνικού Συμβουλίου (UANC).
- Γουίλμπερτ Μουμπάιουα του Εθνικού Λαϊκού Κογκρέσου (NPC).
Προεκλογική Εκστρατεία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Κύριο ζήτημα της προεκλογικής εκστρατείας ήταν ο πληθωρισμός[14] και η οικονομική κρίση, η οποία είχε επιδεινωθεί από τον υπερπληθωρισμό του νέου δολαρίου Ζιμπάμπουε.[15]
Ο αριθμός των υποψήφιων γυναικών μειώθηκε σημαντικά σε σύγκριση με τις προηγούμενες εκλογές του 2018.[16]
Διεξαγωγή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Μια αποστολή παρατηρητών της Κοινοπολιτείας προσκλήθηκε ως μέρος μιας προσπάθειας να αποκατασταθεί η ιδιότητα μέλους της Ζιμπάμπουε στην Κοινοπολιτεία.[17]
Η ψηφοφορία παρατάθηκε για μία ακόμη ημέρα έπειτα από την έλλειψη ψηφοδελτίων που διατάραξε την εκλογική διαδικασία,[18][19] με κάποιους ψηφοφόρους να αναγκάζονται να περιμένουν όλη τη νύχτα για να ρίξουν την ψήφο τους.[20] Αναφέρθηκαν καθυστερήσεις έως και 10 ωρών σε περιοχές που αποτελούν προπύργια της αντιπολίτευσης.[21] Η Εκλογική Επιτροπή της Ζιμπάμπουε αναγνώρισε την καθυστερημένη διανομή ψηφοδελτίων σε ορισμένα εκλογικά τμήματα και την απέδωσε σε καθυστερήσεις στην εκτύπωση «λόγω πολυάριθμων δικαστικών προσφυγών».[22] Σαράντα ένας εκλογικοί παρατηρητές συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια των εκλογών, κατηγορούμενοι ότι προσπάθησαν παράνομα να ανακοινώσουν αποτελέσματα πριν από την επίσημη εκλογική αρχή.[23] Κατηγορίες για νοθεία εκλογών διατυπώθηκαν από την αντιπολίτευση.[24][25]
Αποτελέσματα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πρόεδρος
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Μανανγκάγκουα επανεξελέγη πρόεδρος στις γενικές εκλογές του 2023.[26]
| Υποψήφιοι | Κόμματα | Πρώτος γύρος | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ψήφοι | % | ||||||||
| Έμερσον Μανανγκάγκουα | ZANU-PF | 2.350.711 | 52,60 | ||||||
| Νέλσον Τσαμίσα | CCC | 1.967.343 | 44,03 | ||||||
| Γουίλμπερτ Μουμπάιουα | NPC | 53.517 | 1,20 | ||||||
| Ντάγκλας Μουονζόρα[28] | MDC-T | 28.883 | 0,65 | ||||||
| Τζόζεφ Μακάμπα Μπούσα | FZC | 18.816 | 0,42 | ||||||
| Μπλάσινγκ Κασιμγιαμχούρου | ZIPP | 13.060 | 0,29 | ||||||
| Ταπίουα Τραστ Τσικοχόρα | ZCPD | 10.230 | 0,23 | ||||||
| Χάρι Πίτερ Γουίλσον | DOP | 6.743 | 0,15 | ||||||
| Χένρι Γκουνιάι Μουζορέουα | UANC | 7.053 | 0,16 | ||||||
| Ελίζαμπεθ Βαλέριο | UZA | 6.989 | 0,16 | ||||||
| Λάβμορ Μαντούκου | NCA | 5.323 | 0,12 | ||||||
| Έγκυρα ψηφοδέλτια | 4.468.668 | 97,97 | |||||||
| Άκυρα και λευκά ψηφοδέλτια | 92.553 | 2,03 | |||||||
| Σύνολο | 4.561.221 | 100 | |||||||
| Αποχή | 2.062.290 | 31,14 | |||||||
| Εγγεγραμμένοι / συμμετοχή | 6.623.511 | 68,86 | |||||||
Βουλή των Αντιπροσώπων
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα].svg) | ||||||||||||
| Κόμματα | Ψήφοι | % | +/- | Έδρες | +/- | Έδρες που προαλείφονται | Σύνολο εδρών |
