Αντιδικτατορική Εθνική Φοιτητική Ένωση Ελλάδας
Η Αντιδικτατορική Εθνική Φοιτητική Ένωση Ελλάδας (Αντι-ΕΦΕΕ) ήταν η παράνομη φοιτητική οργάνωση της Κομμουνιστικής Νεολαίας Ελλάδας (ΚΝΕ) στα χρόνια της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών. Ιδρύθηκε τον Ιούλιο του 1971 από μέλη της ΚΝΕ και άλλων οργανώσεων[1] με τη φιλοδοξία να αποτελέσει «μια ενιαία συνδικαλιστική αντιπολίτευση στα εκπαιδευτικά ιδρύματα».[2] Η ιδέα της ίδρυσής της απόδίδεται στον Κώστα Τζιαντζή,[3] μέλος του Κεντρικού Συμβουλίου της ΚΝΕ. Διαλύθηκε μετά την πτώση της Δικτατορίας, όταν τα μέλη της ίδρυσαν τη νόμιμη οργάνωση «Πανσπουδαστικές Συνδικαλιστικές Κινήσεις» (Π.Σ.Κ.), που αργότερα μετονομάστηκε σε Πανσπουδαστική Κίνηση Συνεργασίας.
Στις Καταστατικές Αρχές της Αντι-ΕΦΕΕ αναφέρονταν μεταξύ των στόχων της «η οργάνωση της πάλης του ενωμένου δημοκρατικού σπουδαστικού κόσμου για την ανατροπή της δικτατορίας και την κατάκτηση της ελευθερίας, της ολοκληρωμένης δημοκρατίας, της εθνικής ανεξαρτησίας και της κοινωνικής ισότητας» και η «ανάπτυξη του πολιτιστικού επιπέδου της εθνικής μας ζωής».[2] Οργανωτικά κύτταρα της Αντι-ΕΦΕΕ ήταν οι «επιτροπές αγώνα» από σπουδαστές του ίδιου έτους στην ίδια σχολή του ίδιου ιδρύματος, κάθε μια από τις οποίες εξέλεγε από τα μέλη της τον αντιπρόσωπό της. Οι αντιπρόσωποι όλων των επιτροπών ενός έτους εξέλεγαν τον αντιπρόσωπο του έτους. Οι αντιπρόσωποι όλων των ετών της ίδιας σχολής εξέλεγαν τον αντιπρόσωπο της σχολής και οι αντιπρόσωποι της σχολής εξέλεγαν τον αντιπρόσωπο του ιδρύματος. Ανώτατο όργανο της Αντι-ΕΦΕΕ ήταν το Πανελλήνιο Συνέδριο που συγκαλούνταν από το Εθνικό Συμβούλιο και εξέλεγε το τελευταίο. Την καθοδήγηση της δράσης ανάμεσα στα Πανελλήνια Συνέδρια αναλάμβανε το Συντονιστικό Γραφείο, το οποίο εκλεγόταν από το Εθνικό Συμβούλιο. Το Συντονιστικό Γραφείο εξέλεγε επίσης Πρόεδρο, που ήταν και Πρόεδρος της Αντι-ΕΦΕΕ, και Γενικό Γραμματέα.[2]
Κεντρικό δημοσιογραφικό όργανο της Αντι-ΕΦΕΕ ήταν η παράνομη εφημερίδα Πανσπουδαστική, την οποία εξέδιδε Συντακτική Επιτροπή ορισμένη από το Συντονιστικό Γραφείο.[2] Μελανή σελίδα στην ιστορία Αντι-ΕΦΕΕ και της εφημερίδα της θεωρείται το διαβόητο φύλλο 8 της Πανσπουδαστικής (Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 1974), που εμφάνιζε τους 350 φοιτητές της Νομικής και της Φιλοσοφικής, οι οποίοι κινήθηκαν προς το Πολυτεχνείο το μεσημέρι της 14ης Νοεμβρίου 1973 και ξεκίνησαν την κατάληψή του, ως «οργανωμένους πράκτορες της ΚΥΠ» και τον Διονύση Μαυρογένη, συνδικαλιστή της Φαρμακευτικής Σχολής (Φαρμακευτικού) από τον χώρο της επαναστατικής Αριστεράς, ως χαφιέ.[4][5][6] Η συκοφαντία αυτή αντανακλούσε την «επίσημη γραμμή» του ΚΚΕ (όπως και άλλων παρατάξεων της «επίσημης» Αριστεράς), όπως εκφράστηκε επίσημα από την Αντι-ΕΦΕΕ στις συνελεύσεις του Πολυτεχνείου, εναντίον της κατάληψης και γενικότερα της μετωπικής σύγκρουσης με τη Χούντα στο Πολυτεχνείο, δεδομένου ότι δεν υπήρχαν οι προϋποθέσεις για ευρύτερη λαϊκή εξέγερση κατά του καθεστώτος. Την επίσημη γραμμή αυτή δεν ακολούθησαν πολλά μέλη της Αντι-ΕΦΕΕ συμπορευόμενα με το γενικότερο αγωνιστικό πνεύμα που κυριάρχησε αυθόρμητα στους φοιτητές.[7]
Ο Ύμνος της Αντι-ΕΦΕΕ ήταν ένα εμβατήριο με τη μουσική του αντάρτικου Ύμνου του Λόχου Σπουδαστών «Λόρδος Μπάυρον»[8] της εποχής του Εμφυλίου Πολέμου και τους παρακάτω στίχους:[9]
| Έχε γειά-χαρά σπουδάζουσα γενιά
