Από το diastixo.gr by Ελένη Λιντζαροπούλου
Μια προσωπική θεολογική ανάγνωση σε δημόσια θέα. Δεν φοβάμαι παρά μόνο τον Θεό-εκτός κι αν τον υπ... more Μια προσωπική θεολογική ανάγνωση σε δημόσια θέα. Δεν φοβάμαι παρά μόνο τον Θεό-εκτός κι αν τον υπηρετώ. Και την Ποίησηακόμα κι όταν την υπηρετώ. 1 1. Από την ποίηση της ήττας στην αριστερή μεταφυσική Υπάρχει μια συνήθεια στην κριτική να θέτει χαρακτηρισμούς κατάταξης στους ποιητές της γενιάς του Τάσου Λειβαδίτη (και όχι μόνον), της ονομαζόμενης πρώτης μεταπολεμικής γενιάς, οι οποίοι εμφανίστηκαν στα γράμματα εκεί στην κόψη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και εξέφρασαν, όπως ήταν φυσικό, τα γεγονότα και την ατμόσφαιρά του. Όσοι μάλιστα-και είναι αρκετοί-ανήκαν ιδεολογικά στην αριστερά είθισται να ονομάζονται και «ποιητές της ήττας», διότι εξέφρασαν-πάλι κατά την κριτική-την ήττα της παράταξής τους στον 1 Τάσος Λειβαδίτης, Τα χειρόγραφα του Φθινοπώρου, Κέδρος, Αθήνα 1990. ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Δεν θυμόμουν ότι το αφοριστικό αυτό επίγραμμα του ποιητή ήταν σ' ετούτη εδώ την συλλογή. Έτσι, ξεφυλλίζοντας και συναντώντας τον στίχο, αποφάσισα να μείνω εδώ. Να κοιτάξω με άλλη ματιά ετούτον τον πολυδιαβασμένο, πολυτραγουδισμένο ερωτικό της αριστεράς που τόσο με συγκινούσε στα χρόνια της νιότης. Εμφύλιο, ανεξάρτητα από το αν οι ίδιοι οι ποιητές, όπως ο Αναγνωστάκης κραυγάζουν: «Δεν παραδέχομαι την ταμπέλα "ποίηση της ήττας"». 2 Όσοι χρησιμοποιούν τον όρο «ποίηση της ήττας», ξεχνούν ή και αγνοούν ότι αυτός είναι αποτέλεσμα του εκτενούς προβληματισμού του Βύρωνα Λεοντάρη ο οποίος, πάντα από αριστερή σκοπιά, δηλώνει: «Ένα νέο ποιητικό κλίμα μας επιβάλλει να μιλήσουμε σήμερα για μια ποίηση, που πυρήνας της είναι η αίσθηση ότι ο σημερινός άνθρωπος βγαίνει καθημαγμένος από μια ήττα, που δεν σημαδεύει ανεξίτηλα μονάχα τον ελληνικό χώρο, αλλά είναι, γενικότερα, ήττα της ανθρωπότητας, του πολιτισμού […] η ποίηση της ήττας, σαν δημιούργημα έντονης εσωτερικής σύγκρουσης, σαν λειτουργία συνείδησης σε κρίση, κυριαρχείται από μία πρωτοφανή ένταση συγκίνησης». 3 Τον όρο αυτό που εισήγαγε ο Λεοντάρης, ούτε οι σύγχρονοι του, μάλλον, ούτε οι επόμενοι ανέγνωσαν ορθά, τόσο που «επισήμως» κλήθηκε να του απαντήσει ο Τάσος Βουρνάς στο σημείωμά του με τον εύγλωττο τίτλο: «Η "ποίηση της ήττας" και η ήττα της κριτικής». 4 Όμως ο Λειβαδίτης, πιο κοντά κατ' εμέ στον Λεοντάρη, δίνει μια άλλη διάσταση σε αυτήν την φράση. Υπαινίσσεται την ιδεολογική νέκρωση στην οποία είχε οδηγηθεί η αριστερά: «Από μαχητές είχαμε μετατραπεί σε πιστούς. Και τότε, φυσικά και τελεσίδικα, ένιωσε ο καθένας μια προσωπική ήττα μέσα του. Προσωπική ήττα που στην περιοχή της ποίησης, σαν του πιο ευαίσθητου συμπυκνωτή, έμελλε να πάρει αυτούς τους οξείς τόνους». 