Νικηφόρος Βρυέννιος ο Νεότερος
| Νικηφόρος Βρυέννιος, Ανώτατος αξιωματούχος | |
|---|---|
Ανώτατος αξιωματούχος και ιστορικός | |
| Γέννηση | 1062 Ορεστιάδα |
| Θάνατος | 1137 |
| Σύζυγος | Άννα Κομνηνή |
| δεδομένα () | |
Ο Νικηφόρος Βρυέννιος ο Νεότερος (1062/1082 - 1137) ήταν Βυζαντινός στρατηγός, πολιτικός και ιστορικός γεννημένος στην Ανδριανούπολη που ανήκε στο Βυζαντινό Θέμα της Μακεδονίας.[1]
Βιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η οικογένεια του ήταν επιφανείς ευγενείς της Ανδριανούπολης, σε τοπικό επίπεδο στην γενέτειρα του ήταν πανίσχυροι. Ο πατέρας ή παππούς του Νικηφόρος Βρυέννιος ο Πρεσβύτερος ήταν Δουξ στο Θέμα Δυρραχίου εξεγέρθηκε εναντίον του αυτοκράτορα Μιχαήλ Ζ΄ Δούκα αλλά ηττήθηκε από τον στρατηγό του μελλοντικό αυτοκράτορα Αλέξιο Α΄ Κομνηνό.[2] Ο Νικηφόρος Βρυέννιος ο Νεότερος ήταν γνωστός για τα προσόντα, την ομορφιά και την μόρφωση του, ο Αλέξιος Α΄ τον εκτίμησε τόσο που του έδωσε σε γάμο την κόρη του Άννα Κομνηνή, πήρε επιπλέον τους τίτλους Καίσαρας και "Πανυπερσέβαστος".[3] Ο γάμος του Νικηφόρου Βρυέννιου του Νεότερου τακτοποιήθηκε την εποχή που ο Αλέξιος Α΄ βρισκόταν σε πόλεμο με τους Κουμάνοι και χρειαζόταν την στήριξη της οικογένειας του για να κινητοποιήσει τον στρατό της Θράκης. Ο γάμος πραγματοποιήθηκε τελικά δύο χρόνια αργότερα.[4] Ο Νικηφόρος Βρυέννιος ο Νεότερος υπερασπίστηκε επιτυχώς τα Τείχη της Κωνσταντινούπολης απέναντι στις επιθέσεις του Γοδεφρείδου του Μπουγιόν στην Α΄ Σταυροφορία (1097).[5]
Οι Βυζαντινοί υπερασπιστές είχαν πάρει εντολή να πυροβολήσουν τα άλογα των Σταυροφόρων αλλά όχι τους ίδιους ώστε να μην χυθεί χριστιανικό αίμα μια ιερή μέρα.[6] Συμμετείχε κατόπιν στις ειρηνικές διαπραγματεύσεις στις οποίες προχώρησαν ο Αλέξιος Α΄ Κομνηνός και ο Βοημούνδος Α΄ της Αντιόχειας στην Συνθήκη της Δεαβόλεως (1108).[7] Ο Νικηφόρος Βρυέννιος έπαιξε κατόπιν σημαντικό ρόλο στην ήττα του Σουλτάνου του Ρουμ Μαλίκ Σαχ στην Μάχη του Φιλομηλίου (1116) στην οποία συνελήφθη ο Σουλτάνος.[8] Με τον θάνατο του αυτοκράτορα Αλεξίου Α΄ Κομνηνού αρνήθηκε να συνωμοτήσει με την πεθερά του Ειρήνη Δούκαινα και την σύζυγο του Άννα Κομνηνή οι οποίες ήθελαν να ανατρέψουν τον νόμιμο αυτοκράτορα Ιωάννη Β΄ Κομνηνό και να ανεβάσουν στον θρόνο τον ίδιο.[9] Η σύζυγος του τον κατηγόρησε για δειλία αλλά ο ίδιος θεώρησε την πράξη αυτή απέναντι στον αδελφό της ως ανοσιούργημα, για το μόνο που θα μπορούσε να κατηγορηθεί ήταν η καθυστέρηση του να αντιδράσει.