Γερουσία (Ζιμπάμπουε)

Γερουσία της Ζιμπάμπουε
Σόνα:	Seneti
Ντεμπέλε:	Idale Lesenethi
Τσέουα:	Nyumba Ya Seneti
Τσιμπάρουε:	Seneti
Καλάνγκα:	Senethi
Κοϊσάν:	Dale Senethi M Di
Νάμπυα:	ISeneti
Ντάου:	Bandhla Reseneti
Σανγκάνι:	Seneti
Σεσότο:	Seneta
Τόνγκα:	Ng’anda Yaajulu Yamilawu
Τσουάνα:	Senethe
Βέντα:	Vhutendelwamilayo
Κόσα:	Isenethi
	10ο Κοινοβούλιο της Ζιμπάμπουε
Είδος
Τύπος	Άνω βουλή
Διάρκεια θητείας	Κανένα όριο
Ιστορία
Ίδρυση	18 Απριλίου 1980
Αντικατέστησε	Κοινοβούλιο της Ροδεσίας
Ξεκίνημα νέας συνεδρίασης	4 Σεπτεμβρίου 2023
Ηγεσία
Πρόεδρος	Μέιμπελ Τσινόμονα, ZANU-PF ; Από 11 Σεπτεμβρίου 2018
Αντιπρόεδρος	Μάικλ Ρούμπεν Νιαμπούγια ; Από 11 Σεπτεμβρίου 2018
Γραμματέας	Κένεντι Μουγκόβε Τσοκούντα
Δομή
Έδρες	80
Κοινοβουλευτικές; Ομάδες	Επαρχιακοί Γερουσιαστές (60) ZANU–PF (33) CCC (27) Φύλαρχοι (18) Φύλαρχοι (18) Άτομα με αναπηρία (2) Άτομα με αναπηρία (2) Κενές έδρες (0) Κενές έδρες (0) Προεδρεύων αξιωματούχος (1) Πρόεδρος (1)
Διάρκεια	Πέντε έτη
Εκλογές
Εκλογικό σύστημα	Παράλληλη ψηφοφορία
Τελευταία εκλογή	23 Αυγούστου 2023
Επόμενη εκλογή	Το αργότερο έως τις 5 Αυγούστου 2028
Επαναδιαχωρισμός	Κάθε δέκα έτη από την Εκλογική Επιτροπή της Ζιμπάμπουε, σε διαβούλευση με τον Πρόεδρο και το Κοινοβούλιο
Τόπος συνεδριάσεων
	Αίθουσα Γερουσίας; Νέο Κτήριο Κοινοβουλίου της Ζιμπάμπουε; Μάουντ Χάμπντεν; Ζιμπάμπουε
	Πριν το 2023: ; Αίθουσα Γερουσίας; Μέγαρο του Κοινοβουλίου; Χαράρε; Ζιμπάμπουε
Ιστοσελίδα
	parlzim.gov.zw

Η Γερουσία της Ζιμπάμπουε (Senate of Zimbabwe) είναι η άνω βουλή του Κοινοβουλίου της Ζιμπάμπουε. Υπήρξε από την ανεξαρτησία το 1980 έως το 1989, και επανεισήχθη τον Νοέμβριο του 2005. Το άλλο σώμα του Κοινοβουλίου είναι η Εθνοσυνέλευση της Ζιμπάμπουε.

Στη σημερινή της μορφή, η Γερουσία αποτελείται από 80 μέλη. Από αυτά, τα 60 μέλη εκλέγονται από 10 εξαεδρικές εκλογικές περιφέρειες (με βάση τις επαρχίες) με το σύστημα της αναλογικής εκπροσώπησης χρησιμοποιώντας λίστες κομμάτων. Οι λίστες αυτές πρέπει να έχουν μια γυναίκα στην κορυφή και να εναλλάσσονται μεταξύ ανδρών και γυναικών.^[2] Οι υπόλοιπες 20 έδρες περιλαμβάνουν δύο που προορίζονται για άτομα με αναπηρία και 18 για παραδοσιακούς φύλαρχους (chiefs).

Ιστορία πριν από την κατάργηση

Η αρχική Γερουσία αποτελούνταν από 40 μέλη. 24 μέλη εκλέγονταν από τη Βουλή των Αντιπροσώπων (την άμεσα εκλεγμένη κάτω βουλή), εκ των οποίων τα 14 εκλέγονταν από ένα εκλεκτορικό σώμα μελών από τον κοινό εκλογικό κατάλογο, ενώ τα 10 εκλέγονταν από ένα εκλεκτορικό σώμα μελών από τον κατάλογο των λευκών. 10 επρόκειτο να επιλεγούν από το Συμβούλιο Φυλάρχων της Ζιμπάμπουε, ανά 5 από το Μασοναλάνδη και το Ματαμπελελάνδη. Τα υπόλοιπα 6 διορίζονταν από τον Πρόεδρο, ενεργώντας κατόπιν συμβουλής του Πρωθυπουργού. Βάσει της Συμφωνίας του Λάνκαστερ Χάουζ, το 20% των εδρών και στα δύο σώματα προοριζόταν για τους λευκούς μέχρι το 1987. Καταργήθηκε το 1989 με την 31η τροποποίηση του Συντάγματος της Ζιμπάμπουε.