που βγήκες στον αγώνα για τη λευτεριά βουνά και κάμποι και της Αθήνας όλοι οι δρόμοι αντιλαλούν Αντι-ΕΦΕΕ, μέτωπο φοιτητών Αντι-ΕΦΕΕ, μαζί με το λαό. |
Έχε γεια-χαρά σπουδάζουσα γενιά
που βγήκες στον αγώνα για τη λευτεριά ηρώων θυσίες χαράζουν τον δρόμο του χρέους, της δόξας και της τιμής Αντι-ΕΦΕΕ όλοι μ'έναν παλμό Αντι-ΕΦΕΕ όχι στον φασισμό |
| Εμπρός νεολαία σπουδάζουσα, εμπρός, εμπρός,
εμπρός στον αγώνα τα νιάτα μας, εμπρός, εμπρός, δημοκρατία, ελευθερία, καινούργια γνώση και προκοπή Αντι-ΕΦΕΕ όλοι με μια φωνή Αντι-ΕΦΕΕ για αδούλωτη ζωή |
Εμπρός νεολαία σπουδάζουσα, εμπρός, εμπρός,
Εμπρός στον αγώνα τα νιάτα μας, εμπρός, εμπρός Κουράγιο και σπάζουν οι αλυσίδες και θα' ρθουν τα λάβαρα της αυγής Αντι-ΕΦΕΕ όλοι με μια καρδιά Αντι-ΕΦΕΕ για να 'ρθει η ξαστεριά |
Μέλη της Αντι-ΕΦΕΕ που μετείχαν στην Εξέγερση του Πολυτεχνείου και οι προφορικές μαρτυρίες τους δημοσιεύτηκαν από τον ιστορικό Ιάσονα Χανδρινό[10] ήταν η Αριάδνη Αλαβάνου, η Νάντια Βαλαβάνη, η Βέρα Δαμόφλη, η Ιωάννα Καρυστιάνη, ο Γιάννης Κοροβέσης, ο Λουκάς Λιδώρης, ο Στέλιος Λογοθέτης, η Αγγελική Ξύδη, ο Κώστας Παπαγιάννης, ο Γιώργος Παπαπέτρου, ο Γιώργος Παριανός, ο Γιώργος Σορολοπίδης, ο Διονύσης Τσακνής, και ο Γιώργος Φιλιππάκης.
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «46 αντιδικτατορικές οργανώσεις». Commonality. 21 Απριλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2025.
- 1 2 3 4 Φίλοι της Αντι-ΕΦΕΕ Αγγλίας (1972). «Τι είναι και για τι παλεύει η Αντι-ΕΦΕΕ». Ψηφιακό Αποθετήριο των ΑΣΚΙ. Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας. Ανακτήθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2025.
- ↑ Χανδρινός, Ιάσονας. Όλη νύχτα εδώ: Μια προφορική ιστορία της Εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Αθήνα: Εκδόσεις Καστανιώτη. σελ. 644 (μαρτυρία Θανάση Σκαμνάκη). ISBN ISBN 978-960-03-6670-9 Check
|isbn=value: invalid character (βοήθεια). - ↑ Χανδρινός, Ιάσονας. Όλη νύχτα εδώ: Μια προφορική ιστορία της Εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Αθήνα: Εκδόσεις Καστανιώτη. σελ. 34-35, 126, 594, 606. ISBN 978-960-03-6670-9.
- ↑ «Το ΚΚΕ αποκαθιστά τον Διονύση Μαυρογένη». efsyn. 17 Νοεμβρίου 2023. https://www.efsyn.gr/eidikes-ekdoseis/411872_kke-apokathista-ton-dionysi-mayrogeni. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2026.
- ↑ Μαυρογένης, Διονύσης (16 Νοεμβρίου, 2023). «Κομμάτια μιας πολυτάραχης ζωής». Δρόμος της Αριστεράς. https://edromos.gr/kommatia-mias-polytarachis-zois/. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2026.
- ↑ Χανδρινός, Ιάσονας. Όλη νύχτα εδώ: Μια προφορική ιστορία της Εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Αθήνα: Εκδόσεις Καστανιώτη. σελ. 126, 129 (μαρτυρία Νάντιας Βαλαβάνη), 594 (μαρτυρία Νίκου Σηφιανού), 735 (μαρτυρία Αθηνάς Φιωτάκη) κ.ά. ISBN 978-960-03-6670-9.
- ↑ Η μουσική αυτή ήταν, με τη σειρά της, εμπνευσμένη από τη μουσική του ιρλανδικού αντάρτικου τραγουδιού «Sam Song» που είχε χρησιμοποιηθεί και στον Αμερικανικό Εμφύλιο για το τραγούδι «When Johnny Comes Marching Home». Βλ. σχετ. e-prologos.gr
- ↑ Νάντια, Βαλαβάνη. Θ.Ν. Ένα χρονικό για «τα παιδιά του Φλεβάρη» μισόν αιώνα αργότερα. Αθήνα: Εκδόσεις Τόπος. σελ. 180-182. ISBN 978-960-499-587-5.
- ↑ Χανδρινός, Ιάσονας. Όλη νύχτα εδώ: Μια προφορική ιστορία της Εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Αθήνα: Εκδόσεις Καστανιώτη. ISBN 978-960-03-6670-9.