[10] Συνέχισε την ενασχόλησή του με τα γράμματα, έγραψε δε ιστορικό έργο για τον Αλέξιο Κομνηνό, καθώς και φιλοσοφικές και ρητορικές πραγματείες. Κυριότερο έργο του είναι η Ύλη Ιστορίας, χωρισμένη σε τέσσερα βιβλία. Κατ’ ουσίαν πρόκειται περί απομνημονευματικού χαρακτήρος σύγγραμμα. Ο συγγραφέας στηρίζεται σε προφορικές κυρίως μαρτυρίες από το οικογενειακό του περιβάλλον και δίδει έμφαση σε ό,τι αναφέρεται στην ιστορία των Κομνηνών, των Δουκών και των Βρυεννίων. Οι σχέσεις του με τον Ιωάννη Β΄ Κομνηνό ήταν πολύ φιλικές, συμμετείχε μαζί του σε όλες τις εκστρατείες του στην Ανατολή. Την περίοδο της εκστρατείας στην Συρία (1137) αρρώστησε και αναγκάστηκε να επιστρέψει στην Κωνσταντινούπολη, πέθανε την ίδια χρονιά.[11]
Έργα του
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Νικηφόρου του Βρυεννίου Ιστοριών Βιβλία Δ΄
- Η Ύλη Ιστορίας (πρωτότυπο κείμενο και μετάφραση Δέσπ. Τσουκλίδου) εκδόθηκε από τις εκδόσεις «Κανάκη».
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ https://books.google.gr/books?id=1qMYAAAAIAAJ&dq=Orestias++Macedonia&pg=PA514&redir_esc=y#v=onepage&q=Orestias%20%20Macedonia&f=false
- ↑ Angold, σσ. 101-102
- ↑ Chisholm 1911, σ. 699
- ↑ Angold, σ. 130
- ↑ Chisholm 1911, σ. 699
- ↑ Άννα Κομνηνή, σσ. 319-322
- ↑ Άννα Κομνηνή, σσ. 423-424
- ↑ Άννα Κομνηνή, σ. 486
- ↑ Angold, σσ. 150, 152
- ↑ Chisholm 1911, σ. 699
- ↑ Άννα Κομνηνή, σσ. 20-21
Βιβλιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Καρλ Κρουμπάχερ, Ιστορία της βυζαντινής λογοτεχνίας (Geschichte der byzantinischen Literatur von Justinian bis zum Ende des Ostroemischen Reiches (1897), ελληνική μετάφραση Γεώργιος Σωτηριάδης, Αθήνα 1900
- Σαρλ Ντιλ, Βυζαντινές μορφές, Δελφοί, Αθήνα ά.χ.
- Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος-Λαρούς-Μπριτάννικα, τ. 15, Αθήνα 1996
- Αικατερίνη Χριστοφιλοπούλου, Βυζαντινή Ιστορία, τ. Γ΄, εκδόσεις Βάνιας, Θεσσαλονίκη 1996
- Angold, Michael (1984). The Byzantine Empire, 1025–1204: A Political History. London, United Kingdom: Longman. ISBN 9780582294684.
- Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Bryennius, Nicephorus". Encyclopædia Britannica. Vol. 4 (11th ed.). Cambridge University Press. pp. 699–700.
- Jeffreys, E. (2016) "Literary Trends in the Constantinopolitan Courts", in John II Komnenos, Emperor of Byzantium: In the Shadow of Father and Son, Bucossi, A. and Suarez, A. R. (eds.), σσ. 110–120.
- Komnene (Comnena), Anna; Sewter, Edgar Robert Ashton (1969). The Alexiad of Anna Comnena translated by Edgar Robert Ashton Sewter. Penguin Classics.
- Kazhdan, Alexander, ed. (1991). The Oxford Dictionary of Byzantium. Oxford and New York: Oxford University Press.
- Varzos, Konstantinos (1984). Η Γενεαλογία των Κομνηνών [The Genealogy of the Komnenoi] (PDF) (in Greek). Τομ. A1. Thessaloniki: Centre for Byzantine Studies, University of Thessaloniki.