+/- | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Γ | +/- | Ν | +/- | |||||||||
| Αφρικανική Εθνική Ένωση της Ζιμπάμπουε - Πατριωτικό Μέτωπο (ZANU-PF) | 2.515.607 | 56,18 | ▲ +3,83 | 137 | ▼ −7 | 33 | ▼ −2 | 7 | ▲ +7 | 177 | ▼ −2 | |
| Συνασπισμός Πολιτών για την Αλλαγή (CCC) | 1.856.393 | 41,46 | ▲ +7,13 | 73 | ▲ +9 | 27 | ▲ +2 | 3 | ▲ +3 | 103 | ▲ +15 | |
| Λοιπά κόμματα | 105.386 | 2,35 | – | 0 | ▼ −1 | 0 | ► 0 | 0 | ► 0 | 0 | ▼ −1 | |
| Έγκυρα ψηφοδέλτια | 4.477.386 | |||||||||||
| Λευκά ψηφοδέλτια | ||||||||||||
| Άκυρα ψηφοδέλτια | ||||||||||||
| Σύνολο | 100 | – | 210 | ► 0 | 60 | ► 0 | 10 | ▲ +10 | 280 | ▲ +10 | ||
| Αποχή | ||||||||||||
| Εγγεγραμμένοι / συμμετοχή | ||||||||||||
Γερουσία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα] | |||||||||
| Κόμμα | Ψήφοι | % | Έδρες | +/- | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Αφρικανική Εθνική Ένωση της Ζιμπάμπουε - Πατριωτικό Μέτωπο (ZANU-PF) | 33 | ▼ −1 | |||||||
| Συνασπισμός Πολιτών για την Αλλαγή (CCC) | 27 | ▲ +1 | |||||||
| Λοιπά κόμματα | 0 | ► 0 | |||||||
| Έδρες για τους ανάπηρους | 2 | ► 0 | |||||||
| Έδρες για τους αρχηγούς φυλών | 18 | ► 0 | |||||||
| Έγκυρα ψηφοδέλτια | |||||||||
| Λευκά ψηφοδέλτια | |||||||||
| Άκυρα ψηφοδέλτια | |||||||||
| Σύνολο | 100 | 80 | ► 0 | ||||||
| Αποχή | |||||||||
| Εγγεγραμμένοι /συμμετοχή | |||||||||
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «Zimbabwe Presidential Elections Scheduled for Aug. 23». Bloomberg. 31 Μαΐου 2023. Ανακτήθηκε στις 31 Μαΐου 2023.
- ↑ Cohen, Tim (28 Αυγούστου 2023). «After the Bell: Were the Zimbabwean elections free and fair? Please, spare me». Daily Maverick (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 2 Αυγούστου 2024.
- ↑ «Zimbabwe's Flawed Election Results Meet With Regional Skepticism». www.cfr.org (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 2 Αυγούστου 2024.
- ↑ «SADC Electoral Observation Mission Preliminary Statement to the Harmonised Election to the Republic of Zimbabwe». www.sadc.int. Ανακτήθηκε στις 2 Αυγούστου 2024.
- ↑ «ZEC records 6.5 million registered voters - New Ziana» (στα Αγγλικά). 21 Ιουνίου 2023. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2023.
- ↑ Banya, Nelson· Chingono, Nyasha (24 Αυγούστου 2023). «Zimbabwe sets extra day of voting in selected wards after delays». Reuters (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2023.
- ↑ «Zimbabwe election: Your guide to how the electoral system works». www.aljazeera.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2023.
- ↑ Africa Elects [@AfricaElect] (10 Φεβρουαρίου 2023). «Zimbabwe, SABI strategy poll» (Tweet) (στα Βεγγαλικά και Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 23 Αυγούστου 2023 – μέσω Twitter.
