Χριστόφορος Περραιβός
| Χριστόφορος Περραιβός | |
|---|---|
| Γενικές πληροφορίες | |
| Όνομα στη μητρική γλώσσα | Χριστόφορος Περραιβός (Ελληνικά) |
| Όνομα γεννήσεως | Χριστόφορος Χατζηβασιλείου |
| Γέννηση | 1773[1][2] ή 1776[3][4] Παλαιοί Πόροι Πιερίας |
| Θάνατος | 4 Μαΐου 1863 Αθήνα |
| Χώρα πολιτογράφησης | Ελλάδα Οθωμανική Αυτοκρατορία |
| Εκπαίδευση και γλώσσες | |
| Ομιλούμενες γλώσσες | νέα ελληνικά |
| Πληροφορίες ασχολίας | |
| Ιδιότητα | συγγραφέας πολιτικός στρατιωτικός ιστορικός[5] |
| Στρατιωτική σταδιοδρομία | |
| Βαθμός/στρατός | υποστράτηγος |
| Πόλεμοι/μάχες | Ελληνική Επανάσταση του 1821 |
| Αξιώματα και βραβεύσεις | |
| Αξίωμα | Φιλικός |
Ο Χριστόφορος Περραιβός (Παλαιοί Πόροι, 1773 – Αθήνα, 4 Μαΐου 1863) υπήρξε Έλληνας δάσκαλος, συγγραφέας, στρατιωτικός και εξέχων αγωνιστής της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Καταγόμενος από τον μακεδονικό Όλυμπο και ανατραφείς στην θεσσαλική κωμόπολη της Ελασσόνας, πραγματοποίησε τις σπουδές του στο Βουκουρέστι και στη Βιέννη, με αρχικό σκοπό την κατάρτιση στον τομέα της ιατρικής. Ωστόσο, η επαφή του με τον Ρήγα Βελεστιλή ενίσχυσε αποφασιστικά το επαναστατικό του φρόνημα, οδηγώντας τον σε εκτεταμένες περιοδείες στον ελλαδικό χώρο και τις ελληνικές παροικίες της Ευρώπης, με σκοπό τη μύηση των Ελλήνων στη Φιλική Εταιρεία.
Κατά τη διάρκεια της Επανάστασης, ο Περραιβός συμμετείχε σε πολυάριθμες μάχες κατά των Οθωμανών και εκπροσώπησε τη Θεσσαλία σε δύο Εθνοσυνελεύσεις. Μετά την ίδρυση του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους, αναγνωρίστηκε με σημαντικούς στρατιωτικούς βαθμούς, τιμώντας τη συμβολή του στον Αγώνα.
Στην ώριμη περίοδο της ζωής του συνέγραψε τα απομνημονεύματά του, καλύπτοντας το χρονικό διάστημα 1820–1829. Το έργο αυτό παρέχει πλούσιο υλικό και πολύτιμες μαρτυρίες σχετικά με την επαναστατική οργάνωση και την κατάσταση σε περιοχές όπως η Ήπειρος, η Στερεά Ελλάδα, η Θεσσαλία και η Πελοπόννησος, καθιστώντας τον Περραιβό σημαντική πηγή για τη μελέτη της Ελληνικής Επανάστασης.
Βιογραφικά στοιχεία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Γεννήθηκε το 1773 στους Παλαιούς Πόρους (παλ. Πούρλες) της Πιερίας[6][7]. Το πραγματικό επίθετο της οικογενείας του ήταν Χατζηβασιλείου που το έκαμε Περραιβός από την αρχαία ονομασία της πόλεως που καταγόταν.
«Ο Χριστόφορος Περραιβός είναι ο ζωντανός κρίκος που ενώνει δυο περιόδους της νεοελληνικής ιστορίας: της προδρομικής του Ρήγα και της επαναστατικής των χρόνων της Φιλικής. Η πρώτη ρίχνει το σπόρο, ζυμώνει ιδέες, ανοίγει δρόμους, η δεύτερη οργανώνει, συγκροτεί δυνάμεις, καθορίζει πορεία, προβαίνει στην άμεση επαναστατική πράξη».