5 Ο Μιχάλης Μερακλής του δίνει τον τίτλο: «ο μεταφυσικός της αριστεράς», 6 ενώ η Αναστασία Γκίτση επισημαίνει την στροφή της ποιητικής του ευαισθησίας: «Είναι ο ποιητής που κατέγραψε με λέξεις τη σιωπή και τη θλίψη […]. Μια θλίψη όμως που κυοφορεί την προσπάθεια για αγώνα, τον εσωτερικό, τον υπαρξιακό, την διάσωση της ελπίδας γιατί η ελπίδα υπάρχει όπου διογκώνεται η θλίψη». 7 σώσω…». 24 Πόσο επίκαιρος αυτός ο στίχος που αναγνωρίζει την ύβρι μας προς τον Θεό… Αλλού πάλι είναι απλώς μία λέξη… ή είναι Αυτός που προορίζει την ζωή για σένα, κι αλλού «Στο βάθος ο Θεός φαινόταν πολύ μονάχος». 25 Κι εκείνος ο άνδρας που αναρωτιόταν «Μαρία πώς θα σωθούμε;» 26 … εκείνος ψιθυρίζει, ίσως και πάλι προσωπικά ηττημένος: «τόσα φθινόπωρα και δεν γνωρίσαμε ακόμα την ψυχή μας/κι ω συντριβή του ονείρου μας: μας έκλεισες όλους τους δρόμους για να μας ανοίξεις ένα μονοπάτι στο άγνωστο».
Ο Δημήτρης Παπαδίτσας γεννήθηκε στα Κουμέικα της Σάμου και έζησε στην Νίκαια από το 1935 έως το 1... more Ο Δημήτρης Παπαδίτσας γεννήθηκε στα Κουμέικα της Σάμου και έζησε στην Νίκαια από το 1935 έως το 1960, μαζί με τους γονείς του και τα δυο του αδέλφια, Ιορδάνη και Βλαδίμηρο. Πόσο όμως είναι γνωστό το έργο του σήμερα στην πόλη που τον ανέθρεψε; Πόσο αποτελεί κομμάτι της ιδιαίτερης ιστορίας της; Πόσο εμπνέει, τροφοδοτεί και θρέφει τους μαθητές της;
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
Η περίπτωση της πεζογράφου Ελένης Λαδιά
και η Ελευσίνια πνευματική ... more ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
Η περίπτωση της πεζογράφου Ελένης Λαδιά
και η Ελευσίνια πνευματική καταγωγή της
της Ελένης Λιντζαροπούλου
κείμενό μου από το diastixo.gr
Κείμενό μου από το diastixo.gr
Τα χέρια αεικίνητα αλλά και τα μάτια. Τα σώματα, πυρπολημένα από τους ρόλους, κατατίθενται απόλυτ... more Τα χέρια αεικίνητα αλλά και τα μάτια. Τα σώματα, πυρπολημένα από τους ρόλους, κατατίθενται απόλυτα στη σκηνή. Αν υπάρχει βάρος στη σιωπή τότε αυτό γοητεύει ακόμη περισσότερο τους θεατές που ρουφούν τις λέξεις με τα μάτια και απολαμβάνουν την παράσταση με όλες τους τις αισθήσεις. Η εκφραστική δύναμη των κωφών ηθοποιών πολλαπλασιάζεται από την απουσία προφορικού λόγου, όσο για τους ομιλούντες συναδέλφους τους, είτε βρίσκονται ταυτόχρονα επί σκηνής είτε όχι, συγχρονίζονται απόλυτα με τον νοηματικό λόγο συμβάλλοντας στο άρτιο θεατρικό αποτέλεσμα.
