Τριφθοροχλωρομεθάνιο
| Τριφθοροχλωρομεθάνιο | |||
|---|---|---|---|
 | |||
 | |||
| Γενικά | |||
| Όνομα IUPAC | Τριφθοροχλωρομεθάνιο | ||
| Άλλες ονομασίες | Τριφθοροχλωράνθρακας Φρεόν-13 | ||
| Χημικά αναγνωριστικά | |||
| Χημικός τύπος | CClF3 | ||
| Μοριακή μάζα | 104,46 amu | ||
| Σύντομος συντακτικός τύπος | CClF3 | ||
| Συντομογραφίες | CFC-13 R-13 Halon 13 PFC 13 Arcton 3 | ||
| Αριθμός CAS | 75-72-9 | ||
| SMILES | ClC(F)(F)F | ||
| InChI | 1S/CClF3/c2-1(3,4)5 | ||
| Αριθμός EINECS | 200-894-4 | ||
| Αριθμός RTECS | PA6410000 | ||
| Αριθμός UN | 1022 | ||
| PubChem CID | 6392 | ||
| ChemSpider ID | 6152 | ||
| Δομή | |||
| Μήκος δεσμού | C-F: 132,3 pm | ||
| Είδος δεσμού | σ (2sp3-2sp3) | ||
| Πόλωση δεσμού | C+-F-: 43% | ||
| Γωνία δεσμού | 109° 28' | ||
| Μοριακή γεωμετρία | τετραεδρική | ||
| Ισομέρεια | |||
| Φυσικές ιδιότητες | |||
| Σημείο τήξης | −181 °C | ||
| Σημείο βρασμού | −81,5 °C | ||
| Πυκνότητα | 1,526 kg/m³ (αέριο στους 15 °C) | ||
| Δείκτης διάθλασης , nD | 1,0004823 | ||
| Τάση ατμών | 3,263 MPa στους 21 °C | ||
| Εμφάνιση | Άχρωμο άοσμο αέριο | ||
| Χημικές ιδιότητες | |||
| Ελάχιστη θερμοκρασία ανάφλεξης | άφλεκτο | ||
| Επικινδυνότητα | |||
| Εκτός αν σημειώνεται διαφορετικά, τα δεδομένα αφορούν υλικά υπό κανονικές συνθήκες περιβάλλοντος (25°C, 100 kPa). | |||
Το τριφθοροχλωρομεθάνιο[1] είναι ένα μη εύφλεκτος, μη διαβρωτικός, μη τοξικός φθοροχλωράνθρακας και επίσης ένα μεικτό αλομεθάνιο. Είναι μια ανθρωπογενής χημική ουσία που χρησιμοποιείται ως ψυκτικό. Όταν εκλύεται στο περιβάλλον, το τριφθοροχλωρομεθάνιο έχει υψηλό δυναμικό καταστροφής του στρατοσφαιρικού όζοντος, και μακρύ ατμοσφαιρικό χρόνο ζωής (640 έτη).[2] Ελάχιστα άλλα αέρια του θερμοκηπίου ξεπερνούν αυτήν την ένωση σε δυναμικό παγκόσμιας θέρμανσης.[3]
Παραγωγή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το CFC-13 μπορεί να παραχθεί επιδρώντας υδροφθόριο σε τετραχλωράνθρακα με την παρουσία καταλυτικής ποσότητας πενταχλωριούχου αντιμονίου:
Αυτή η αντίδραση παράγει επίσης τριχλωροφθορομεθάνιο (CCl3F), διφθοροδιχλωρομεθάνιο (CCl2F2) και τετραφθοράνθρακα (CF4).[4]
Πρωτόκολλο Μόντρεαλ
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Μετά την ομόφωνη επικύρωση του Πρωτοκόλλου του Μόντρεαλ το 1987, σε απάντηση στις ανησυχίες σχετικά με τον ρόλο των συγκεντρώσεων φθοροχλωρανθράκων (CFC) στην καταστροφή της στιβάδας του όζοντος στη στρατόσφαιρα, τέθηκε σε εφαρμογή μια διαδικασία για τη σταδιακή κατάργηση και αντικατάσταση του CFC-13 και όλων των άλλων CFC.[5] Έρευνες τη δεκαετία του 1980 έδειξαν ότι αυτές οι ανθρωπογενείς ενώσεις CFC είχαν ανοίξει μια τρύπα στη στιβάδα του όζοντος στην ανώτερη ατμόσφαιρα, ή στρατόσφαιρα, που προστατεύει τη ζωή στη γη από την υπεριώδη ακτινοβολία.[6]
Το δυναμικό καταστροφής του όζοντος (ODP) του CFC-13 είναι υψηλό, 1[7] (CCl3F = 1), κατηγοριοποιείται στην Κλάση Ι στον κατάλογο ουσιών που καταστρέφουν το όζον της IPCC.[7] Η ακτινοβολική απόδοση του CFC-13 είναι υψηλή, γεγονός που οδηγεί σε υψηλό δυναμικό υπερθέρμανσης του πλανήτη (GWPs) 13.900 GWP-100 ετών, το οποίο «ξεπερνούν πολύ λίγα άλλα αέρια του θερμοκηπίου».[7]
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Γ. Βάρβογλη, Ν. Αλεξάνδρου, Οργανική Χημεία, Αθήνα 1972
- Α. Βάρβογλη, «Χημεία Οργανικών Ενώσεων», παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1991
- SCHAUM'S OUTLINE SERIES, ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ, Μτφ. Α. Βάρβογλη, 1999
- Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982
Σημειώσεις και αναφορές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Δείτε τις εναλλακτικές ονομασίες στον πίνακα δεδομένων.
- ↑ Siegemund, Günter; Schwertfeger, Werner; Feiring, Andrew; Smart, Bruce; Behr, Fred; Vogel, Herward; McKusick, Blaine (2002). «Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry». Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry. Weinheim: Wiley-VCH. doi:. ISBN 978-3527306732.
- ↑ «Chapter 8». AR5 Climate Change 2013: The Physical Science Basis. σελ. 731.
- ↑ Πρότυπο:Greenwood&Earnshaw2nd
- ↑ Allen, Kate (3 Απριλίου 2023). «Remember ozone-destroying CFCs? They're on the rise again. And the source is a mystery». The Star. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2023.
- ↑ Ashworth, James (April 3, 2023). «Mystery emissions of ozone-damaging gases are fuelling climate change». Natural History Museum. https://www.nhm.ac.uk/discover/news/2023/april/mystery-emissions-ozone-damaging-gases-fuelling-climate-change.html. Ανακτήθηκε στις April 3, 2023.
- 1 2 3 «Class I Ozone-depleting Substances». Science - Ozone Layer Protection. US EPA. 2007. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Δεκεμβρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 2010.