Γιώργης Λαμπρινός, Μορφές του Εικοσιένα[8]
Το 1793 σπούδασε στην ακμάζουσα τότε ελληνική Σχολή του Βουκουρεστίου και το 1796 στη Βιέννη, προκειμένου να σπουδάσει ιατρική. Στη Βιέννη συνάντησε τον Ρήγα Βελεστινλή, έγινε οπαδός του και έκτοτε συνεχής σύντροφός του. Όταν από προδοσία οι Αυστριακοί ανακάλυψαν τα επαναστατικά σχέδια του Ρήγα Φεραίου (17 Δεκεμβρίου 1797), συνέλαβαν και τον Περραιβό, ο οποίος όμως αφέθηκε ελεύθερος, αφού ο Ρήγας τον κάλυψε (κατά κάποιους αυτό δεν διασταυρώνεται) λέγοντας στις αυστριακές αρχές που τους συνέλαβαν ότι τον γνώρισε καθ΄οδόν και ότι έρχονταν στην Τεργέστη για να σπουδάσει ιατρική.
Οι Γάλλοι εκτιμώντας τα οργανωτικά αλλά και τα συνωμοτικά του προσόντα του εμπιστεύτηκαν πολλές δύσκολες αποστολές σε διεργασίες. Στην Κέρκυρα όπου διέμεινε αρκετά χρόνια, μέχρι το 1817, συνέγραψε την "Ιστορία του Σουλίου και της Πάργας", την οποία εξέδωσε ανωνύμως στο Παρίσι το 1803 (μόνο τον α΄ τόμο) υπογράφοντας τον πρόλογο με το ψευδώνυμο Στέφανος Αναγυράσιος. Στη συνέχεια, το 1815, εκδίδει πλήρως το έργο του στη Βενετία με το κρυπτογραφημένο όνομα βυκ ψο ψξη λα αωκα, το οποίο κατά την ελληνική αρίθμηση αντιστοιχεί στους αριθμούς 2420 770 768 31 1821. Αργότερα, το 1857, ακολούθησε η τρίτη επώνυμη έκδοση, διορθωμένη.
Παρά ταύτα ο Χριστόφορος Περραιβός, τόσο στην Επτάνησο όσο και στη Βενετία, πολλές φορές καταδιώχθηκε ως συνωμότης, κατορθώνοντας όμως κάθε φορά να μένει εκτός φυλακών. Το 1817 μετά την ήττα του Ναπολέοντα όπου η γαλλική πολιτική ήταν πλέον ανίσχυρη προς την Ιερά Συμμαχία, πήγε στην Αγία Πετρούπολη όπου και διερχόμενος από την Οδησσό συναντήθηκε με τους αρχηγούς της Φιλικής Εταιρείας Σκουφά, Αναγνωστόπουλο, Τσακάλωφ και Αντ. Κομιζόπουλο και έγινε μέλος της.
Από την εποχή αυτή αρχίζει και η νέα δράση του Περραιβού. Κατ΄ εντολή της Φιλικής Εταιρείας κατήλθε στη Μάνη για να προετοιμάσει τη μεγάλη εξέγερση. Επισκέφθηκε πολλές πόλεις της Πελοποννήσου και λίγο πριν την επανάσταση μετέβη στην Ήπειρο στη περιοχή του Σουλίου, μετά στους Παξούς και τέλος στο Μεσολόγγι. Κατά δε την Επανάσταση του 1821 έδρασε και ως πολιτικός αλλά και ως στρατιωτικός. Μετά το θάνατο του Καραϊσκάκη, ο Περραιβός τέθηκε υπό τις διαταγές του Υψηλάντη και τον ακολούθησε στις εκστρατείες του εναντίον των Τούρκων.
Έλαβε μέρος ως πληρεξούσιος στη Γ' Εθνοσυνέλευση και στη Δ' Εθνοσυνέλευση Άργους[9].
Μετά την ίδρυση του Ελληνικού Βασιλείου διορίσθηκε συνταγματάρχης στη Βασιλική Φάλαγγα. Στις 18 Μαρτίου του 1844 ο Βασιλεύς Όθωνας του απένειμε τον βαθμό του υποστράτηγου.