Με αφορμή την πρόταση μομφής εναντίον της Κυβέρνησης η οποία κατατέθηκε στο Ελληνικό Κοινοβούλιο ... more Με αφορμή την πρόταση μομφής εναντίον της Κυβέρνησης η οποία κατατέθηκε στο Ελληνικό Κοινοβούλιο «θαυμάσαμε» αψιμαχίες και εξυπνακισμούς ανάμεσα στους αρχηγούς των κομμάτων οι οποίες χαρακτηρίστηκαν για άλλη μια φορά «πρωτοφανείς» για την πτώση του επιπέδου του δημόσιου λόγου και διαλόγου εντός Βουλής, αν και δεν είναι. Εδώ και πολλά χρόνια, από την εποχή που πρωτομιλήσαμε για ποδοσφαιροποίηση της πολιτικής ζωής, από το «δεν δικαιούσθε να ομιλείτε» και την διαρκή συνθηματολογία, ο πολιτικός λόγος υποβιβάζεται άλλοτε σε συνθηματολογία και κενή ρητορεία και άλλοτε σε «σκυλοκαβγά». Δεν ασκεί κριτική ούτε ασκεί την κριτική σκέψη, δεν «σκέπτεται» καν. Είναι λόγος αλαζονικός, όχι μόνο γιατί αξιώνει το απόλυτο δίκιο αλλά γιατί, με χαρακτηρισμούς και ειρωνείες, αποπειράται να απαξιώσει τον «άλλο». Ο χυδαίος πολλές φορές, λόγος που αρθρώνεται μέσα και έξω από την Βουλή απογοητεύει ολοένα και περισσότερο και απωθεί, συνολικά νομίζω, την κοινωνία. Είναι απολίτικος στην ουσία του, στεγνά κομματικός και στοχεύει στον άλλο χωρίς επιχειρήματα. Δεν πείθει, φανατίζει. Αυτός φυσικά είναι και ο στόχος του. Να φανατίσει τα πλήθη, να συντηρήσει τις διαφωνίες, να πείσει ότι η ένταση του διαξιφισμού εξαρτάται από το μέγεθος των διαφορών, να δημιουργήσει πολωτικές αποστάσεις ανάμεσα στους ψηφοφόρους των κομμάτων, ώστε να συγκρατήσει το μερίδιο που του αναλογεί και να το μετατρέψει σε μέρισμα καλλιεργώντας παράλληλα την οπαδική λογική, πράγμα που έγινε σε τεράστιο βαθμό κατορθωτό στα χρόνια από την μεταπολίτευση κι εδώ. Ο λόγος αυτός είναι λόγος φτωχός και φτηνός, λόγος εύκολος. Δεν υποδεικνύει πουθενά τις υποχρεώσεις οι οποίες απορρέουν από τα δικαιώματα. Δημιουργεί χειροκροτητές και πελάτες, όπως είναι φυσικό, και όχι πολίτες, αφού ο λαϊκισμός αυτήν πρωτίστως έχει την δύναμη. Φυσικά από το άκριτο χειροκρότημα οδηγεί πανεύκολα στην «μούντζα» κι ακόμη χειρότερο στο «να καεί, να καεί…». Οι χειροκροτητές εντός Κοινοβουλίου βέβαια έχουν τους λόγους τους για τις επευφημίες προς τους αρχηγούς τους. Εκτός Βουλής διογκώνουν το εγώ τους από την ρουσφετολογική κοσμοθεωρία και την πελατειακή συναντίληψη και συναλλαγή, ως τον κοινωνικό αυτοματισμό και την βία. Μεγάλο, το μεγαλύτερο, τμήμα της κοινωνίας είτε «φασκελώνει» και ισοπεδώνει γενικεύοντας στο «όλοι ίδιοι είναι», είτε συμπεραίνει ότι δημοσίως οι πολιτικοί τσακώνονται και μετά «μαζί τρων και πίνουνε». Το χειρότερο όμως είναι ότι με μαθηματική ακρίβεια απομακρύνεται και παραιτείται από την ενασχόληση και το ενδιαφέρον για τα κοινά, θεωρεί αναποτελεσματική και αδιέξοδη την πολιτική συμμετοχή ή την διεκδίκηση, χάνει την πίστη σε ιδέες και ιδανικά, απαξιώνει τελικά τους θεσμούς, απέχει και ιδιωτεύει -
Μια στιγμή «τάξεως» ή η αναγκαιότητα μιας νέας στάσης στη διδακτικής της γλώσσας.