- ↑ «Zimbabwe: Poll suggests election headed to a runoff». The Africa Report.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 23 Αυγούστου 2023.
- ↑ «Electoral system – National Assembly». Inter-Parliamentary Union.
- ↑ «Electoral system – Senate». Inter-Parliamentary Union.
- 1 2 «Zimbabwe elections 2023: What you need to know». BBC News (στα Αγγλικά). 12 Ιουνίου 2023. Ανακτήθηκε στις 21 Ιουλίου 2023.
- ↑ «Elisabeth Valerio Becomes Sole Woman in Presidential Election». VOA Zimbabwe. 19 Ιουλίου 2023.
- ↑ Banya, Nelson· Chingono, Nyasha (23 Αυγούστου 2023). «Zimbabweans vote but hopes of ending economic freefall look dim». Reuters (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 23 Αυγούστου 2023.
- ↑ «Zimbabwe gears up for 2023 election amid economic woes – DW – 12/30/2022». dw.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 23 Αυγούστου 2023.
- ↑ «Patriarchal politics, online violence and silenced voices - The Nordic Africa Institute». nai.uu.se (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 10 Ιανουαρίου 2024.
- ↑ «Emmerson Mnangagwa - Zimbabwe's 'crocodile' who wants another bite». BBC. 18 Αυγούστου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Αυγούστου 2023. Ανακτήθηκε στις 23 Αυγούστου 2023.
- ↑ Chingono, Nyasha (23 Αυγούστου 2023). «Voting in Zimbabwe general election delayed by lack of ballot papers». The Guardian (στα Αγγλικά). ISSN 0261-3077. Ανακτήθηκε στις 23 Αυγούστου 2023.
- ↑ Chingono, Nyasha (24 Αυγούστου 2023). «Voting in Zimbabwe election extended by another day after ballot delays». The Guardian (στα Αγγλικά). ISSN 0261-3077. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2023.
- ↑ Flanagan, Jane (24 Αυγούστου 2023). «Zimbabwe elections: Voters queue overnight and polling stations open late». The Times (στα Αγγλικά). ISSN 0140-0460. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2023.
- ↑ «Voting extended in Zimbabwe election after 'disproportionate' delays in opposition strongholds». France 24 (στα Αγγλικά). 24 Αυγούστου 2023. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2023.
- ↑ «Zimbabwe's election extends to a second day after long ballot delays. Some slept at polling stations». AP News (στα Αγγλικά). 24 Αυγούστου 2023. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2023.
- ↑ «Zimbabwe election: Poll monitors arrested amid election». BBC News (στα Αγγλικά). 24 Αυγούστου 2023. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2023.
- ↑ Musengi, Kudzanai· Cotterill, Joseph (24 Αυγούστου 2023). «Zimbabwe election marred by delays and vote-rigging accusations». Financial Times. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2023.
- ↑ Chamisa, Nelson (28 Αυγούστου 2023). «Zimbabwe opposition alleges 'blatant and gigantic fraud' in election». Al Jazeera. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουνίου 2025.
- ↑ «Zimbabwean President Emmerson Mnangagwa wins re-election after troubled vote». AP News. 26 Αυγούστου 2023.
- ↑ European Union Election Observation Mission ZIMBABWE 2023 Final Report
- ↑ Εμφανίστηκε στα ψηφοδέλτια παρά την απόσυρση της υποψηφιότητάς του, η οποία έγινε λίγες ημέρες πριν από την ψηφοφορία.
- ↑ «2023 National Assembly Results – Zimbabwe Electoral Commission». www.zec.org.zw. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Νοεμβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 1 Σεπτεμβρίου 2023..
- ↑ «2023 Harmonised Elections Proportional Representation Results – Zimbabwe Electoral Commission». www.zec.org.zw. Ανακτήθηκε στις 1 Σεπτεμβρίου 2023..
- ↑ #ElectionsZW
- ↑ «Zimbabwe Electoral Commission». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Δεκεμβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 6 Αυγούστου 2025.