Στην υπηρεσία της Γαλλίας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Υποστηρικτής του δημοκρατικού πολιτεύματος, ο Περραιβός τάχθηκε στην υπηρεσία της Γαλλίας, όταν αυτή διοικούσε τα Ιόνια Νησιά. Μάλιστα, συνέθεσε μία Ωδή προς τιμήν του Βοναπάρτη[10].
Εργογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Εκτός της παραπάνω αναφερόμενης δίτομης "Ιστορίας του Σουλίου και της Πάργας", ο Χριστόφορος Περραιβός συνέγραψε επίσης τα "Πολεμικά απομνημονεύματα" το 1836 σε δύο τόμους, και τη βιογραφία του Ρήγα Φεραίου του Θεσσαλού το έτος 1860.
- Περραιβός, Χριστόφορος (1836). Απομνημονεύματα πολεμικά : διαφόρων μαχών συγκροτηθεισών μεταξύ Ελλήνων και Οθωμανών κατά τε το Σούλιον και Ανατολικήν Ελλάδα από του 1820 μέχρι του 1829 έτους. Αθήνα: Τυπογραφία Ανδρέου Κορομηλά.
- Χριστόφορος Περραιβός (1860). «Σύντομος βιογραφία του αοιδίμου Pήγα Φεραίου του Θετταλού». Εν Αθήναις: Τύποις και αναλώμασι Π. Δ. Σακελλαρίου. Ανακτήθηκε στις 13 Αυγούστου 2009.
- Χριστόφορος Περραιβός (1889). «Ιστορία της Πάργας / Συγγραφείσα παρά Χριστοφόρου Περραιβού υποστρατήγου. Εκδίδοται επιστασία Κωνσταντίνου Ζησίου καθηγητού». Εν Αθήναις: Τύποις και αναλώμασι Π. Δ. Σακελλαρίου. Ανακτήθηκε στις 13 Αυγούστου 2009.
- Χριστόφορος Περραιβός (1889). «Ιστορία του Σουλλίου / συγγραφείσα παρά Χριστοφόρου Περραιβού υποστρατήγου, εκδίδοται επιστασίαι Κ. Ζησίου καθηγητού». Εν Αθήναις: Τύποις και αναλώμασι Π. Δ. Σακελλαρίου. Ανακτήθηκε στις 13 Αυγούστου 2009.
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: «Gemeinsame Normdatei» (Γερμανικά) 116082240. Ανακτήθηκε στις 14 Αυγούστου 2015.
- ↑ Trove. 1196900. Ανακτήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2017.
- ↑ Catalogue of the National Library of Greece. 27615.
- ↑ (νέα ελληνικά) Catalogue of the Academy of Athens Library. 112151.
- ↑ Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2019.
- ↑ Πανδέκτης, Χριστόφορος Περραιβός
- ↑ Η Λάρισα και η Θεσσαλική ιστορία, τόμος Δ΄2, Κείμενα Περιηγητών 1400-1881, Κωνσταντίνος Οικονόμου[νεκρός σύνδεσμος]
- ↑ Γιώργης Λαμπρινός, Μορφές του Εικοσιένα σ. 235, εκδόσεις «Μπάυρον, 19735η
- ↑ Σύγχρονοι Έλληνες συγγραφείς, Περραιβός Χριστόφορος (1774 - 1863) Αρχειοθετήθηκε 2013-11-11 στο Wayback Machine., Εθνικό Κέντρο Βιβλίου
- ↑ A. Dascalakis, Rhigas Vélestinlis, p. 139.
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- "Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια" τομ.Κ΄ σελ.65
- Αγαπητός, Αγαπητός Σ. (1877). Οι ένδοξοι Έλληνες του 1821 ή οι πρωταγωνισταί της Ελλάδος. Εταιρισταί, κατηχηταί, κληρικοί, πολιτικοί στρατιωτικοί ξηράς και θαλάσσης, δωρηταί, λόγιοι, ευεργέται. Πάτρα: Τυπογραφείον Α. Σ. Αγαπητού. σελ. 246-251.
| Αυτό το λήμμα σχετικά με έναν Αγωνιστή της Ελληνικής Επανάστασης (1821) χρειάζεται επέκταση. Μπορείτε να βοηθήσετε την Βικιπαίδεια επεκτείνοντάς το. |