Τον όρο «φυλακή», μπορούμε να τον προσδιορίσουμε, και δεν θα απέχουμε πολύ από την πραγματικότητα... more Τον όρο «φυλακή», μπορούμε να τον προσδιορίσουμε, και δεν θα απέχουμε πολύ από την πραγματικότητα, ως ανελευθερία κίνησης, ως έναν χώρο όπου άνθρωποι περιορίζονται τοπικά και ζουν υπό συγκεκριμένο πρόγραμμα, χωρίς αυτό φυσικά να ισχύει για όλους όμοια όπως πολύ καλά υποθέτουμε. Η στέρηση της ελευθερίας, ο υποχρεωτικός συγχρωτισμός, το θλιβερό πολλές φορές, άχρωμο και ανθυγιεινό περιβάλλον, η βία, οι κίνδυνοι, είναι λίγα μόνο από «τα δεινά του εγκλεισμού» 1 που πρέπει να περάσει ο κρατούμενος 2 . Ωστόσο και παρά την ισχυρή επιθυμία εξόδου προς την ελευθερία, υποτροπιάζει εντός και φυσικά, και μετά την αποφυλάκισή του, παραβιάζει και πάλι τον νόμο με αποτέλεσμα να επανέρχεται ξανά και ξανά κρατούμενος, τις πιο πολλές φορές, με βαρύτερα εγκλήματα και ποινές. Μα πώς είναι δυνατόν, απορεί κανείς, να έχει ζήσει κάποιος εκεί και να μην αποφασίσει να επιστρέψει σε μια ζωή «κανονική», χωρίς παρανομίες και κινδύνους; Πώς είναι δυνατόν να ζει κανείς στην Φυλακή σε, το λιγότερο, σκληρές συνθήκες και όμως να μην «αλλάζει μυαλά»; Κι εδώ γεννιούνται τα ερωτήματα: «Υπάρχει σωφρονισμός ή απλώς και μόνον τιμωρία;» «Συντελείται ο σκοπός της φυλάκισης;» «Μπορεί ο εγκληματίας να μεταμεληθεί; Κι αν ναι, μέχρι ποιο σημείο;» Ερωτήματα που η οριστική τους απάντηση δεν έχει ακόμη δοθεί. Αυτό όμως που έχει «δοθεί» από το ίδιο το «γεγονός» της υποτροπής καθώς και της αύξησης του βάρους των εγκλημάτων είναι ότι η Φυλακή τρέφει εγκληματίες. Τους «εκπαιδεύει», ενισχύει τις «δυνατότητες», εμπλουτίζει τις «γνώσεις», τις γνωριμίες και τις διασυνδέσεις και φυσικά μεγαλώνει τις εξαρτήσεις. Αυτό λοιπόν, πώς θα μπορούσε να οριστεί ως «επιτυχία» του συστήματος; Δεν μπορεί. Να σημειώσουμε εδώ ότι ανάμεσα στα «θαυμαστά» έχουμε φυσικά και Φυλακές ανηλίκων, μάνες με μωρά κρατούμενες και φυλακισμένους ασθενείς, σε έναν φαύλο κύκλο ανθρώπινης παρακμής και εξαθλίωσης. Από την άλλη, μέσα στις Φυλακές, λειτουργούν χαραμάδες ελπίδας και κυψέλες ζωής, νησίδες φωτός, ελάχιστες σε σύγκριση με τις τεράστιες ανάγκες, σπουδαίες σε αναλογία του μεγέθους του έργου που επιτελούν. Σχολεία, δομές, εθελοντικές