Ιστορία μετά την επανίδρυση

Η επανιδρυθείσα Γερουσία, η οποία σχηματίστηκε μετά τις εκλογές της 26ης Νοεμβρίου 2005, είχε συνολικά 66 μέλη. 50 μέλη (5 από κάθε επαρχία) εκλέγονταν άμεσα σε μονοεδρικές περιφέρειες με το πλειοψηφικό σύστημα. Ο Πρόεδρος διόριζε 6 επιπλέον μέλη και οι υπόλοιπες 10 έδρες κατέχονταν από παραδοσιακούς φύλαρχους.

Η Τροποποίηση Νο. 18 του Συντάγματος το 2007 προέβλεπε την επέκταση της Γερουσίας σε 93 έδρες. Η σημερινή μορφή της Γερουσίας προέκυψε από το Σύνταγμα του 2013. Αποτελείται από 80 μέλη, εκ των οποίων τα 60 εκλέγονται για πενταετή θητεία σε 6μελείς περιφέρειες που αντιπροσωπεύουν μία από τις 10 επαρχίες, με βάση τις ψήφους στις εκλογές της κάτω βουλής. Επιπλέον, περιλαμβάνει 2 έδρες για κάθε μη μητροπολιτική επαρχία που εκλέγονται από τις επαρχιακές συνελεύσεις των φυλάρχων, τη θέση του προέδρου και του αντιπροέδρου του Εθνικού Συμβουλίου Φυλάρχων και 2 έδρες (μία για άνδρα και μία για γυναίκα) για άτομα με αναπηρία.

Κατάλογος προέδρων της Γερουσίας της Ζιμπάμπουε

Κατά την πρώτη της συνεδρίαση μετά από γενικές εκλογές και πριν προχωρήσει σε οποιαδήποτε άλλη εργασία, σύμφωνα με το Σύνταγμα της Ζιμπάμπουε, η Γερουσία πρέπει να εκλέξει έναν προεδρεύοντα αξιωματούχο που θα ονομάζεται Πρόεδρος της Γερουσίας. Ένα πρόσωπο που έχει δικαίωμα εκλογής στη θέση του Προέδρου της Γερουσίας είναι ή υπήρξε Γερουσιαστής, ή έχει τα προσόντα να εκλεγεί στη Γερουσία. Πριν αναλάβει τα καθήκοντα του αξιώματος, ο Πρόεδρος της Γερουσίας πρέπει να δώσει τους όρκους πίστης και ανάληψης καθήκοντος ενώπιον του Αρχιδικαστή ή του αμέσως επόμενου αρχαιότερου δικαστή.

Όνομα	Από	Έως	Κόμμα	Σημειώσεις
Νόλαν Μακόμπε	1980	1990	ZANU–PF	^[3]
Καμία Γερουσία	1990	2005		^[4]
Έντνα Μαντζόνγκουε (1943-)	30 Νοεμβρίου 2005	11 Σεπτεμβρίου 2018	ZANU–PF
Μέιμπελ Τσινόμονα (1958-)	11 Σεπτεμβρίου 2018	Σημερινή	ZANU–PF	^[5]

Σημειώσεις

↑ Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Ζιμπάμπουε, μια νέα θητεία του Κοινοβουλίου ξεκινά την ημέρα που ορκίζεται ο εκλεγμένος Πρόεδρος μετά από γενικές εκλογές. Τα ίδια τα μέλη ορκίστηκαν στις 7 Σεπτεμβρίου 2023 και η πρώτη σύνοδος άνοιξε στις 3 Οκτωβρίου 2023.

Παραπομπές

↑ «Constitution of the Republic of Zimbabwe 2013, as amended to 2017». constitutions.unwomen.org. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2022.
↑ Electoral system – Senate. IPU
↑ Key milestones in Zim's Legislature, The Herald, 16 Apr 2015
↑ «Elections in 2005». archive.ipu.org. Ανακτήθηκε στις 28 Μαρτίου 2023.
↑ «IPU PARLINE database: ZIMBABWE (Senate), General information». archive.ipu.org.

[2] Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Ζιμπάμπουε, μια νέα θητεία του Κοινοβουλίου ξεκινά την ημέρα που ορκίζεται ο εκλεγμένος Πρόεδρος μετά από γενικές εκλογές. Τα ίδια τα μέλη ορκίστηκαν στις 7 Σεπτεμβρίου 2023 και η πρώτη σύνοδος άνοιξε στις 3 Οκτωβρίου 2023.

[1] «Constitution of the Republic of Zimbabwe 2013, as amended to 2017». constitutions.unwomen.org. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2022.

[3] Electoral system – Senate. IPU

[4] Key milestones in Zim's Legislature, The Herald, 16 Apr 2015

[5] «Elections in 2005». archive.ipu.org. Ανακτήθηκε στις 28 Μαρτίου 2023.

[6] «IPU PARLINE database: ZIMBABWE (Senate), General information». archive.ipu.org.

[1]

[α]

[2]

[3]

[4]

[5]