δράσεις, που επενδύουν στην «ολική επαναφορά» και μεταστροφή του θύτη, τόσο μέσω της γνώσης, όσο και μέσα από τον εμπλουτισμό της καθημερινότητας με δημιουργικές δράσεις και συναντήσεις με πνευματικούς ανθρώπους, καλλιτέχνες και γενικώς πρόσωπα που μπορούν να επιδράσουν ευεργετικά στους κρατούμενουςμαθητές. Δεν δρουν τιμωρητικά αλλά παρεμβατικά με κύριο «όπλο» την αποδοχή του ανθρώπου 3 . Μέσα από την δυναμική της εκπαίδευσης, της καλλιέργειας, της κοινωνικοποίησης, αλλά και της ανθρώπινης αντιμετώπισης, «παρεμβαίνουν» στην κοσμοθεωρία των κρατουμένων οπλίζοντάς τους με ενός άλλου είδους αξιακό σύστημα, ένα σύστημα σεβασμού πρώτα και κύρια στον ίδιο τους τον εαυτό. Παρεμβαίνουν «θεραπευτικά» απαλαίνοντας τον θυμό και την οργή. Συμβάλλουν στην διαμόρφωση μιας άλλης προσωπικότητας η οποία μπορεί να λειτουργήσει κοινωνικά έχοντας «αλλάξει μυαλά», δηλαδή έχοντας μετανοήσει 4 . Απόδειξη για όλα αυτά, αποτελεί το μικρό ποσοστό των ανθρώπων που, έχοντας περάσει από αυτές τις δομές, παρανομεί ξανά. Πολλά παιδιά που πέρασαν από τα θρανία των Σχολείων των Φυλακών 5 , σήμερα οικοδομούν μια νέα ζωή, συνεχίζουν την πορεία τους στην εκπαίδευση, έχοντας φτάσει και στην Τριτοβάθμια, και φυσικά ονειρεύονται άλλες κοινωνίες και άλλες μεθόδους σωφρονισμού και επανένταξης 6 .
Της Ελένης Λιντζαροπούλου «Και τι είναι αυτή «η ποίηση» για να μπορούμε να μιλάμε γι κείνην σαν ν... more Της Ελένης Λιντζαροπούλου «Και τι είναι αυτή «η ποίηση» για να μπορούμε να μιλάμε γι κείνην σαν να είναι κάτι που το γνωρίζουμε ή μας ανήκει; Να μιλήσουμε για το ποίημα, ένα ποίημα, δύο, πολλά, ίσως… αλλά για την ποίηση; Να μιλήσουμε για την ανάγκη μας γι αυτήν, ναι. Μα για την ποίηση συνολικά, πώς; Σα να μιλούμε για χώρα αχανή που περάσαμε από τις ακτές της, σε βάρκα επιβάτες, φοβισμένοι κι αξιοθρήνητοι. Σα να μιλάμε για το ποτάμι που ακούσαμε μέσα στο δάσος τον ήχο του.»
Bιβλία by Ελένη Λιντζαροπούλου
κριτική από την Ελένη Σαραντίτη
«Κίρκη»:
Άπλωσα τα μαλλιά μου στις άκρες της θάλασσας
θα τα βρει το καλοκαίρι ξεπλυμένα.
Ύφανα... more «Κίρκη»:
Άπλωσα τα μαλλιά μου στις άκρες της θάλασσας
θα τα βρει το καλοκαίρι ξεπλυμένα.
Ύφανα το δέρμα μου στον ίσκιο σου
θα το πάρεις μαζί μου φεύγοντας.
Κρέμασα τα ρούχα μου στις ροδιές
να βαφτούν κατακόκκινες…
Ανοιχτή στη γενέθλια βοή σου
ρέω από τις άκρες των δαχτύλων σου
στάζω από τα χείλη σου
απεκκρίνομαι από τους ιδρωτοποιούς σου…
Βιβλιοκριτικές by Ελένη Λιντζαροπούλου
Βιβλιοπαρουσίαση: Σεβασμιότατου Γεωργίου Κόντρ, Μητροπολίτου Όρους Λιβάνου, Κέδρος οικουμενικός, ... more Βιβλιοπαρουσίαση: Σεβασμιότατου Γεωργίου Κόντρ, Μητροπολίτου Όρους Λιβάνου, Κέδρος οικουμενικός, μετάφραση Πολυξένη Τσαλίκη-Κιοσόγλου, Εισαγωγικό σημείωμα Θανάση Παπαθανασίου, Εκδόσεις Παρρησία, Αθήνα 2017.
Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Σύναξη, τεύχος 145, Ιανουάριος – Μάρτιος 2018.
Papers by Ελένη Λιντζαροπούλου
Αποκαλυπτικό μήνυμα στην σύνθεση Εν Πάτμω του Δ. Π. Παπαδίτσα.
Πρώτη δημοσίευση περιοδικό Το Κορ... more Αποκαλυπτικό μήνυμα στην σύνθεση Εν Πάτμω του Δ. Π. Παπαδίτσα.
Πρώτη δημοσίευση περιοδικό Το Κοράλλι, τεύχος 16, Ιανουάριος – Μάρτιος 2018.
Drafts by Ελένη Λιντζαροπούλου
ΣΥΜΒΟΛΗ - Ηλεκτρονικό περιοδικό της Ιεράς Μητρoπόλεως Κυρηνείας, 2021
Abstract: Human beings communicate with the utterly transcendent God because He reveals Himself t... more Abstract: Human beings communicate with the utterly transcendent God because He reveals Himself to them. Therefore, there are phenomena which are not perceived by the believer as accidental events, but as acts of the presence of God in human history and in the world, which reveal a reality beyond them, that is, they point to the Active God. Certain phenomena also become symbols that enable the human mind to reach beyond its limits. Humans are not alone, there is Someone—not something—with Whom they freely converse through faith. However, there is always a danger that this experience is reduced to an enslavement of the mind, to superstition and magic. In this article—in light of the current Covid-19 pandemic—I wished to look at cases of such decline and deviation. Incidents of mass consumption of news about miracles and also of positions that attempt to interpret extraordinary facts—real or not—which are related to the presence and involvement of God in the world.
Keywords: Revelation; Miracles; Magic; Superstition; Faith; Deviations; Covid-19.
Uploads
Από το diastixo.gr by Ελένη Λιντζαροπούλου
Η περίπτωση της πεζογράφου Ελένης Λαδιά
και η Ελευσίνια πνευματική καταγωγή της
της Ελένης Λιντζαροπούλου
Bιβλία by Ελένη Λιντζαροπούλου
Άπλωσα τα μαλλιά μου στις άκρες της θάλασσας
θα τα βρει το καλοκαίρι ξεπλυμένα.
Ύφανα το δέρμα μου στον ίσκιο σου
θα το πάρεις μαζί μου φεύγοντας.
Κρέμασα τα ρούχα μου στις ροδιές
να βαφτούν κατακόκκινες…
Ανοιχτή στη γενέθλια βοή σου
ρέω από τις άκρες των δαχτύλων σου
στάζω από τα χείλη σου
απεκκρίνομαι από τους ιδρωτοποιούς σου…
Βιβλιοκριτικές by Ελένη Λιντζαροπούλου
Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Σύναξη, τεύχος 145, Ιανουάριος – Μάρτιος 2018.
Papers by Ελένη Λιντζαροπούλου
Πρώτη δημοσίευση περιοδικό Το Κοράλλι, τεύχος 16, Ιανουάριος – Μάρτιος 2018.
Drafts by Ελένη Λιντζαροπούλου
Keywords: Revelation; Miracles; Magic; Superstition; Faith; Deviations; Covid-19.